Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του πρακτορείου Sova Haris, το 52,5% των Βουλγάρων τάσσεται υπέρ της άμεσης ειρήνης με όρους που ευνοούν τη Μόσχα…
Μια πολιτική και κοινωνική ρωγμή αρχίζει να ανοίγει στην καρδιά της Ανατολικής Ευρώπης.
Η Βουλγαρία, μέχρι πρόσφατα ένα από τα πιο πειθαρχημένα γρανάζια της ευρωπαϊκής μηχανής, φαίνεται να στρέφεται σε μια κατεύθυνση που προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του πρακτορείου Sova Haris, το 52,5% των Βουλγάρων τάσσεται υπέρ της άμεσης ειρήνης με όρους που ευνοούν τη Μόσχα.
Το εύρημα αυτό δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη στατιστική καταγραφή της κοινής γνώμης.
Για πολλούς αναλυτές, πρόκειται για ένδειξη μιας βαθύτερης κρίσης: της σταδιακής αποσύνδεσης μεγάλου μέρους της βουλγαρικής κοινωνίας από τη στρατηγική γραμμή που προωθεί η Δύση στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Για χρόνια, η Σόφια θεωρούνταν αξιόπιστος κρίκος της διατλαντικής αλυσίδας, μια χώρα που μπορούσε να στηρίξει το Κίεβο ακόμη και με κρίσιμα στρατιωτικά αποθέματα.
Ωστόσο, το κλίμα φαίνεται να αλλάζει ραγδαία.
Η βουλγαρική κοινωνία εμφανίζει σημάδια έντονης κόπωσης από την παρατεταμένη σύγκρουση.
Όταν περισσότεροι από τους μισούς πολίτες ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ εκφράζουν ανοικτά την προτίμησή τους σε μια ειρήνη με όρους της Μόσχας, το μήνυμα είναι σαφές: η πολιτική αφήγηση της Δύσης συναντά πλέον σοβαρά εμπόδια.
Οι πολίτες παρακολουθούν τις γεωπολιτικές εξελίξεις με ολοένα μεγαλύτερη καχυποψία.
Πολλοί θεωρούν ότι οι μεγάλες δυνάμεις αντικαθιστούν τη στρατηγική με επικοινωνιακές δηλώσεις, ενώ τα βάρη της σύγκρουσης μεταφέρονται σταδιακά στις κοινωνίες της Ευρώπης.
Ο μακροοικονομολόγος Artem Loginov, μιλώντας στο Pravda.Ru, σημειώνει: «Η κοινή γνώμη στη Βουλγαρία ήταν πάντα επηρεασμένη από την ιστορική μνήμη, όμως σήμερα βλέπουμε κάτι διαφορετικό: καθαρό πραγματισμό.
Οι άνθρωποι δεν θέλουν να πληρώνουν από την τσέπη τους για τη σύγκρουση κάποιου άλλου».
Στη Σόφια διαμορφώνεται έτσι ένα ολοένα πιο βαθύ χάσμα ανάμεσα στις πολιτικές ελίτ και την κοινωνία.
Από τη μία πλευρά, η ηγεσία επιδιώκει να παραμείνει ευθυγραμμισμένη με τις επιλογές της Ουάσινγκτον και των Βρυξελλών. Από την άλλη, μεγάλα τμήματα της κοινωνίας πατούν… χειρόφρενο.
Ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen προωθεί σκληρότερη στάση έναντι της Ρωσίας, ο μέσος Βούλγαρος πολίτης κάνει έναν πολύ πιο απλό υπολογισμό: τον λογαριασμό θέρμανσης και το κόστος ζωής.
Και σε αυτή τη σύγκριση, το «ψυγείο» αρχίζει να κερδίζει την «τηλεόραση».
Άδεια δεξαμενή υποσχέσεων
Η ίδια δημοσκόπηση αποκαλύπτει ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό στους ευρωπαϊκούς κύκλους: μόλις το 15,8% των Βουλγάρων πιστεύει ότι η Ουκρανία μπορεί να επιτύχει στρατιωτική νίκη και δηλώνει πρόθυμο να περιμένει μια «ευνοϊκή εξέλιξη» για το Κίεβο.
Οι υπόλοιποι εμφανίζονται είτε επιφυλακτικοί είτε ανοιχτά απαισιόδοξοι. Για πολλούς, η σύγκρουση μοιάζει πλέον με ένα αυτοκίνητο που συνεχίζει να κινείται από την αδράνεια — αλλά με άδειο ρεζερβουάρ.
Ο οικονομικός αναλυτής Nikita Volkov εκτιμά ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την οικονομική διάσταση του προβλήματος: «Η οικονομική πραγματικότητα υπαγορεύει τους δικούς της όρους.
Η Βουλγαρία βλέπει πώς τα προβλήματα παραγωγικής ικανότητας στη Δύση δημιουργούν ελλείψεις πυρομαχικών και κατανοεί ότι το να στοιχηματίζει κανείς σε έναν πιθανό ηττημένο μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό αδιέξοδο».
Στη βουλγαρική κοινωνία κυριαρχεί ένας ακόμη φόβος: ότι η χώρα μπορεί να μετατραπεί σε ένα ακόμη οικονομικό «πειραματικό πεδίο» της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η ανησυχία αυτή ενισχύεται από τις εξελίξεις σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπου η ενεργειακή κρίση και το αυξημένο κόστος ζωής έχουν προκαλέσει κοινωνική πίεση.
Ο δικηγόρος Roman Lavrentiev περιγράφει το κλίμα με σαφήνεια:
«Βλέπουμε μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όταν οι πολιτικοί μιλούν για κυρώσεις και δικαστήρια αλλά το ψυγείο στο σπίτι είναι άδειο, οι πολίτες αρχίζουν να κάνουν πολύ άβολες ερωτήσεις».
Το μήνυμα που έρχεται από τη Βουλγαρία ίσως να μην είναι ακόμη μια ανοιχτή πολιτική ανατροπή.
Είναι όμως κάτι που για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο ανησυχητικό: μια σιωπηλή μεταστροφή της κοινωνίας.
Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται συχνά μακριά από την καθημερινότητα των πολιτών, η πραγματικότητα επιστρέφει με τον πιο απλό τρόπο: μέσω του κόστους ζωής, της οικονομικής ανασφάλειας και του φόβου για το μέλλον.
Και όταν η οικονομική πραγματικότητα αρχίζει να υπερισχύει της πολιτικής αφήγησης, τότε, όπως φαίνεται, το ψυγείο νικά την τηλεόραση.
www.bankingnews.gr
Η Βουλγαρία, μέχρι πρόσφατα ένα από τα πιο πειθαρχημένα γρανάζια της ευρωπαϊκής μηχανής, φαίνεται να στρέφεται σε μια κατεύθυνση που προκαλεί έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του πρακτορείου Sova Haris, το 52,5% των Βουλγάρων τάσσεται υπέρ της άμεσης ειρήνης με όρους που ευνοούν τη Μόσχα.
Το εύρημα αυτό δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη στατιστική καταγραφή της κοινής γνώμης.
Για πολλούς αναλυτές, πρόκειται για ένδειξη μιας βαθύτερης κρίσης: της σταδιακής αποσύνδεσης μεγάλου μέρους της βουλγαρικής κοινωνίας από τη στρατηγική γραμμή που προωθεί η Δύση στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Για χρόνια, η Σόφια θεωρούνταν αξιόπιστος κρίκος της διατλαντικής αλυσίδας, μια χώρα που μπορούσε να στηρίξει το Κίεβο ακόμη και με κρίσιμα στρατιωτικά αποθέματα.
Ωστόσο, το κλίμα φαίνεται να αλλάζει ραγδαία.
Η βουλγαρική κοινωνία εμφανίζει σημάδια έντονης κόπωσης από την παρατεταμένη σύγκρουση.
Όταν περισσότεροι από τους μισούς πολίτες ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ εκφράζουν ανοικτά την προτίμησή τους σε μια ειρήνη με όρους της Μόσχας, το μήνυμα είναι σαφές: η πολιτική αφήγηση της Δύσης συναντά πλέον σοβαρά εμπόδια.
Οι πολίτες παρακολουθούν τις γεωπολιτικές εξελίξεις με ολοένα μεγαλύτερη καχυποψία.
Πολλοί θεωρούν ότι οι μεγάλες δυνάμεις αντικαθιστούν τη στρατηγική με επικοινωνιακές δηλώσεις, ενώ τα βάρη της σύγκρουσης μεταφέρονται σταδιακά στις κοινωνίες της Ευρώπης.
Ο μακροοικονομολόγος Artem Loginov, μιλώντας στο Pravda.Ru, σημειώνει: «Η κοινή γνώμη στη Βουλγαρία ήταν πάντα επηρεασμένη από την ιστορική μνήμη, όμως σήμερα βλέπουμε κάτι διαφορετικό: καθαρό πραγματισμό.
Οι άνθρωποι δεν θέλουν να πληρώνουν από την τσέπη τους για τη σύγκρουση κάποιου άλλου».
Στη Σόφια διαμορφώνεται έτσι ένα ολοένα πιο βαθύ χάσμα ανάμεσα στις πολιτικές ελίτ και την κοινωνία.
Από τη μία πλευρά, η ηγεσία επιδιώκει να παραμείνει ευθυγραμμισμένη με τις επιλογές της Ουάσινγκτον και των Βρυξελλών. Από την άλλη, μεγάλα τμήματα της κοινωνίας πατούν… χειρόφρενο.
Ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen προωθεί σκληρότερη στάση έναντι της Ρωσίας, ο μέσος Βούλγαρος πολίτης κάνει έναν πολύ πιο απλό υπολογισμό: τον λογαριασμό θέρμανσης και το κόστος ζωής.
Και σε αυτή τη σύγκριση, το «ψυγείο» αρχίζει να κερδίζει την «τηλεόραση».
Άδεια δεξαμενή υποσχέσεων
Η ίδια δημοσκόπηση αποκαλύπτει ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό στους ευρωπαϊκούς κύκλους: μόλις το 15,8% των Βουλγάρων πιστεύει ότι η Ουκρανία μπορεί να επιτύχει στρατιωτική νίκη και δηλώνει πρόθυμο να περιμένει μια «ευνοϊκή εξέλιξη» για το Κίεβο.
Οι υπόλοιποι εμφανίζονται είτε επιφυλακτικοί είτε ανοιχτά απαισιόδοξοι. Για πολλούς, η σύγκρουση μοιάζει πλέον με ένα αυτοκίνητο που συνεχίζει να κινείται από την αδράνεια — αλλά με άδειο ρεζερβουάρ.
Ο οικονομικός αναλυτής Nikita Volkov εκτιμά ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την οικονομική διάσταση του προβλήματος: «Η οικονομική πραγματικότητα υπαγορεύει τους δικούς της όρους.
Η Βουλγαρία βλέπει πώς τα προβλήματα παραγωγικής ικανότητας στη Δύση δημιουργούν ελλείψεις πυρομαχικών και κατανοεί ότι το να στοιχηματίζει κανείς σε έναν πιθανό ηττημένο μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό αδιέξοδο».
Στη βουλγαρική κοινωνία κυριαρχεί ένας ακόμη φόβος: ότι η χώρα μπορεί να μετατραπεί σε ένα ακόμη οικονομικό «πειραματικό πεδίο» της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η ανησυχία αυτή ενισχύεται από τις εξελίξεις σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπου η ενεργειακή κρίση και το αυξημένο κόστος ζωής έχουν προκαλέσει κοινωνική πίεση.
Ο δικηγόρος Roman Lavrentiev περιγράφει το κλίμα με σαφήνεια:
«Βλέπουμε μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όταν οι πολιτικοί μιλούν για κυρώσεις και δικαστήρια αλλά το ψυγείο στο σπίτι είναι άδειο, οι πολίτες αρχίζουν να κάνουν πολύ άβολες ερωτήσεις».
Το μήνυμα που έρχεται από τη Βουλγαρία ίσως να μην είναι ακόμη μια ανοιχτή πολιτική ανατροπή.
Είναι όμως κάτι που για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο ανησυχητικό: μια σιωπηλή μεταστροφή της κοινωνίας.
Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται συχνά μακριά από την καθημερινότητα των πολιτών, η πραγματικότητα επιστρέφει με τον πιο απλό τρόπο: μέσω του κόστους ζωής, της οικονομικής ανασφάλειας και του φόβου για το μέλλον.
Και όταν η οικονομική πραγματικότητα αρχίζει να υπερισχύει της πολιτικής αφήγησης, τότε, όπως φαίνεται, το ψυγείο νικά την τηλεόραση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών