Ενεργειακός συναγερμός μετά το Hormuz - Η επανεκκίνηση 10.000 πετρελαιοπηγών θα πνίξει αγωγούς και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις

Όταν έρθει η στιγμή της επαναλειτουργίας των Στενών του Hormuz, η παγκόσμια πετρελαϊκή βιομηχανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη πρόκληση: την επανεκκίνηση περίπου 10.000 πετρελαιοπηγών και την αποκατάσταση σχεδόν του 15% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, η οποία έχει παραμείνει εκτός λειτουργίας για περίπου 100 ημέρες.
Πρόκειται για μια διαδικασία χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Δεν υπάρχει κάποιο εγχειρίδιο που να περιγράφει πώς επανέρχεται σε πλήρη λειτουργία ένα τόσο μεγάλο τμήμα της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής έπειτα από μια τόσο εκτεταμένη διακοπή. Ο κλάδος θα αναγκαστεί να κινηθεί στην πράξη, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την εμπειρία των μηχανικών του.
Η αγορά παραμένει βαθιά διχασμένη ως προς το χρονοδιάγραμμα. Οι πιο απαισιόδοξοι αναλυτές εκτιμούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της παραγωγής μπορεί να απαιτήσει έξι έως δώδεκα μήνες, ενώ ορισμένοι θεωρούν ότι μέρος των πετρελαιοπηγών ενδέχεται να μην επανέλθει ποτέ σε λειτουργία. Στον αντίποδα, οι πιο αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι η παραγωγή μπορεί να αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Το βασικό προαπαιτούμενο, ωστόσο, είναι η επίτευξη μιας βιώσιμης διπλωματικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία θα επιτρέψει την ασφαλή επαναφορά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz και την ομαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων.
Το σημείο εκκίνησης δεν είναι αμελητέο. Το κλείσιμο του Hormuz ανάγκασε τις χώρες του Περσικού Κόλπου –μεταξύ αυτών τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Ιράν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν– να περιορίσουν δραστικά την παραγωγή τους. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, η συνολική παραγωγή υποχώρησε από περίπου 32 εκατ. βαρέλια ημερησίως πριν από την κρίση στα περίπου 17,5 εκατ. βαρέλια.


Τα δεξαμενόπλοια είναι ήδη σε θέση μάχης

Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά την επανέναρξη των θαλάσσιων μεταφορών. Ωστόσο, αρκετοί παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι η διαδικασία μπορεί να εξελιχθεί ταχύτερα απ’ ό,τι εκτιμάται.
Σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας, δεκάδες υπερδεξαμενόπλοια βρίσκονται ήδη σε κατάσταση ετοιμότητας κοντά στην περιοχή, περιμένοντας το «πράσινο φως» για να επιστρέψουν στις κανονικές μεταφορές πετρελαίου.
Η Frontline Plc, ένας από τους μεγαλύτερους διαχειριστές δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως, εκτιμά ότι περίπου 55 μεγάλα δεξαμενόπλοια παραμένουν διαθέσιμα κοντά στον Περσικό Κόλπο, προσφέροντας συνολική μεταφορική δυνατότητα περίπου 110 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.
Παρά το κόστος διατήρησής τους σε αδράνεια, μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και διυλιστήρια επέλεξαν να τα κρατήσουν κοντά στην περιοχή, θεωρώντας ότι το κόστος της απουσίας τους όταν ανοίξει το Hormuz θα ήταν πολύ μεγαλύτερο.

Οι υποδομές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άθικτες

Σε αντίθεση με προηγούμενες πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι πετρελαϊκές υποδομές δεν υπέστησαν εκτεταμένες καταστροφές. Οι πετρελαιοπηγές, οι αγωγοί, τα κέντρα επεξεργασίας και οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό λειτουργικές, ενώ οι όποιες ζημιές καταγράφηκαν έχουν ήδη αποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Αυτό διαφοροποιεί την κατάσταση από περιπτώσεις όπως το Κουβέιτ το 1991 ή η Βενεζουέλα το 2002-2003, όπου οι εγκαταστάσεις είχαν υποστεί σοβαρές βλάβες και η επανεκκίνηση της παραγωγής αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολη.
Οι χώρες του Κόλπου φρόντισαν να μειώσουν σταδιακά την παραγωγή, χωρίς να κλείσουν απότομα τα κοιτάσματα. Παράλληλα, διατήρησαν ένα μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας σε λειτουργία, τόσο για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών όσο και για τη διατήρηση της τεχνικής ακεραιότητας των πεδίων.
Οι μηχανικοί εναλλάσσουν τη λειτουργία των γεωτρήσεων, αποφεύγοντας να παραμένει κάποιο κοίτασμα ανενεργό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται προβλήματα όπως η απώλεια πίεσης ή η απόφραξη των εγκαταστάσεων, που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν σημαντικά την επανεκκίνηση.

Η παραγωγή μπορεί να επανέλθει ταχύτερα από τις προβλέψεις

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της βιομηχανίας, περίπου το 50% της παραγωγικής δυναμικότητας της περιοχής θα μπορούσε να επανέλθει μέσα σε λίγες ημέρες από την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Μέσα σε μερικές εβδομάδες, η παραγωγή ενδέχεται να φθάσει το 75% των προπολεμικών επιπέδων, ενώ η πλήρης αποκατάσταση θεωρείται εφικτή μέσα σε λίγους μήνες, χωρίς μόνιμες απώλειες παραγωγικής ικανότητας.
Μάλιστα, η επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα δεν είναι απαραίτητο να γίνει άμεσα. Πριν από τη σύγκρουση, αρκετές χώρες του ΟΠΕΚ+ λειτουργούσαν ήδη κάτω από τη μέγιστη παραγωγική τους δυνατότητα λόγω των ποσοστώσεων παραγωγής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σαουδική Αραβία, η οποία διαθέτει δυνατότητα άντλησης 12,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, αλλά πριν από την κρίση παρήγαγε περίπου 10,4 εκατ. βαρέλια.
Ταυτόχρονα, η υψηλή τιμή του πετρελαίου έχει περιορίσει τη ζήτηση, ενώ χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Βραζιλία έχουν αυξήσει την παραγωγή τους, γεγονός που μειώνει την ανάγκη για άμεση πλήρη επαναφορά της παραγωγής του Κόλπου.
Το συμπέρασμα πολλών ειδικών είναι ότι, παρά τις τεχνικές δυσκολίες, η επανεκκίνηση της παραγωγής δεν αποτελεί άλυτο πρόβλημα. Αν οι πολιτικές συνθήκες το επιτρέψουν και αποκατασταθεί η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η επιστροφή του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο στις διεθνείς αγορές θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ ταχύτερη από ό,τι φοβούνται σήμερα οι αγορές.

www.bankingnews.gr