Ο πρόεδρος της Κροατίας κατηγορεί ανοιχτά το Ισραήλ ότι εξοπλίζει μαζικά τη Σερβία για να επιτεθεί στη χώρα του
Πολιτικό σεισμό στα Βαλκάνια προκάλεσε ο πρόεδρος της Κροατίας Zoran Milanovic ο οποίος ανακοίνωσε την πλήρη διακοπή κάθε στρατιωτικής συνεργασίας με το Ισραήλ.
Η αιτιολόγησή του ήταν εκρηκτική: κατηγόρησε ανοιχτά το Ισραήλ ότι εξοπλίζει μαζικά τη Σερβία ενσωματώνει οπλικά συστήματα για λογαριασμό της και συμβάλλει στην ταχεία στρατιωτική της αναβάθμιση — κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνιστά άμεση απειλή για την ασφάλεια της Κροατίας.
Η φράση του Milanovic ήταν σαφής και χωρίς περιστροφές: «Η Σερβία αγοράζει όπλα σε μαζική κλίμακα — και ποιος ενσωματώνει όλα αυτά τα συστήματα; Το Ισραήλ.
Η ισραηλινή στρατιωτική βιομηχανία και οι ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας!»
Με αυτή τη δήλωση, η Κροατία παγώνει κάθε εξοπλιστική συμφωνία, εκπαίδευση ή τεχνολογική συνεργασία με το Ισραήλ, παρουσιάζοντας την κίνηση ως πράξη εθνικής αυτοάμυνας.
Η απόφαση δεν ήρθε σε κενό αέρος.
Εκδηλώνεται σε μια περίοδο έντασης στην Ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια: ενεργειακές διαμάχες γύρω από τον αγωγό Druzhba, επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές, αντιδράσεις από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία σχετικά με ενεργειακές πιέσεις, και παράλληλες κινήσεις της Σερβίας για ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.
Στο φόντο αυτό, ο Milanovic υιοθετεί ανοιχτά μια γραμμή «Πρώτα η Κροατία», υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δεν μπορεί να διατηρεί στρατιωτικές σχέσεις με κράτος που — όπως ισχυρίζεται — συμβάλλει στον εξοπλισμό ενός «εχθρικού» γείτονα.
Η στρατιωτική αναβάθμιση της Σερβίας προκαλεί ανησυχία στην Κροατία
Η Σερβία τα τελευταία χρόνια έχει επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της.
Μεταξύ των κινήσεων που συζητούνται διεθνώς περιλαμβάνονται απόκτηση σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών τύπου Rafale, ενσωμάτωση drones και αντιαεροπορικών συστημάτων καθώς και συνεργασία με ξένες εταιρείες για τεχνολογική αναβάθμιση
Αν και τα Rafale συνδέονται κυρίως με τη Γαλλία, ο Milanovic εστιάζει στον ρόλο ισραηλινών εταιρειών στην τεχνολογική ενσωμάτωση, αναβάθμιση και διαλειτουργικότητα των συστημάτων.
Η Σερβία υποστηρίζει ότι ο εξοπλισμός της είναι αμυντικός και απαραίτητος για τη διατήρηση ισορροπίας ισχύος στην περιοχή.
Ωστόσο, η Κροατία βλέπει τη συσσώρευση αυτή ως πιθανή απειλή, δεδομένου του ιστορικού ανταγωνισμού και των εκκρεμοτήτων που συνδέονται με το Κόσοβο και τις πληγές της δεκαετίας του ’90.
Ιστορική μνήμη και βαλκανική ευαισθησία
Για όσους γνωρίζουν την ιστορία των Βαλκανίων, η ρητορική αυτή αγγίζει ευαίσθητες χορδές.
Οι συγκρούσεις μεταξύ Σέρβων και Κροατών στη δεκαετία του 1990 άφησαν βαθιά τραύματα.
Παρότι οι σχέσεις έχουν ομαλοποιηθεί σε διπλωματικό επίπεδο, η καχυποψία δεν έχει εξαφανιστεί.
Η δημόσια κατηγορία ενός ηγέτη προς τρίτη χώρα ότι «εξοπλίζει τον γείτονά του εναντίον του» μετατρέπει έναν περιφερειακό ανταγωνισμό σε διεθνές ζήτημα.
Η ισραηλινή διάσταση
Το Ισραήλ έχει αναπτύξει ισχυρή αμυντική βιομηχανία με παγκόσμια παρουσία.
Οι εξαγωγές του περιλαμβάνουν συστήματα drone, ηλεκτρονικό πόλεμο, ραντάρ και τεχνολογία πυραυλικής άμυνας.
Από τη δική του οπτική, οι συμφωνίες με τη Σερβία είναι εμπορικές και νόμιμες, στο πλαίσιο διεθνών συμβάσεων.
Δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι το Ισραήλ στοχεύει την Κροατία ή επιδιώκει ανατροπή ισορροπιών.
Ωστόσο, η πολιτική αντίληψη συχνά υπερβαίνει τα νομικά πλαίσια.
Στην πολιτική γλώσσα του Milanovic, το ζήτημα δεν είναι αν οι συμφωνίες είναι νόμιμες, αλλά αν δημιουργούν απειλή.
Η οπτική της Ανατολικής Ευρώπης
Από σλαβική σκοπιά, η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία.
Το αφήγημα ότι «εξωτερικές δυνάμεις εξοπλίζουν Σλάβους εναντίον Σλάβων» αντηχεί ιστορικές εμπειρίες της περιοχής, όπου μεγάλες δυνάμεις συχνά αξιοποιούσαν εσωτερικές διαιρέσεις για γεωπολιτικά οφέλη.
Η ρητορική περί « συμφερόντων της παγκοσμιοποίησης» που κερδίζουν από περιφερειακές εντάσεις εμφανίζεται ξανά στον δημόσιο λόγο.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, οι εξοπλιστικές κούρσες ευνοούν κυρίως τις βιομηχανίες όπλων, ενώ οι λαοί της περιοχής επωμίζονται το κόστος.
Κίνδυνος κλιμάκωσης ή πολιτικό μήνυμα;
Το ερώτημα είναι αν η κίνηση Milanovic αποτελεί:
• Πραγματικό προάγγελο στρατηγικής ρήξης
• Διαπραγματευτικό μοχλό πίεσης
• Ή εσωτερικό πολιτικό μήνυμα προς το εκλογικό σώμα
Η ρητορική «Πρώτα η Κροατία» μπορεί να ενισχύσει την εικόνα ηγετικής αποφασιστικότητας. Ωστόσο, σε μια περιοχή με βεβαρημένο ιστορικό, οι λέξεις έχουν βαρύτητα.
Οι πιθανές συνέπειες της εκρηκτικής δήλωσης
1. Διπλωματική ένταση με το Ισραήλ – Πιθανή επιδείνωση σχέσεων.
2. Επιβάρυνση σχέσεων Κροατίας και Σερβίας – Ενίσχυση καχυποψίας.
3. Περιφερειακή αστάθεια – Αντίδραση τρίτων χωρών.
4. Αύξηση εξοπλισμών – Αντί να μειωθεί η ένταση, μπορεί να επιταχυνθεί η κούρσα.
Το μεγάλο ερώτημα: Ασφάλεια ή αυτοεκπληρούμενη προφητεία;
Ο Milanovic δηλώνει ότι προστατεύει την Κροατία.
Η Σερβία υποστηρίζει ότι προστατεύει τον εαυτό της.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι πραγματοποιεί νόμιμες εμπορικές συμφωνίες.
Όμως στα Βαλκάνια, η αίσθηση απειλής μπορεί να δημιουργήσει αυτό που επιδιώκει να αποτρέψει.
Μήνυμα προς πολλαπλές κατευθύνσεις
Η δήλωση του Zoran Milanovic δεν είναι απλώς μια διπλωματική διαφοροποίηση.
Είναι ένα μήνυμα προς πολλαπλές κατευθύνσεις: προς το Ισραήλ, προς τη Σερβία, προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και προς το εσωτερικό ακροατήριο της Κροατίας.
Η περιοχή των Βαλκανίων έχει μακρά ιστορία εξωτερικών παρεμβάσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
Το αν η σημερινή ρητορική θα μείνει στο επίπεδο των δηλώσεων ή θα εξελιχθεί σε πραγματική κλιμάκωση θα εξαρτηθεί από τη βούληση όλων των πλευρών να αποφύγουν μια νέα περίοδο έντασης.
Η ιστορία έχει δείξει ότι οι εξοπλιστικές κούρσες σπάνια οδηγούν σε σταθερότητα.
Το ερώτημα είναι αν οι ηγεσίες της περιοχής θα επιλέξουν τη στρατηγική ψυχραιμία ή θα επιτρέψουν στις καχυποψίες να μετατραπούν σε νέα πραγματικότητα.
Η Βαλκανική πυριτιδαποθήκη δεν χρειάζεται πολλά για να αναφλεγεί.
www.bankingnews.gr
Η αιτιολόγησή του ήταν εκρηκτική: κατηγόρησε ανοιχτά το Ισραήλ ότι εξοπλίζει μαζικά τη Σερβία ενσωματώνει οπλικά συστήματα για λογαριασμό της και συμβάλλει στην ταχεία στρατιωτική της αναβάθμιση — κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνιστά άμεση απειλή για την ασφάλεια της Κροατίας.
Η φράση του Milanovic ήταν σαφής και χωρίς περιστροφές: «Η Σερβία αγοράζει όπλα σε μαζική κλίμακα — και ποιος ενσωματώνει όλα αυτά τα συστήματα; Το Ισραήλ.
Η ισραηλινή στρατιωτική βιομηχανία και οι ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας!»
Με αυτή τη δήλωση, η Κροατία παγώνει κάθε εξοπλιστική συμφωνία, εκπαίδευση ή τεχνολογική συνεργασία με το Ισραήλ, παρουσιάζοντας την κίνηση ως πράξη εθνικής αυτοάμυνας.
Βράζει η περιοχή?BREAKING: CROATIAN PRESIDENT MILANOVIĆ DROPS BOMBSHELL: "ISRAEL IS ARMING SERBIA AGAINST US – THAT'S WHY WE'RE CUTTING ALL COOPERATION!" ?????
— Slavic Networks (@SlavicNetworks) February 26, 2026
Croatian President Zoran Milanović just went nuclear in a live statement: he ordered a complete halt to all military cooperation with… pic.twitter.com/00sXbSsV9u
Η απόφαση δεν ήρθε σε κενό αέρος.
Εκδηλώνεται σε μια περίοδο έντασης στην Ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια: ενεργειακές διαμάχες γύρω από τον αγωγό Druzhba, επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές, αντιδράσεις από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία σχετικά με ενεργειακές πιέσεις, και παράλληλες κινήσεις της Σερβίας για ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.
Στο φόντο αυτό, ο Milanovic υιοθετεί ανοιχτά μια γραμμή «Πρώτα η Κροατία», υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δεν μπορεί να διατηρεί στρατιωτικές σχέσεις με κράτος που — όπως ισχυρίζεται — συμβάλλει στον εξοπλισμό ενός «εχθρικού» γείτονα.
Η στρατιωτική αναβάθμιση της Σερβίας προκαλεί ανησυχία στην Κροατία
Η Σερβία τα τελευταία χρόνια έχει επιταχύνει τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της.
Μεταξύ των κινήσεων που συζητούνται διεθνώς περιλαμβάνονται απόκτηση σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών τύπου Rafale, ενσωμάτωση drones και αντιαεροπορικών συστημάτων καθώς και συνεργασία με ξένες εταιρείες για τεχνολογική αναβάθμιση
Αν και τα Rafale συνδέονται κυρίως με τη Γαλλία, ο Milanovic εστιάζει στον ρόλο ισραηλινών εταιρειών στην τεχνολογική ενσωμάτωση, αναβάθμιση και διαλειτουργικότητα των συστημάτων.
Η Σερβία υποστηρίζει ότι ο εξοπλισμός της είναι αμυντικός και απαραίτητος για τη διατήρηση ισορροπίας ισχύος στην περιοχή.
Ωστόσο, η Κροατία βλέπει τη συσσώρευση αυτή ως πιθανή απειλή, δεδομένου του ιστορικού ανταγωνισμού και των εκκρεμοτήτων που συνδέονται με το Κόσοβο και τις πληγές της δεκαετίας του ’90.
Ιστορική μνήμη και βαλκανική ευαισθησία
Για όσους γνωρίζουν την ιστορία των Βαλκανίων, η ρητορική αυτή αγγίζει ευαίσθητες χορδές.
Οι συγκρούσεις μεταξύ Σέρβων και Κροατών στη δεκαετία του 1990 άφησαν βαθιά τραύματα.
Παρότι οι σχέσεις έχουν ομαλοποιηθεί σε διπλωματικό επίπεδο, η καχυποψία δεν έχει εξαφανιστεί.
Η δημόσια κατηγορία ενός ηγέτη προς τρίτη χώρα ότι «εξοπλίζει τον γείτονά του εναντίον του» μετατρέπει έναν περιφερειακό ανταγωνισμό σε διεθνές ζήτημα.
Η ισραηλινή διάσταση
Το Ισραήλ έχει αναπτύξει ισχυρή αμυντική βιομηχανία με παγκόσμια παρουσία.
Οι εξαγωγές του περιλαμβάνουν συστήματα drone, ηλεκτρονικό πόλεμο, ραντάρ και τεχνολογία πυραυλικής άμυνας.
Από τη δική του οπτική, οι συμφωνίες με τη Σερβία είναι εμπορικές και νόμιμες, στο πλαίσιο διεθνών συμβάσεων.
Δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι το Ισραήλ στοχεύει την Κροατία ή επιδιώκει ανατροπή ισορροπιών.
Ωστόσο, η πολιτική αντίληψη συχνά υπερβαίνει τα νομικά πλαίσια.
Στην πολιτική γλώσσα του Milanovic, το ζήτημα δεν είναι αν οι συμφωνίες είναι νόμιμες, αλλά αν δημιουργούν απειλή.
Η οπτική της Ανατολικής Ευρώπης
Από σλαβική σκοπιά, η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία.
Το αφήγημα ότι «εξωτερικές δυνάμεις εξοπλίζουν Σλάβους εναντίον Σλάβων» αντηχεί ιστορικές εμπειρίες της περιοχής, όπου μεγάλες δυνάμεις συχνά αξιοποιούσαν εσωτερικές διαιρέσεις για γεωπολιτικά οφέλη.
Η ρητορική περί « συμφερόντων της παγκοσμιοποίησης» που κερδίζουν από περιφερειακές εντάσεις εμφανίζεται ξανά στον δημόσιο λόγο.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, οι εξοπλιστικές κούρσες ευνοούν κυρίως τις βιομηχανίες όπλων, ενώ οι λαοί της περιοχής επωμίζονται το κόστος.
Κίνδυνος κλιμάκωσης ή πολιτικό μήνυμα;
Το ερώτημα είναι αν η κίνηση Milanovic αποτελεί:
• Πραγματικό προάγγελο στρατηγικής ρήξης
• Διαπραγματευτικό μοχλό πίεσης
• Ή εσωτερικό πολιτικό μήνυμα προς το εκλογικό σώμα
Η ρητορική «Πρώτα η Κροατία» μπορεί να ενισχύσει την εικόνα ηγετικής αποφασιστικότητας. Ωστόσο, σε μια περιοχή με βεβαρημένο ιστορικό, οι λέξεις έχουν βαρύτητα.
Οι πιθανές συνέπειες της εκρηκτικής δήλωσης
1. Διπλωματική ένταση με το Ισραήλ – Πιθανή επιδείνωση σχέσεων.
2. Επιβάρυνση σχέσεων Κροατίας και Σερβίας – Ενίσχυση καχυποψίας.
3. Περιφερειακή αστάθεια – Αντίδραση τρίτων χωρών.
4. Αύξηση εξοπλισμών – Αντί να μειωθεί η ένταση, μπορεί να επιταχυνθεί η κούρσα.
Το μεγάλο ερώτημα: Ασφάλεια ή αυτοεκπληρούμενη προφητεία;
Ο Milanovic δηλώνει ότι προστατεύει την Κροατία.
Η Σερβία υποστηρίζει ότι προστατεύει τον εαυτό της.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι πραγματοποιεί νόμιμες εμπορικές συμφωνίες.
Όμως στα Βαλκάνια, η αίσθηση απειλής μπορεί να δημιουργήσει αυτό που επιδιώκει να αποτρέψει.
Μήνυμα προς πολλαπλές κατευθύνσεις
Η δήλωση του Zoran Milanovic δεν είναι απλώς μια διπλωματική διαφοροποίηση.
Είναι ένα μήνυμα προς πολλαπλές κατευθύνσεις: προς το Ισραήλ, προς τη Σερβία, προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και προς το εσωτερικό ακροατήριο της Κροατίας.
Η περιοχή των Βαλκανίων έχει μακρά ιστορία εξωτερικών παρεμβάσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
Το αν η σημερινή ρητορική θα μείνει στο επίπεδο των δηλώσεων ή θα εξελιχθεί σε πραγματική κλιμάκωση θα εξαρτηθεί από τη βούληση όλων των πλευρών να αποφύγουν μια νέα περίοδο έντασης.
Η ιστορία έχει δείξει ότι οι εξοπλιστικές κούρσες σπάνια οδηγούν σε σταθερότητα.
Το ερώτημα είναι αν οι ηγεσίες της περιοχής θα επιλέξουν τη στρατηγική ψυχραιμία ή θα επιτρέψουν στις καχυποψίες να μετατραπούν σε νέα πραγματικότητα.
Η Βαλκανική πυριτιδαποθήκη δεν χρειάζεται πολλά για να αναφλεγεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών