Συναγερμός από το ΔΝΤ για το ευρωπαϊκό χρέος - Θα εκτοξευθεί στο 130% του ΑΕΠ έως το 2040, λόγω δημογραφικού

Τον κώδωνα του κινδύνου για το δημόσιο χρέος στην Ευρώπη κρούει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), προειδοποιώντας ότι η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί δυσμενώς εάν οι κυβερνήσεις της περιοχής δεν προχωρήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές στη δημοσιονομική τους πολιτική.
Σε νέα ανάλυσή τους, οι οικονομολόγοι του Ταμείου επισημαίνουν ότι η αποσπασματική αντιμετώπιση των προβλημάτων από πολλές ευρωπαϊκές χώρες φτάνει στα όριά της, καθώς οι πιέσεις αυξάνονται λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, της ενεργειακής μετάβασης και των αυξημένων αμυντικών δαπανών. «Εάν οι μακροπρόθεσμες πιέσεις στις δαπάνες παραμείνουν χωρίς αντιμετώπιση, η δυναμική του χρέους μπορεί να οδηγηθεί σε εκρηκτική πορεία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες», σημειώνουν οι αναλυτές του ΔΝΤ. Όπως υπογραμμίζουν, οι μικρές παρεμβάσεις δεν επαρκούν πλέον, δεδομένου του μεγέθους της προσαρμογής που απαιτείται, ενώ υπάρχει κίνδυνος πολιτικής κόπωσης από τις συνεχείς μεταρρυθμίσεις.
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ανησυχιών για τη δημοσιονομική ευαλωτότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών, περίπου μία δεκαετία μετά την κρίση χρέους που απείλησε τη συνοχή της Ευρωζώνης. Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνουν σήμερα χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και το Βέλγιο, όπου το δημόσιο χρέος βρίσκεται κοντά ή πάνω από το μέγεθος της οικονομίας τους.
Οι κυβερνήσεις, σύμφωνα με το ΔΝΤ, πρέπει να κινηθούν προς μια πιο μακροπρόθεσμη και στρατηγική προσέγγιση, η οποία θα συνδυάζει μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική εξυγίανση και, όπου χρειάζεται, επανεξέταση του τρόπου παροχής και χρηματοδότησης των δημόσιων υπηρεσιών.
«Το κόστος της καθυστέρησης αυξάνεται και τα οφέλη μιας στρατηγικής προσέγγισης γίνονται ολοένα και πιο εμφανή», αναφέρουν οι οικονομολόγοι.

Το κόστος της γήρανσης

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, οι ευρωπαϊκές χώρες θα δουν τις δημόσιες δαπάνες τους να αυξάνονται κατά σχεδόν 5% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο έως το 2040. Η αύξηση αυτή θα σημειωθεί σε μια περίοδο όπου η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται περιορισμένη και η πολιτική αποδοχή για υψηλότερη φορολογία ή μεγάλες περικοπές δαπανών παραμένει χαμηλή. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η εκτόξευση του μέσου δημόσιου χρέους στην Ευρώπη στο 130% του ΑΕΠ, περίπου διπλάσιο επίπεδο σε σχέση με σήμερα, καθιστώντας τη δημοσιονομική πορεία μη βιώσιμη.
Μια «μέτρια» δέσμη μεταρρυθμίσεων θα μπορούσε να καλύψει περίπου το ένα τρίτο του δημοσιονομικού κενού, σύμφωνα με τους αναλυτές. Οι μεγαλύτερες θετικές επιδράσεις θα προέρχονταν από αλλαγές στα συνταξιοδοτικά συστήματα και μέτρα που ενισχύουν την ανάπτυξη.
Ωστόσο, το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι στις περισσότερες χώρες θα απαιτηθούν και δημοσιονομικές προσαρμογές.
«Και οι δύο παράγοντες είναι συνήθως απαραίτητοι και αμφότεροι περιλαμβάνουν πολιτικά δύσκολες επιλογές», σημειώνουν οι οικονομολόγοι. Όπως εξηγούν, όσο μεγαλύτερη πρόοδος γίνεται στις μεταρρυθμίσεις, τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη για αυστηρή δημοσιονομική προσαρμογή, όμως οι μεταρρυθμίσεις από μόνες τους δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους βιωσιμότητας του χρέους.

Αλλαγές στον ρόλο του κράτους

Για τις χώρες με ιδιαίτερα υψηλό χρέος, το ΔΝΤ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πιο βαθιών παρεμβάσεων, ακόμη και επανεξέτασης του εύρους των δημόσιων υπηρεσιών. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η επανεξέταση του ρόλου του κράτους δεν σημαίνει απαραίτητα υποχώρηση του δημόσιου τομέα ή κατάργηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.
Αντίθετα, αφορά μια πιο πρακτική αξιολόγηση για το ποιες υπηρεσίες πρέπει να χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από το κράτος, ποιες μπορούν να παρέχονται αποτελεσματικότερα μέσω μεγαλύτερης συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα και πώς μπορούν να κατανεμηθούν διαφορετικά οι αρμοδιότητες.
Η έκθεση αναφέρει ότι ζητήματα όπως το κόστος μισθοδοσίας του δημόσιου τομέα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο συζητήσεων του ΔΝΤ με χώρες όπως η Αυστρία και η Κροατία. Παράλληλα, περιθώρια βελτίωσης στη στόχευση των κοινωνικών δαπανών εντοπίστηκαν σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Νορβηγία, ενώ σημαντικές δυνατότητες περιορισμού των ευρείας κλίμακας ενεργειακών επιδοτήσεων καταγράφηκαν στη Γερμανία, τη Σλοβακία και την Τουρκία.

www.bankingnews.gr