Οι Δανοί θα προσπαθήσουν να αποτρέψουν τις ΗΠΑ με έλκηθρα και με σκυλιά…
Η Γροιλανδία, ένα από τα πλέον στρατηγικά εδάφη του πλανήτη, επανέρχεται στο προσκήνιο της διεθνούς γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μέσα από μια ιδιαίτερα ανησυχητική ανάλυση του think tank RUSI.
Σύμφωνα με έκθεσή, τυχόν στρατιωτική επιχείρηση για την κατάληψη της από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από μισή ώρα, ανατρέποντας δραματικά τις ισορροπίες στον Αρκτικό Κύκλο και στο ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, πληροφορίες κάνουν λόγο για την ύπαρξη έτοιμου στρατιωτικού σχεδίου από τον Donald Trump, γεγονός που αναζωπυρώνει τους φόβους για κλιμάκωση και επαναφέρει το ερώτημα κατά πόσο η Γροιλανδία μπορεί να μετατραπεί στο επόμενο επίκεντρο μιας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, οι ένοπλες δυνάμεις της Δανίας αναγκάζονται να «κροταλίσουν τα σπαθιά τους», επιχειρώντας να στείλουν μήνυμα αποτροπής απέναντι σε αυτό που περιγράφεται ως απροκάλυπτη αμερικανική πίεση για τη Γροιλανδία.
Στο πλαίσιο αυτό, το Βασίλειο προχώρησε σε δοκιμές του αντιαρματικού κατευθυνόμενου πυραύλου Spike LR2 - δοκιμές που απέκτησαν έντονα συμβολική σημασία εν μέσω της επιθετικής ρητορικής του Donald Trump.
Σύμφωνα με το Army Recognition, η Δανία δεν επεδίωξε να προβάλει αντιαεροπορικά συστήματα ή να εντυπωσιάσει με βαριά μέσα, αλλά να αναδείξει το ρομποτικό σύστημα μάχης Kongsberg Protector RS4.
Πρόκειται για ένα αυτόνομο φυλάκιο μάχης, το οποίο μπορεί να λειτουργεί είτε μέσω τηλεχειρισμού είτε μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Τα συγκεκριμένα συστήματα έχουν ήδη παραδοθεί σε πολλές χώρες της Βόρειας Ευρώπης.
Δεν έχει γίνει γνωστός ο αριθμός των Kongsberg Protector RS4 που διαθέτει η Δανία, ωστόσο, σύμφωνα με το Army Recognition, τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε επιχειρήσεις κατά απόβασης, ενισχύοντας –τουλάχιστον σε τακτικό επίπεδο– την άμυνα ευαίσθητων περιοχών.
Γεωπολιτική αντιπαράθεση
Σε πρώτη ανάγνωση, οι δοκιμές φαίνεται να αφορούν αποκλειστικά τις χερσαίες δυνατότητες του δανικού στρατού.
Ωστόσο, καθώς η Γροιλανδία εξελίσσεται σε επίκεντρο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Αρκτική, κάθε ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Δανίας εκλαμβάνεται από δυτικούς αναλυτές ως ένδειξη ότι η Κοπεγχάγη επιδιώκει να επιδείξει ετοιμότητα υπεράσπισης της κυριαρχίας της απέναντι σε πιθανή αμερικανική επιθετικότητα.
Όπως επισημαίνει το Associated Press, η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας καθορίζεται πρωτίστως από τη γεωγραφική της θέση.
Πάνω από το 80% της επικράτειάς της βρίσκεται εντός του Αρκτικού Κύκλου, ενώ το νησί τοποθετείται μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης, ελέγχοντας το λεγόμενο χάσμα GIUK (Greenland–Iceland–United Kingdom).
Το πέρασμα αυτό θεωρείται κρίσιμο για την επιτήρηση των κινήσεων ρωσικών υποβρυχίων και πλοίων στον Βόρειο Ατλαντικό.
Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γροιλανδία έχει διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην άμυνα της Βόρειας Αμερικής.
Το 1951, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν με τη Δανία τη Συνθήκη Άμυνας της Γροιλανδίας, η οποία οδήγησε στη δημιουργία εκτεταμένης στρατιωτικής υποδομής.
Κεντρικό στοιχείο αυτής είναι η διαστημική βάση Pituffik (πρώην Thule), η οποία σήμερα παρέχει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για πυραυλικές επιθέσεις, στοιχεία αντιπυραυλικής άμυνας και δυνατότητες διαστημικής επιτήρησης για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, σύμφωνα με δυτικούς ειδικούς, από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου η Αρκτική έχει μετατραπεί σταδιακά από ζώνη συνεργασίας σε αρένα σκληρής αντιπαλότητας.
Η τήξη των πάγων ανοίγει νέες εμπορικές θαλάσσιες οδούς και διευκολύνει την πρόσβαση σε πλούσια ορυκτά αποθέματα, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων γαιών, που είναι κρίσιμες για τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας.
Διάφορα σενάρια
Ο Dr. Neil Melvin, διευθυντής Διεθνούς Ασφάλειας στο Royal United Services Institute (RUSI), δηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη επεξεργαστεί διάφορα σενάρια κατάληψης της Γροιλανδίας.
Όπως αναφέρει, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να «ασφαλίσουν» το νησί πριν από τη συμβολική 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους, την οποία ο Donald Trump σκοπεύει να γιορτάσει το 2027.
Το Politico, έπειτα από συνεντεύξεις με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ, ειδικούς σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες, χαρακτηρίζει τη στρατιωτική επιλογή ως απολύτως ρεαλιστική.
Δανός πολιτικός, υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Θα μπορούσε να είναι κάτι σαν πέντε ελικόπτερα.
Δεν θα χρειάζονταν πολλοί στρατιώτες – οι Γροιλανδοί απλώς δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα».
Από στρατιωτικής πλευράς, οι εκτιμήσεις αυτές θεωρούνται βάσιμες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συντριπτική υπεροχή σε δυνάμεις ταχείας αντίδρασης, στρατηγική αεροπορία, αμφίβιες δυνατότητες και ειδικές δυνάμεις.
Επιπλέον, η ύπαρξη αμερικανικών υποδομών στο Pituffik και αποσπασμάτων της Εθνοφρουράς καθιστά ιδιαίτερα πιθανό ένα σενάριο επιβολής τετελεσμένων.
Ο Thomas Crosby, αναπληρωτής καθηγητής στο Royal Danish Defence College, σημειώνει ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να αναπτύξει ταχύτατα δυνάμεις και να καταλάβει κρίσιμες εγκαταστάσεις της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Nuuk.
Ο Lin Mortensgaard, ερευνητής στο Danish Institute for International Studies, εκτιμά ότι η κατάληψη του διοικητικού κέντρου θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε «μισή ώρα ή και λιγότερο».
Η σύγκριση των στρατιωτικών δυνατοτήτων ΗΠΑ και Δανίας αναδεικνύει το μέγεθος της ασυμμετρίας.
Οι δανικές ένοπλες δυνάμεις αριθμούν περίπου 21.000 στρατιώτες και είναι προσανατολισμένες κυρίως στη συλλογική άμυνα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Στη Γροιλανδία, η παρουσία της Δανίας περιορίζεται στην Κοινή Αρκτική Διοίκηση, σε λίγα πλοία ακτοφυλακής, σε μονάδες της πολεμικής αεροπορίας, σε ελικόπτερα, στην επίλεκτη περιπολία με έλκηθρα Sirius και σε δίκτυο παρατηρητηρίων.
Το σύνολο της δύναμης δεν ξεπερνά μερικές εκατοντάδες άτομα και θεωρείται ανίκανη να αποκρούσει απόβαση αμερικανικών ειδικών δυνάμεων.
Παρότι οι δοκιμές του Spike LR2 ενισχύουν τις τακτικές δυνατότητες των δανικών χερσαίων δυνάμεων, δεν μεταβάλλουν τη στρατηγική ισορροπία, τονίζει το Army Recognition.
Ακόμη και τα πιο προηγμένα αντιαρματικά συστήματα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την απουσία ολοκληρωμένης αεράμυνας, παράκτιας άμυνας ή ισχυρών δυνάμεων ταχείας αντίδρασης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους Ευρωπαίους συμμάχους το ζήτημα της στάσης του ΝΑΤΟ.
Σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής στη Γροιλανδία, ο μηχανισμός του Άρθρου 5 ενδέχεται να καταστεί ανενεργός.
Ο Romain Chouffard, επικεφαλής του Arctic Institute στην Ουάσινγκτον, επισημαίνει ότι μια τέτοια στρατιωτική ενέργεια δεν θα είχε νομική βάση και ουσιαστικά θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ στη σημερινή του μορφή.
Ο πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, Ben Hodges, προειδοποιεί για σοβαρή απώλεια εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμάχων, για περιορισμό της ανταλλαγής πληροφοριών και για πιθανή μείωση της πρόσβασης των ΗΠΑ σε ευρωπαϊκές στρατιωτικές βάσεις.
Ωστόσο, όπως σχολιάζεται κυνικά σε διπλωματικούς κύκλους, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δύσκολα θα μπορούσαν να αντιδράσουν ουσιαστικά, περιοριζόμενοι σε πολιτικές διαμαρτυρίες και αποδεχόμενοι ακόμη ένα τετελεσμένο από την Ουάσινγκτον.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με έκθεσή, τυχόν στρατιωτική επιχείρηση για την κατάληψη της από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από μισή ώρα, ανατρέποντας δραματικά τις ισορροπίες στον Αρκτικό Κύκλο και στο ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, πληροφορίες κάνουν λόγο για την ύπαρξη έτοιμου στρατιωτικού σχεδίου από τον Donald Trump, γεγονός που αναζωπυρώνει τους φόβους για κλιμάκωση και επαναφέρει το ερώτημα κατά πόσο η Γροιλανδία μπορεί να μετατραπεί στο επόμενο επίκεντρο μιας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, οι ένοπλες δυνάμεις της Δανίας αναγκάζονται να «κροταλίσουν τα σπαθιά τους», επιχειρώντας να στείλουν μήνυμα αποτροπής απέναντι σε αυτό που περιγράφεται ως απροκάλυπτη αμερικανική πίεση για τη Γροιλανδία.
Στο πλαίσιο αυτό, το Βασίλειο προχώρησε σε δοκιμές του αντιαρματικού κατευθυνόμενου πυραύλου Spike LR2 - δοκιμές που απέκτησαν έντονα συμβολική σημασία εν μέσω της επιθετικής ρητορικής του Donald Trump.
Σύμφωνα με το Army Recognition, η Δανία δεν επεδίωξε να προβάλει αντιαεροπορικά συστήματα ή να εντυπωσιάσει με βαριά μέσα, αλλά να αναδείξει το ρομποτικό σύστημα μάχης Kongsberg Protector RS4.
Πρόκειται για ένα αυτόνομο φυλάκιο μάχης, το οποίο μπορεί να λειτουργεί είτε μέσω τηλεχειρισμού είτε μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Τα συγκεκριμένα συστήματα έχουν ήδη παραδοθεί σε πολλές χώρες της Βόρειας Ευρώπης.
Δεν έχει γίνει γνωστός ο αριθμός των Kongsberg Protector RS4 που διαθέτει η Δανία, ωστόσο, σύμφωνα με το Army Recognition, τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε επιχειρήσεις κατά απόβασης, ενισχύοντας –τουλάχιστον σε τακτικό επίπεδο– την άμυνα ευαίσθητων περιοχών.
Γεωπολιτική αντιπαράθεση
Σε πρώτη ανάγνωση, οι δοκιμές φαίνεται να αφορούν αποκλειστικά τις χερσαίες δυνατότητες του δανικού στρατού.
Ωστόσο, καθώς η Γροιλανδία εξελίσσεται σε επίκεντρο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Αρκτική, κάθε ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Δανίας εκλαμβάνεται από δυτικούς αναλυτές ως ένδειξη ότι η Κοπεγχάγη επιδιώκει να επιδείξει ετοιμότητα υπεράσπισης της κυριαρχίας της απέναντι σε πιθανή αμερικανική επιθετικότητα.
Όπως επισημαίνει το Associated Press, η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας καθορίζεται πρωτίστως από τη γεωγραφική της θέση.
Πάνω από το 80% της επικράτειάς της βρίσκεται εντός του Αρκτικού Κύκλου, ενώ το νησί τοποθετείται μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης, ελέγχοντας το λεγόμενο χάσμα GIUK (Greenland–Iceland–United Kingdom).
Το πέρασμα αυτό θεωρείται κρίσιμο για την επιτήρηση των κινήσεων ρωσικών υποβρυχίων και πλοίων στον Βόρειο Ατλαντικό.
Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γροιλανδία έχει διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην άμυνα της Βόρειας Αμερικής.
Το 1951, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν με τη Δανία τη Συνθήκη Άμυνας της Γροιλανδίας, η οποία οδήγησε στη δημιουργία εκτεταμένης στρατιωτικής υποδομής.
Κεντρικό στοιχείο αυτής είναι η διαστημική βάση Pituffik (πρώην Thule), η οποία σήμερα παρέχει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για πυραυλικές επιθέσεις, στοιχεία αντιπυραυλικής άμυνας και δυνατότητες διαστημικής επιτήρησης για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, σύμφωνα με δυτικούς ειδικούς, από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου η Αρκτική έχει μετατραπεί σταδιακά από ζώνη συνεργασίας σε αρένα σκληρής αντιπαλότητας.
Η τήξη των πάγων ανοίγει νέες εμπορικές θαλάσσιες οδούς και διευκολύνει την πρόσβαση σε πλούσια ορυκτά αποθέματα, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων γαιών, που είναι κρίσιμες για τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας.
Διάφορα σενάρια
Ο Dr. Neil Melvin, διευθυντής Διεθνούς Ασφάλειας στο Royal United Services Institute (RUSI), δηλώνει ότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη επεξεργαστεί διάφορα σενάρια κατάληψης της Γροιλανδίας.
Όπως αναφέρει, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να «ασφαλίσουν» το νησί πριν από τη συμβολική 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους, την οποία ο Donald Trump σκοπεύει να γιορτάσει το 2027.
Το Politico, έπειτα από συνεντεύξεις με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ, ειδικούς σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες, χαρακτηρίζει τη στρατιωτική επιλογή ως απολύτως ρεαλιστική.
Δανός πολιτικός, υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Θα μπορούσε να είναι κάτι σαν πέντε ελικόπτερα.
Δεν θα χρειάζονταν πολλοί στρατιώτες – οι Γροιλανδοί απλώς δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα».
Από στρατιωτικής πλευράς, οι εκτιμήσεις αυτές θεωρούνται βάσιμες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συντριπτική υπεροχή σε δυνάμεις ταχείας αντίδρασης, στρατηγική αεροπορία, αμφίβιες δυνατότητες και ειδικές δυνάμεις.
Επιπλέον, η ύπαρξη αμερικανικών υποδομών στο Pituffik και αποσπασμάτων της Εθνοφρουράς καθιστά ιδιαίτερα πιθανό ένα σενάριο επιβολής τετελεσμένων.
Ο Thomas Crosby, αναπληρωτής καθηγητής στο Royal Danish Defence College, σημειώνει ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να αναπτύξει ταχύτατα δυνάμεις και να καταλάβει κρίσιμες εγκαταστάσεις της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Nuuk.
Ο Lin Mortensgaard, ερευνητής στο Danish Institute for International Studies, εκτιμά ότι η κατάληψη του διοικητικού κέντρου θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε «μισή ώρα ή και λιγότερο».
Η σύγκριση των στρατιωτικών δυνατοτήτων ΗΠΑ και Δανίας αναδεικνύει το μέγεθος της ασυμμετρίας.
Οι δανικές ένοπλες δυνάμεις αριθμούν περίπου 21.000 στρατιώτες και είναι προσανατολισμένες κυρίως στη συλλογική άμυνα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Στη Γροιλανδία, η παρουσία της Δανίας περιορίζεται στην Κοινή Αρκτική Διοίκηση, σε λίγα πλοία ακτοφυλακής, σε μονάδες της πολεμικής αεροπορίας, σε ελικόπτερα, στην επίλεκτη περιπολία με έλκηθρα Sirius και σε δίκτυο παρατηρητηρίων.
Το σύνολο της δύναμης δεν ξεπερνά μερικές εκατοντάδες άτομα και θεωρείται ανίκανη να αποκρούσει απόβαση αμερικανικών ειδικών δυνάμεων.
Παρότι οι δοκιμές του Spike LR2 ενισχύουν τις τακτικές δυνατότητες των δανικών χερσαίων δυνάμεων, δεν μεταβάλλουν τη στρατηγική ισορροπία, τονίζει το Army Recognition.
Ακόμη και τα πιο προηγμένα αντιαρματικά συστήματα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την απουσία ολοκληρωμένης αεράμυνας, παράκτιας άμυνας ή ισχυρών δυνάμεων ταχείας αντίδρασης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στους Ευρωπαίους συμμάχους το ζήτημα της στάσης του ΝΑΤΟ.
Σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής στη Γροιλανδία, ο μηχανισμός του Άρθρου 5 ενδέχεται να καταστεί ανενεργός.
Ο Romain Chouffard, επικεφαλής του Arctic Institute στην Ουάσινγκτον, επισημαίνει ότι μια τέτοια στρατιωτική ενέργεια δεν θα είχε νομική βάση και ουσιαστικά θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ στη σημερινή του μορφή.
Ο πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, Ben Hodges, προειδοποιεί για σοβαρή απώλεια εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμάχων, για περιορισμό της ανταλλαγής πληροφοριών και για πιθανή μείωση της πρόσβασης των ΗΠΑ σε ευρωπαϊκές στρατιωτικές βάσεις.
Ωστόσο, όπως σχολιάζεται κυνικά σε διπλωματικούς κύκλους, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δύσκολα θα μπορούσαν να αντιδράσουν ουσιαστικά, περιοριζόμενοι σε πολιτικές διαμαρτυρίες και αποδεχόμενοι ακόμη ένα τετελεσμένο από την Ουάσινγκτον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών