Nέα έρευνα ανοίγει ξανά - Πολλοί θα λογοδοτήσουν...
Την ύπαρξη εκατοντάδων αδήλωτων τραπεζικών λογαριασμών της Credit Suisse που συνδέονται με το Τρίτο Ράιχ και τα SS αποκάλυψε γερουσιαστής κατά τη διάρκεια ακρόασης στη Γερουσία των ΗΠΑ…
Ειδικότερα, επί δεκαετίες επικρατούσε η πεποίθηση ότι το κεφάλαιο των ναζιστικών λογαριασμών στις ελβετικές τράπεζες είχε κλείσει οριστικά.
Τώρα, νέα έρευνα το ανοίγει ξανά, με αριθμούς που αλλάζουν την κλίμακα του προβλήματος: 890 μέχρι σήμερα άγνωστοι τραπεζικοί λογαριασμοί της Credit Suisse, η οποία σήμερα αποτελεί μέρος της UBS, έχουν διακριβωθεί.
Τους αποκάλυψε ενώπιον της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών ο Ρεπουμπλικανός Chuck Grassley.
Πρόκειται για λογαριασμούς συνδεδεμένους με τον οικονομικό μηχανισμό του Τρίτου Ράιχ αλλά και με επιχειρήσεις που λειτουργούσαν προς όφελος της ναζιστικής πολεμικής μηχανής.
Δεν έχει γίνει γνωστό κάποιο ποσό, αλλά ένα δεδομένο επανέρχεται με… βάρος: ο απολογισμός της δεκαετίας του ’90 ενδέχεται να μην ήταν πλήρης.
Η ακρόαση στη Γερουσία
Η τελική έκθεση της έρευνας αναμένεται τους επόμενους μήνες, ωστόσο, σύμφωνα με όσα προέκυψαν στην ακρόαση, μεταξύ των δικαιούχων ή των συνδεδεμένων προσώπων αυτών των λογαριασμών φέρονται να περιλαμβάνονται κεντρικές δομές του ναζιστικού κράτους, όπως το Υπουργείο Εξωτερικών του Ράιχ, μαζί με τον οικονομικό μηχανισμό των SS και εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή οπλισμού.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, μόνο για μεμονωμένους συμπαθούντες ή κατώτερους αξιωματούχους, αλλά για χρηματοοικονομικούς κόμβους που συνόδευαν άμεσα την οικονομία του καθεστώτος.
Τα έγγραφα που εξετάστηκαν δείχνουν ότι μέρος αυτών των σχέσεων δεν είχε ποτέ κοινοποιηθεί στις εξεταστικές επιτροπές της δεκαετίας του ’90, οι οποίες οδήγησαν στη συμφωνία δισεκατομμυρίων με τους επιζώντες της Shoah.
Η έρευνα της Wall Street Journal
Αυτή δεν είναι η πρώτη ρωγμή στο τείχος της σιωπής.
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν όσα είχαν ήδη αναδειχθεί έναν χρόνο πριν, όταν η «Corriere della Serra» είχε περιγράψει πώς η Credit Suisse είχε ήδη βρεθεί στο στόχαστρο, χάρη σε έρευνα της «Wall Street Journal», για απόκρυψη κρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τους δεσμούς της με τον ναζισμό.
Τότε γινόταν λόγος για αρχεία που δεν παραδόθηκαν ποτέ στους ερευνητές, για μια λίστα πελατών σφραγισμένη με την ανησυχητική ένδειξη «American blacklist» (αμερικανική μαύρη λίστα) και ακόμη και για έναν λογαριασμό που συνδεόταν με τα Waffen-SS.
Στο επίκεντρο εκείνης της ανασύνθεσης βρισκόταν ο Αμερικανός δικηγόρος Neil Barofsky, επιφορτισμένος να εξετάσει χιλιάδες έγγραφα που είχαν μείνει εκτός των επίσημων ελέγχων της δεκαετίας του ’90, και ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του ακριβώς τη στιγμή που η έρευνα άρχισε να εμβαθύνει.
Ο ρόλος του Neil Barofsky
Σήμερα ο Barofsky επανεξετάζει το ζήτημα, αυτήν τη φορά κατόπιν εντολής της UBS, μετά τη συγχώνευση που το 2023 έσωσε την Credit Suisse από την κατάρρευση.
Και τα πρώτα αποτελέσματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν μια υποψία που αιωρούνταν εδώ και καιρό:
Το δίκτυο των τραπεζικών σχέσεων με τον ναζιστικό μηχανισμό ήταν πολύ πιο εκτεταμένο από ό,τι είχε προκύψει από τις ιστορικές έρευνες.
Τα χρήματα που κλάπηκαν από τους Εβραίους για τη χρηματοδότηση του Τρίτου Ράιχ
Δεν θα επρόκειτο απλώς για «αδρανείς» λογαριασμούς, αλλά για μια χρηματοοικονομική δομή που -κατά τα χρόνια του πολέμου και τη μεταπολεμική περίοδο- θα είχε συνοδεύσει ροές χρημάτων υπεξαιρεμένων από εβραϊκές οικογένειες και ανακατευθυνομένων προς πρόσωπα και φορείς συνδεδεμένους με το χιτλερικό καθεστώς.
Στις καταθέσεις που δόθηκαν στη Γερουσία αναδύθηκε και το ζήτημα των λεγόμενων ratlines, δηλαδή των διαύλων που φέρονται να διευκόλυναν τη διαφυγή πρώην ναζιστικών στελεχών προς τη Νότια Αμερική - ένα πλέγμα εφοδιαστικής αλυσίδας, εγγράφων και χρηματοδότησης που η ιστοριογραφία γνωρίζει καλά, αλλά που σπάνια είχε συναντήσει με τόσο άμεσο τρόπο τα μεγάλα τραπεζικά ιδρύματα.
UBS: «Βαθιά λύπη»
Η UBS εξέφρασε «βαθιά λύπη» για ό,τι χαρακτήρισε ως σκοτεινό κεφάλαιο της ελβετικής τραπεζικής ιστορίας και διαβεβαίωσε πως δεσμεύεται για πλήρη συνεργασία.
Δεν έλειψαν, ωστόσο, οι εντάσεις με τους Αμερικανούς νομοθέτες, οι οποίοι στην ακρόαση κατήγγειλαν καθυστερήσεις και μη παράδοση κρίσιμων εγγράφων.
Ένδειξη ότι, ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, η αναμέτρηση ανάμεσα στην ιστορική αλήθεια και τη θεσμική ευθύνη παραμένει ανοιχτή.
Η συμφωνία δισεκατομμυρίων του 1998
Το προηγούμενο βαραίνει σαν πέτρα.
Το 1998 -με την επίσημη επικύρωση το επόμενο έτος- οι κύριες ελβετικές τράπεζες δέχθηκαν να καταβάλουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για να κλείσουν τις διεκδικήσεις που σχετίζονταν με τους λογαριασμούς της ναζιστικής εποχής.
Εκείνη η συμφωνία παρουσιάστηκε ως οριστικός απολογισμός.
Όμως κάθε νέος φάκελος που έρχεται σήμερα στο φως θέτει ένα άβολο ερώτημα: πόσο πλήρες ήταν τότε το περίγραμμα της αλήθειας;
Η Ελβετία της περιόδου του πολέμου υπήρξε πάντοτε μια χώρα αμφισημιών: ουδέτερη σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά βαθιά εμπλεκόμενη στις οικονομικές ροές μιας Ευρώπης στις φλόγες.
Οι έρευνες των τελευταίων δεκαετιών προσπάθησαν να φωτίσουν τις σκιές της.
Αυτή η νέα σειρά αποκαλύψεων, ωστόσο, υποδηλώνει ότι δεν είχαν ανάψει όλα τα φώτα.
Chevalier Noir
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, επί δεκαετίες επικρατούσε η πεποίθηση ότι το κεφάλαιο των ναζιστικών λογαριασμών στις ελβετικές τράπεζες είχε κλείσει οριστικά.
Τώρα, νέα έρευνα το ανοίγει ξανά, με αριθμούς που αλλάζουν την κλίμακα του προβλήματος: 890 μέχρι σήμερα άγνωστοι τραπεζικοί λογαριασμοί της Credit Suisse, η οποία σήμερα αποτελεί μέρος της UBS, έχουν διακριβωθεί.
Τους αποκάλυψε ενώπιον της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών ο Ρεπουμπλικανός Chuck Grassley.
Πρόκειται για λογαριασμούς συνδεδεμένους με τον οικονομικό μηχανισμό του Τρίτου Ράιχ αλλά και με επιχειρήσεις που λειτουργούσαν προς όφελος της ναζιστικής πολεμικής μηχανής.
Δεν έχει γίνει γνωστό κάποιο ποσό, αλλά ένα δεδομένο επανέρχεται με… βάρος: ο απολογισμός της δεκαετίας του ’90 ενδέχεται να μην ήταν πλήρης.
Η ακρόαση στη Γερουσία
Η τελική έκθεση της έρευνας αναμένεται τους επόμενους μήνες, ωστόσο, σύμφωνα με όσα προέκυψαν στην ακρόαση, μεταξύ των δικαιούχων ή των συνδεδεμένων προσώπων αυτών των λογαριασμών φέρονται να περιλαμβάνονται κεντρικές δομές του ναζιστικού κράτους, όπως το Υπουργείο Εξωτερικών του Ράιχ, μαζί με τον οικονομικό μηχανισμό των SS και εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή οπλισμού.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, μόνο για μεμονωμένους συμπαθούντες ή κατώτερους αξιωματούχους, αλλά για χρηματοοικονομικούς κόμβους που συνόδευαν άμεσα την οικονομία του καθεστώτος.
Τα έγγραφα που εξετάστηκαν δείχνουν ότι μέρος αυτών των σχέσεων δεν είχε ποτέ κοινοποιηθεί στις εξεταστικές επιτροπές της δεκαετίας του ’90, οι οποίες οδήγησαν στη συμφωνία δισεκατομμυρίων με τους επιζώντες της Shoah.
Η έρευνα της Wall Street Journal
Αυτή δεν είναι η πρώτη ρωγμή στο τείχος της σιωπής.
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν όσα είχαν ήδη αναδειχθεί έναν χρόνο πριν, όταν η «Corriere della Serra» είχε περιγράψει πώς η Credit Suisse είχε ήδη βρεθεί στο στόχαστρο, χάρη σε έρευνα της «Wall Street Journal», για απόκρυψη κρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τους δεσμούς της με τον ναζισμό.
Τότε γινόταν λόγος για αρχεία που δεν παραδόθηκαν ποτέ στους ερευνητές, για μια λίστα πελατών σφραγισμένη με την ανησυχητική ένδειξη «American blacklist» (αμερικανική μαύρη λίστα) και ακόμη και για έναν λογαριασμό που συνδεόταν με τα Waffen-SS.
Στο επίκεντρο εκείνης της ανασύνθεσης βρισκόταν ο Αμερικανός δικηγόρος Neil Barofsky, επιφορτισμένος να εξετάσει χιλιάδες έγγραφα που είχαν μείνει εκτός των επίσημων ελέγχων της δεκαετίας του ’90, και ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του ακριβώς τη στιγμή που η έρευνα άρχισε να εμβαθύνει.
Ο ρόλος του Neil Barofsky
Σήμερα ο Barofsky επανεξετάζει το ζήτημα, αυτήν τη φορά κατόπιν εντολής της UBS, μετά τη συγχώνευση που το 2023 έσωσε την Credit Suisse από την κατάρρευση.
Και τα πρώτα αποτελέσματα φαίνεται να επιβεβαιώνουν μια υποψία που αιωρούνταν εδώ και καιρό:
Το δίκτυο των τραπεζικών σχέσεων με τον ναζιστικό μηχανισμό ήταν πολύ πιο εκτεταμένο από ό,τι είχε προκύψει από τις ιστορικές έρευνες.
Τα χρήματα που κλάπηκαν από τους Εβραίους για τη χρηματοδότηση του Τρίτου Ράιχ
Δεν θα επρόκειτο απλώς για «αδρανείς» λογαριασμούς, αλλά για μια χρηματοοικονομική δομή που -κατά τα χρόνια του πολέμου και τη μεταπολεμική περίοδο- θα είχε συνοδεύσει ροές χρημάτων υπεξαιρεμένων από εβραϊκές οικογένειες και ανακατευθυνομένων προς πρόσωπα και φορείς συνδεδεμένους με το χιτλερικό καθεστώς.
Στις καταθέσεις που δόθηκαν στη Γερουσία αναδύθηκε και το ζήτημα των λεγόμενων ratlines, δηλαδή των διαύλων που φέρονται να διευκόλυναν τη διαφυγή πρώην ναζιστικών στελεχών προς τη Νότια Αμερική - ένα πλέγμα εφοδιαστικής αλυσίδας, εγγράφων και χρηματοδότησης που η ιστοριογραφία γνωρίζει καλά, αλλά που σπάνια είχε συναντήσει με τόσο άμεσο τρόπο τα μεγάλα τραπεζικά ιδρύματα.
UBS: «Βαθιά λύπη»
Η UBS εξέφρασε «βαθιά λύπη» για ό,τι χαρακτήρισε ως σκοτεινό κεφάλαιο της ελβετικής τραπεζικής ιστορίας και διαβεβαίωσε πως δεσμεύεται για πλήρη συνεργασία.
Δεν έλειψαν, ωστόσο, οι εντάσεις με τους Αμερικανούς νομοθέτες, οι οποίοι στην ακρόαση κατήγγειλαν καθυστερήσεις και μη παράδοση κρίσιμων εγγράφων.
Ένδειξη ότι, ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, η αναμέτρηση ανάμεσα στην ιστορική αλήθεια και τη θεσμική ευθύνη παραμένει ανοιχτή.
Η συμφωνία δισεκατομμυρίων του 1998
Το προηγούμενο βαραίνει σαν πέτρα.
Το 1998 -με την επίσημη επικύρωση το επόμενο έτος- οι κύριες ελβετικές τράπεζες δέχθηκαν να καταβάλουν πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για να κλείσουν τις διεκδικήσεις που σχετίζονταν με τους λογαριασμούς της ναζιστικής εποχής.
Εκείνη η συμφωνία παρουσιάστηκε ως οριστικός απολογισμός.
Όμως κάθε νέος φάκελος που έρχεται σήμερα στο φως θέτει ένα άβολο ερώτημα: πόσο πλήρες ήταν τότε το περίγραμμα της αλήθειας;
Η Ελβετία της περιόδου του πολέμου υπήρξε πάντοτε μια χώρα αμφισημιών: ουδέτερη σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά βαθιά εμπλεκόμενη στις οικονομικές ροές μιας Ευρώπης στις φλόγες.
Οι έρευνες των τελευταίων δεκαετιών προσπάθησαν να φωτίσουν τις σκιές της.
Αυτή η νέα σειρά αποκαλύψεων, ωστόσο, υποδηλώνει ότι δεν είχαν ανάψει όλα τα φώτα.
Chevalier Noir
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών