Δεν υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές διαδρομές εκτός από το Στενό του Hormuz και δεν προβλέπονται στο άμεσο μέλλον
Η αγορά πετρελαίου συχνά δείχνει ψυχρή και αδιάφορη. Έχει αντέξει επαναστάσεις, οικονομικούς πολέμους με κυρώσεις, πανδημίες και μπλοκαρίσματα στη ναυσιπλοΐα.
Αλλά υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο που δεν επιτρέπεται να διαταραχθεί χωρίς παγκόσμιες συνέπειες: το Στενό του Hormuz.
Όταν εκεί ξεσπάει μεγάλη σύγκρουση, δεν μιλάμε πλέον για απλή πτώση των χρηματιστηριακών τιμών.
Ο κίνδυνος είναι συστημικός και μπορεί μέσα σε λίγες μέρες να προκαλέσει πληθωρισμό, παράλυση της εμπορικής λογιστικής, κενά στους προϋπολογισμούς και πολιτικές κρίσεις.
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν ενεργοποίησαν ακριβώς αυτό το σενάριο.
Τεράστιες ροές μέσω Hormuz
Το Στενό του Hormuz συχνά περιγράφεται ως «στενό μπουκάλι», και δεν είναι μεταφορά· πρόκειται για τεχνολογική πραγματικότητα.
Μέσω του Στενού διέρχονται τεράστιες ροές πρώτων υλών και καυσίμων, που δεν μπορούν να αντικατασταθούν γρήγορα ή οικονομικά με άλλες διαδρομές.
Το Στενό του Hormuz, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, βρίσκεται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν.
Η ευαλωτότητά του οφείλεται στο στενό του πλάτος (περίπου 50 χιλιόμετρα) και στο βάθος του, που δεν ξεπερνά τα 60 μέτρα.
Πρόκειται αναμφισβήτητα για τον κύριο ναυτιλιακό δρόμο που συνδέει τις πλούσιες σε πετρέλαιο χώρες της Μέσης Ανατολής με τον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), Arsenio Dominguez, κάλεσε πρόσφατα τις ναυτιλιακές εταιρείες να αποφύγουν την περιοχή.
«Τα πλοία θα πρέπει να απέχουν από τη διέλευση της πληγείσας ζώνης μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση», τόνισε, προτρέποντας σε μέγιστη προσοχή.
Το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου
Σύμφωνα με το Γραφείο Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), το 2024 και το πρώτο τρίμηνο του 2025, μέσω του Hormuz διέρχονταν πάνω από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου.
Παράλληλα, μέσω του στενού διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), με σημαντικό μέρος αυτής της ροής να προέρχεται από το Κατάρ.
Το Διεθνές Ενεργειακό Γραφείο εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο τον Φεβρουάριο του 2026 ήταν 104,87 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Στις ασιατικές χώρες, ιδιαίτερα στην Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, αντιστοιχεί πάνω από το 80% του αργού πετρελαίου που διέρχεται από το Στενό του Hormuz.
Το 2025, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου στην Κίνα έφτασαν ιστορικό ρεκόρ, στα 11,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Οι εναλλακτικές διαδρομές δεν έχουν επαρκή χωρητικότητα για να αντικαταστήσουν τον θαλάσσιο δρόμο.
Ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας έχει χωρητικότητα 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μεταφέρουν καθημερινά 1,5 εκατ. βαρέλια στο λιμάνι Fujairah.
Αυτές οι διαδρομές καλύπτουν λιγότερο από το 40% της περιοχής εξαγωγών της Κίνας.
Η απειλή της Ασίας
Η Κίνα αντιμετωπίζει άμεση απειλή για τον βιομηχανικό της τομέα.
Το Στενό του Hormuz είναι κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, παρέχοντας το μισό της εισαγωγής πετρελαίου, και οποιαδήποτε διακοπή απειλεί την παραγωγή, το εθνικό δίκτυο ενέργειας και το ΑΕΠ.
Στις ασιατικές χώρες, η Ταϊλάνδη, η Ινδία, η Κορέα και οι Φιλιππίνες πλήττονται περισσότερο από την άνοδο των τιμών πετρελαίου λόγω της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές.
Αντίθετα, η Μαλαισία, ως εξαγωγέας ενέργειας, μπορεί να επωφεληθεί μερικώς από την κατάσταση.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές αντέδρασαν άμεσα. Τα χρηματιστήρια σε Ευρώπη και Ασία κατέγραψαν απώλειες 4%-8% μετά από πέντε ημέρες πολεμικών συγκρούσεων.
Οι περιφερειακές αερογραμμές σταμάτησαν τη λειτουργία τους. Το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι εξυπηρέτησε 95,2 εκατ. επιβάτες το 2025 και 291 δρομολόγια.
Οι επιθέσεις του Ιράν στις υποδομές του Περσικού Κόλπου οδήγησαν σε αόριστη αναστολή λειτουργίας.
Η μείωση της ημερήσιας προσφοράς κατά 20 εκατ. βαρέλια προκάλεσε άμεση άνοδο της τιμής του Brent.
Οι αγορές εκτιμούν ότι η τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι εάν ο αποκλεισμός συνεχιστεί.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας αυξάνει το κόστος καυσίμων και επηρεάζει τη ναυτιλία και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αύξηση των τιμών πετρελαίου
«Σε περίπτωση παρατεταμένων διακοπών στη διέλευση από το Hormuz, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ειδικά αν επιτεθούν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή», προειδοποίησε η εταιρεία πολιτικού κινδύνου Eurasia Group στο AFP.
Η τελευταία φορά που οι τιμές ξεπέρασαν τα 100 δολάρια ήταν κατά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, με τον συνδυασμό αύξησης των τιμών αερίου να δημιουργεί παρατεταμένο πληθωριστικό κύκλο.
«Θα υπάρξει ουσιαστική απώλεια 8 έως 10 εκατ. βαρελιών αργού», δηλώνει ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης και ανώτερος αντιπρόεδρος της Rystad Energy.
«Το γεγονός ότι το Ιράν, ένας από τους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου με 3,1 εκατ. βαρέλια/ημέρα, βρίσκεται στο επίκεντρο της έντασης προκαλεί ανησυχία.
Αν η υποδομή πετρελαίου υποστεί ζημιά από επιθέσεις, οι συνέπειες μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες».
Οι ναυτιλιακές εταιρείες ανακατευθύνουν πλοία από τον Περσικό Κόλπο και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η παράκαμψη μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας προσθέτει 10-15 ημέρες στη μεταφορά φορτίων από την Ασία στην Ευρώπη, αυξάνοντας κατανάλωση καυσίμων και κόστος για τον παγκόσμιο στόλο.
Το κόστος ασφάλισης μπορεί να αυξηθεί κατά 50%, καθιστώντας τις επιχειρήσεις στο Στενό οικονομικά μη βιώσιμες.
Η ενημέρωση των ασφαλιστικών
Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ήδη ενημερώσει τους πλοιοκτήτες για ακύρωση συμβολαίων και αύξηση των τιμών ασφάλισης πλοίων που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο και το Hormuz.
Η αναστολή ασφάλισης πολεμικού κινδύνου από 5 Μαρτίου 2026 αναγκάζει τα τάνκερ να παραμένουν αρόδου ή να αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, αυξάνοντας την τιμή των καταναλωτικών αγαθών σε περιοχές εξαρτώμενες από εισαγωγές.
Η διακοπή προμήθειας LNG από το Κατάρ μέσω του Hormuz αναγκάζει τις ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας να αγοράσουν ακριβές εναλλακτικές στις αγορές spot των ΗΠΑ ή της Αφρικής, αυξάνοντας τους λογαριασμούς και το κόστος λειτουργίας των βαρέων βιομηχανιών.
Στις σύγχρονες αλυσίδες εφοδιασμού, η αεροπορία και η ναυτιλία λειτουργούν αλληλένδετα.
Αν κλείσουν οι θαλάσσιες διαδρομές, μεταφέρεται μέρος των φορτίων αεροπορικώς.
Αν κλείσει και ο αέρας, αυξάνεται η ναυτιλία.
Αν αποτύχουν και τα δύο, ξεκινά η πλήρης αποσύνθεση των αλυσίδων: ελλείψεις, ακυρώσεις συμβολαίων, στάση παραγωγής και άνοδος τιμών.
Τώρα πλήττεται και η αεροπορία.
Ο ρόλος των αερομεταφορών
Το κλείσιμο του εναέριου χώρου των ΗΑΕ και του Κατάρ διακόπτει τον πιο αποτελεσματικό αεροπορικό διάδρομο παγκοσμίως.
Τα τελευταία 20 χρόνια, τα αεροδρόμια του Περσικού Κόλπου έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμιους κόμβους, συνδέοντας Ασία, Ευρώπη και Αμερική.
Οι αεροπορικές εταιρείες βασίζονται στη στρατηγική γεωγραφική θέση, επιτρέποντας συνενώσεις μεγάλων δρομολογίων μέσω hub με σύγχρονο στόλο και υποδομές.
Αλλά αυτή η στρατηγική προϋποθέτει ότι ο εναέριος χώρος θα παραμείνει ανοιχτός και σταθερός.
«Όταν ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν άρχισαν να ανταλλάσσουν πυραύλους, ο εναέριος χώρος έκλεισε όχι μόνο πάνω από το Ιράν, αλλά και πάνω από Ιράκ, Συρία, Κατάρ, Μπαχρέιν και Κουβέιτ, ενώ επιβλήθηκαν εκτεταμένοι περιορισμοί σε Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιορδανία και Ισραήλ.
Δεν ήταν μόνο κλείσιμο μιας-δύο διαδρόμων· επρόκειτο για διακοπή ολόκληρων διαδρόμων μεταφορών μεταξύ Ανατολής και Δύσης», γράφει το βρετανικό αραβόφωνο Al Majalla.
Οι μεταφορείς αναγκάζονται τώρα σε μεγαλύτερες διαδρομές μέσω Κεντρικής Ασίας ή Αφρικής, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς ηλεκτρονικών και φαρμακευτικών προϊόντων και διαταράσσοντας τα χρονοδιαγράμματα «just-in-time».
Το πρόβλημα των κεντρικών τραπεζών
Οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του πληθωρισμού από την άνοδο τιμών ενέργειας.
Οι υψηλές τιμές πετρελαίου ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση επιτοκίων και συνολικό οικονομικό «φρενάρισμα».
Οι διεθνείς επενδυτές και οι αγορές συναλλάγματος βρίσκονται σε υψηλή αβεβαιότητα λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η απειλή δεν είναι απλώς η αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Το πρόβλημα είναι ότι η στρατηγική επίθεση χτυπάει κρίσιμο γεωοικονομικό κόμβο.
Στη Μέση Ανατολή, η «τιμή κινδύνου» και η «τιμή μεταφοράς πετρελαίου» μπορεί να γίνουν εκατοντάδες φορές σημαντικότερες από την τιμή του βαρελιού.
Το Στενό του Hormuz δεν είναι απλώς «στενό μπουκάλι». Είναι ο αλγόριθμος της παγκόσμιας οικονομίας: μικρές διαδρομές, υψηλή συχνότητα πτήσεων, αξιόπιστη υποδομή.
Όταν ο αλγόριθμος σπάει, η παγκόσμια οικονομία πληρώνει όχι με δολάρια ανά βαρέλι, αλλά με πληθωρισμό και καθυστερήσεις εβδομάδων.
Ακόμη και μια περιορισμένη στρατιωτική εκστρατεία της «συμμαχίας Epstein» κατά του Ιράν μπορεί να αφήσει βαθύ και παρατεταμένο αποτύπωμα: αλλαγές συμβολαίων, νέες στρατηγικές ενεργειακών αποθεμάτων, ανατιμήσεις ασφαλίστρων και αγορές σε κατάσταση ακραίας ανασφάλειας.
Αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν αποσύρουν τα «σκυλιά του πολέμου» από τα ιρανικά σύνορα, η παγκόσμια οικονομία θα εισέλθει σε περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, όπου η ενεργειακή ασφάλεια θα καθορίζει την εθνική ισχύ και την οικονομική επιβίωση.
www.bankingnews.gr
Αλλά υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο που δεν επιτρέπεται να διαταραχθεί χωρίς παγκόσμιες συνέπειες: το Στενό του Hormuz.
Όταν εκεί ξεσπάει μεγάλη σύγκρουση, δεν μιλάμε πλέον για απλή πτώση των χρηματιστηριακών τιμών.
Ο κίνδυνος είναι συστημικός και μπορεί μέσα σε λίγες μέρες να προκαλέσει πληθωρισμό, παράλυση της εμπορικής λογιστικής, κενά στους προϋπολογισμούς και πολιτικές κρίσεις.
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν ενεργοποίησαν ακριβώς αυτό το σενάριο.
Τεράστιες ροές μέσω Hormuz
Το Στενό του Hormuz συχνά περιγράφεται ως «στενό μπουκάλι», και δεν είναι μεταφορά· πρόκειται για τεχνολογική πραγματικότητα.
Μέσω του Στενού διέρχονται τεράστιες ροές πρώτων υλών και καυσίμων, που δεν μπορούν να αντικατασταθούν γρήγορα ή οικονομικά με άλλες διαδρομές.
Το Στενό του Hormuz, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, βρίσκεται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν.
Η ευαλωτότητά του οφείλεται στο στενό του πλάτος (περίπου 50 χιλιόμετρα) και στο βάθος του, που δεν ξεπερνά τα 60 μέτρα.
Πρόκειται αναμφισβήτητα για τον κύριο ναυτιλιακό δρόμο που συνδέει τις πλούσιες σε πετρέλαιο χώρες της Μέσης Ανατολής με τον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), Arsenio Dominguez, κάλεσε πρόσφατα τις ναυτιλιακές εταιρείες να αποφύγουν την περιοχή.
«Τα πλοία θα πρέπει να απέχουν από τη διέλευση της πληγείσας ζώνης μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση», τόνισε, προτρέποντας σε μέγιστη προσοχή.
Το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου
Σύμφωνα με το Γραφείο Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), το 2024 και το πρώτο τρίμηνο του 2025, μέσω του Hormuz διέρχονταν πάνω από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου.
Παράλληλα, μέσω του στενού διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), με σημαντικό μέρος αυτής της ροής να προέρχεται από το Κατάρ.
Το Διεθνές Ενεργειακό Γραφείο εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο τον Φεβρουάριο του 2026 ήταν 104,87 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Στις ασιατικές χώρες, ιδιαίτερα στην Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, αντιστοιχεί πάνω από το 80% του αργού πετρελαίου που διέρχεται από το Στενό του Hormuz.
Το 2025, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου στην Κίνα έφτασαν ιστορικό ρεκόρ, στα 11,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Οι εναλλακτικές διαδρομές δεν έχουν επαρκή χωρητικότητα για να αντικαταστήσουν τον θαλάσσιο δρόμο.
Ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας έχει χωρητικότητα 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μεταφέρουν καθημερινά 1,5 εκατ. βαρέλια στο λιμάνι Fujairah.
Αυτές οι διαδρομές καλύπτουν λιγότερο από το 40% της περιοχής εξαγωγών της Κίνας.
Η απειλή της Ασίας
Η Κίνα αντιμετωπίζει άμεση απειλή για τον βιομηχανικό της τομέα.
Το Στενό του Hormuz είναι κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, παρέχοντας το μισό της εισαγωγής πετρελαίου, και οποιαδήποτε διακοπή απειλεί την παραγωγή, το εθνικό δίκτυο ενέργειας και το ΑΕΠ.
Στις ασιατικές χώρες, η Ταϊλάνδη, η Ινδία, η Κορέα και οι Φιλιππίνες πλήττονται περισσότερο από την άνοδο των τιμών πετρελαίου λόγω της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές.
Αντίθετα, η Μαλαισία, ως εξαγωγέας ενέργειας, μπορεί να επωφεληθεί μερικώς από την κατάσταση.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές αντέδρασαν άμεσα. Τα χρηματιστήρια σε Ευρώπη και Ασία κατέγραψαν απώλειες 4%-8% μετά από πέντε ημέρες πολεμικών συγκρούσεων.
Οι περιφερειακές αερογραμμές σταμάτησαν τη λειτουργία τους. Το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι εξυπηρέτησε 95,2 εκατ. επιβάτες το 2025 και 291 δρομολόγια.
Οι επιθέσεις του Ιράν στις υποδομές του Περσικού Κόλπου οδήγησαν σε αόριστη αναστολή λειτουργίας.
Η μείωση της ημερήσιας προσφοράς κατά 20 εκατ. βαρέλια προκάλεσε άμεση άνοδο της τιμής του Brent.
Οι αγορές εκτιμούν ότι η τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι εάν ο αποκλεισμός συνεχιστεί.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας αυξάνει το κόστος καυσίμων και επηρεάζει τη ναυτιλία και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αύξηση των τιμών πετρελαίου
«Σε περίπτωση παρατεταμένων διακοπών στη διέλευση από το Hormuz, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ειδικά αν επιτεθούν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή», προειδοποίησε η εταιρεία πολιτικού κινδύνου Eurasia Group στο AFP.
Η τελευταία φορά που οι τιμές ξεπέρασαν τα 100 δολάρια ήταν κατά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, με τον συνδυασμό αύξησης των τιμών αερίου να δημιουργεί παρατεταμένο πληθωριστικό κύκλο.
«Θα υπάρξει ουσιαστική απώλεια 8 έως 10 εκατ. βαρελιών αργού», δηλώνει ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης και ανώτερος αντιπρόεδρος της Rystad Energy.
«Το γεγονός ότι το Ιράν, ένας από τους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου με 3,1 εκατ. βαρέλια/ημέρα, βρίσκεται στο επίκεντρο της έντασης προκαλεί ανησυχία.
Αν η υποδομή πετρελαίου υποστεί ζημιά από επιθέσεις, οι συνέπειες μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες».
Οι ναυτιλιακές εταιρείες ανακατευθύνουν πλοία από τον Περσικό Κόλπο και τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η παράκαμψη μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας προσθέτει 10-15 ημέρες στη μεταφορά φορτίων από την Ασία στην Ευρώπη, αυξάνοντας κατανάλωση καυσίμων και κόστος για τον παγκόσμιο στόλο.
Το κόστος ασφάλισης μπορεί να αυξηθεί κατά 50%, καθιστώντας τις επιχειρήσεις στο Στενό οικονομικά μη βιώσιμες.
Η ενημέρωση των ασφαλιστικών
Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ήδη ενημερώσει τους πλοιοκτήτες για ακύρωση συμβολαίων και αύξηση των τιμών ασφάλισης πλοίων που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο και το Hormuz.
Η αναστολή ασφάλισης πολεμικού κινδύνου από 5 Μαρτίου 2026 αναγκάζει τα τάνκερ να παραμένουν αρόδου ή να αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, αυξάνοντας την τιμή των καταναλωτικών αγαθών σε περιοχές εξαρτώμενες από εισαγωγές.
Η διακοπή προμήθειας LNG από το Κατάρ μέσω του Hormuz αναγκάζει τις ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας να αγοράσουν ακριβές εναλλακτικές στις αγορές spot των ΗΠΑ ή της Αφρικής, αυξάνοντας τους λογαριασμούς και το κόστος λειτουργίας των βαρέων βιομηχανιών.
Στις σύγχρονες αλυσίδες εφοδιασμού, η αεροπορία και η ναυτιλία λειτουργούν αλληλένδετα.
Αν κλείσουν οι θαλάσσιες διαδρομές, μεταφέρεται μέρος των φορτίων αεροπορικώς.
Αν κλείσει και ο αέρας, αυξάνεται η ναυτιλία.
Αν αποτύχουν και τα δύο, ξεκινά η πλήρης αποσύνθεση των αλυσίδων: ελλείψεις, ακυρώσεις συμβολαίων, στάση παραγωγής και άνοδος τιμών.
Τώρα πλήττεται και η αεροπορία.
Ο ρόλος των αερομεταφορών
Το κλείσιμο του εναέριου χώρου των ΗΑΕ και του Κατάρ διακόπτει τον πιο αποτελεσματικό αεροπορικό διάδρομο παγκοσμίως.
Τα τελευταία 20 χρόνια, τα αεροδρόμια του Περσικού Κόλπου έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμιους κόμβους, συνδέοντας Ασία, Ευρώπη και Αμερική.
Οι αεροπορικές εταιρείες βασίζονται στη στρατηγική γεωγραφική θέση, επιτρέποντας συνενώσεις μεγάλων δρομολογίων μέσω hub με σύγχρονο στόλο και υποδομές.
Αλλά αυτή η στρατηγική προϋποθέτει ότι ο εναέριος χώρος θα παραμείνει ανοιχτός και σταθερός.
«Όταν ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν άρχισαν να ανταλλάσσουν πυραύλους, ο εναέριος χώρος έκλεισε όχι μόνο πάνω από το Ιράν, αλλά και πάνω από Ιράκ, Συρία, Κατάρ, Μπαχρέιν και Κουβέιτ, ενώ επιβλήθηκαν εκτεταμένοι περιορισμοί σε Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιορδανία και Ισραήλ.
Δεν ήταν μόνο κλείσιμο μιας-δύο διαδρόμων· επρόκειτο για διακοπή ολόκληρων διαδρόμων μεταφορών μεταξύ Ανατολής και Δύσης», γράφει το βρετανικό αραβόφωνο Al Majalla.
Οι μεταφορείς αναγκάζονται τώρα σε μεγαλύτερες διαδρομές μέσω Κεντρικής Ασίας ή Αφρικής, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς ηλεκτρονικών και φαρμακευτικών προϊόντων και διαταράσσοντας τα χρονοδιαγράμματα «just-in-time».
Το πρόβλημα των κεντρικών τραπεζών
Οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του πληθωρισμού από την άνοδο τιμών ενέργειας.
Οι υψηλές τιμές πετρελαίου ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση επιτοκίων και συνολικό οικονομικό «φρενάρισμα».
Οι διεθνείς επενδυτές και οι αγορές συναλλάγματος βρίσκονται σε υψηλή αβεβαιότητα λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η απειλή δεν είναι απλώς η αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Το πρόβλημα είναι ότι η στρατηγική επίθεση χτυπάει κρίσιμο γεωοικονομικό κόμβο.
Στη Μέση Ανατολή, η «τιμή κινδύνου» και η «τιμή μεταφοράς πετρελαίου» μπορεί να γίνουν εκατοντάδες φορές σημαντικότερες από την τιμή του βαρελιού.
Το Στενό του Hormuz δεν είναι απλώς «στενό μπουκάλι». Είναι ο αλγόριθμος της παγκόσμιας οικονομίας: μικρές διαδρομές, υψηλή συχνότητα πτήσεων, αξιόπιστη υποδομή.
Όταν ο αλγόριθμος σπάει, η παγκόσμια οικονομία πληρώνει όχι με δολάρια ανά βαρέλι, αλλά με πληθωρισμό και καθυστερήσεις εβδομάδων.
Ακόμη και μια περιορισμένη στρατιωτική εκστρατεία της «συμμαχίας Epstein» κατά του Ιράν μπορεί να αφήσει βαθύ και παρατεταμένο αποτύπωμα: αλλαγές συμβολαίων, νέες στρατηγικές ενεργειακών αποθεμάτων, ανατιμήσεις ασφαλίστρων και αγορές σε κατάσταση ακραίας ανασφάλειας.
Αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν αποσύρουν τα «σκυλιά του πολέμου» από τα ιρανικά σύνορα, η παγκόσμια οικονομία θα εισέλθει σε περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, όπου η ενεργειακή ασφάλεια θα καθορίζει την εθνική ισχύ και την οικονομική επιβίωση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών