H Τεχεράνη επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου «η διαχείριση των Στενών του Hormuz θα καθίσταται δυνατή μέσω συστήματος ασφαλίστρων», με τρόπο που θα παραμένει αποδεκτός από ξένα κράτη σε μη πολεμικές συνθήκες, ενώ θα επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο της ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή
Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να διακόψει την επιβολή τελών για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα μπορέσει να συνεχίσει να αξιοποιεί οικονομικά τη στρατηγική του θέση με άλλους τρόπους.
Αναμένεται να υιοθετήσει ένα σύστημα το οποίο θα είναι ασφαλές από την επιβολή δυτικών κυρώσεων, καθώς επί παραδείγματι, τα τέλη θα έπρεπε να καταβάλλονται σε κάποιο εγχώριο τραπεζικό ίδρυμα ενώ την ίδια ωρα αυτό τελεί σε καθεστώς αυστηρών κυρώσεων.
Σύμφωνα με τον Ian Bremmer αναλυτής γεωπολιτικού ρίσκου, η Τεχεράνη έχει ήδη προχωρήσει στη δημιουργία της πλατφόρμας «Hormuz Safe Insurance Platform», ενός νέου μηχανισμού ασφάλισης θαλάσσιων μεταφορών, μέσω του οποίου οι συμμετέχουσες χώρες θα μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές ακόμη και με cryptos - με ιδιατερη έμφαση στο γιουάν, το οποίο εξυπηρετεί το διμερές εμπόριο με την Κίνα.
Ο ίδιος αναφέρει ότι αρκετές χώρες έχουν ήδη ενταχθεί στην πλατφόρμα, γεγονός που δείχνει ότι το Ιράν επιχειρεί να δημιουργήσει ένα εναλλακτικό οικονομικό και εμπορικό σύστημα γύρω από το στρατηγικό πέρασμα των Στενών του Hormuz, παρακάμπτοντας το παραδοσιακό δυτικό χρηματοπιστωτικό πλαίσιο.
Ωστόσο, ο Bremmer εκτιμά ότι μία τέτοια εξέλιξη δύσκολα θα γίνει αποδεκτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ενισχύει την οικονομική και γεωπολιτική επιρροή της Τεχεράνης σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Οι κρυφές διαπραγματευσεις των Ευρωπαίων
Το κρατικό ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) μετέδωσε στις 16 Μαΐου ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανοίξει απευθείας διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη για να διαπραγματευτούν ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών του Hormuz.
Το IRIB δεν κατονόμασε τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφερε όμως ότι οι επαφές επικεντρώνονται στην εξασφάλιση έγκρισης απευθείας διέλευσης από τους διοικητές του Ναυτικού των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC Navy), οι οποίοι επιβλέπουν τον ιρανικό έλεγχο στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Ο μηχανισμός που προτείνει η Τεχεράνη
Το υπουργείο Οικονομίας του Ιράν φέρεται, την ίδια ώρα, να προωθεί πρόταση διαχείρισης των Στενών του Hormuz μέσω ενός πλαισίου ασφάλισης των φορτίων, με στόχο να επιτρέψει τον μεταπολεμικό έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πηγή εσόδων για τη χώρα.
Σύμφωνα με κείμενο που εξασφάλισε το πρακτορείο Fars News Agency (16/5), η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου «η διαχείριση των Στενών του Hormuz θα καθίσταται δυνατή μέσω ενός συστήματος ασφαλίστρων», με τρόπο που θα παραμένει αποδεκτός από ξένα κράτη σε μη πολεμικές συνθήκες, ενώ θα επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο της ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή.
Πολ
ιτικός - και όχι στρατιωτικός - μηχανισμός εποπτείας
Στο πλαίσιο της πρότασης, το Ιράν θα αποκτήσει ευρύτερες δυνατότητες εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της διευρυμένης πρόσβασης σε ναυτιλιακά δεδομένα και της δυνατότητας να διαχωρίζει τα πλοία ανάλογα με τη χώρα προέλευσής τους κατά τη διέλευση από το πέρασμα.
Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ - Ισραήλ, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι «η ασφάλεια των Στενών του Hormuz ανήκει στις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση υποστηρίζει ότι η διαχείριση του περάσματος πρέπει να παραμείνει υπό ιρανική αρμοδιότητα, εξαιτίας των ζημιών που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, προκλήθηκαν από τη διέλευση εχθρικών πλοίων μέσω της περιοχής.
Το κείμενο επισημαίνει ακόμη ότι, από πλευράς διεθνούς δικαίου, η επιβολή άμεσων διοδίων ή τελών διέλευσης μετά τον πόλεμο θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο ρόλος του Ιράν θα περιοριζόταν πιθανότατα στην παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών, οι οποίες — σύμφωνα με την έκθεση — δεν θα απέφεραν πάνω από 2 δισ. δολάρια ετησίως ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι περιορισμοί στις υποδομές θα περιόριζαν σημαντικά την κερδοφορία ενός τέτοιου μοντέλου.
Το μοντέλο διαχείρισης μπορεί να αποφέρει δισεκατομμύρια
Αντίθετα, η προσέγγιση μέσω συμβολαίων ασφαλούς διέλευσης παρουσιάζεται ως ένας καθαρά πολιτικός μηχανισμός που θα μπορούσε να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός διεθνώς σε σχέση με την επιβολή άμεσων χρεώσεων ή τελών διέλευσης.
Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Οικονομίας, το Ιράν θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διάφορα ασφαλιστικά συμβόλαια κάλυψης της διέλευσης των πλοίων, καθώς και πιστοποιητικά οικονομικής ευθύνης (για τις πληρωμές) που θα συνδέονται με τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
Το σχέδιο προβλέπει αρχικά ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους που σχετίζονται με επιθεωρήσεις, κατασχέσεις και δεσμεύσεις πλοίων.
Παρότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστήρια δεν θα καλύπτουν ζημιές από στρατιωτικά πλήγματα, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι το περιορισμένο επίπεδο ρίσκου θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποφέρει στο Ιράν έσοδα άνω των 10 δισ. δολαρίων.
Προβληματισμοί για τη βιωσιμότητα του σχεδίου - Ο ρόλος των Ρώσων και των Κινέζων
Ο Medi Mohammadi, ειδικός στο εμπόριο και συνεργάτης του think tank Resistance Economy, υποστήριξε ότι η πρόταση παραμένει ελλιπής λόγω του έντονα μονοπωλιακού χαρακτήρα της παγκόσμιας αγοράς ναυτασφαλίσεων, όπου το Ιράν διαθέτει περιορισμένη επιρροή.
Προειδοποίησε επίσης ότι πλοία ασφαλισμένα αποκλειστικά μέσω ιρανικών εταιρειών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα πρόσβασης σε διεθνή λιμάνια.
Ωστόσο, ο Taha-Hossein Madani, επικεφαλής του think tank Smart Governance, δήλωσε ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μέσω συμφωνιών αντασφάλισης με τη συμμετοχή ρωσικών και κινεζικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον Madani, τα πλοία θα μπορούσαν να αποκτούν την προτεινόμενη κάλυψη ως συμπληρωματικό ασφαλιστήριο παράλληλα με τα βασικά συμβόλαια ασφάλισής τους.
Στις 8 Μαΐου, ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Ibrahim Azizi, δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί σχέδιο νόμου που αποσκοπεί στον καθορισμό του νομικού πλαισίου για τα Στενά του Hormuz.
Η σχετική νομοθεσία αναμένεται να εγκριθεί γρήγορα μόλις επαναλειτουργήσει το κοινοβούλιο, με Ιρανούς αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν «αποτρεπτικό νόμο».
Ο Azizi πρόσθεσε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλαπλές συναντήσεις με αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων το υπουργείο Εξωτερικών και ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νομοσχεδίου.
Araghchi: Οι ΗΠΑ πληρώνουν μεγάλο κόστος για Hormuz και είναι αναξιόπιστες
Στις 16 Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi δήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν ανοιχτά για τα πλοία, με εξαίρεση εκείνα που «βρίσκονται σε πόλεμο» με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το Ιράν «δεν εμπιστεύεται» τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί, στο περιθώριο της συνόδου υπουργών Εξωτερικών των BRICS, ο Araghchi ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον μόνο εφόσον αποδείξει ότι είναι «σοβαρή».
Ο Ιρανός υπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση στα Στενά του Hormuz «πολύ περίπλοκη», καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν επιβάλλουν ανταγωνιστικούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, επιτρέποντας ή απαγορεύοντας τη διέλευση πλοίων ανάλογα με τις σχέσεις τους με την αντίπαλη πλευρά.
Το Ιράν είναι έτοιμοι για άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε αποδεκτό αποτέλεσμα, επισήμανε.
Αυξάνεται το κόστος του πολέμου για τις ΗΠΑ
Ο Araghchi προειδοποίησε επίσης ότι ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν δεν πλήττει μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά αρχίζει να επηρεάζει και τα αμερικανικά νοικοκυριά.
«Οι Αμερικανοί ενημερώνονται ότι πρέπει να απορροφήσουν το εκρηκτικά αυξανόμενο κόστος ενός πολέμου επιλογής κατά του Ιράν», έγραψε ο Araghchi στην πλατφόρμα X, συνοδεύοντας την ανάρτησή του με εικόνα που έδειχνε την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Αφήστε στην άκρη την αύξηση στις τιμές των καυσίμων και τη φούσκα στο χρηματιστήριο.
Η πραγματική πίεση αρχίζει όταν αυξάνονται το αμερικανικό χρέος και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Οι καθυστερήσεις αποπληρωμής δανείων αυτοκινήτου βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 και πλέον ετών», πρόσθεσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες που διεξάγονταν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, αφού Τεχεράνη και Ουάσιγκτον απέρριψαν αμοιβαία τις τελευταίες προτάσεις τους.
Ο Araghchi δήλωσε ότι «τα αντικρουόμενα μηνύματα» από τις ΗΠΑ έχουν καταστήσει τη διαδικασία ακόμη πιο δύσκολη.
«Δίνουμε ευκαιρία στη διπλωματία»
.
Στις 14 Μαΐου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συναντήθηκαν στο Πεκίνο, όπου συζήτησαν τις σχέσεις ΗΠΑ- Κίνας, την Ταϊβάν, το εμπόριο και τις εξελίξεις στη Δυτική Ασία.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι τα Στενά του Hormuz πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για τη διασφάλιση της ενεργειακής ροής, καθώς το πέρασμα παραμένει κλειστό για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Ο Araghchi χαιρέτισε τη διπλωματική πρωτοβουλία του Πεκίνου, τονίζοντας τη σημασία της Κίνας ως στρατηγικού εταίρου και προσθέτοντας ότι «γνωρίζουμε πως οι Κινέζοι έχουν καλές προθέσεις».
Ο ίδιος είχε τονίσει και σε προηγούμενη ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «όσον αφορά το Ιράν, τα Στενά του Hormuz είναι ανοιχτά για όλα τα εμπορικά πλοία» και ότι «εμείς δεν δημιουργήσαμε κανένα εμπόδιο. Οι Αμερικανοί είναι αυτοί που επέβαλαν αποκλεισμό».
Σχεδόν πλήρης παράλυση της ναυσιπλοΐας
Ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν έχει οδηγήσει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz σχεδόν σε πλήρη παράλυση, αν και η Τεχεράνη συνεχίζει να επιτρέπει τη διέλευση σε ορισμένες «φιλικές» χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, το Ιράκ και το Πακιστάν.
Η διέλευση πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση συντονισμού με τις ιρανικές ναυτικές δυνάμεις, τήρησης προκαθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων και χρήσης νομισμάτων εκτός δολαρίου, όπως το κινεζικό γιουάν.
Οι ενέργειες των ΗΠΑ ευθύνονται για την αστάθεια στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, πρόφαση για νέα επίθεση
O εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, δήλωσε ότι το επόμενο ψέμα των Ηνωμένων Πολιτειών για να δικαιολογήσουν την πολεμοκαπηλεία κατά του Ιράν είναι ο ισχυρισμός ότι δήθεν διαφυλάσσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Ο Baghaei προχώρησε στις δηλώσεις αυτές την Κυριακή 17 Μαΐου μέσω του λογαριασμού του στο X, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει διατυπώσει απειλές για νέα στρατιωτική δράση κατά του Ιράν σχετικά με τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz, όπου οι αναταράξεις έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας.
«Το επόμενο μεγάλο ψέμα που προωθείται για να δικαιολογηθεί ο παράνομος “κατ' επιλογή πόλεμος” τους είναι ο ισχυρισμός ότι “διατηρούν την ειρήνη και τη σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας”», ανέφερε ο Baghaei, επιρρίπτοντας παράλληλα την ευθύνη για την αποσταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών διεθνώς στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο επιθετικότητας κατά του Ιράν.
«Στην πραγματικότητα, όμως, ήταν η απερίσκεπτη πολεμοκαπηλεία των καθεστώτων των ΗΠΑ και του Ισραήλ που διέλυσε ελπιδοφόρες διπλωματικές διαδικασίες και, μέσω μιας απρόκλητης στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, εισήγαγε σκόπιμα ανασφάλεια σε ζωτικής σημασίας ενεργειακές διαδρομές — μόνο και μόνο για να κατηγορήσουν στη συνέχεια το Ιράν για αποσταθεροποίηση, εφαρμόζοντας στην πράξη το διαβόητο δόγμα του Goebbels: “Κατηγόρησε τους άλλους για αυτό που κάνεις εσύ ο ίδιος”».
«Αυτό είναι το γνώριμο, κυνικό τους εγχειρίδιο: δημιουργούν κρίση και πόλεμο και στη συνέχεια κλιμακώνουν περαιτέρω την κατάσταση κάτω από τη δήθεν ευγενή σημαία της “αποκατάστασης της σταθερότητας” και της “υπεράσπισης της ειρήνης”», δήλωσε ο Ιρανός εκπρόσωπος.
«Προκαλούν ερήμωση και την ονομάζουν ειρήνη», κατέληξε ο Baghaei, παραπέμποντας στη γνωστή φράση από το έργο Agricola του Ρωμαίου ιστορικού Tacitus.
Το Ιράν έχει επιβάλει περιορισμούς στη διέλευση από το Στενό του Hormuz από τις αρχές Μαρτίου, στο πλαίσιο μέτρων αυτοάμυνας απέναντι στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο επιθετικότητας που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Το γεγονός είναι ότι το Ιράν έχει αποκτήσει μια τεράστια γεωπολιτική μόχλευση μέσω των Στενών του Hormuz που του παρέχει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ.
www.bankingnews.gr
Αναμένεται να υιοθετήσει ένα σύστημα το οποίο θα είναι ασφαλές από την επιβολή δυτικών κυρώσεων, καθώς επί παραδείγματι, τα τέλη θα έπρεπε να καταβάλλονται σε κάποιο εγχώριο τραπεζικό ίδρυμα ενώ την ίδια ωρα αυτό τελεί σε καθεστώς αυστηρών κυρώσεων.
Σύμφωνα με τον Ian Bremmer αναλυτής γεωπολιτικού ρίσκου, η Τεχεράνη έχει ήδη προχωρήσει στη δημιουργία της πλατφόρμας «Hormuz Safe Insurance Platform», ενός νέου μηχανισμού ασφάλισης θαλάσσιων μεταφορών, μέσω του οποίου οι συμμετέχουσες χώρες θα μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές ακόμη και με cryptos - με ιδιατερη έμφαση στο γιουάν, το οποίο εξυπηρετεί το διμερές εμπόριο με την Κίνα.
Ο ίδιος αναφέρει ότι αρκετές χώρες έχουν ήδη ενταχθεί στην πλατφόρμα, γεγονός που δείχνει ότι το Ιράν επιχειρεί να δημιουργήσει ένα εναλλακτικό οικονομικό και εμπορικό σύστημα γύρω από το στρατηγικό πέρασμα των Στενών του Hormuz, παρακάμπτοντας το παραδοσιακό δυτικό χρηματοπιστωτικό πλαίσιο.
Ωστόσο, ο Bremmer εκτιμά ότι μία τέτοια εξέλιξη δύσκολα θα γίνει αποδεκτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ενισχύει την οικονομική και γεωπολιτική επιρροή της Τεχεράνης σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
iran happy to stop charging tolls as long as they can still monetize their position on the strait.
— ian bremmer (@ianbremmer) May 17, 2026
latest is iran’s ‘hormuz safe insurance platform’ paid in crypto (which already has a few countries signing up).
none of this will be acceptable to the united states.
Οι κρυφές διαπραγματευσεις των Ευρωπαίων
Το κρατικό ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) μετέδωσε στις 16 Μαΐου ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανοίξει απευθείας διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη για να διαπραγματευτούν ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών του Hormuz.
Το IRIB δεν κατονόμασε τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφερε όμως ότι οι επαφές επικεντρώνονται στην εξασφάλιση έγκρισης απευθείας διέλευσης από τους διοικητές του Ναυτικού των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC Navy), οι οποίοι επιβλέπουν τον ιρανικό έλεγχο στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
European capitals open direct negotiations with Iranian navy to secure passage through Strait of Hormuz
— The Cradle (@TheCradleMedia) May 16, 2026
——
European maritime capitals have initiated direct contact with Tehran to secure passage through the blockaded Strait of Hormuz, according to a report broadcast by IRIB today.… pic.twitter.com/N6PwkbCGnP
Ο μηχανισμός που προτείνει η Τεχεράνη
Το υπουργείο Οικονομίας του Ιράν φέρεται, την ίδια ώρα, να προωθεί πρόταση διαχείρισης των Στενών του Hormuz μέσω ενός πλαισίου ασφάλισης των φορτίων, με στόχο να επιτρέψει τον μεταπολεμικό έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πηγή εσόδων για τη χώρα.
Iran’s Economy Ministry Proposes Insurance-Based Model to Manage Strait of Hormuzhttps://t.co/40dZnoQg1M pic.twitter.com/Qlg1ME4zGL
— Fars News Agency (@EnglishFars) May 16, 2026
Σύμφωνα με κείμενο που εξασφάλισε το πρακτορείο Fars News Agency (16/5), η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου «η διαχείριση των Στενών του Hormuz θα καθίσταται δυνατή μέσω ενός συστήματος ασφαλίστρων», με τρόπο που θα παραμένει αποδεκτός από ξένα κράτη σε μη πολεμικές συνθήκες, ενώ θα επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο της ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή.
Πολ
ιτικός - και όχι στρατιωτικός - μηχανισμός εποπτείας Στο πλαίσιο της πρότασης, το Ιράν θα αποκτήσει ευρύτερες δυνατότητες εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της διευρυμένης πρόσβασης σε ναυτιλιακά δεδομένα και της δυνατότητας να διαχωρίζει τα πλοία ανάλογα με τη χώρα προέλευσής τους κατά τη διέλευση από το πέρασμα.
Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ - Ισραήλ, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι «η ασφάλεια των Στενών του Hormuz ανήκει στις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση υποστηρίζει ότι η διαχείριση του περάσματος πρέπει να παραμείνει υπό ιρανική αρμοδιότητα, εξαιτίας των ζημιών που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, προκλήθηκαν από τη διέλευση εχθρικών πλοίων μέσω της περιοχής.
Το κείμενο επισημαίνει ακόμη ότι, από πλευράς διεθνούς δικαίου, η επιβολή άμεσων διοδίων ή τελών διέλευσης μετά τον πόλεμο θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο ρόλος του Ιράν θα περιοριζόταν πιθανότατα στην παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών, οι οποίες — σύμφωνα με την έκθεση — δεν θα απέφεραν πάνω από 2 δισ. δολάρια ετησίως ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι περιορισμοί στις υποδομές θα περιόριζαν σημαντικά την κερδοφορία ενός τέτοιου μοντέλου.
Το μοντέλο διαχείρισης μπορεί να αποφέρει δισεκατομμύρια
Αντίθετα, η προσέγγιση μέσω συμβολαίων ασφαλούς διέλευσης παρουσιάζεται ως ένας καθαρά πολιτικός μηχανισμός που θα μπορούσε να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός διεθνώς σε σχέση με την επιβολή άμεσων χρεώσεων ή τελών διέλευσης.
Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Οικονομίας, το Ιράν θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διάφορα ασφαλιστικά συμβόλαια κάλυψης της διέλευσης των πλοίων, καθώς και πιστοποιητικά οικονομικής ευθύνης (για τις πληρωμές) που θα συνδέονται με τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
Το σχέδιο προβλέπει αρχικά ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους που σχετίζονται με επιθεωρήσεις, κατασχέσεις και δεσμεύσεις πλοίων.
Παρότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστήρια δεν θα καλύπτουν ζημιές από στρατιωτικά πλήγματα, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι το περιορισμένο επίπεδο ρίσκου θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποφέρει στο Ιράν έσοδα άνω των 10 δισ. δολαρίων.
Προβληματισμοί για τη βιωσιμότητα του σχεδίου - Ο ρόλος των Ρώσων και των Κινέζων
Ο Medi Mohammadi, ειδικός στο εμπόριο και συνεργάτης του think tank Resistance Economy, υποστήριξε ότι η πρόταση παραμένει ελλιπής λόγω του έντονα μονοπωλιακού χαρακτήρα της παγκόσμιας αγοράς ναυτασφαλίσεων, όπου το Ιράν διαθέτει περιορισμένη επιρροή.
Προειδοποίησε επίσης ότι πλοία ασφαλισμένα αποκλειστικά μέσω ιρανικών εταιρειών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα πρόσβασης σε διεθνή λιμάνια.
Ωστόσο, ο Taha-Hossein Madani, επικεφαλής του think tank Smart Governance, δήλωσε ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μέσω συμφωνιών αντασφάλισης με τη συμμετοχή ρωσικών και κινεζικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον Madani, τα πλοία θα μπορούσαν να αποκτούν την προτεινόμενη κάλυψη ως συμπληρωματικό ασφαλιστήριο παράλληλα με τα βασικά συμβόλαια ασφάλισής τους.
Στις 8 Μαΐου, ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Ibrahim Azizi, δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί σχέδιο νόμου που αποσκοπεί στον καθορισμό του νομικού πλαισίου για τα Στενά του Hormuz.
Η σχετική νομοθεσία αναμένεται να εγκριθεί γρήγορα μόλις επαναλειτουργήσει το κοινοβούλιο, με Ιρανούς αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν «αποτρεπτικό νόμο».
Ο Azizi πρόσθεσε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλαπλές συναντήσεις με αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων το υπουργείο Εξωτερικών και ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νομοσχεδίου.
Araghchi: Οι ΗΠΑ πληρώνουν μεγάλο κόστος για Hormuz και είναι αναξιόπιστες
Στις 16 Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi δήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν ανοιχτά για τα πλοία, με εξαίρεση εκείνα που «βρίσκονται σε πόλεμο» με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το Ιράν «δεν εμπιστεύεται» τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί, στο περιθώριο της συνόδου υπουργών Εξωτερικών των BRICS, ο Araghchi ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον μόνο εφόσον αποδείξει ότι είναι «σοβαρή».
Ο Ιρανός υπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση στα Στενά του Hormuz «πολύ περίπλοκη», καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν επιβάλλουν ανταγωνιστικούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, επιτρέποντας ή απαγορεύοντας τη διέλευση πλοίων ανάλογα με τις σχέσεις τους με την αντίπαλη πλευρά.
Το Ιράν είναι έτοιμοι για άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε αποδεκτό αποτέλεσμα, επισήμανε.
Αυξάνεται το κόστος του πολέμου για τις ΗΠΑ
Ο Araghchi προειδοποίησε επίσης ότι ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν δεν πλήττει μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά αρχίζει να επηρεάζει και τα αμερικανικά νοικοκυριά.
«Οι Αμερικανοί ενημερώνονται ότι πρέπει να απορροφήσουν το εκρηκτικά αυξανόμενο κόστος ενός πολέμου επιλογής κατά του Ιράν», έγραψε ο Araghchi στην πλατφόρμα X, συνοδεύοντας την ανάρτησή του με εικόνα που έδειχνε την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Αφήστε στην άκρη την αύξηση στις τιμές των καυσίμων και τη φούσκα στο χρηματιστήριο.
Η πραγματική πίεση αρχίζει όταν αυξάνονται το αμερικανικό χρέος και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Οι καθυστερήσεις αποπληρωμής δανείων αυτοκινήτου βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 και πλέον ετών», πρόσθεσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες που διεξάγονταν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, αφού Τεχεράνη και Ουάσιγκτον απέρριψαν αμοιβαία τις τελευταίες προτάσεις τους.
Ο Araghchi δήλωσε ότι «τα αντικρουόμενα μηνύματα» από τις ΗΠΑ έχουν καταστήσει τη διαδικασία ακόμη πιο δύσκολη.
«Δίνουμε ευκαιρία στη διπλωματία»
.
Στις 14 Μαΐου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συναντήθηκαν στο Πεκίνο, όπου συζήτησαν τις σχέσεις ΗΠΑ- Κίνας, την Ταϊβάν, το εμπόριο και τις εξελίξεις στη Δυτική Ασία.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι τα Στενά του Hormuz πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για τη διασφάλιση της ενεργειακής ροής, καθώς το πέρασμα παραμένει κλειστό για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Ο Araghchi χαιρέτισε τη διπλωματική πρωτοβουλία του Πεκίνου, τονίζοντας τη σημασία της Κίνας ως στρατηγικού εταίρου και προσθέτοντας ότι «γνωρίζουμε πως οι Κινέζοι έχουν καλές προθέσεις».
Ο ίδιος είχε τονίσει και σε προηγούμενη ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «όσον αφορά το Ιράν, τα Στενά του Hormuz είναι ανοιχτά για όλα τα εμπορικά πλοία» και ότι «εμείς δεν δημιουργήσαμε κανένα εμπόδιο. Οι Αμερικανοί είναι αυτοί που επέβαλαν αποκλεισμό».
Σχεδόν πλήρης παράλυση της ναυσιπλοΐας
Ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν έχει οδηγήσει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz σχεδόν σε πλήρη παράλυση, αν και η Τεχεράνη συνεχίζει να επιτρέπει τη διέλευση σε ορισμένες «φιλικές» χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, το Ιράκ και το Πακιστάν.
Η διέλευση πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση συντονισμού με τις ιρανικές ναυτικές δυνάμεις, τήρησης προκαθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων και χρήσης νομισμάτων εκτός δολαρίου, όπως το κινεζικό γιουάν.
Οι ενέργειες των ΗΠΑ ευθύνονται για την αστάθεια στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, πρόφαση για νέα επίθεση
O εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, δήλωσε ότι το επόμενο ψέμα των Ηνωμένων Πολιτειών για να δικαιολογήσουν την πολεμοκαπηλεία κατά του Ιράν είναι ο ισχυρισμός ότι δήθεν διαφυλάσσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Ο Baghaei προχώρησε στις δηλώσεις αυτές την Κυριακή 17 Μαΐου μέσω του λογαριασμού του στο X, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, έχει διατυπώσει απειλές για νέα στρατιωτική δράση κατά του Ιράν σχετικά με τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz, όπου οι αναταράξεις έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας.
«Το επόμενο μεγάλο ψέμα που προωθείται για να δικαιολογηθεί ο παράνομος “κατ' επιλογή πόλεμος” τους είναι ο ισχυρισμός ότι “διατηρούν την ειρήνη και τη σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας”», ανέφερε ο Baghaei, επιρρίπτοντας παράλληλα την ευθύνη για την αποσταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών διεθνώς στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο επιθετικότητας κατά του Ιράν.
«Στην πραγματικότητα, όμως, ήταν η απερίσκεπτη πολεμοκαπηλεία των καθεστώτων των ΗΠΑ και του Ισραήλ που διέλυσε ελπιδοφόρες διπλωματικές διαδικασίες και, μέσω μιας απρόκλητης στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, εισήγαγε σκόπιμα ανασφάλεια σε ζωτικής σημασίας ενεργειακές διαδρομές — μόνο και μόνο για να κατηγορήσουν στη συνέχεια το Ιράν για αποσταθεροποίηση, εφαρμόζοντας στην πράξη το διαβόητο δόγμα του Goebbels: “Κατηγόρησε τους άλλους για αυτό που κάνεις εσύ ο ίδιος”».
«Αυτό είναι το γνώριμο, κυνικό τους εγχειρίδιο: δημιουργούν κρίση και πόλεμο και στη συνέχεια κλιμακώνουν περαιτέρω την κατάσταση κάτω από τη δήθεν ευγενή σημαία της “αποκατάστασης της σταθερότητας” και της “υπεράσπισης της ειρήνης”», δήλωσε ο Ιρανός εκπρόσωπος.
«Προκαλούν ερήμωση και την ονομάζουν ειρήνη», κατέληξε ο Baghaei, παραπέμποντας στη γνωστή φράση από το έργο Agricola του Ρωμαίου ιστορικού Tacitus.
Το Ιράν έχει επιβάλει περιορισμούς στη διέλευση από το Στενό του Hormuz από τις αρχές Μαρτίου, στο πλαίσιο μέτρων αυτοάμυνας απέναντι στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο επιθετικότητας που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.
Το γεγονός είναι ότι το Ιράν έχει αποκτήσει μια τεράστια γεωπολιτική μόχλευση μέσω των Στενών του Hormuz που του παρέχει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών