Ο Kiyosaki εκφράζει ανοιχτά εδώ και χρόνια τις απόψεις του για τις δομικές αδυναμίες που βλέπει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα το οποίο βασίζεται στο δολάριο
Σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού θέτει τις διεθνείς αγορές ο Robert Kiyosaki, κάνοντας μια εφιαλτική πρόβλεψη που απειλεί να κλονίσει τα θεμέλια του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος.
Με μια παρέμβαση-σοκ, ο διάσημος συγγραφέας προειδοποιεί ότι η απόφαση του Ιράν να εγκαταλείψει το αμερικανικό νόμισμα και να τιμολογεί πλέον το πετρέλαιό του σε κινεζικό γουάν, αποτελεί την «θρυαλλίδα» για την κατάρρευση του δολαρίου. Καθώς το στρατηγικής σημασίας πέρασμα στο Στενό του Hormuz μετατρέπεται σε πεδίο ενός ακήρυχτου νομισματικού πολέμου, η κυριαρχία του πετροδολαρίου δέχεται ένα θανάσιμο πλήγμα.
Η προειδοποίηση Kiyosaki
Ο Robert Kiyosaki προχώρησε σε μια δημόσια, αυστηρή προειδοποίηση στις 24 Μαΐου. Το Ιράν κοστολογεί πλέον το πετρέλαιό του σε γουάν, και ο ίδιος θεωρεί ότι αυτό αποτελεί άμεσο πλήγμα στην κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η προειδοποίηση αυτή δεν ήρθε από το πουθενά. Ο Kiyosaki συνέδεσε την ανάλυση του με την ανάλυση του Ray Dalio, στηριζόμενος στη μακροχρόνια εργασία του Dalio σχετικά με τις μεταβαλλόμενες παγκόσμιες τάξεις πραγμάτων και τους κύκλους χρέους. Ο πυρήνας της ανησυχίας είναι αρκετά ξεκάθαρος: το σύστημα του πετροδολαρίου -η συμφωνία που κρατά το δολάριο στο επίκεντρο των παγκόσμιων συναλλαγών πετρελαίου εδώ και δεκαετίες- βασίζεται στο ότι τα πετρελαιοεξαγωγικά κράτη συμφωνούν να τιμολογούν και να εκκαθαρίζουν το αργό πετρέλαιο σε δολάρια ΗΠΑ. Το Ιράν κάνει τώρα το αντίθετο: εκκαθαρίζει τις εμπορικές συναλλαγές πετρελαίου σε γουάν. Και ο Kiyosaki πιστεύει ότι αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από όση φαίνεται διατεθειμένη να παραδεχτεί η Ουάσιγκτον.
Κάτι παραπάνω από ένα απλό θαλάσσιο πέρασμα
Το Στενό του Hormuz βρίσκεται στο επίκεντρο όλων αυτών. Ένα τεράστιο κομμάτι της καθημερινής παγκόσμιας τροφοδοσίας πετρελαίου περνά από αυτό το στενό πέρασμα μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, γεγονός που το καθιστά ένα από τα πιο στρατηγικά φορτισμένα σημεία γεωπολιτικού ελέγχου (chokepoints) στον πλανήτη. Οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο εκκαθάρισης των συναλλαγών για το πετρέλαιο που διακινείται μέσω αυτού του διαδρόμου έχει βαρύτητα που ξεπερνά κατά πολύ τα δύο μέρη μιας μεμονωμένης συμφωνίας. Ο Kiyosaki αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο Στενό και την κίνηση γύρω από αυτά όταν εξέθεσε τις ανησυχίες του, παρουσιάζοντας τη στροφή του Ιράν προς το γουάν ως κάτι με πραγματικές δομικές συνέπειες — και όχι απλώς ως μια διμερή παράκαμψη.
Το σύστημα του πετροδολαρίου υπό πίεση
Η δομή του πετροδολαρίου αποτελεί ουσιαστικά τη ραχοκοκαλιά της κυριαρχίας του δολαρίου από τη δεκαετία του 1970. Οι χώρες χρειάζονται δολάρια για να αγοράσουν πετρέλαιο. Αυτή η ζήτηση διατηρεί το δολάριο ισχυρό, κρατά το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ χαμηλότερο από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, και δίνει στην Ουάσιγκτον ένα είδος οικονομικής μόχλευσης που είναι δύσκολο να αναπαραχθεί. Είναι ένα σύστημα που έχει επιβιώσει από πετρελαϊκές κρίσεις, νομισματικές αναταραχές και πολλαπλούς γύρους γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Ωστόσο, βασίζεται στη συναίνεση — στο ότι οι μεγάλοι παραγωγοί και αγοραστές συμφωνούν, σιωπηρά ή ρητά, ότι το δολάριο είναι το μέσο ανταλλαγής.
Η κίνηση του Ιράν κλονίζει αυτή τη συναίνεση. Τιμολογώντας σε γουάν, η Τεχεράνη ουσιαστικά λέει στους αγοραστές: δεν χρειάζεστε δολάρια για να πάρετε το πετρέλαιό μας. Πρόκειται για μια εναλλακτική λύση που τυγχάνει επίσης να αμβλύνει την ισχύ των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες από τον σχεδιασμό τους βασίζονται στο δολάριο. Η εκτίμηση του Kiyosaki είναι ότι η παράμετρος των κυρώσεων δεν είναι τυχαία — είναι πιθανώς ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο το Ιράν έκανε αυτή την κίνηση εξαρχής. Η μείωση της εξάρτησης από το δολάριο μειώνει την έκθεση στην οικονομική πίεση των ΗΠΑ. Η οικονομική λογική είναι αρκετά ξεκάθαρη.
Το λιγότερο ξεκάθαρο είναι το πόσο μακριά θα φτάσει το κύμα των επιπτώσεων.
Το ερώτημα SOS
Θα ακολουθήσουν και άλλα έθνη το παράδειγμα του Ιράν; Αυτό είναι το ερώτημα που απασχολεί την οικονομική κοινότητα αυτή τη στιγμή. Το Ιράν δεν είναι η πρώτη χώρα που πειραματίζεται με εκκαθαρίσεις πετρελαίου εκτός δολαρίου, ούτε θα είναι η τελευταία. Η ευρύτερη τάση (χώρες που εξερευνούν τη διαφοροποίηση των νομισμάτων στο διασυνοριακό εμπόριο) αναπτύσσεται εδώ και χρόνια. Η Κίνα έχει πιέσει έντονα για τη διεθνοποίηση του γουάν, και αρκετά έθνη έχουν δείξει τουλάχιστον κάποιο ενδιαφέρον για τη μείωση της έκθεσής τους στο δολάριο. Το αν η κίνηση του Ιράν θα επιταχύνει αυτή τη διαδικασία ή αν θα περιοριστεί σε μια χούφτα συναλλαγών παραμένει πραγματικά ασαφές.
Η ανησυχία του Kiyosaki είναι ότι η κατάσταση δεν θα παραμείνει περιορισμένη. Η προειδοποίησή του εστιάζει στην πιθανότητα άλλα πετρελαιοπαραγωγά έθνη να δουν την προσέγγιση του Ιράν ως πρότυπο — έναν τρόπο να ενισχύσουν τους οικονομικούς δεσμούς τους με την Κίνα, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτησή τους από το σύστημα που βασίζεται στο δολάριο. Εάν έστω και λίγοι μεσαίου μεγέθους παραγωγοί μεταφέρουν ένα σημαντικό μερίδιο των εκκαθαρίσεών τους στο γουάν, το σωρευτικό αποτέλεσμα στη ζήτηση δολαρίων θα μπορούσε γρήγορα να γίνει ανησυχητικό.
Ο Kiyosaki εκφράζει ανοιχτά εδώ και χρόνια τις απόψεις του για τις δομικές αδυναμίες που βλέπει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα το οποίο βασίζεται στο δολάριο. Η ευρύτερη θέση του —διαμορφωμένη εν μέρει από το πλαίσιο ανάλυσης του Dalio— είναι ότι η κυριαρχία του αποθεματικού νομίσματος δεν είναι μόνιμη και ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται πιο προχωρημένες σε έναν κύκλο χρέους και νομίσματος από ό,τι θέλουν να αναγνωρίσουν οι περισσότεροι συστημικοί σχολιαστές. Η ιστορία Ιράν-γουάν ταιριάζει απόλυτα σε αυτή την κοσμοθεωρία.
Στο προσκήνιο τα Κρυπτονομίσματα
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι προειδοποιήσεις του Kiyosaki για την αστάθεια του δολαρίου συμβαδίζουν σταθερά με την υποστήριξή του προς τα υλικά περιουσιακά στοιχεία (hard assets), ανάμεσα στα οποία ο χρυσός, το ασήμι και το Bitcoin. Έχει υποστηρίξει αυτή τη θέση επανειλημμένα με την πάροδο των ετών. Η εξέλιξη με το Ιράν και το γουάν, στο δικό του σκεπτικό, αποτελεί άλλο ένα δεδομένο που εξηγεί γιατί έχει νόημα η διακράτηση περιουσιακών στοιχείων εκτός του συστήματος του δολαρίου. Είτε συμφωνεί κανείς με αυτό το επιχείρημα είτε όχι, η υποβόσκουσα δυναμική που επισημαίνει -μια σταδιακή διάβρωση της συναίνεσης γύρω από το πετροδολάριο- είναι κάτι που σοβαροί οικονομολόγοι και στρατηγικοί αναλυτές νομισμάτων παρακολουθούν εδώ και καιρό.
Η κατάσταση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Οι αναλυτές αναζητούν οποιοδήποτε σημάδι ότι άλλες χώρες κινούνται προς παρόμοια κατεύθυνση, ή ότι η Κίνα πιέζει πιο επιθετικά για την επέκταση των ενεργειακών συμφωνιών με εκκαθάριση σε γουάν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών