Σχετικά Άρθρα
Αντίστροφη μέτρηση… πότε θα χτυπήσουν οι ΗΠΑ το Ιράν – Τι προβλέπουν 4 μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης
Θρίλερ με σαρωτική επίθεση ΗΠΑ - Αντίποινα σοκ Ιράν, τρόμος για πυραύλους με χημικές κεφαλές - Ισραήλ: Ρίξτε καθεστώς Khamenei
Με ένα τελεσίγραφο από τις ΗΠΑ που ισοδυναμεί με άνευ όρων παράδοση του Ιράν, διεξάγεται ο νέος γύρος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου, Donald Trump, προσέρχονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με απαιτήσεις που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν «εξωπραγματικές», θέτοντας το Ιράν ενώπιον ενός εφιαλτικού διλήμματος: την πλήρη αποδόμηση της εθνικής του ασφάλειας ή την ολοκληρωτική στρατιωτική σύγκρουση.
Οι ΗΠΑ δεν ζητά πλέον απλώς περιορισμούς, αλλά την πλήρη διάλυση των τριών στρατηγικών πυρηνικών πυλώνων σε Fordow, Natanz και Isfahan, απαιτώντας ταυτόχρονα την παράδοση κάθε γραμμαρίου εμπλουτισμένου ουρανίου σε αμερικανικό έδαφος.
Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν όλο το εμπλουτισμένο ουράνιο
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τις πληροφορίες της Wall Street Journal, στις συνομιλίες, που διεξάγονται στη Γενεύη, οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ (Steve Witkoff και Jared Kushner) αναμένεται να ξεκαθαρίσουν ότι το Ιράν πρέπει να αποσυναρμολογήσει τις τρεις κύριες πυρηνικές του εγκαταστάσεις -στο Fordow, στο Natanz και στην Isfahan- και να παραδώσει όλο το υπόλοιπο εμπλουτισμένο ουράνιο στις ΗΠΑ. Αναμένεται επίσης να επαναλάβουν ότι οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία πρέπει να διαρκεί για πάντα και να μην έχει ημερομηνία λήξης — όπως συνέβαινε με τους περιορισμούς που έληγαν σταδιακά σύμφωνα με τη συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η διοίκηση Obama και που οι Ρεπουμπλικάνοι θεωρούσαν εδώ και καιρό πολύ αδύναμη. Ο Trump απέσυρε τις ΗΠΑ από αυτή τη συμφωνία, το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), κατά την πρώτη θητεία του, επαναφέροντας αυστηρές κυρώσεις στο Ιράν.
Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ έρχονται μετά την προειδοποίηση του Trump στην ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης την Τρίτη (24/2/2026), ότι το Ιράν συνεχίζει να επιδιώκει πυρηνικά όπλα και βαλλιστικούς πυραύλους που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ΗΠΑ, κατηγορίες που το Ιράν αρνείται.
Οι απαιτήσεις αυτές μπορεί να είναι δύσκολες για το Τεχεράνη, καθώς και οι δύο πλευρές αναζητούν μια διπλωματική εναλλακτική αντί για πλήρη επίθεση των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία και έχει συγκεντρώσει δυνάμεις κοντά στη χώρα, περιλαμβανομένων δύο αεροπλανοφόρων και πλήθους προηγμένων αεροσκαφών, καταδρομικών και συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας.
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα θεωρήσει οποιαδήποτε επίθεση, ακόμη και περιορισμένη, ως αφορμή για πλήρη αντίδραση. «Αυτή μπορεί να είναι η τελευταία ευκαιρία για να κλείσει μια συμφωνία», δήλωσε ο Saeid Golkar, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί στο Chattanooga και ειδικός για τον στρατό του Ιράν. «Αν αποτύχει αυτό, οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν στη συνέχεια με στρατιωτικά μέσα να λύσουν ό,τι δεν μπορούν διπλωματικά».
Οι… αντιπροτάσεις του Ιράν
Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο, αλλά προτείνει μέτρα για να ικανοποιήσει τις ΗΠΑ. Αυτά περιλαμβάνουν μείωση του εμπλουτισμού στο 1,5% από το 60% που φτάνει σήμερα, παύση του εμπλουτισμού για μερικά χρόνια ή επεξεργασία μέσω μιας αραβο-ιρανικής κοινοπραξίας που θα λειτουργεί στο Ιράν. «Οι προτάσεις είναι υποθετικές, καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό από έναν πόλεμο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ διάρκειας 12 ημερών τον Ιούνιο» επισημαίνεται στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Οι ΗΠΑ επιμένουν σε μηδενικό εμπλουτισμό, αλλά η διαπραγματευτική τους ομάδα θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να επανεκκινήσει έναν πυρηνικό αντιδραστήρα στην Τεχεράνη που μπορεί να επεξεργάζεται ουράνιο με πολύ χαμηλό εμπλουτισμό για ιατρικούς σκοπούς, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Αντιδράσεις από τα «γεράκια» των Ρεπουμπλικανών
Ακόμη και αυτή η παραχώρηση δέχεται έντονη πίεση από τα «γεράκια» στο εσωτερικό της διοίκησης και μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων βουλευτών. Αξιωματούχοι και νομοθέτες ανησυχούν τόσο για το περιεχόμενο όσο και για την εικόνα μιας συμφωνίας με περιορισμένο εμπλουτισμό, που θα μπορούσε να θεωρηθεί «JCPOA-lite».
Η γερουσιαστής Lindsey Graham, πιστή σύμμαχος του Trump, δήλωσε την Τετάρτη (25/2/2026) ότι αν «συζητηθεί η δυνατότητα να έχει το Ιράν πολύ μικρό εμπλουτισμό για να σώσει τα προσχήματα: ξεχάστε το». Οι ΗΠΑ προσφέρουν μόνο ελάχιστη ανακούφιση από κυρώσεις στο Ιράν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, άλλο ένα σημείο τριβής, καθώς το Ιράν ελπίζει σε σημαντική ανακούφιση για την οικονομία του, η οποία προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις νωρίτερα φέτος. Οι ΗΠΑ θέλουν να δουν το Ιράν να τηρεί τους όρους για παρατεταμένη περίοδο και, εάν κριθεί ότι τηρεί τη συμφωνία, θα μπορούσαν με τον χρόνο να ζητήσουν περισσότερη ανακούφιση από κυρώσεις και άλλα οφέλη, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Δορυφόρος αποκάλυψε την πυρηνική προετοιμασία του Ιράν
Οι δορυφορικές εικόνες υποδεικνύουν ότι εάν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο Ιράν, το Πεντάγωνο θα αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο που επικεντρώνεται στην προστασία των πιο κρίσιμων στρατιωτικών και πυρηνικών του δυνατοτήτων.
Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν αυτόν τον μήνα δείχνουν Ιρανούς μηχανικούς να καθαρίζουν συντρίμμια σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο, ενώ ενισχύουν τα βασικά σημεία κατά των μελλοντικών επιθέσεων. Πρόκειται δορυφορικές εικόνες που αποκαλύπτουν αυτό που οι ειδικοί στη μη διάδοση πυρηνικών όπλων θεωρούν ως τον κεντρικό παράγοντα για την πιθανή στρατιωτική επέμβαση του Trump: Η αεροπορική ισχύς των ΗΠΑ μπορεί να καταστρέψει κτίρια, αλλά δεν μπορεί να εξαλείψει την επιστημονική τεχνογνωσία, το αποθηκευμένο υλικό ή τη πολιτική βούληση να επανακατασκευαστεί η πυρηνική ικανότητα του Ιράν.
Το μεγαλύτερο πυρηνικό ερευνητικό κέντρο του Ιράν στο Isfahan
Πριν περιοριστούν οι επιθεωρήσεις, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) είχε αναφέρει ότι το Ιράν είχε συγκεντρώσει αρκετό ουράνιο υψηλής εμπλουτισμού για περίπου δώδεκα πυρηνικές συσκευές.
Η κατάσταση και η τοποθεσία αυτού του υλικού δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα για περισσότερο από οκτώ μήνες, από τότε που το Ιράν ανέστειλε την πρόσβαση στην IAEA στις εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί.
Ενώ το πιο ευαίσθητο υλικό του Ιράν πιστεύεται ότι φυλάσσεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις, μόνο επιτόπιοι έλεγχοι θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν αν το υλικό δεν έχει μετακινηθεί ή ανακατευθυνθεί.
«Η σκληρότητα ενάντια στην επίθεση δείχνει ανθεκτικότητα», δήλωσε η Darya Dolzikova, ανώτερη ερευνήτρια μη διάδοσης στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο.
«Αυτή είναι μια χώρα που μπορεί να ανακατασκευάσει αν το θέλει.»
Οι εικόνες δείχνουν ότι οι είσοδοι από τούνελ κοντά στο πυρηνικό συγκρότημα του Isfahan έχουν γεμίσει ξανά — ένα βήμα που οι αναλυτές λένε ότι έχει σχεδιαστεί για να αποτρέψει την κατάρρευση από πιθανές αεροπορικές επιθέσεις και να σφραγίσει σημεία πρόσβασης που είναι ευάλωτα σε πυρομαχικά διείσδυσης.
Εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Natanz
Η επακόλουθη περιορισμένη πρόσβαση της IAEA στο Ιράν έχει διευρύνει τα κενά στην πληροφορία.
Χωρίς επιθεωρητές στο έδαφος, οι εξωτερικές κυβερνήσεις έχουν περιορισμένη δυνατότητα να αξιολογήσουν αν οι φυγόκεντρες που χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό ουρανίου καταστράφηκαν, μετακινήθηκαν ή απομακρύνθηκαν εκ των προτέρων.
Αυτή η αβεβαιότητα περιπλέκει τις αποφάσεις στόχευσης και τις εκτιμήσεις των ζημιών μετά την επίθεση.
Ακόμα και αν οι γνωστές εγκαταστάσεις γίνουν μη λειτουργικές, οι αναλυτές λένε ότι το Ιράν μπορεί να επανασυστήσει τον εμπλουτισμό αλλού.
Σε αντίθεση με τους αντιδραστήρες του Ιράκ και της Λιβύης, το ιρανικό πρόγραμμα είναι βιομηχανικής κλίμακας και υποστηρίζεται από δεκαετίες συσσωρευμένης τεχνογνωσίας.
Η στρατηγική πρόκληση του Ιράν
Η γεωγραφία του Ιράν εντείνει την πρόκληση.
Η χώρα εκτείνεται σε περίπου 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα — περίπου διπλάσια από την Τεξας — με ορεινό έδαφος κατάλληλο για σήραγγες, διασπορά και απόκρυψη.
Η υποδομή παραγωγής πυραύλων είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής κλίμακας.
Το συγκρότημα Khojir ανατολικά της Τεχεράνης, κοντά στην κορυφή Kuh-e Barjamali, είναι μια εκτεταμένη βιομηχανική τοποθεσία που είναι κρίσιμη για την προμήθεια καυσίμων και εξαρτημάτων για βαλλιστικούς πυραύλους.
Οι εικόνες δείχνουν κτίρια διαχωρισμένα με αναχώματα και τοίχους εκρήξεων που έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέπουν αλυσιδωτές αντιδράσεις από εκρήξεις.
Η εξάλειψη αυτής της ικανότητας θα απαιτούσε πιθανώς επανειλημμένες επιθέσεις.
Η πρόκληση για τον Αμερικανικό Στρατό
Η στρατιωτική δράση επίσης φέρει πολιτικές συνέπειες για το Ιράν.
Προηγούμενες συγκρούσεις έχουν ενισχύσει τις σκληροπυρηνικές φατρίες του Ιράν.
Οι επιθέσεις θα μπορούσαν να επιταχύνουν αντί να σταματήσουν την απόφαση για παραγωγή πυρηνικών όπλων, εάν οι ηγέτες καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η αποτροπή είναι απαραίτητη για την αυτοσυντήρησή τους.
«Η στρατιωτική δράση δεν είναι αποφασιστικά αποτελεσματική ως στρατηγική κατά της διάδοσης», δήλωσε η Dolzikova. «Μπορεί να καθυστερήσει. Σπάνια εξαλείφει.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών