Οριακές ισορροπίες στις τράπεζες, παρά τη θετική εικόνα…
Σε τροχιά υψηλής κερδοφορίας και ισχυρών λειτουργικών επιδόσεων κινήθηκαν οι τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες το πρώτο εξάμηνο του 2026…
Παρά τα θετικά αυτά μεγέθη όμως, ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope Rating στέλνει σαφή μηνύματα προβληματισμού.
Πίσω από την ενίσχυση των καθαρών περιθωρίων επιτοκίου, τα ρεκόρ στα έσοδα από προμήθειες και την ισχυρή πιστωτική επέκταση, οι αναλυτές διακρίνουν αθέατες «αρρυθμίες» που ενδέχεται να δοκιμάσουν τις αντοχές του συστήματος.
Η αναγκαστική αύξηση του κόστους κινδύνου λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η επικίνδυνη συγκέντρωση των νέων δανείων σε έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, αλλά και η πίεση στα κεφαλαιακά αποθέματα από τις πρόσφατες εξαγορές, συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένης επιφυλακής, επαληθεύοντας όσους βλέπουν «γκρίζα σύννεφα» στον ορίζοντα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Scope, οι τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες, Εθνική Τράπεζα (BBB+/Stable), Alpha Bank (BBB/Stable), Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς, παρουσίασαν ένα ισχυρό σύνολο αποτελεσμάτων κατά το πρώτο εξάμηνο.
Υπενθυμίζεται πως ο γερμανικός οίκος έχει αναθεωρήσει ανοδικά τις εκτιμήσεις του για τα καθαρά περιθώρια επιτοκίου κατά 10 μονάδες βάσης σε σχέση με την έκθεση Greek Bank Outlook του Μαρτίου, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια Euribor αναμένεται να αντισταθμίσουν τη συμπίεση των περιθωρίων στα νέα δάνεια.
Παράλληλα, αναμένεται υψηλότερη αύξηση στα έσοδα από προμήθειες και προμήθειες συναλλαγών, λόγω της δυναμικής στις πωλήσεις προϊόντων διαχείρισης πλούτου και ασφαλιστικής προστασίας, καθώς και στην τραπεζική συναλλαγών.
Ωστόσο, αναμένεται επίσης υψηλότερο κόστος κινδύνου για το σύνολο του έτους, άνω των 50 μονάδων βάσης, καθώς εκτιμάται ότι οι τράπεζες θα υιοθετήσουν πιο συντηρητική πολιτική προβλέψεων λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ενός λιγότερο προβλέψιμου μακροοικονομικού περιβάλλοντος.
Η Τράπεζα Πειραιώς έχει ήδη αυξήσει την ετήσια καθοδήγησή της για το κόστος κινδύνου σε περίπου 60 μονάδες βάσης από 50 μονάδες βάσης, ενσωματώνοντας εν μέρει μια έκτακτη επίπτωση που σχετίζεται με τον νόμο Κατσέλη για προστατευόμενους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων.
Οι ισχυρές λειτουργικές συνθήκες συνεχίζουν να στηρίζουν τη ζήτηση για πιστώσεις και να ενισχύουν την ποιότητα του ενεργητικού.
Η επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων παραμένει ισχυρή, ενώ ο τουρισμός αναμένεται να σημειώσει ακόμη μία χρονιά-ρεκόρ.
Παράλληλα, η απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) οδηγεί τις δημόσιες επενδύσεις σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ η ανεργία συνεχίζει να υποχωρεί σε χαμηλά πολλών ετών.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τα δημοσιονομικά αποθέματα που έχουν συσσωρευτεί μέσω της διατήρησης πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να περιορίσει την επίδραση του υψηλότερου ενεργειακού κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη δαπανήσει 800 εκατ. ευρώ.
Οι τράπεζες κατέγραψαν διατηρήσιμη αύξηση των χορηγήσεων κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Η Eurobank αύξησε τον στόχο της για την καθαρή αύξηση δανείων σε τουλάχιστον 4,5 δισ. ευρώ από 3,8 δισ. ευρώ, ενώ η Alpha Bank και η Τράπεζα Πειραιώς ανέφεραν ότι βρίσκονται σε τροχιά υπέρβασης των αντίστοιχων στόχων τους.
Ο εταιρικός δανεισμός παραμένει η βασική δραστηριότητα των ελληνικών τραπεζών.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι τα δάνεια προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 9,8% σε ετήσια βάση τον Ιούνιο του 2026, με τη ζήτηση να επικεντρώνεται σε υποδομές, ενεργειακή μετάβαση, τουριστικά έργα και ναυτιλία.
Η δυναμική αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες συνεχίζεται αμείωτη, καθώς οι διοικήσεις των τραπεζών επιδιώκουν διαφοροποίηση των εσόδων πέρα από τις παραδοσιακές δραστηριότητες δανεισμού.
Αυτό αποτυπώνεται σε πρόσφατες στρατηγικές κινήσεις: την ενσωμάτωση της AXIA από την Alpha Bank σε μια ευρύτερη πλατφόρμα χονδρικής και επενδυτικής τραπεζικής, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας της με τη UniCredit• τη νέα συνεργασία bancassurance της Εθνικής Τράπεζας με την Allianz και τη συνεργασία στον τομέα ακινήτων με την Dromeus Capital• καθώς και τις πρόσφατες επενδύσεις της Τράπεζας Πειραιώς και της Eurobank σε ασφαλιστικές εταιρείες (Εθνική Ασφαλιστική και Eurolife αντίστοιχα).
Υπό αυτό το πλαίσιο, αναμένουμε ότι τα έσοδα από προμήθειες θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 25% των βασικών εσόδων το 2026, έναντι 23% το 2025.
Παρά την πρόοδο αυτή, η συνεισφορά των προμηθειών θα παραμείνει σχετικά χαμηλή σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, αφήνοντας σημαντικό περιθώριο περαιτέρω σύγκλισης.
Η ποιότητα ενεργητικού και οι κεφαλαιακές θέσεις παραμένουν ισχυρές
Οι τράπεζες έχουν εκφράσει ελάχιστες έως μηδενικές ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα του ενεργητικού.
Με εξαίρεση ορισμένες στεγαστικές θέσεις, τα παλαιά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs) έχουν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστεί μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων.
Οι δείκτες μεικτών NPEs συνεχίζουν να υποχωρούν σε ολόκληρο τον κλάδο, κυμαινόμενοι μεταξύ 2,2% και 3,6% στις τέσσερις τράπεζες κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ υποστηρίζονται από υγιή επίπεδα κάλυψης.
Η δημιουργία κεφαλαίου έχει επιβραδυνθεί, καθώς η υψηλή κερδοφορία συνοδεύεται από αύξηση των χορηγήσεων και αντίστοιχη διεύρυνση των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό επιβαρύνεται περαιτέρω από την κατανάλωση κεφαλαίων λόγω εξαγορών και συγχωνεύσεων (M&A). Μετά την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει σχετικά περιορισμένο κεφαλαιακό απόθεμα, περίπου 2,6%, ενώ οι άλλες τρεις τράπεζες διατηρούν πιο άνετη κεφαλαιακή θέση – με δείκτες MDA μεταξύ 4,2% και 6,6%.
Παράλληλα, η συνεχιζόμενη μείωση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs) αποτελεί θετικό παράγοντα.
Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 40% των κεφαλαίων CET1 των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και εκτιμούμε ότι οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα υποχωρήσουν κάτω από το 20% για όλες τις τέσσερις τράπεζες το αργότερο έως το 2030.
Η εταιρική δανειοδοτική δραστηριότητα χρειάζεται παρακολούθηση
Οι βασικοί κίνδυνοι για τη Scope προέρχονται από την εντεινόμενη ανταγωνιστική πίεση στον εταιρικό δανεισμό, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πιο επιθετικά κριτήρια χορηγήσεων και αυξανόμενη συγκέντρωση δανείων.
Σημαντικό μέρος της τρέχουσας ζήτησης για δάνεια συνδέεται με επενδυτικά έργα που χρηματοδοτούνται από το RRF, γεγονός που συγκεντρώνει την έκθεση σε μικρότερο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.
Το ΔΝΤ εκτίμησε πρόσφατα ότι οι συνολικές εκθέσεις προς μεγάλες επιχειρήσεις των τεσσάρων σημαντικών ελληνικών τραπεζών ανέρχονται στο 122% των κεφαλαίων Tier 1, ακόμη και μετά τη λήψη υπόψη παραγόντων περιορισμού του κινδύνου.
Περαιτέρω ενδείξεις κινδύνου συγκέντρωσης εμφανίστηκαν κατά το δεύτερο τρίμηνο, όταν ένας περιορισμένος αριθμός μεγάλων εταιρικών συναλλαγών αντιστοιχούσε σε μεγάλο μέρος της αύξησης των καταθέσεων πελατών (+4,8% σε τριμηνιαία βάση στις τέσσερις τράπεζες).
Σταθερές προοπτικές αξιολόγησης
Οι σταθερές προοπτικές αξιολόγησης (Stable Outlooks) για την Εθνική Τράπεζα και την Alpha Bank αντανακλούν την άποψη του γερμανικού οίκου ότι οι ανοδικές προοπτικές από τη βελτίωση των χρηματοοικονομικών θεμελιωδών μεγεθών και οι καθοδικοί κίνδυνοι από την ταχεία πιστωτική επέκταση και τη μακροοικονομική αβεβαιότητα βρίσκονται επί του παρόντος σε ισορροπία.
www.bankingnews.gr
Παρά τα θετικά αυτά μεγέθη όμως, ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope Rating στέλνει σαφή μηνύματα προβληματισμού.
Πίσω από την ενίσχυση των καθαρών περιθωρίων επιτοκίου, τα ρεκόρ στα έσοδα από προμήθειες και την ισχυρή πιστωτική επέκταση, οι αναλυτές διακρίνουν αθέατες «αρρυθμίες» που ενδέχεται να δοκιμάσουν τις αντοχές του συστήματος.
Η αναγκαστική αύξηση του κόστους κινδύνου λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η επικίνδυνη συγκέντρωση των νέων δανείων σε έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, αλλά και η πίεση στα κεφαλαιακά αποθέματα από τις πρόσφατες εξαγορές, συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένης επιφυλακής, επαληθεύοντας όσους βλέπουν «γκρίζα σύννεφα» στον ορίζοντα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Scope, οι τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες, Εθνική Τράπεζα (BBB+/Stable), Alpha Bank (BBB/Stable), Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς, παρουσίασαν ένα ισχυρό σύνολο αποτελεσμάτων κατά το πρώτο εξάμηνο.
Υπενθυμίζεται πως ο γερμανικός οίκος έχει αναθεωρήσει ανοδικά τις εκτιμήσεις του για τα καθαρά περιθώρια επιτοκίου κατά 10 μονάδες βάσης σε σχέση με την έκθεση Greek Bank Outlook του Μαρτίου, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια Euribor αναμένεται να αντισταθμίσουν τη συμπίεση των περιθωρίων στα νέα δάνεια.
Παράλληλα, αναμένεται υψηλότερη αύξηση στα έσοδα από προμήθειες και προμήθειες συναλλαγών, λόγω της δυναμικής στις πωλήσεις προϊόντων διαχείρισης πλούτου και ασφαλιστικής προστασίας, καθώς και στην τραπεζική συναλλαγών.
Ωστόσο, αναμένεται επίσης υψηλότερο κόστος κινδύνου για το σύνολο του έτους, άνω των 50 μονάδων βάσης, καθώς εκτιμάται ότι οι τράπεζες θα υιοθετήσουν πιο συντηρητική πολιτική προβλέψεων λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ενός λιγότερο προβλέψιμου μακροοικονομικού περιβάλλοντος.
Η Τράπεζα Πειραιώς έχει ήδη αυξήσει την ετήσια καθοδήγησή της για το κόστος κινδύνου σε περίπου 60 μονάδες βάσης από 50 μονάδες βάσης, ενσωματώνοντας εν μέρει μια έκτακτη επίπτωση που σχετίζεται με τον νόμο Κατσέλη για προστατευόμενους δανειολήπτες στεγαστικών δανείων.
Οι ισχυρές λειτουργικές συνθήκες συνεχίζουν να στηρίζουν τη ζήτηση για πιστώσεις και να ενισχύουν την ποιότητα του ενεργητικού.
Η επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων παραμένει ισχυρή, ενώ ο τουρισμός αναμένεται να σημειώσει ακόμη μία χρονιά-ρεκόρ.
Παράλληλα, η απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) οδηγεί τις δημόσιες επενδύσεις σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ η ανεργία συνεχίζει να υποχωρεί σε χαμηλά πολλών ετών.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τα δημοσιονομικά αποθέματα που έχουν συσσωρευτεί μέσω της διατήρησης πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να περιορίσει την επίδραση του υψηλότερου ενεργειακού κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη δαπανήσει 800 εκατ. ευρώ.
Οι τράπεζες κατέγραψαν διατηρήσιμη αύξηση των χορηγήσεων κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Η Eurobank αύξησε τον στόχο της για την καθαρή αύξηση δανείων σε τουλάχιστον 4,5 δισ. ευρώ από 3,8 δισ. ευρώ, ενώ η Alpha Bank και η Τράπεζα Πειραιώς ανέφεραν ότι βρίσκονται σε τροχιά υπέρβασης των αντίστοιχων στόχων τους.
Ο εταιρικός δανεισμός παραμένει η βασική δραστηριότητα των ελληνικών τραπεζών.
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι τα δάνεια προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 9,8% σε ετήσια βάση τον Ιούνιο του 2026, με τη ζήτηση να επικεντρώνεται σε υποδομές, ενεργειακή μετάβαση, τουριστικά έργα και ναυτιλία.
Η δυναμική αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες συνεχίζεται αμείωτη, καθώς οι διοικήσεις των τραπεζών επιδιώκουν διαφοροποίηση των εσόδων πέρα από τις παραδοσιακές δραστηριότητες δανεισμού.
Αυτό αποτυπώνεται σε πρόσφατες στρατηγικές κινήσεις: την ενσωμάτωση της AXIA από την Alpha Bank σε μια ευρύτερη πλατφόρμα χονδρικής και επενδυτικής τραπεζικής, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας της με τη UniCredit• τη νέα συνεργασία bancassurance της Εθνικής Τράπεζας με την Allianz και τη συνεργασία στον τομέα ακινήτων με την Dromeus Capital• καθώς και τις πρόσφατες επενδύσεις της Τράπεζας Πειραιώς και της Eurobank σε ασφαλιστικές εταιρείες (Εθνική Ασφαλιστική και Eurolife αντίστοιχα).
Υπό αυτό το πλαίσιο, αναμένουμε ότι τα έσοδα από προμήθειες θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 25% των βασικών εσόδων το 2026, έναντι 23% το 2025.
Παρά την πρόοδο αυτή, η συνεισφορά των προμηθειών θα παραμείνει σχετικά χαμηλή σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, αφήνοντας σημαντικό περιθώριο περαιτέρω σύγκλισης.
Η ποιότητα ενεργητικού και οι κεφαλαιακές θέσεις παραμένουν ισχυρές
Οι τράπεζες έχουν εκφράσει ελάχιστες έως μηδενικές ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα του ενεργητικού.
Με εξαίρεση ορισμένες στεγαστικές θέσεις, τα παλαιά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs) έχουν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστεί μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων.
Οι δείκτες μεικτών NPEs συνεχίζουν να υποχωρούν σε ολόκληρο τον κλάδο, κυμαινόμενοι μεταξύ 2,2% και 3,6% στις τέσσερις τράπεζες κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ υποστηρίζονται από υγιή επίπεδα κάλυψης.
Η δημιουργία κεφαλαίου έχει επιβραδυνθεί, καθώς η υψηλή κερδοφορία συνοδεύεται από αύξηση των χορηγήσεων και αντίστοιχη διεύρυνση των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό επιβαρύνεται περαιτέρω από την κατανάλωση κεφαλαίων λόγω εξαγορών και συγχωνεύσεων (M&A). Μετά την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει σχετικά περιορισμένο κεφαλαιακό απόθεμα, περίπου 2,6%, ενώ οι άλλες τρεις τράπεζες διατηρούν πιο άνετη κεφαλαιακή θέση – με δείκτες MDA μεταξύ 4,2% και 6,6%.
Παράλληλα, η συνεχιζόμενη μείωση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs) αποτελεί θετικό παράγοντα.
Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 40% των κεφαλαίων CET1 των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και εκτιμούμε ότι οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις θα υποχωρήσουν κάτω από το 20% για όλες τις τέσσερις τράπεζες το αργότερο έως το 2030.
Η εταιρική δανειοδοτική δραστηριότητα χρειάζεται παρακολούθηση
Οι βασικοί κίνδυνοι για τη Scope προέρχονται από την εντεινόμενη ανταγωνιστική πίεση στον εταιρικό δανεισμό, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε πιο επιθετικά κριτήρια χορηγήσεων και αυξανόμενη συγκέντρωση δανείων.
Σημαντικό μέρος της τρέχουσας ζήτησης για δάνεια συνδέεται με επενδυτικά έργα που χρηματοδοτούνται από το RRF, γεγονός που συγκεντρώνει την έκθεση σε μικρότερο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.
Το ΔΝΤ εκτίμησε πρόσφατα ότι οι συνολικές εκθέσεις προς μεγάλες επιχειρήσεις των τεσσάρων σημαντικών ελληνικών τραπεζών ανέρχονται στο 122% των κεφαλαίων Tier 1, ακόμη και μετά τη λήψη υπόψη παραγόντων περιορισμού του κινδύνου.
Περαιτέρω ενδείξεις κινδύνου συγκέντρωσης εμφανίστηκαν κατά το δεύτερο τρίμηνο, όταν ένας περιορισμένος αριθμός μεγάλων εταιρικών συναλλαγών αντιστοιχούσε σε μεγάλο μέρος της αύξησης των καταθέσεων πελατών (+4,8% σε τριμηνιαία βάση στις τέσσερις τράπεζες).
Σταθερές προοπτικές αξιολόγησης
Οι σταθερές προοπτικές αξιολόγησης (Stable Outlooks) για την Εθνική Τράπεζα και την Alpha Bank αντανακλούν την άποψη του γερμανικού οίκου ότι οι ανοδικές προοπτικές από τη βελτίωση των χρηματοοικονομικών θεμελιωδών μεγεθών και οι καθοδικοί κίνδυνοι από την ταχεία πιστωτική επέκταση και τη μακροοικονομική αβεβαιότητα βρίσκονται επί του παρόντος σε ισορροπία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών