Ο «Κόμης Δράκουλας» χτύπησε στην καρδιά της Γερμανίας: Ο Draghi προαναγγέλλει το τέλος της Ευρώπης όπως την ξέραμε
«Για πρώτη φορά στη μνήμη του ανθρώπου, είμαστε μόνοι» λέει ο Mario Draghi.
Ή καλύτερα, «είμαστε μόνοι μαζί». Η Ευρώπη ζει σε μια νέα πραγματικότητα.
Χωρίς τους βασικούς της συμμάχους, με πρώτη την Αμερική.
Πάνω απ’ όλα, η Ευρώπη σε αυτόν τον νέο κόσμο «ανταποκρίνεται μέσα σε ένα σύστημα που δεν έχει ποτέ σχεδιαστεί για προκλήσεις τέτοιας κλίμακας».
Γι’ αυτό, λέει ο Draghi, οι αποφάσεις που πρέπει να πάρει η Ευρώπη «δεν μπορούν πλέον να περιορίζονται μέσα στο θεσμικό πλαίσιο που έχουμε κληρονομήσει». Δεν θα λειτουργούσε.
Για εκείνον, η απάντηση βρίσκεται σε μια ισχυρή αλλαγή, στο θάρρος και σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «πραγματιστικό φεντεραλισμό».
Ο Draghi ήρθε να πει αυτό, σε μια ομιλία που είναι ίσως η πιο σαφής και συνοπτική μέχρι τώρα, στο Άαχεν της Γερμανίας, στη χώρα που ήταν βαθιά καχύποπτη απέναντί του, σχεδόν μέχρι του σημείου να τον αναγάγει σε δημόσιο εχθρό («Πώς μπορεί ένας Ιταλός να υπερασπίζεται τη σταθερότητα του νομίσματος;», έλεγαν οι Γερμανοί πολιτικοί, και οι εφημερίδες τον περιέγραφαν καμιά φορά σαν Κόμη Δράκουλα)…
Αντίθετα, σήμερα το πρωί ο Draghi έλαβε το Karlspreis, το βραβείο Καρλομάγνου, το ανώτατο γερμανικό βραβείο, για το «έργο ζωής».
Στο παρεκκλήσι όπου μετά τον Καρλομάγνο είχαν στεφθεί περίπου τριάντα Γερμανοί αυτοκράτορες, στον «Dr. Professor Mario Draghi» απονεμήθηκαν το μετάλλιο, το πιστοποιητικό και το βραβείο του 1 εκατομμυρίου ευρώ (για τη στήριξη ευρωπαϊκών έργων).
Στην πρώτη σειρά ο καγκελάριος Friedrich Merz, που τον παρουσιάζει και τον ευχαριστεί.
Ο Draghi ξεκινά αυτοσχεδιάζοντας στα αγγλικά: «Δεν είχα ποτέ τόσο πολλούς ανθρώπους να ευχαριστήσω», και σαν σε τελετή Όσκαρ αναφέρει πολλούς, αλλά «ευχαριστεί πάνω απ’ όλα τη σύζυγό μου».
Η κυρία Serena φαίνεται ξαφνιασμένη, αντιδρά σχεδόν σαν να της έκανε πλάκα ο Draghi και αντιστέκεται (τον «μαλώνει» λίγο, όπως οι σύζυγοι που δεν θέλουν να ακολουθούν δημόσια τους άντρες τους), πριν σηκωθεί όρθια και δεχτεί το χειροκρότημα. Έπειτα ο Draghi ξεκινά το μάθημά του.
Μια λόγια ομιλία, που δεν χαρίζεται σε κριτική (ούτε καν υπαινικτική) προς το status quo.
Η Αμερική και η Κίνα
Ο Draghi λέει ότι το πλαίσιο έχει αλλάξει πλήρως.
«Ο κόσμος που κάποτε βοηθούσε την Ευρώπη να δημιουργεί ευημερία δεν υπάρχει πια. Έχει γίνει πιο σκληρός, πιο κατακερματισμένος και πιο μερκαντιλιστικός».
Είναι κατηγορηματικός για την Αμερική, η οποία υπήρξε για όλη του τη ζωή ο βασικός του προσανατολισμός.
«Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, δεν μπορούμε πλέον να θεωρούμε δεδομένο ότι οι θεματοφύλακες της μεταπολεμικής τάξης θα παραμείνουν δεσμευμένοι στη διατήρησή της.
Αποφάσεις με βαθιές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές οικονομίες λαμβάνονται όλο και πιο μονομερώς, χωρίς σεβασμό στους κανόνες που κάποτε οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερασπίζονταν.
Και για πρώτη φορά από το 1949, οι Ευρωπαίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν την πιθανότητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην εγγυώνται πλέον την ασφάλειά μας με τους όρους που θεωρούσαμε δεδομένους».
Καλεί σε μια πιο αποφασιστική στάση απέναντι στον Trump, χωρίς να τον κατονομάζει.
«Προς το παρόν, η Ευρώπη χρειάζεται την ικανότητα να απαντά πιο δυναμικά, ώστε να επαναφέρει τη σχέση σε πιο δίκαιες βάσεις».
Και ακόμη: «Η Ευρώπη έχει επιδιώξει τη διαπραγμάτευση και τον συμβιβασμό.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν λειτούργησε». Αλλά είναι πολύ επικριτικός και προς το Πεκίνο. «Ούτε η Κίνα προσφέρει μια εναλλακτική άγκυρα.
Δημιουργεί βιομηχανικά πλεονάσματα σε κλίμακα που ο κόσμος δεν μπορεί να απορροφήσει χωρίς να αδειάσει η δική μας παραγωγική βάση. Και στηρίζει άμεσα τον αντίπαλό μας, τη Ρωσία».
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Αν η Ευρώπη βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, δεν είναι τυχαίο.
Το γεγονός είναι ότι έχει σχεδιαστεί ακριβώς έτσι. «Το ευρωπαϊκό εγχείρημα χτίστηκε, σκόπιμα και σοφά, λέει ο Draghi, για να αποτρέψει τη συγκέντρωση της εξουσίας.
Μετά τις καταστροφές του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν ότι κανένα κράτος-μέλος δεν θα κυριαρχεί στα άλλα».
Ανεξάρτητες αρχές, διαδικασίες δεσμευμένες από κανόνες και αγορές, συμφωνίες μεταξύ κυβερνήσεων τυλίχθηκαν «σε στρώματα διαδικασιών που εξάλειψαν τον πολιτικό τους χαρακτήρα». Εσκεμμένα.
Τα αποτελέσματα εκείνου του συστήματος, λέει ο Draghi, ήταν εντυπωσιακά: η ειρήνη• η ενιαία αγορά• το ευρώ• η ελευθερία μετακίνησης.
«Μας επέτρεψε να πετύχουμε κάτι ιστορικά σπάνιο: ολοκλήρωση χωρίς υποταγή». Μέχρι που έπαψε να λειτουργεί.
Γιατί δεν λειτουργεί
Ο Draghi λέει ότι το ευρωπαϊκό σύστημα βασιζόταν σε δύο παραδοχές.
Η πρώτη: «Ότι η Ευρώπη είχε οικοδομήσει μια πραγματικά ανοιχτή οικονομία, στην οποία το κράτος δεν χρειαζόταν να κατευθύνει την ανάπτυξη».
Η δεύτερη: «Ότι η Ευρώπη δεν θα χρειαζόταν ποτέ ξανά να αντιμετωπίσει τα πιο σκληρά ζητήματα ισχύος και ασφάλειας, επειδή άλλοι θα απαντούσαν για εμάς».
Αλλά το γεγονός είναι ότι «και οι δύο αυτές παραδοχές έχουν πλέον αποδειχθεί κενές».
Στη συνέχεια αναδύεται ο πιο πολιτικός Draghi: «Υπάρχει μια ειρωνεία σε όλα αυτά.
Η Ευρώπη βασίστηκε στις αγορές για να εκτελέσουν ένα έργο που η κοινή πολιτική αρχή δεν είχε εξουσιοδοτηθεί να εκτελέσει.
Αλλά στερήσαμε από αυτές τις αγορές την ηπειρωτική κλίμακα που χρειάζονταν για να πετύχουν».
Ο Draghi πιστεύει ότι πολλές από τις σημερινές λύσεις, όπως η σύναψη διεθνών οικονομικών συμφωνιών, είναι ένα επίθεμα: βοηθούν αλλά δεν λύνουν το πραγματικό πρόβλημα — ένα μήνυμα στο οποίο οι Γερμανοί και ο Merz πρέπει να δώσουν βάση.
«Αυτά τα εργαλεία δεν θα παράγουν αυτό που ελπίζουν οι υποστηρικτές τους, εκτός αν η Ευρώπη επιλύσει επίσης την ασυνέπεια στον πυρήνα του οικονομικού της μοντέλου».
3 τρωτότητες, 5 ιδέες
Ο Draghi εντοπίζει τρεις μεγάλες τρωτότητες της Ευρώπης:
1. Εξάρτηση από εξωτερική ζήτηση. «Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αναζήτησαν ανάπτυξη εκτός Ευρώπης, επειδή η εσωτερική αγορά δεν ήταν αρκετά ολοκληρωμένη και δυναμική».
2. Στρατηγικές εξαρτήσεις (συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού LNG).
3. Τεχνολογική υστέρηση, ιδιαίτερα στην ΤΝ. «Είναι ίσως η τρωτότητα που θεωρεί πιο σοβαρή, λέει ο Draghi. Η Ευρώπη χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στις κρίσιμες τεχνολογίες της επόμενης δεκαετίας».
Κατόπιν πέρασε στις προτάσεις: ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, μια βιομηχανική πολιτική («Αν τα κράτη-μέλη της Ευρώπης επιχειρήσουν μια μεγάλης κλίμακας βιομηχανική πολιτική μέσα στην υπάρχουσα δομή της ενιαίας αγοράς, θα αποτύχουν. Θα ξοδεύουν αναποτελεσματικά, θα κατακερματίσουν τις επενδύσεις κατά εθνικές γραμμές και θα επιβάλουν κόστη το ένα στο άλλο»).
Έκανε, στη συνέχεια, μια εκτενή αναφορά στην ανάγκη για ευρωπαϊκή άμυνα και στρατηγική αυτονομία.
Και εδώ υπάρχει και ένα μήνυμα προς τους κυρίαρχους/ευρωσκεπτικιστές: «Ακόμη και τα κόμματα που έχτισαν την ταυτότητά τους πάνω στην εθνική κυριαρχία αναγνωρίζουν πλέον ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να αμυνθεί μόνη της».
Πραγματιστικός φεντεραλισμός
Τέλος, ο Draghi μίλησε για δύο ιδέες, που είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Τον «πραγματιστικό φεντεραλισμό» του: για τον Draghi, η Ευρώπη των «27» συχνά δεν καταφέρνει να αποφασίσει, επειδή όλα αποτυγχάνουν μέσα από διαδικασίες και συμβιβασμούς.
Οι λύσεις διαφέρουν: μεταξύ αυτών το «να επιτρέπεται στις χώρες που θέλουν να προχωρήσουν να το κάνουν», αλλά και το «να δημιουργούνται συγκεκριμένες συνεργασίες», που να δίνουν ορατά αποτελέσματα, χτίζοντας συναίνεση στην κοινωνία.
Και χρειάζεται πάνω απ’ όλα «μεγαλύτερη ικανότητα πολιτικής λήψης αποφάσεων». Οι σημερινές θεσμικές δομές δεν επαρκούν πλέον, η Ευρώπη πρέπει να βάζει «την ουσία πριν από τη διαδικασία».
Με λίγα λόγια, χρειάζεται θάρρος, το οποίο, για τον Draghi, οι ίδιοι οι πολίτες θέλουν και απαιτούν.
Πρέπει να λαμβάνονται αποφάσεις: «Ορισμένες απαιτούν μια κλίμακα που μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει.
Άλλες απαιτούν ένα βαθμό δημοκρατικής νομιμοποίησης που πρέπει να χτιστεί από τη βάση». Δηλαδή δημοκρατικά.
Ο καθηγητής ολοκλήρωσε: Ανάμεσα στις γραμμές δεν έλειψαν και οι κριτικές προς τα ίδια τα πρόσωπα στην αίθουσα (εκεί ήταν και η Ursula von der Leyen) που τον άκουσαν.
Όμως όλοι σηκώθηκαν όρθιοι. Έπειτα ένα κουαρτέτο κιθάρας έπαιξε το «Ti voglio bene assaje».
www.bankingnews.gr
Ή καλύτερα, «είμαστε μόνοι μαζί». Η Ευρώπη ζει σε μια νέα πραγματικότητα.
Χωρίς τους βασικούς της συμμάχους, με πρώτη την Αμερική.
Πάνω απ’ όλα, η Ευρώπη σε αυτόν τον νέο κόσμο «ανταποκρίνεται μέσα σε ένα σύστημα που δεν έχει ποτέ σχεδιαστεί για προκλήσεις τέτοιας κλίμακας».
Γι’ αυτό, λέει ο Draghi, οι αποφάσεις που πρέπει να πάρει η Ευρώπη «δεν μπορούν πλέον να περιορίζονται μέσα στο θεσμικό πλαίσιο που έχουμε κληρονομήσει». Δεν θα λειτουργούσε.
Για εκείνον, η απάντηση βρίσκεται σε μια ισχυρή αλλαγή, στο θάρρος και σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «πραγματιστικό φεντεραλισμό».
Ο Draghi ήρθε να πει αυτό, σε μια ομιλία που είναι ίσως η πιο σαφής και συνοπτική μέχρι τώρα, στο Άαχεν της Γερμανίας, στη χώρα που ήταν βαθιά καχύποπτη απέναντί του, σχεδόν μέχρι του σημείου να τον αναγάγει σε δημόσιο εχθρό («Πώς μπορεί ένας Ιταλός να υπερασπίζεται τη σταθερότητα του νομίσματος;», έλεγαν οι Γερμανοί πολιτικοί, και οι εφημερίδες τον περιέγραφαν καμιά φορά σαν Κόμη Δράκουλα)…
Αντίθετα, σήμερα το πρωί ο Draghi έλαβε το Karlspreis, το βραβείο Καρλομάγνου, το ανώτατο γερμανικό βραβείο, για το «έργο ζωής».
Στο παρεκκλήσι όπου μετά τον Καρλομάγνο είχαν στεφθεί περίπου τριάντα Γερμανοί αυτοκράτορες, στον «Dr. Professor Mario Draghi» απονεμήθηκαν το μετάλλιο, το πιστοποιητικό και το βραβείο του 1 εκατομμυρίου ευρώ (για τη στήριξη ευρωπαϊκών έργων).
Στην πρώτη σειρά ο καγκελάριος Friedrich Merz, που τον παρουσιάζει και τον ευχαριστεί.
Ο Draghi ξεκινά αυτοσχεδιάζοντας στα αγγλικά: «Δεν είχα ποτέ τόσο πολλούς ανθρώπους να ευχαριστήσω», και σαν σε τελετή Όσκαρ αναφέρει πολλούς, αλλά «ευχαριστεί πάνω απ’ όλα τη σύζυγό μου».
Η κυρία Serena φαίνεται ξαφνιασμένη, αντιδρά σχεδόν σαν να της έκανε πλάκα ο Draghi και αντιστέκεται (τον «μαλώνει» λίγο, όπως οι σύζυγοι που δεν θέλουν να ακολουθούν δημόσια τους άντρες τους), πριν σηκωθεί όρθια και δεχτεί το χειροκρότημα. Έπειτα ο Draghi ξεκινά το μάθημά του.
Μια λόγια ομιλία, που δεν χαρίζεται σε κριτική (ούτε καν υπαινικτική) προς το status quo.
Η Αμερική και η Κίνα
Ο Draghi λέει ότι το πλαίσιο έχει αλλάξει πλήρως.
«Ο κόσμος που κάποτε βοηθούσε την Ευρώπη να δημιουργεί ευημερία δεν υπάρχει πια. Έχει γίνει πιο σκληρός, πιο κατακερματισμένος και πιο μερκαντιλιστικός».
Είναι κατηγορηματικός για την Αμερική, η οποία υπήρξε για όλη του τη ζωή ο βασικός του προσανατολισμός.
«Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, δεν μπορούμε πλέον να θεωρούμε δεδομένο ότι οι θεματοφύλακες της μεταπολεμικής τάξης θα παραμείνουν δεσμευμένοι στη διατήρησή της.
Αποφάσεις με βαθιές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές οικονομίες λαμβάνονται όλο και πιο μονομερώς, χωρίς σεβασμό στους κανόνες που κάποτε οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερασπίζονταν.
Και για πρώτη φορά από το 1949, οι Ευρωπαίοι πρέπει να αντιμετωπίσουν την πιθανότητα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην εγγυώνται πλέον την ασφάλειά μας με τους όρους που θεωρούσαμε δεδομένους».
Καλεί σε μια πιο αποφασιστική στάση απέναντι στον Trump, χωρίς να τον κατονομάζει.
«Προς το παρόν, η Ευρώπη χρειάζεται την ικανότητα να απαντά πιο δυναμικά, ώστε να επαναφέρει τη σχέση σε πιο δίκαιες βάσεις».
Και ακόμη: «Η Ευρώπη έχει επιδιώξει τη διαπραγμάτευση και τον συμβιβασμό.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν λειτούργησε». Αλλά είναι πολύ επικριτικός και προς το Πεκίνο. «Ούτε η Κίνα προσφέρει μια εναλλακτική άγκυρα.
Δημιουργεί βιομηχανικά πλεονάσματα σε κλίμακα που ο κόσμος δεν μπορεί να απορροφήσει χωρίς να αδειάσει η δική μας παραγωγική βάση. Και στηρίζει άμεσα τον αντίπαλό μας, τη Ρωσία».
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Αν η Ευρώπη βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, δεν είναι τυχαίο.
Το γεγονός είναι ότι έχει σχεδιαστεί ακριβώς έτσι. «Το ευρωπαϊκό εγχείρημα χτίστηκε, σκόπιμα και σοφά, λέει ο Draghi, για να αποτρέψει τη συγκέντρωση της εξουσίας.
Μετά τις καταστροφές του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν ότι κανένα κράτος-μέλος δεν θα κυριαρχεί στα άλλα».
Ανεξάρτητες αρχές, διαδικασίες δεσμευμένες από κανόνες και αγορές, συμφωνίες μεταξύ κυβερνήσεων τυλίχθηκαν «σε στρώματα διαδικασιών που εξάλειψαν τον πολιτικό τους χαρακτήρα». Εσκεμμένα.
Τα αποτελέσματα εκείνου του συστήματος, λέει ο Draghi, ήταν εντυπωσιακά: η ειρήνη• η ενιαία αγορά• το ευρώ• η ελευθερία μετακίνησης.
«Μας επέτρεψε να πετύχουμε κάτι ιστορικά σπάνιο: ολοκλήρωση χωρίς υποταγή». Μέχρι που έπαψε να λειτουργεί.
Γιατί δεν λειτουργεί
Ο Draghi λέει ότι το ευρωπαϊκό σύστημα βασιζόταν σε δύο παραδοχές.
Η πρώτη: «Ότι η Ευρώπη είχε οικοδομήσει μια πραγματικά ανοιχτή οικονομία, στην οποία το κράτος δεν χρειαζόταν να κατευθύνει την ανάπτυξη».
Η δεύτερη: «Ότι η Ευρώπη δεν θα χρειαζόταν ποτέ ξανά να αντιμετωπίσει τα πιο σκληρά ζητήματα ισχύος και ασφάλειας, επειδή άλλοι θα απαντούσαν για εμάς».
Αλλά το γεγονός είναι ότι «και οι δύο αυτές παραδοχές έχουν πλέον αποδειχθεί κενές».
Στη συνέχεια αναδύεται ο πιο πολιτικός Draghi: «Υπάρχει μια ειρωνεία σε όλα αυτά.
Η Ευρώπη βασίστηκε στις αγορές για να εκτελέσουν ένα έργο που η κοινή πολιτική αρχή δεν είχε εξουσιοδοτηθεί να εκτελέσει.
Αλλά στερήσαμε από αυτές τις αγορές την ηπειρωτική κλίμακα που χρειάζονταν για να πετύχουν».
Ο Draghi πιστεύει ότι πολλές από τις σημερινές λύσεις, όπως η σύναψη διεθνών οικονομικών συμφωνιών, είναι ένα επίθεμα: βοηθούν αλλά δεν λύνουν το πραγματικό πρόβλημα — ένα μήνυμα στο οποίο οι Γερμανοί και ο Merz πρέπει να δώσουν βάση.
«Αυτά τα εργαλεία δεν θα παράγουν αυτό που ελπίζουν οι υποστηρικτές τους, εκτός αν η Ευρώπη επιλύσει επίσης την ασυνέπεια στον πυρήνα του οικονομικού της μοντέλου».
3 τρωτότητες, 5 ιδέες
Ο Draghi εντοπίζει τρεις μεγάλες τρωτότητες της Ευρώπης:
1. Εξάρτηση από εξωτερική ζήτηση. «Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αναζήτησαν ανάπτυξη εκτός Ευρώπης, επειδή η εσωτερική αγορά δεν ήταν αρκετά ολοκληρωμένη και δυναμική».
2. Στρατηγικές εξαρτήσεις (συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού LNG).
3. Τεχνολογική υστέρηση, ιδιαίτερα στην ΤΝ. «Είναι ίσως η τρωτότητα που θεωρεί πιο σοβαρή, λέει ο Draghi. Η Ευρώπη χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στις κρίσιμες τεχνολογίες της επόμενης δεκαετίας».
Κατόπιν πέρασε στις προτάσεις: ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, μια βιομηχανική πολιτική («Αν τα κράτη-μέλη της Ευρώπης επιχειρήσουν μια μεγάλης κλίμακας βιομηχανική πολιτική μέσα στην υπάρχουσα δομή της ενιαίας αγοράς, θα αποτύχουν. Θα ξοδεύουν αναποτελεσματικά, θα κατακερματίσουν τις επενδύσεις κατά εθνικές γραμμές και θα επιβάλουν κόστη το ένα στο άλλο»).
Έκανε, στη συνέχεια, μια εκτενή αναφορά στην ανάγκη για ευρωπαϊκή άμυνα και στρατηγική αυτονομία.
Και εδώ υπάρχει και ένα μήνυμα προς τους κυρίαρχους/ευρωσκεπτικιστές: «Ακόμη και τα κόμματα που έχτισαν την ταυτότητά τους πάνω στην εθνική κυριαρχία αναγνωρίζουν πλέον ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να αμυνθεί μόνη της».
Πραγματιστικός φεντεραλισμός
Τέλος, ο Draghi μίλησε για δύο ιδέες, που είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Τον «πραγματιστικό φεντεραλισμό» του: για τον Draghi, η Ευρώπη των «27» συχνά δεν καταφέρνει να αποφασίσει, επειδή όλα αποτυγχάνουν μέσα από διαδικασίες και συμβιβασμούς.
Οι λύσεις διαφέρουν: μεταξύ αυτών το «να επιτρέπεται στις χώρες που θέλουν να προχωρήσουν να το κάνουν», αλλά και το «να δημιουργούνται συγκεκριμένες συνεργασίες», που να δίνουν ορατά αποτελέσματα, χτίζοντας συναίνεση στην κοινωνία.
Και χρειάζεται πάνω απ’ όλα «μεγαλύτερη ικανότητα πολιτικής λήψης αποφάσεων». Οι σημερινές θεσμικές δομές δεν επαρκούν πλέον, η Ευρώπη πρέπει να βάζει «την ουσία πριν από τη διαδικασία».
Με λίγα λόγια, χρειάζεται θάρρος, το οποίο, για τον Draghi, οι ίδιοι οι πολίτες θέλουν και απαιτούν.
Πρέπει να λαμβάνονται αποφάσεις: «Ορισμένες απαιτούν μια κλίμακα που μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει.
Άλλες απαιτούν ένα βαθμό δημοκρατικής νομιμοποίησης που πρέπει να χτιστεί από τη βάση». Δηλαδή δημοκρατικά.
Ο καθηγητής ολοκλήρωσε: Ανάμεσα στις γραμμές δεν έλειψαν και οι κριτικές προς τα ίδια τα πρόσωπα στην αίθουσα (εκεί ήταν και η Ursula von der Leyen) που τον άκουσαν.
Όμως όλοι σηκώθηκαν όρθιοι. Έπειτα ένα κουαρτέτο κιθάρας έπαιξε το «Ti voglio bene assaje».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών