Νόμος 128/1975: Ο «κρυφός» φόρος στα δάνεια που φουσκώνει τις δόσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων

Στη συνεδρίαση του Ιουνίου 2026, η ΕΚΤ αύξησε τα βασικά επιτόκια κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, επικαλούμενη την άνοδο του πληθωρισμού, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 2,25%, ενώ το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης στο 2,40%.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο θα γίνουν ακριβότερα, ενώ οι νέοι δανειολήπτες θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.
Οι αποδόσεις στις καταθέσεις μπορεί να βελτιωθούν, αν και συνήθως όχι στον ίδιο βαθμό με την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ.
Η αύξηση των επιτοκίων αποσκοπεί στη συγκράτηση του πληθωρισμού, αλλά μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Όσον αφορά το επόμενο διάστημα, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, έχει τονίσει ότι οι επόμενες αποφάσεις θα ληφθούν με βάση τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό και την οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα επιτόκια κυρίως επειδή εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% για αρκετό χρονικό διάστημα.
Καθοριστικός παράγοντας ήταν η αύξηση των τιμών της ενέργειας, δεδομένου ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου κάτι που αυξάνει το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές και τροφοδοτεί τον πληθωρισμό.
Στην βάση αυτή είχαμε αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, έτσι η  ΕΚΤ αύξησε τις προβλέψεις της και εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί γύρω στο 3,0% το 2026, μια μονάδα πάνω από τον στόχο της.
Άρα στα πλαίσια των πληθωριστικών πιέσεων έχουμε μια νέα επιτοκιακή πραγματικότητα η οποία επηρεάζει και την χώρα μας με ιδιότυπο τρόπο  αφού στην κάθε αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ οι κατ’επίφαση ελληνικές συστημικές τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκια χορηγήσεων ξεχνώντας όμως τα επιτόκια καταθέσεων με αποτέλεσμα το επιτοκιακό περιθώριο να αυξάνεται όπως φυσικά και η κερδοφορία τους προς όφελος των ξένων μετόχων τους.

Πολλές φορές δεν χρειάζεται ούτε καν η δικαιολογία της αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ αφού και μόνο η προοπτική μεταβολής των επιτοκίων οδηγεί τις εγχώριες τράπεζες στην αύξηση του περιθωρίου επιτοκίου.
Μόνο στο δίμηνο Μάρτιος –Απρίλιος 2026 το περιθώριο αυξήθηκε κατά 0,37 μονάδες, ενώ αναμένεται να αυξηθεί τους επομένους μήνες.
Στην χώρα μας το τελευταίο διάστημα όλοι κόπτονται για τα συμφέροντα των δανειοληπτών, η έναρξη της προεκλογικής περιόδου το επιβάλει για πολιτικούς λόγους ανεξάρτητα εάν τα δείγματα των κομμάτων που κυβέρνησαν την τελευταία 25ετια είναι άκρως αρνητικά.
Ας δούμε όμως μια παράμετρο που διαμορφώνει όρους υψηλού κόστους χρηματοδότησης και ας ελπίσουμε ότι ο πολιτικός κόσμος της χώρας θα επικροτήσει την άποψη μας ακυρώνοντας στην πράξη μια άκρως αντιοικονομική επιβάρυνση της αποπληρωμής των δανείων.
Θα πάμε αρκετά πίσω στις 28 Αυγούστου 1975 την ημέρα που θεσπίστηκε η εισφορά του  Νόμου 128 η οποία προστίθεται από τότε στο επιτόκιο αποπληρωμής των δανείων που χορηγούν οι ελληνικές τράπεζες.
Σήμερα το ύψος  της εισφοράς για όλα τα είδη των δανείων είναι 0,60% πλην των στεγαστικών που είναι 0,12%.
Βασικός αρχικός σκοπός της επιβολής της εισφοράς ήταν οι  επιδοτήσεις επιτοκίων σε ορισμένες κατηγορίες δανείων για την ενίσχυση κλάδων της οικονομίας που θεωρούνταν στρατηγικής σημασίας, όπως οι εξαγωγικές επιχειρήσεις ώστε να δανείζονται με χαμηλότερο κόστος και να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.
Δηλαδή να  υπάρχει ένας μηχανισμός μέσω του οποίου το κράτος θα μπορούσε να ασκεί πιστωτική πολιτική μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Το 2000 με την συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη και την απαγόρευση επιδοτήσεων για αύξηση της ανταγωνιστικότητας τροποποιήθηκε η χρήση της για χρηματοδότηση πυρόπληκτων, σεισμόπληκτων και άλλων αναγκών κοινωνικού χαρακτήρα.
Τα έσοδα της εισφοράς  πιστώνονται σε ειδικό λογαριασμό ο οποίος είναι ένας από  τους δεκάδες που συνιστούν τον  ενιαίο λογαριασμό θησαυροφυλακίου  της Τράπεζας Ελλάδος με δικαιούχο το ελληνικό δημόσιο.
Με βάση τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα ετήσια έσοδα από την εισφορά του Ν. 128/1975 είναι περίπου 260–270 εκατ. ευρώ.
Συγκεκριμένα:

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πληρωμές επιδοτήσεων από τον ίδιο λογαριασμό είναι πολύ μικρότερες, περίπου 16 εκατ. € ετησίως τα τελευταία χρόνια. Για παράδειγμα, το 2024 καταβλήθηκαν περίπου 12,4 εκατ. ευρώ σε επιδοτήσεις, έναντι εισπράξεων 263,3 εκατ. ευρώ.
Η εισφορά συγκεντρώνεται από τις τράπεζες και αποδίδεται σε ειδικό λογαριασμό του Δημοσίου, από τον οποίο χρηματοδοτούνται οι προβλεπόμενες επιδοτήσεις.
Με άλλα λόγια, σήμερα η εισφορά αποφέρει στο Δημόσιο περίπου ένα τέταρτο του δισεκατομμυρίου ευρώ κάθε χρόνο, ενώ μόνο ένα σχετικά μικρό μέρος αυτού του ποσού χρησιμοποιείται για τον σκοπό που συνεχίζει να υφίσταται ως επιβάρυνση της αποπληρωμής των δανείων που λαμβάνουν οι έλληνες πολίτες.
Το ερώτημα είναι γιατί συνεχίζει να υφίσταται αφού μόνο ένα μικρό τμήμα της χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του σκοπού της.
Η επίσημη απάντηση είναι ότι αποτελεί ένα σημαντικό δημόσιο έσοδο αφού όπως προαναφέραμε η εισφορά αποφέρει περίπου 260–270 εκατ. € ετησίως. Η κατάργησή της θα δημιουργούσε ισόποσο δημοσιονομικό κενό, το οποίο θα έπρεπε να καλυφθεί από άλλον φόρο, μείωση δαπανών ή αύξηση του ελλείμματος.
Οι ιθύνοντες ξεχνούν ότι θεσπίστηκε το 1975 για διαφορετικές οικονομικές συνθήκες οι οποίες σήμερα έχουν εκλείψει.
Σήμερα το μόνο που κάνει είναι αυξάνει το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να στηρίζει την επιδοματική πολιτική της κυβέρνησης.
Είναι ένας άδικος «έμμεσος φόρος» και πρέπει άμεσα να καταργηθεί.
Νομικό εμπόδιο που καθιστά αδύνατη την κατάργησή της δεν υπάρχει, θα μπορούσε να καταργηθεί με νέα νομοθετική ρύθμιση και μάλιστα με κοινοβουλευτική συντριπτική πλειοψηφία.
Αφού τα κόμματα που κυβέρνησαν την χώρα την τελευταία 25ετια κόπτονται για τους έλληνες δανειολήπτες, Ιδού η Ρόδος, άμεση κατάργηση της εισφοράς του Ν128-75.

www.bankingnews.gr