Σενάρια ανάφλεξης στα σύνορα του Ιράν – Μυστικές συνεννοήσεις Ισραήλ με Κούρδους αντάρτες, φόβοι για άνοιγμα νέου μετώπου
Ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σενάριο αποσταθεροποίησης φαίνεται να εκτυλίσσεται στα σύνορα του Ιράν, καθώς πληροφορίες κάνουν λόγο για μυστικές επαφές του Ισραήλ με κουρδικές ένοπλες οργανώσεις που εδρεύουν στο Ιρακινό Κουρδιστάν.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε εισβολή κουρδικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος, ανοίγοντας ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο στον ήδη κλιμακούμενο πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ σε περιοχές της δυτικής Ιρανικής επικράτειας φαίνεται να συνδέονται με μια ευρύτερη στρατηγική αποσταθεροποίησης της Τεχεράνης, καθώς στο παρασκήνιο κουρδικές πολιτοφυλακές εξετάζουν το ενδεχόμενο να εκμεταλλευθούν τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν για να καταλάβουν πόλεις.
Η υπόθεση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε στο Reuters ότι θα ήταν «θαυμάσιο» εάν οι κουρδικές δυνάμεις περνούσαν τα σύνορα και επιχειρούσαν μέσα στο Ιράν.
Μυστικές επαφές που διαρκούν εδώ και έναν χρόνο
Σύμφωνα με πηγές από κουρδικές οργανώσεις αλλά και ισραηλινές πηγές με άμεση γνώση των επαφών και των διαβουλεύσεων που λαμβάνουν χώρα, το Ισραήλ βρίσκεται εδώ και περίπου έναν χρόνο σε διαβουλεύσεις με ένοπλες κουρδικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στην ημιαυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν.
Οι συνομιλίες αυτές, που διεξάγονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, φέρονται να εξετάζουν την πιθανότητα συντονισμένων ενεργειών κατά των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας, εάν το παράθυρο ευκαιρίας ανοίξει λόγω της πολεμικής σύγκρουσης.
Η ισραηλινή κυβέρνηση και ο στρατός δεν έχουν σχολιάσει επισήμως τις πληροφορίες.
Στόχος η κατάληψη ιρανικών πόλεων
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αρχικός στόχος των κουρδικών οργανώσεων θα ήταν η κατάληψη συνοριακών περιοχών στο Ιράν. Μεταξύ των πόλεων που αναφέρονται ως πιθανοί στόχοι είναι η Oshnavieh και η Piranshahr.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι χιλιάδες μαχητές συγκεντρώνονται ήδη στην ιρακινή πλευρά των συνόρων και προετοιμάζονται για πιθανή επίθεση ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα, αν και το Reuters δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις αναφορές αυτές.
Οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις τοποθετούν τη συνολική δύναμη των κουρδικών πολιτοφυλακών μεταξύ 5.000 και 8.000 μαχητών.
Παρότι διαθέτουν κυρίως ελαφρύ οπλισμό, αναλυτές εκτιμούν ότι με αεροπορική υποστήριξη από ΗΠΑ και Ισραήλ θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή αστάθεια στις παραμεθόριες περιοχές του Ιράν.
Στόχος η αποδυνάμωση της Τεχεράνης
Ισραηλινή πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες ανέφερε ότι το Τελ Αβίβ δεν θεωρεί ρεαλιστικό το ενδεχόμενο οι κουρδικές δυνάμεις να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς.
Ωστόσο, μια εξέγερση στα σύνορα θα μπορούσε να διαβρώσει τον έλεγχο της Τεχεράνης στην περιφέρεια και να αποσπάσει την προσοχή των Φρουρών της Επανάστασης από το κύριο πολεμικό μέτωπο.
Στα τέλη του περασμένου μήνα, πέντε ιστορικές ιρανικές αντικαθεστωτικές οργανώσεις ανακοίνωσαν τη δημιουργία συμμαχίας.
Σε αυτήν συμμετέχουν μεταξύ άλλων: το Kurdistan Free Life Party (PJAK), το Democratic Party of Iranian Kurdistan (PDKI) και το Kurdistan Freedom Party (PAK)
Πρόκειται για οργανώσεις με μακρά ιστορία ανταρτοπολέμου κατά του Ιράν, οι οποίες διατηρούν στρατόπεδα και μαχητές στο Ιράκ.
Επιφυλάξεις ακόμη και από τους Κούρδους
Ωστόσο, η επιχείρηση κάθε άλλο παρά δεδομένη θεωρείται.
Η πολιτική ηγεσία του Ιρακινού Κουρδιστάν έχει αρνηθεί δημόσια ότι σχεδιάζει να εμπλακεί σε στρατιωτικές ενέργειες εναντίον του Ιράν, παρά τις αναφορές περί εξωτερικών πιέσεων.
Ισραηλινή πηγή προειδοποιεί ότι χωρίς πρακτική στήριξη από τους Ιρακινούς Κούρδους θα είναι δύσκολο για τις ιρανικές κουρδικές οργανώσεις να κινητοποιηθούν αποτελεσματικά.
Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και η απουσία ξεκάθαρης στρατηγικής από την πλευρά της Ουάσιγκτον, φαίνεται επίσης να προκαλεί δισταγμούς.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί με αντίποινα
Το Ιράν έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις εναντίον κουρδικών ενόπλων ομάδων μέσα στο Ιράκ, ενώ έχει πλήξει και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Την Παρασκευή, η Τεχεράνη προειδοποίησε το Ιρακινό Κουρδιστάν ότι θα απαντήσει στρατιωτικά σε οποιαδήποτε ανάπτυξη «εχθρικών δυνάμεων» στα σύνορα.
Παροχή πληροφοριών στόχευσης
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις εξελίξεις, Κούρδοι που ζουν εντός του Ιράν φέρονται ήδη να παρέχουν πληροφορίες στόχευσης για τις συνοριακές περιοχές σε ΗΠΑ και Ισραήλ, ενισχύοντας έτσι την αεροπορική εκστρατεία.
Ο Ισραηλινός αναλυτής Jonathan Spyer εκτιμά ότι το Ισραήλ επιδιώκει «να καταστρέψει το καθεστώς με κάθε διαθέσιμο μέσο».
Ωστόσο, ο ειδικός για το Ιράν και πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών Danny Citrinowicz εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός.
Όπως σημειώνει, μια κουρδική εξέγερση δεν φαίνεται να διαθέτει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των Κούρδων στο Ιράκ και το Ιράν.
«Όλοι περιμένουν να δουν αν το καθεστώς θα αντέξει ή όχι», τονίζει.
Φόβοι για ανεξέλεγκτη ανάφλεξη
Τόσο η Τουρκία όσο και το Ιράκ έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για οποιαδήποτε εξέγερση στο Ιράν, καθώς φοβούνται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναζωπυρώσει αποσχιστικά κινήματα στους Κούρδους που ζουν σε τέσσερις χώρες: Ιράκ, Τουρκία, Συρία και Ιράν.
Ο Danny Citrinowicz προειδοποιεί μάλιστα ότι η υποστήριξη μιας εξέγερσης θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ενισχύοντας τον ιρανικό εθνικισμό.
Παρά τις αβεβαιότητες, οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και κουρδικών οργανώσεων έχουν βαθιές ρίζες: το Τελ Αβίβ διατηρεί διακριτικούς στρατιωτικούς και πληροφοριακούς δεσμούς με κουρδικές ομάδες ήδη από τη δεκαετία του 1960, θεωρώντας τους Κούρδους ένα στρατηγικό «ανάχωμα» απέναντι στους κοινούς τους αντιπάλους.
Σήμερα, όμως, μέσα στη δίνη ενός πολέμου που απειλεί να επεκταθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ακόμη και μια περιορισμένη εξέγερση στα σύνορα του Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές γεωπολιτικές εξελίξεις – με απρόβλεπτες συνέπειες για την περιοχή αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, η στρατηγική αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε εισβολή κουρδικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος, ανοίγοντας ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο στον ήδη κλιμακούμενο πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ σε περιοχές της δυτικής Ιρανικής επικράτειας φαίνεται να συνδέονται με μια ευρύτερη στρατηγική αποσταθεροποίησης της Τεχεράνης, καθώς στο παρασκήνιο κουρδικές πολιτοφυλακές εξετάζουν το ενδεχόμενο να εκμεταλλευθούν τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν για να καταλάβουν πόλεις.
Η υπόθεση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε στο Reuters ότι θα ήταν «θαυμάσιο» εάν οι κουρδικές δυνάμεις περνούσαν τα σύνορα και επιχειρούσαν μέσα στο Ιράν.
Μυστικές επαφές που διαρκούν εδώ και έναν χρόνο
Σύμφωνα με πηγές από κουρδικές οργανώσεις αλλά και ισραηλινές πηγές με άμεση γνώση των επαφών και των διαβουλεύσεων που λαμβάνουν χώρα, το Ισραήλ βρίσκεται εδώ και περίπου έναν χρόνο σε διαβουλεύσεις με ένοπλες κουρδικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στην ημιαυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν.
Οι συνομιλίες αυτές, που διεξάγονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, φέρονται να εξετάζουν την πιθανότητα συντονισμένων ενεργειών κατά των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας, εάν το παράθυρο ευκαιρίας ανοίξει λόγω της πολεμικής σύγκρουσης.
Η ισραηλινή κυβέρνηση και ο στρατός δεν έχουν σχολιάσει επισήμως τις πληροφορίες.
Στόχος η κατάληψη ιρανικών πόλεων
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αρχικός στόχος των κουρδικών οργανώσεων θα ήταν η κατάληψη συνοριακών περιοχών στο Ιράν. Μεταξύ των πόλεων που αναφέρονται ως πιθανοί στόχοι είναι η Oshnavieh και η Piranshahr.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι χιλιάδες μαχητές συγκεντρώνονται ήδη στην ιρακινή πλευρά των συνόρων και προετοιμάζονται για πιθανή επίθεση ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα, αν και το Reuters δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις αναφορές αυτές.
Οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις τοποθετούν τη συνολική δύναμη των κουρδικών πολιτοφυλακών μεταξύ 5.000 και 8.000 μαχητών.
Παρότι διαθέτουν κυρίως ελαφρύ οπλισμό, αναλυτές εκτιμούν ότι με αεροπορική υποστήριξη από ΗΠΑ και Ισραήλ θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή αστάθεια στις παραμεθόριες περιοχές του Ιράν.
Στόχος η αποδυνάμωση της Τεχεράνης
Ισραηλινή πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες ανέφερε ότι το Τελ Αβίβ δεν θεωρεί ρεαλιστικό το ενδεχόμενο οι κουρδικές δυνάμεις να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς.
Ωστόσο, μια εξέγερση στα σύνορα θα μπορούσε να διαβρώσει τον έλεγχο της Τεχεράνης στην περιφέρεια και να αποσπάσει την προσοχή των Φρουρών της Επανάστασης από το κύριο πολεμικό μέτωπο.
Στα τέλη του περασμένου μήνα, πέντε ιστορικές ιρανικές αντικαθεστωτικές οργανώσεις ανακοίνωσαν τη δημιουργία συμμαχίας.
Σε αυτήν συμμετέχουν μεταξύ άλλων: το Kurdistan Free Life Party (PJAK), το Democratic Party of Iranian Kurdistan (PDKI) και το Kurdistan Freedom Party (PAK)
Πρόκειται για οργανώσεις με μακρά ιστορία ανταρτοπολέμου κατά του Ιράν, οι οποίες διατηρούν στρατόπεδα και μαχητές στο Ιράκ.
Επιφυλάξεις ακόμη και από τους Κούρδους
Ωστόσο, η επιχείρηση κάθε άλλο παρά δεδομένη θεωρείται.
Η πολιτική ηγεσία του Ιρακινού Κουρδιστάν έχει αρνηθεί δημόσια ότι σχεδιάζει να εμπλακεί σε στρατιωτικές ενέργειες εναντίον του Ιράν, παρά τις αναφορές περί εξωτερικών πιέσεων.
Ισραηλινή πηγή προειδοποιεί ότι χωρίς πρακτική στήριξη από τους Ιρακινούς Κούρδους θα είναι δύσκολο για τις ιρανικές κουρδικές οργανώσεις να κινητοποιηθούν αποτελεσματικά.
Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια του πολέμου, αλλά και η απουσία ξεκάθαρης στρατηγικής από την πλευρά της Ουάσιγκτον, φαίνεται επίσης να προκαλεί δισταγμούς.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί με αντίποινα
Το Ιράν έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις εναντίον κουρδικών ενόπλων ομάδων μέσα στο Ιράκ, ενώ έχει πλήξει και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Την Παρασκευή, η Τεχεράνη προειδοποίησε το Ιρακινό Κουρδιστάν ότι θα απαντήσει στρατιωτικά σε οποιαδήποτε ανάπτυξη «εχθρικών δυνάμεων» στα σύνορα.
Παροχή πληροφοριών στόχευσης
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις εξελίξεις, Κούρδοι που ζουν εντός του Ιράν φέρονται ήδη να παρέχουν πληροφορίες στόχευσης για τις συνοριακές περιοχές σε ΗΠΑ και Ισραήλ, ενισχύοντας έτσι την αεροπορική εκστρατεία.
Ο Ισραηλινός αναλυτής Jonathan Spyer εκτιμά ότι το Ισραήλ επιδιώκει «να καταστρέψει το καθεστώς με κάθε διαθέσιμο μέσο».
Ωστόσο, ο ειδικός για το Ιράν και πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών Danny Citrinowicz εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός.
Όπως σημειώνει, μια κουρδική εξέγερση δεν φαίνεται να διαθέτει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των Κούρδων στο Ιράκ και το Ιράν.
«Όλοι περιμένουν να δουν αν το καθεστώς θα αντέξει ή όχι», τονίζει.
Φόβοι για ανεξέλεγκτη ανάφλεξη
Τόσο η Τουρκία όσο και το Ιράκ έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για οποιαδήποτε εξέγερση στο Ιράν, καθώς φοβούνται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναζωπυρώσει αποσχιστικά κινήματα στους Κούρδους που ζουν σε τέσσερις χώρες: Ιράκ, Τουρκία, Συρία και Ιράν.
Ο Danny Citrinowicz προειδοποιεί μάλιστα ότι η υποστήριξη μιας εξέγερσης θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ενισχύοντας τον ιρανικό εθνικισμό.
Παρά τις αβεβαιότητες, οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και κουρδικών οργανώσεων έχουν βαθιές ρίζες: το Τελ Αβίβ διατηρεί διακριτικούς στρατιωτικούς και πληροφοριακούς δεσμούς με κουρδικές ομάδες ήδη από τη δεκαετία του 1960, θεωρώντας τους Κούρδους ένα στρατηγικό «ανάχωμα» απέναντι στους κοινούς τους αντιπάλους.
Σήμερα, όμως, μέσα στη δίνη ενός πολέμου που απειλεί να επεκταθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ακόμη και μια περιορισμένη εξέγερση στα σύνορα του Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές γεωπολιτικές εξελίξεις – με απρόβλεπτες συνέπειες για την περιοχή αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών