Αυτό που φοβόταν περισσότερο ο Buffett ήταν πώς ένα ξαφνικό και απροσδόκητο σοκ στην αγορά θα μπορούσε να θέσει σε κίνηση μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τροφοδοτούμενη από τους κρυφούς κινδύνους και τις πολύπλοκες διασυνδέσεις που δημιουργούν τα παράγωγα
Ο Warren Buffett είχε κάποτε χαρακτηρίσει με επιτυχημενο τρόπο τα παράγωγα ως «χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής».
Χρησιμοποίησε μια δραματική έκφραση: Προειδοποιούσε ότι εάν κάτι πήγαινε στραβά, αυτά τα σύνθετα χρηματοοικονομικά εργαλεία θα μπορούσαν να προκαλέσουν τεράστια και εκτεταμένη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτό που φοβόταν περισσότερο ο Buffett ήταν πώς ένα ξαφνικό και απροσδόκητο σοκ στην αγορά θα μπορούσε να θέσει σε κίνηση μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τροφοδοτούμενη από τους κρυφούς κινδύνους και τις πολύπλοκες διασυνδέσεις που δημιουργούν τα παράγωγα.
Αυτά τα εργαλεία συνδέουν μεγάλες τράπεζες, hedge funds και επιχειρήσεις σε ένα περίπλοκο πλέγμα στοιχημάτων για τις μελλοντικές τιμές του πετρελαίου, των επιτοκίων, των νομισμάτων κ.ο.κ.
Για παράδειγμα, αεροπορικές εταιρείες και ενεργειακές εταιρείες χρησιμοποιούν τακτικά παράγωγα συνδεδεμένα με το πετρέλαιο για αντιστάθμιση κινδύνου ή κερδοσκοπία.
Αν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν ξαφνικά, οι αντισυμβαλλόμενοι στην χαμένη πλευρά —συχνά μεγάλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες— θα ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλουν τεράστια ποσά.
Αυτό με τη σειρά του θα προκαλούσε margin calls, έλλειψη ρευστότητας και πιθανές αναγκαστικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.
Το margin call είναι ειδοποίηση από έναν χρηματιστή (broker) προς τον επενδυτή ότι πρέπει να καταθέσει επιπλέον χρήματα ή εγγυήσεις στον λογαριασμό του, επειδή η αξία των επενδύσεών του έχει πέσει κάτω από το απαιτούμενο όριο ασφάλειας (margin).
Αυτό συμβαίνει όταν κάποιος επενδύει με δανεικά χρήματα (αγορά με περιθώριο / margin trading).
Αν η αγορά κινηθεί αρνητικά, ο broker ζητά επιπλέον κεφάλαια για να καλυφθεί ο κίνδυνος.
Αν ο επενδυτής δεν βάλει τα χρήματα, ο broker μπορεί να πουλήσει αυτόματα τις θέσεις του.
Τα συμβόλαια παραγώγων
Ο φόβος εξαπλώνεται γρήγορα, επειδή πολλά από αυτά τα συμβόλαια παραγώγων είναι αδιαφανή — κανείς δεν ξέρει πραγματικά ποιος εκτίθεται ή πόσο.
Αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε πανικό στις αγορές, καθώς όλοι προσπαθούν να αποσύρουν κεφάλαια ταυτόχρονα.
Οι ζημίες αυτού του είδους σπάνια παραμένουν περιορισμένες.
Μια χρεοκοπία σε ένα μέρος του συστήματος μεταφέρει τον κίνδυνο προς τα έξω.
Αν ένας μεγάλος παίκτης δεν μπορεί να καλύψει την έκθεσή του, θέτει σε κίνδυνο τους αντισυμβαλλομένους του.
Αν ένας από αυτούς είναι μεγάλη τράπεζα, το πρόβλημα γίνεται γρήγορα συστημικό.
Αυτή είναι ακριβώς η αλυσιδωτή αντίδραση που περιέγραφε ο Buffett — ένα σοκ στην αγορά ανάβει φωτίες σε απρόσμενα σημεία, μετατρέποντας τη χρηματοπιστωτική διασυνδεσιμότητα σε χρηματοοικονομική ευθραυστότητα και μετέπειτα κατάρρευση.
Δεδομένου ότι τα παράγωγα είναι τόσο συνδεδεμένα και μπορεί να περιλαμβάνουν τεράστια ποσά, η ζημιά μπορεί να αυξηθεί γρήγορα και απρόβλεπτα, σαν μια σειρά εκρήξεων.
Γι’ αυτό ο Buffett τα θεωρούσε όχι απλώς επικίνδυνα εργαλεία, αλλά δυνητικές απειλές για ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα — δηλαδή χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής.
Γιατί το αναφέρουμε τώρα;
Διότι μια πιο σοβαρή αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται αναπόφευκτη — και όταν συμβεί, σχεδόν σίγουρα θα διαταράξει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.
Και η λέξη «σοβαρή διαταραχή στην προσφορά» είναι υποτίμηση.
Σκεφτείτε αυτό:
Το Στενό του Hormuz είναι μια στενή λωρίδα νερού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον υπόλοιπο κόσμο.
Είναι ο πιο σημαντικός ενεργειακός διάδρομος στον κόσμο — και δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή.
Πέντε από τις δέκα κορυφαίες χώρες παραγωγής πετρελαίου στον κόσμο — Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ — συνορεύουν με τον Περσικό Κόλπο, όπως και το Κατάρ, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το Στενό του Hormuz είναι η μόνη θαλάσσια διαδρομή τους προς τον ανοιχτό ωκεανό… και τις παγκόσμιες αγορές.
Στο στενότερο σημείο του, οι λωρίδες ναυσιπλοΐας έχουν πλάτος μόλις 3,2 χιλιόμετρα.
Το 20% της παγκόσμιας παραγωγής
Σύμφωνα με την υπηρεσία των ΗΠΑ Energy Information Administration, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονται καθημερινά από το Στενό, καλύπτοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής — αξίας περίπου 1,3 δισεκατομμυρίου δολαρίων την ημέρα στις τρέχουσες τιμές.
Άλλο 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG επίσης διέρχεται από εκεί.
Είναι δύσκολο να υπερτιμηθεί η σημασία του Στενού για την παγκόσμια οικονομία. Αν κάποιος διακόψει τη λειτουργία του, θα προκαλέσει πλήρη ενεργειακή κρίση, με εκτόξευση τιμών και χάος στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Χάρη στη στρατηγική γεωγραφία και την εμπειρία του σε ασύμμετρο πόλεμο, το Ιράν μπορεί να κλείσει το Στενό — και δεν υπάρχει πολύς κόσμος που να μπορεί να το αποτρέψει. Είναι το γεωπολιτικό «χαρτί Trump» του Ιράν.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες για να ξανανοίξει, αν αυτό συμβεί.
Τα πολεμικά σενάρια του Πενταγώνου δείχνουν ότι σε έναν πλήρη πόλεμο, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δεν θα μπορούσε να διατηρήσει το Στενό ανοικτό.
Αν αντιμετωπίσει επιθέσεις με πυραύλους, οι αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να υποχωρήσουν ή να ρισκάρουν ολοκληρωτική καταστροφή.
Καταστροφή των υποδομών παραγωγής
Ακόμη χειρότερα, το Ιράν θα μπορούσε να στοχεύσει την υποδομή πετρελαίου σε όλο τον Περσικό Κόλπο, καταστρέφοντας εγκαταστάσεις παραγωγής στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.
Ακόμη κι αν τα Στενά ξανανοίξουν, ίσως να μην υπάρχει τίποτα για εξαγωγή.
Οι στρατηγικοί αναλυτες το γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες — αλλά δεν έχει υπάρξει βιώσιμη στρατηγική για να αχρηστευθεί η επιρροή του Ιράν.
Η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει: σε περίπτωση πλήρους πολέμου, θα κλείσει το Στενό και θα καταστρέψει τις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου.
Με λίγα λόγια, το Ιράν κρατά το μαχαίρι στον λαιμό της παγκόσμιας οικονομίας.
Από την Επανάσταση του 1979, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Ιράν.
Αλλά ο έλεγχος των Στενών από το Ιράν υπήρξε ισχυρό αποτρεπτικό μέσο.
Αυτή η αποτροπή όμως φαίνεται να υποχωρεί.
Αν και λίγοι το συνειδητοποιούν, βρισκόμαστε πλέον στη μέση του Τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου — και το Ιράν έχει γίνει το αποφασιστικό πεδίο μάχης. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορεί να είναι πρόθυμες να ρισκάρουν παγκόσμιο οικονομικό κραχ για να ανατρέψουν την ιρανική κυβέρνηση, κάτι που θα ανατρέψει δραματικά την ισορροπία ισχύος υπέρ τους.
Τι σημαίνει το κλείσιμο των Στενών του Hormuz; - Το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην Ιστορία
Ένα κλείσιμο θα ξεπεράσει κάθε κρίση πετρελαίου στην ιστορία.
• Στην πρώτη κρίση πετρελαίου του 1973, αφαιρέθηκαν περίπου 5 εκατ. βαρέλια από την παγκόσμια αγορά (9% της προσφοράς). Οι τιμές τετραπλασιάστηκαν.
• Στη δεύτερη κρίση του 1979, αφαιρέθηκαν 4 εκατ. βαρέλια (6% της προσφοράς). Οι τιμές τριπλασιάστηκαν.
• Το 1990, με την εισβολή του Σαντάμ στο Κουβέιτ, αφαιρέθηκαν 4,3 εκατ. βαρέλια (7% της προσφοράς). Οι τιμές διπλασιάστηκαν.
Τώρα, ένα κλείσιμο ττων Στενών θα μπορούσε να αφαιρέσει 20 εκατ. βαρέλια από μια αγορά που παράγει 100 εκατ. βαρέλια/ημέρα — δηλαδή το 20% της παγκόσμιας προσφοράς από τη μία μέρα στην άλλη.
Αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία.
Στα 265 δολάρια το βαρέλι οι τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν πάνω από 265 δολάρια το βαρέλι, ίσως και περισσότερο, καθώς τα κεντρικά νομισματικά εργαλεία δεν μπορούν να αντικαταστήσουν φυσικό αέριο.
Ακόμη και η αύξηση παραγωγής από ΗΠΑ και Ρωσία δεν θα μπορούσε να καλύψει τα 20 εκατ. βαρέλια γρήγορα αρκετά για να αποφευχθεί χάος.
Ένα τέτοιο σοκ θα χτυπήσει σφοδρά τις αγορές παραγώγων, όπου πετρέλαιο και φυσικό αέριο διαπραγματεύονται μέσω futures, options και swaps.
Οποιαδήποτε εταιρεία στην χαμένη πλευρά θα αντιμετωπίσει τεράστιες ζημίες, margin calls, ανάγκες ρευστότητας και πιθανές αθέτησεις υποχρεώσεων.
Μεγάλες τράπεζες που λειτουργούν ως αντισυμβαλλόμενοι θα εκτεθούν άμεσα.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αθέτησεις και margin calls σε όλο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα — κάνοντας την κρίση του 2008 να μοιάζει με ένα ήπιο συμβάν.
Η κλείσιμο των στενών του Hormuz αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο καταστροφικής παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης.
Η πραγματική «πυρηνική επιλογή» του Ιράν είναι ένα χρηματοοικονομικό όπλο μαζικής καταστροφής, που πυροδοτεί αλυσιδωτή αντίδραση, ανεβάζοντας την τιμή του πετρελαίου και πτοκαλώντας έκρηξη στη «βόμβα παραγώγων» μέσα στον πυρήνα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Καθώς οι εντάσεις αυξάνονται και ο κίνδυνος πλήρους σύγκρουσης με το Ιράν μεγαλώνει, μεγαλώνει και η πιθανότητα χρηματοοικονομικής αλυσιδωτής αντίδρασης πρωτοφανής στην ιστορία. Το κλείσιμο του Στενού δεν θα προκαλέσει απλώς σοκ πετρελαίου — θα μπορούσε να πυροδοτήσει παγκόσμια οικονομική κρίση που θα επισκιάσει τη χρηματοπιστωτική κρίση 2008/2009.
www.bankingnews.gr
Χρησιμοποίησε μια δραματική έκφραση: Προειδοποιούσε ότι εάν κάτι πήγαινε στραβά, αυτά τα σύνθετα χρηματοοικονομικά εργαλεία θα μπορούσαν να προκαλέσουν τεράστια και εκτεταμένη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτό που φοβόταν περισσότερο ο Buffett ήταν πώς ένα ξαφνικό και απροσδόκητο σοκ στην αγορά θα μπορούσε να θέσει σε κίνηση μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τροφοδοτούμενη από τους κρυφούς κινδύνους και τις πολύπλοκες διασυνδέσεις που δημιουργούν τα παράγωγα.
Αυτά τα εργαλεία συνδέουν μεγάλες τράπεζες, hedge funds και επιχειρήσεις σε ένα περίπλοκο πλέγμα στοιχημάτων για τις μελλοντικές τιμές του πετρελαίου, των επιτοκίων, των νομισμάτων κ.ο.κ.
Για παράδειγμα, αεροπορικές εταιρείες και ενεργειακές εταιρείες χρησιμοποιούν τακτικά παράγωγα συνδεδεμένα με το πετρέλαιο για αντιστάθμιση κινδύνου ή κερδοσκοπία.
Αν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν ξαφνικά, οι αντισυμβαλλόμενοι στην χαμένη πλευρά —συχνά μεγάλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες— θα ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλουν τεράστια ποσά.
Αυτό με τη σειρά του θα προκαλούσε margin calls, έλλειψη ρευστότητας και πιθανές αναγκαστικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων.
Το margin call είναι ειδοποίηση από έναν χρηματιστή (broker) προς τον επενδυτή ότι πρέπει να καταθέσει επιπλέον χρήματα ή εγγυήσεις στον λογαριασμό του, επειδή η αξία των επενδύσεών του έχει πέσει κάτω από το απαιτούμενο όριο ασφάλειας (margin).
Αυτό συμβαίνει όταν κάποιος επενδύει με δανεικά χρήματα (αγορά με περιθώριο / margin trading).
Αν η αγορά κινηθεί αρνητικά, ο broker ζητά επιπλέον κεφάλαια για να καλυφθεί ο κίνδυνος.
Αν ο επενδυτής δεν βάλει τα χρήματα, ο broker μπορεί να πουλήσει αυτόματα τις θέσεις του.
Τα συμβόλαια παραγώγων
Ο φόβος εξαπλώνεται γρήγορα, επειδή πολλά από αυτά τα συμβόλαια παραγώγων είναι αδιαφανή — κανείς δεν ξέρει πραγματικά ποιος εκτίθεται ή πόσο.
Αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε πανικό στις αγορές, καθώς όλοι προσπαθούν να αποσύρουν κεφάλαια ταυτόχρονα.
Οι ζημίες αυτού του είδους σπάνια παραμένουν περιορισμένες.
Μια χρεοκοπία σε ένα μέρος του συστήματος μεταφέρει τον κίνδυνο προς τα έξω.
Αν ένας μεγάλος παίκτης δεν μπορεί να καλύψει την έκθεσή του, θέτει σε κίνδυνο τους αντισυμβαλλομένους του.
Αν ένας από αυτούς είναι μεγάλη τράπεζα, το πρόβλημα γίνεται γρήγορα συστημικό.
Αυτή είναι ακριβώς η αλυσιδωτή αντίδραση που περιέγραφε ο Buffett — ένα σοκ στην αγορά ανάβει φωτίες σε απρόσμενα σημεία, μετατρέποντας τη χρηματοπιστωτική διασυνδεσιμότητα σε χρηματοοικονομική ευθραυστότητα και μετέπειτα κατάρρευση.
Δεδομένου ότι τα παράγωγα είναι τόσο συνδεδεμένα και μπορεί να περιλαμβάνουν τεράστια ποσά, η ζημιά μπορεί να αυξηθεί γρήγορα και απρόβλεπτα, σαν μια σειρά εκρήξεων.
Γι’ αυτό ο Buffett τα θεωρούσε όχι απλώς επικίνδυνα εργαλεία, αλλά δυνητικές απειλές για ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα — δηλαδή χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής.
Γιατί το αναφέρουμε τώρα;
Διότι μια πιο σοβαρή αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται αναπόφευκτη — και όταν συμβεί, σχεδόν σίγουρα θα διαταράξει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.
Και η λέξη «σοβαρή διαταραχή στην προσφορά» είναι υποτίμηση.
Σκεφτείτε αυτό:
Το Στενό του Hormuz είναι μια στενή λωρίδα νερού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον υπόλοιπο κόσμο.
Είναι ο πιο σημαντικός ενεργειακός διάδρομος στον κόσμο — και δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή.
Πέντε από τις δέκα κορυφαίες χώρες παραγωγής πετρελαίου στον κόσμο — Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ — συνορεύουν με τον Περσικό Κόλπο, όπως και το Κατάρ, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το Στενό του Hormuz είναι η μόνη θαλάσσια διαδρομή τους προς τον ανοιχτό ωκεανό… και τις παγκόσμιες αγορές.
Στο στενότερο σημείο του, οι λωρίδες ναυσιπλοΐας έχουν πλάτος μόλις 3,2 χιλιόμετρα.
Το 20% της παγκόσμιας παραγωγής
Σύμφωνα με την υπηρεσία των ΗΠΑ Energy Information Administration, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονται καθημερινά από το Στενό, καλύπτοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής — αξίας περίπου 1,3 δισεκατομμυρίου δολαρίων την ημέρα στις τρέχουσες τιμές.
Άλλο 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG επίσης διέρχεται από εκεί.
Είναι δύσκολο να υπερτιμηθεί η σημασία του Στενού για την παγκόσμια οικονομία. Αν κάποιος διακόψει τη λειτουργία του, θα προκαλέσει πλήρη ενεργειακή κρίση, με εκτόξευση τιμών και χάος στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Χάρη στη στρατηγική γεωγραφία και την εμπειρία του σε ασύμμετρο πόλεμο, το Ιράν μπορεί να κλείσει το Στενό — και δεν υπάρχει πολύς κόσμος που να μπορεί να το αποτρέψει. Είναι το γεωπολιτικό «χαρτί Trump» του Ιράν.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες για να ξανανοίξει, αν αυτό συμβεί.
Τα πολεμικά σενάρια του Πενταγώνου δείχνουν ότι σε έναν πλήρη πόλεμο, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δεν θα μπορούσε να διατηρήσει το Στενό ανοικτό.
Αν αντιμετωπίσει επιθέσεις με πυραύλους, οι αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να υποχωρήσουν ή να ρισκάρουν ολοκληρωτική καταστροφή.
Καταστροφή των υποδομών παραγωγής
Ακόμη χειρότερα, το Ιράν θα μπορούσε να στοχεύσει την υποδομή πετρελαίου σε όλο τον Περσικό Κόλπο, καταστρέφοντας εγκαταστάσεις παραγωγής στη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.
Ακόμη κι αν τα Στενά ξανανοίξουν, ίσως να μην υπάρχει τίποτα για εξαγωγή.
Οι στρατηγικοί αναλυτες το γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες — αλλά δεν έχει υπάρξει βιώσιμη στρατηγική για να αχρηστευθεί η επιρροή του Ιράν.
Η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει: σε περίπτωση πλήρους πολέμου, θα κλείσει το Στενό και θα καταστρέψει τις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου.
Με λίγα λόγια, το Ιράν κρατά το μαχαίρι στον λαιμό της παγκόσμιας οικονομίας.
Από την Επανάσταση του 1979, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Ιράν.
Αλλά ο έλεγχος των Στενών από το Ιράν υπήρξε ισχυρό αποτρεπτικό μέσο.
Αυτή η αποτροπή όμως φαίνεται να υποχωρεί.
Αν και λίγοι το συνειδητοποιούν, βρισκόμαστε πλέον στη μέση του Τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου — και το Ιράν έχει γίνει το αποφασιστικό πεδίο μάχης. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορεί να είναι πρόθυμες να ρισκάρουν παγκόσμιο οικονομικό κραχ για να ανατρέψουν την ιρανική κυβέρνηση, κάτι που θα ανατρέψει δραματικά την ισορροπία ισχύος υπέρ τους.
Τι σημαίνει το κλείσιμο των Στενών του Hormuz; - Το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην Ιστορία
Ένα κλείσιμο θα ξεπεράσει κάθε κρίση πετρελαίου στην ιστορία.
• Στην πρώτη κρίση πετρελαίου του 1973, αφαιρέθηκαν περίπου 5 εκατ. βαρέλια από την παγκόσμια αγορά (9% της προσφοράς). Οι τιμές τετραπλασιάστηκαν.
• Στη δεύτερη κρίση του 1979, αφαιρέθηκαν 4 εκατ. βαρέλια (6% της προσφοράς). Οι τιμές τριπλασιάστηκαν.
• Το 1990, με την εισβολή του Σαντάμ στο Κουβέιτ, αφαιρέθηκαν 4,3 εκατ. βαρέλια (7% της προσφοράς). Οι τιμές διπλασιάστηκαν.
Τώρα, ένα κλείσιμο ττων Στενών θα μπορούσε να αφαιρέσει 20 εκατ. βαρέλια από μια αγορά που παράγει 100 εκατ. βαρέλια/ημέρα — δηλαδή το 20% της παγκόσμιας προσφοράς από τη μία μέρα στην άλλη.
Αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς στην ιστορία.
Στα 265 δολάρια το βαρέλι οι τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν πάνω από 265 δολάρια το βαρέλι, ίσως και περισσότερο, καθώς τα κεντρικά νομισματικά εργαλεία δεν μπορούν να αντικαταστήσουν φυσικό αέριο.
Ακόμη και η αύξηση παραγωγής από ΗΠΑ και Ρωσία δεν θα μπορούσε να καλύψει τα 20 εκατ. βαρέλια γρήγορα αρκετά για να αποφευχθεί χάος.
Ένα τέτοιο σοκ θα χτυπήσει σφοδρά τις αγορές παραγώγων, όπου πετρέλαιο και φυσικό αέριο διαπραγματεύονται μέσω futures, options και swaps.
Οποιαδήποτε εταιρεία στην χαμένη πλευρά θα αντιμετωπίσει τεράστιες ζημίες, margin calls, ανάγκες ρευστότητας και πιθανές αθέτησεις υποχρεώσεων.
Μεγάλες τράπεζες που λειτουργούν ως αντισυμβαλλόμενοι θα εκτεθούν άμεσα.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αθέτησεις και margin calls σε όλο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα — κάνοντας την κρίση του 2008 να μοιάζει με ένα ήπιο συμβάν.
Η κλείσιμο των στενών του Hormuz αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο καταστροφικής παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης.
Η πραγματική «πυρηνική επιλογή» του Ιράν είναι ένα χρηματοοικονομικό όπλο μαζικής καταστροφής, που πυροδοτεί αλυσιδωτή αντίδραση, ανεβάζοντας την τιμή του πετρελαίου και πτοκαλώντας έκρηξη στη «βόμβα παραγώγων» μέσα στον πυρήνα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Καθώς οι εντάσεις αυξάνονται και ο κίνδυνος πλήρους σύγκρουσης με το Ιράν μεγαλώνει, μεγαλώνει και η πιθανότητα χρηματοοικονομικής αλυσιδωτής αντίδρασης πρωτοφανής στην ιστορία. Το κλείσιμο του Στενού δεν θα προκαλέσει απλώς σοκ πετρελαίου — θα μπορούσε να πυροδοτήσει παγκόσμια οικονομική κρίση που θα επισκιάσει τη χρηματοπιστωτική κρίση 2008/2009.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών