Αντιμέτωπη με το φάσμα της ολοκληρωτικής παράλυσης βρίσκεται η Ευρώπη. Με μια δήλωση που προκαλεί σοκ, ο ισχυρός άνδρας του Ρωσικού Ταμείου Επενδύσεων, Kiril Dmitriev, περιγράφει ένα εφιαλτικό μέλλον για την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να «σφραγίσει» οριστικά το Στενό του Hormuz, η Μόσχα προειδοποιεί πως οι ημέρες της ενεργειακής επάρκειας τελείωσαν.
Τα περιβόητα lockdown του COVID δίνουν πλέον τη θέση τους σε «ενεργειακά lockdown», με την ευρωπαϊκή οικονομία να ασφυκτιά και τις κυβερνήσεις να οδηγούνται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Εγκλωβισμένη ανάμεσα στις ελλείψεις καυσίμων και τα αμερικανικά τελεσίγραφα για το φυσικό αέριο, η Γηραιά Ήπειρος καλείται να διαλέξει μεταξύ της κατάρρευσης και της ταπεινωτικής επιστροφής στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Το μήνυμα σοκ από Ρωσία
«Καθώς κηρύσσονται καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για την εθνική ενέργεια από πολλές χώρες (μετά την καθυστερημένη παραδοχή του τσουνάμι του ενεργειακού σοκ), τα προηγούμενα lockdown της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου για τον COVID θα αντικατασταθούν τώρα από ενεργειακά lockdown», έγραψε στην πλατφόρμα X, ο διευθύνων σύμβουλος του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων, Kiril Dmitriev, προσθέτοντας ότι η ΕΕ και η Βρετανία «θα ικετεύσουν καθυστερημένα για ρωσική ενέργεια».
Η... απειλή Trump για το LNG
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ προειδοποίησαν την ΕΕ ότι πρέπει να εφαρμόσει την εμπορική της συμφωνία με τις ΗΠΑ χωρίς τροποποιήσεις, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει την «ευνοϊκή» πρόσβαση σε φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου από Αμερικανούς εξαγωγείς.
Σύμφωνα με τους Financial Times η επικύρωση από την ΕΕ της περσινής συμφωνίας μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει καθυστερήσει λόγω αρκετών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των απειλών του Trump να εισβάλει στη Γροιλανδία.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει την Πέμπτη (25/3/2026) για το σύμφωνο, το οποίο περιλαμβάνει συμφωνία ώστε η ΕΕ να αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ έως το 2028, συμπεριλαμβανομένων LNG, πετρελαίου και τεχνολογιών πολιτικής πυρηνικής ενέργειας.
Ο Andrew Pazder, πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, δήλωσε στους Financial Times ότι το ενεργειακό σκέλος της εμπορικής συμφωνίας, που υπογράφηκε στο γήπεδο γκολφ Turnberry του Trump στη Σκωτία, διατρέχει κίνδυνο εάν το μπλοκ επιχειρήσει να τροποποιήσει οποιονδήποτε από τους άλλους όρους.
«Δεν ξέρω τι θα συμβεί όσον αφορά την ενέργεια αν δεν προχωρήσουν με τη συμφωνία», είπε ο Pazder. «Αν το Turnberry δεν εφαρμοστεί, επιστρέφουμε στο μηδέν. Δεν είμαι σίγουρος πού θα καταλήξουμε. Νομίζω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να θέλουν να κάνουν επιχειρήσεις με την Ευρώπη, αλλά οι όροι μπορεί να μην είναι τόσο ευνοϊκοί. Το περιβάλλον σίγουρα δεν θα είναι τόσο ευνοϊκό. Και… υπάρχουν και άλλοι αγοραστές εκεί έξω».
Στα ύψη η τιμή του πετρελαίου
Η χρονική συγκυρία της παρέμβασης Dmitriev δεν είναι τυχαία. Με την τιμή του πετρελαίου να καλπάζει και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να σπάνε λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη βρίσκεται εκτεθειμένη σε ένα πρωτοφανές κύμα ακρίβειας. Η ρωσική πλευρά υποστηρίζει ότι η απώλεια των φθηνών ρωσικών πόρων στερεί από την ευρωπαϊκή βιομηχανία το τελευταίο της στήριγμα, οδηγώντας μαθηματικά σε οικονομικό μαρασμό και κοινωνική έκρηξη.
Επισημαίνεται ότι το Brent βρίσκεται στα 103 δολ. με άνοδο 3,06% ενώ το αμερικανικό αργό (WTI) στα 91,85 δολ. έπειτα από 4,22%.
Στερεύουν τα αποθέματα
Η κατάσταση κρίνεται κρίσιμη, καθώς η παραδοσιακή περίοδος αναπλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα ξεκινά τώρα, αλλά με τις τιμές να βρίσκονται στα ύψη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, η πληρότητα των αποθηκευτικών χώρων στην ΕΕ υπολείπεται του 30%, όταν ο μέσος όρος πενταετίας για αυτή την εποχή αγγίζει το 45%. «Τα αποθέματα δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλά σε αυτό το σημείο του έτους», προειδοποιεί ο Simone Tagliapietra του think-tank Bruegel, τονίζοντας πως η πλήρωση των αποθηκών με τις τρέχουσες τιμές θα αποτελέσει ένα «τεράστιο βάρος» για την ευρωπαϊκή οικονομία. Ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα καταγράφονται σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Κροατία και η Λετονία.
Αντιμέτωπη με τον χειρότερο εφιάλτη της, η ΕΕ
Καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση στο Ιράν κλονίζουν τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, η Ευρωζώνη εγκλωβίζεται σε ένα «τοξικό κοκτέιλ» ραγδαίας αύξησης του κόστους παραγωγής και δραματικής επιβράδυνσης της ανάπτυξης.
Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η παραγωγή του ιδιωτικού τομέα στην ευρωζώνη υποχώρησε σε χαμηλό 10 μηνών τον Μάρτιο, εν μέσω αυξανόμενων ενδείξεων για τον αντίκτυπο που έχει η σύγκρουση με το Ιράν στην παγκόσμια οικονομία. Ο πολυπαρακολουθούμενος προκαταρκτικός δείκτης υπευθύνων προμηθειών (PMI) της S&P Global για την ευρωζώνη υποχώρησε στις 50,5 μονάδες τον Μάρτιο, σημειώνοντας απότομη πτώση από τις 51,9 του Φεβρουαρίου. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters, ανέμεναν πιο ήπια πτώση στις 51,0 μονάδες. Το όριο των 50,0 μονάδων διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση.
Ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού
Η μέτρηση αυτή πυροδότησε νέες προειδοποιήσεις ότι η περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα του επερχόμενου στασιμοπληθωρισμού — έναν τοξικό συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και ανεργίας, με ταυτόχρονη επιβράδυνση της ανάπτυξης.
«Ο προκαταρκτικός PMI της ευρωζώνης χτυπά καμπανάκια στασιμοπληθωρισμού, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εκτοξεύει τις τιμές ενώ ταυτόχρονα πνίγει την ανάπτυξη», δήλωσε ο Chris Williamson, επικεφαλής οικονομολόγος επιχειρήσεων της S&P Global Market Intelligence. «Το κόστος των επιχειρήσεων αυξάνεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τριών και πλέον ετών, εν μέσω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας και των προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες λόγω του πολέμου. Οι καθυστερήσεις από τους προμηθευτές έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2022, κυρίως λόγω προβλημάτων στις μεταφορές».
Οι εταιρείες της ευρωζώνης που συμμετείχαν στην έρευνα της S&P Global περιόρισαν οριακά τις προσλήψεις τον Μάρτιο, καθώς οι διοικήσεις μείωσαν τις προσδοκίες για την παραγωγή μέσα στο έτος σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις του Φεβρουαρίου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών