(upd) Το διεθνές εμπόριο έχει εισέλθει σε μια από τις πιο επικίνδυνες και απρόβλεπτες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας του. Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο του Στενού του Hormuz έχουν μετατρέψει τις θαλάσσιες οδούς σε μια ανεξέλεγκτη «Άγρια Δύση», όπου οι κανόνες του 19ου αιώνα επιστρέφουν για να δικαιολογήσουν το χάος.
Με περισσότερα από 3.200 πλοία παγιδευμένα στον Κόλπο και τους ναύλους να εκτοξεύονται μέσα σε λίγες ημέρες από τα 1.500 δολ. στα 6.000 δολ., η αγορά βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Μεταφορικές εταιρείες εγκαταλείπουν εμπορεύματα σε τυχαία λιμάνια, ναυτιλιακοί κολοσσοί επιβάλλουν «λύτρα» μέσω έκτακτων χρεώσεων και οι αλυσίδες εφοδιασμού λυγίζουν κάτω από το βάρος μιας κρίσης που πολλοί χαρακτηρίζουν ήδη χειρότερη και από αυτή της πανδημίας.
Η πυρκαγιά που προκλήθηκε από συντρίμμια αεροπορικών πληγμάτων την Κυριακή στο κύριο λιμάνι-κόμβο του Ντουμπάι, Τζεμπέλ Αλί, προκάλεσε περαιτέρω ακυρώσεις και συμφόρηση σε ασφαλέστερα λιμάνια.
Οι μεγαλύτεροι ναυτιλιακοί όμιλοι, συμπεριλαμβανομένων των MSC, Maersk, CMA CGM και Hapag-Lloyd, ενημέρωσαν τους πελάτες τους ότι διατηρούν το δικαίωμα να επικαλεστούν έναν κανόνα του 19ου αιώνα που τους επιτρέπει να αφήνουν τα εμπορευματοκιβώτια στο πλησιέστερο διαθέσιμο λιμάνι με έξοδα του πελάτη.
Εκτόξευση κόστους και καθυστερήσεις
Οι χρεώσεις για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων έχουν αυξηθεί έως και τέσσερις φορές σε ορισμένες διαδρομές, λόγω του κόστους ασφάλισης κινδύνου πολέμου και των επιβαρύνσεων καυσίμων.
Ο David Ozard, γενικός διευθυντής του ομίλου μεταφορών John Mason International, δήλωσε ότι εμπορευματοκιβώτια που προορίζονταν για τη Μέση Ανατολή ξεφορτώθηκαν στο λιμάνι Nhava Sheva της Ινδίας, ενώ άλλα με προορισμό τη Σαουδική Αραβία αφέθηκαν στο λιμάνι Khor Fakkan των ΗΑΕ, αναγκάζοντας την εταιρεία να επωμιστεί επιπλέον έξοδα αποθήκευσης και εισαγωγικούς δασμούς. «Αυτή τη στιγμή επικρατεί απόλυτη Άγρια Δύση», είπε ο Ozard, προσθέτοντας ότι οι πελάτες αναγκάζονται να πληρώσουν τις πρόσθετες χρεώσεις. «Αν δεν το κάνουμε, οι ναυτιλιακές γραμμές παγώνουν τους λογαριασμούς μας και μας κρατούν σε ομηρία».
Επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα
Ο Hakan Bulgurlu, απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ηλεκτρικών συσκευών Beko, υποστήριξε ότι οι ναυτιλιακές γραμμές λειτουργούν «σχεδόν ως ολιγαρχία» και είναι «άκρως καιροσκοπικές».
Η Beko είχε προστατευτεί από τις άμεσες χρεώσεις χάρη στα μακροχρόνια συμβόλαιά της, ωστόσο η διατάραξη των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού έχει δημιουργήσει μια κατάσταση «whack-a-mole» (μόλις λύνεται ένα πρόβλημα, εμφανίζεται άλλο), με τις επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή να κλονίζουν τα ήδη εύθραυστα εμπορικά δίκτυα.
Ο κλάδος των νωπών προϊόντων έχει πληγεί ιδιαίτερα σκληρά, καθώς ο Μάρτιος είναι μήνας αιχμής για τις εξαγωγές από την Ευρώπη προς τη Μέση Ανατολή. Τα εμπορευματοκιβώτια-ψυγεία μεταφέρονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στην περιοχή και στη συνέχεια προωθούνται οδικώς στις χώρες του Κόλπου, κάτι που συνεπάγεται τεράστιο πρόσθετο κόστος και γραφειοκρατικές δυσκολίες στα σύνορα.
Οι αριθμοί… σοκ
Οι αριθμοί είναι σοκαριστικοί:
- Περίπου 3.200 πλοία είναι εγκλωβισμένα στον Κόλπο λόγω των πληγμάτων.
- Ένα τυπικό εμπορευματοκιβώτιο (TEU) από το Ηνωμένο Βασίλειο προς το Τζεμπέλ Αλί κόστιζε παλαιότερα 1.500 δολ. και τώρα αγγίζει τα 6.000 δολ.
Ενώ οι παγκόσμιες αυξήσεις είναι μικρότερες από εκείνες της περιόδου Covid (π.χ. Σαγκάη-Βόρεια Ευρώπη στα 1.618 δολ. έναντι 8.000 δολ. τότε), οι τιμές προς τον Κόλπο έχουν εκτοξευθεί.
Η στάση των ναυτιλιακών εταιρειών
Οι εταιρείες (Maersk, CMA CGM κ.α.) έχουν επιβάλει επίναυλους καυσίμων έκτακτης ανάγκης (emergency fuel surcharges) μεταξύ 160 δολ. και 400 δολ. ανά εμπορευματοκιβώτιο.
Η Hapag-Lloyd δήλωσε ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους πελάτες της για να εξηγήσει τις χρεώσεις που καλύπτουν τον κίνδυνο πολέμου και το αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Η Maersk ανέφερε ότι αναζητά τις καλύτερες δυνατές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής αποθήκευσης ή της χερσαίας μεταφοράς.
Η CMA CGM έχει ξανανοίξει τις κρατήσεις για παραδόσεις στον Κόλπο, διαχειριζόμενη μέρος της μεταφοράς οδικώς από τη Τζέντα ή το Ομάν, αν και η διαδικασία είναι σαφώς πιο αργή και δαπανηρή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών