Το Ιράν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διάφορα ασφαλιστικά συμβόλαια ναυτιλιακής κάλυψης, καθώς και πιστοποιητικά οικονομικής ευθύνης για κινδύνους - Οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι το περιορισμένο επίπεδο ρίσκου θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποφέρει στο Ιράν έσοδα άνω των 10 δισ. δολαρίων
Οι ΗΠΑ του Donald Trump δεν κατάφεραν να σύρουν λόκληρη τη Δύση στη θανάσιμη .. παγίδα του Hormuz.
Οι Ευρωπαίοι, κύρια θύματα της ενεργειακής κρίσης, επιδιώκουν απευθείας διαπραγματεύσεις με τη Βαγδάτη.
Το κρατικό ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) μετέδωσε στις 16 Μαΐου ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανοίξει απευθείας διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη για να διαπραγματευτούν ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών του Hormuz.
Το IRIB δεν κατονόμασε τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφερε όμως ότι οι επαφές επικεντρώνονται στην εξασφάλιση έγκρισης απευθείας διέλευσης από τους διοικητές του Ναυτικού των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC Navy), οι οποίοι επιβλέπουν τον ιρανικό έλεγχο στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται ενώ τα Στενά παραμένουν κλειστά για πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, την ώρα που εμπορικοί στόλοι από την Κίνα, την Ιαπωνία, το Πακιστάν και άλλες χώρες που θεωρούνται «μη εχθρικές» έχουν ήδη εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση μέσω απευθείας επαφών με την Τεχεράνη.
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αδυνατούν να επιλύσουν την κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος κατά του Ιράν, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται να προσαρμόζονται στη διευρυνόμενη επιρροή της Τεχεράνης στα Στενά του Hormuz, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτησή τους από τις πιεστικές τακτικές της Ουάσιγκτον.
Ο μηχανισμός που προτείνει το Ιράν
Το υπουργείο Οικονομίας του Ιράν φέρεται, την ίδια ώρα, να προωθεί πρόταση διαχείρισης των Στενών του Hormuz μέσω ενός πλαισίου ασφάλισης των φορτίων, με στόχο να επιτρέψει τον μεταπολεμικό έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πηγή εσόδων για τη χώρα.
Σύμφωνα με κείμενο που εξασφάλισε το πρακτορείο Fars News Agency (16/5), η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου «η διαχείριση των Στενών του Hormuz θα καθίσταται δυνατή μέσω συστήματος ασφαλίστρων», με τρόπο που θα παραμένει αποδεκτός από ξένα κράτη σε μη πολεμικές συνθήκες, ενώ θα επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο της ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή.
Πολιτικός μηχανισμός εποπτείας
Στο πλαίσιο της πρότασης, το Ιράν θα αποκτήσει ευρύτερες δυνατότητες εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της διευρυμένης πρόσβασης σε ναυτιλιακά δεδομένα και της δυνατότητας να διαχωρίζει τα πλοία ανάλογα με τη χώρα προέλευσής τους κατά τη διέλευση από το πέρασμα.
Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι «η ασφάλεια των Στενών του Hormuz ανήκει στις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση υποστηρίζει ότι η διαχείριση του περάσματος πρέπει να παραμείνει υπό ιρανική αρμοδιότητα, εξαιτίας των ζημιών που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, προκλήθηκαν από τη διέλευση εχθρικών πλοίων μέσω της περιοχής.
Το κείμενο επισημαίνει ακόμη ότι, από πλευράς διεθνούς δικαίου, η επιβολή άμεσων διοδίων ή τελών διέλευσης μετά τον πόλεμο θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο ρόλος του Ιράν θα περιοριζόταν πιθανότατα στην παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών, οι οποίες — σύμφωνα με την έκθεση — δεν θα απέφεραν πάνω από 2 δισ. δολάρια ετησίως ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι περιορισμοί στις υποδομές θα περιόριζαν σημαντικά την κερδοφορία ενός τέτοιου μοντέλου.
Το μοντέλο διαχείρισης μπορεί να αποφέρει δισεκατομμύρια
Αντίθετα, η ασφαλιστική προσέγγιση παρουσιάζεται ως ένας καθαρά πολιτικός μηχανισμός που θα μπορούσε να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός διεθνώς σε σχέση με την επιβολή άμεσων χρεώσεων ή τελών διέλευσης.
Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Οικονομίας, το Ιράν θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διάφορα ασφαλιστικά συμβόλαια ναυτιλιακής κάλυψης, καθώς και πιστοποιητικά οικονομικής ευθύνης που θα συνδέονται με τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
Το σχέδιο προβλέπει αρχικά ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους που σχετίζονται με επιθεωρήσεις, κατασχέσεις και δεσμεύσεις πλοίων.
Παρότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστήρια δεν θα καλύπτουν ζημιές από στρατιωτικά πλήγματα, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι το περιορισμένο επίπεδο ρίσκου θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποφέρει στο Ιράν έσοδα άνω των 10 δισ. δολαρίων.
Διαφωνίες για τη βιωσιμότητα του σχεδίου
Ο Medi Mohammadi, ειδικός στο εμπόριο και συνεργάτης του think tank Resistance Economy, υποστήριξε ότι η πρόταση παραμένει ελλιπής λόγω του έντονα μονοπωλιακού χαρακτήρα της παγκόσμιας αγοράς ναυτασφαλίσεων, όπου το Ιράν διαθέτει περιορισμένη επιρροή.
Προειδοποίησε επίσης ότι πλοία ασφαλισμένα αποκλειστικά μέσω ιρανικών εταιρειών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα πρόσβασης σε διεθνή λιμάνια.
Ωστόσο, ο Taha-Hossein Madani, επικεφαλής του think tank Smart Governance, δήλωσε ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μέσω συμφωνιών αντασφάλισης με τη συμμετοχή ρωσικών και κινεζικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον Madani, τα πλοία θα μπορούσαν να αποκτούν την προτεινόμενη κάλυψη ως συμπληρωματικό ασφαλιστήριο παράλληλα με τα βασικά συμβόλαια ασφάλισής τους.
Στις 8 Μαΐου, ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Ibrahim Azizi, δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί σχέδιο νόμου που αποσκοπεί στον καθορισμό του νομικού πλαισίου για τα Στενά του Hormuz.
Η σχετική νομοθεσία αναμένεται να εγκριθεί γρήγορα μόλις επαναλειτουργήσει το κοινοβούλιο, με Ιρανούς αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν «αποτρεπτικό νόμο».
Ο Azizi πρόσθεσε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλαπλές συναντήσεις με αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων το υπουργείο Εξωτερικών και ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νομοσχεδίου.
Araghchi: Είμαστε έτοιμοι για σύγκρουση με ΗΠΑ, πληρώνουν μεγάλο κόστος για Hormuz και είναι αναξιόπιστες
Στις 16 Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi δήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν ανοιχτά για τα πλοία, με εξαίρεση εκείνα που «βρίσκονται σε πόλεμο» με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το Ιράν «δεν εμπιστεύεται» τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί, στο περιθώριο της συνόδου υπουργών Εξωτερικών των BRICS, ο Araghchi ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον μόνο εφόσον αποδείξει ότι είναι «σοβαρή».
Ο Ιρανός υπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση στα Στενά του Hormuz «πολύ περίπλοκη», καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν επιβάλλουν ανταγωνιστικούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, επιτρέποντας ή απαγορεύοντας τη διέλευση πλοίων ανάλογα με τις σχέσεις τους με την αντίπαλη πλευρά.
Το Ιράν είναι έτοιμοι για άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε αποδεκτό αποτέλεσμα, επισήμανε.
Αυξάνεται το κόστος του πολέμου
Ο Araghchi προειδοποίησε επίσης ότι ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν δεν πλήττει μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά αρχίζει να επηρεάζει και τα αμερικανικά νοικοκυριά.
«Οι Αμερικανοί ενημερώνονται ότι πρέπει να απορροφήσουν το εκρηκτικά αυξανόμενο κόστος ενός πολέμου επιλογής κατά του Ιράν», έγραψε ο Araghchi στην πλατφόρμα X, συνοδεύοντας την ανάρτησή του με εικόνα που έδειχνε την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Αφήστε στην άκρη την αύξηση στις τιμές των καυσίμων και τη φούσκα στο χρηματιστήριο. Η πραγματική πίεση αρχίζει όταν αυξάνονται το αμερικανικό χρέος και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Οι καθυστερήσεις αποπληρωμής δανείων αυτοκινήτου βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 και πλέον ετών», πρόσθεσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες που διεξάγονταν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, αφού Τεχεράνη και Ουάσιγκτον απέρριψαν αμοιβαία τις τελευταίες προτάσεις τους.
Ο Araghchi δήλωσε ότι «τα αντικρουόμενα μηνύματα» από τις ΗΠΑ έχουν καταστήσει τη διαδικασία ακόμη πιο δύσκολη.
«Δίνουμε ευκαιρία στη διπλωματία»
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να διατηρήσει την εκεχειρία «ώστε να δοθεί μια ευκαιρία στη διπλωματία», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι το Ιράν παραμένει έτοιμο να επανέλθει σε στρατιωτική δράση εάν δεχθεί επίθεση.
Όπως ανέφερε, δύο από τα βασικά ζητήματα της διαπραγμάτευσης είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η εξουσία της Τεχεράνης επί των Στενών του Hormuz.
Στις 14 Μαΐου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συναντήθηκαν στο Πεκίνο, όπου συζήτησαν τις σχέσεις ΗΠΑ- Κίνας, την Ταϊβάν, το εμπόριο και τις εξελίξεις στη Δυτική Ασία.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι τα Στενά του Hormuz πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για τη διασφάλιση της ενεργειακής ροής, καθώς το πέρασμα παραμένει κλειστό για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Ο Araghchi χαιρέτισε τη διπλωματική πρωτοβουλία του Πεκίνου, τονίζοντας τη σημασία της Κίνας ως στρατηγικού εταίρου και προσθέτοντας ότι «γνωρίζουμε πως οι Κινέζοι έχουν καλές προθέσεις».
Ο ίδιος είχε τονίσει και σε προηγούμενη ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «όσον αφορά το Ιράν, τα Στενά του Hormuz είναι ανοιχτά για όλα τα εμπορικά πλοία» και ότι «εμείς δεν δημιουργήσαμε κανένα εμπόδιο. Οι Αμερικανοί είναι αυτοί που επέβαλαν αποκλεισμό».
Σχεδόν πλήρης παράλυση της ναυσιπλοΐας
Ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν έχει οδηγήσει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz σχεδόν σε πλήρη παράλυση, αν και η Τεχεράνη συνεχίζει να επιτρέπει τη διέλευση σε ορισμένες «φιλικές» χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, το Ιράκ και το Πακιστάν.
Η διέλευση πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση συντονισμού με τις ιρανικές ναυτικές δυνάμεις, τήρησης προκαθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων και χρήσης νομισμάτων εκτός δολαρίου, όπως το κινεζικό γιουάν.
Προειδοποίηση του Ιράν στον ΟΗΕ
Την Παρασκευή (15/5), η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ιράν στον ΟΗΕ προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να χρησιμοποιήσει σχέδιο απόφασης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπό την ηγεσία του Μπαχρέιν, σχετικά με την «ελευθερία της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Hormuz, προκειμένου να νομιμοποιήσει την επιθετική της πολιτική απέναντι στην Τεχεράνη και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
«Είναι πλέον απολύτως ξεκάθαρο ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τον αριθμό των λεγόμενων υποστηρικτών του πολιτικά υποκινούμενου και μονομερούς σχεδίου απόφασης, ώστε να δημιουργήσουν μια ψευδή εικόνα “ευρείας διεθνούς στήριξης” για τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειές τους και να ανοίξουν τον δρόμο για νέα στρατιωτική περιπέτεια στην περιοχή», ανέφερε η ιρανική αποστολή μέσω κοινωνικών δικτύων.
Οι ΗΠΑ και το Μπαχρέιν προώθησαν το σχέδιο μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ, παρουσιάζοντάς το ως πρωτοβουλία για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Hormuz.
Το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε κράτος στηρίξει την πρόταση θα φέρει ευθύνη σε περίπτωση νέας αμερικανικής κλιμάκωσης.
«Εάν οι ΗΠΑ προκαλέσουν νέα κλιμάκωση, όλα τα κράτη που υποστηρίζουν το σχέδιο θα μοιραστούν τη διεθνή ευθύνη μαζί με την Ουάσιγκτον για τις συνέπειες», ανέφερε η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ, προσθέτοντας ότι «καμία πολιτική δικαιολογία ή διπλωματική κάλυψη δεν μπορεί να απαλλάξει όσους διευκολύνουν, επιτρέπουν ή νομιμοποιούν την αμερικανική επιθετικότητα».
Αντιδράσεις από Κίνα και Ρωσία
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο απόφασης έχει ήδη εξασφαλίσει 112 υπογραφές.
Ωστόσο, ο πρέσβης της Κίνας στον ΟΗΕ δήλωσε ότι το Πεκίνο θεωρεί πως «ούτε το περιεχόμενο ούτε η χρονική στιγμή είναι σωστά», προσθέτοντας ότι μια τέτοια απόφαση δεν θα βοηθήσει τις προσπάθειες για «σοβαρές και καλόπιστες διαπραγματεύσεις» μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την ενόχλησή του για τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, δηλώνοντας ότι «αυτή η σύγκρουση δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί και δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί».
Το Reuters μετέδωσε ότι το σχέδιο αναμένεται να συναντήσει αντίσταση από την Κίνα και τη Ρωσία εάν τεθεί σε ψηφοφορία, καθώς οι δύο χώρες είχαν ασκήσει veto και σε παρόμοιο αμερικανικό σχέδιο τον προηγούμενο μήνα.
Την ίδια στιγμή, οι New York Times ανέφεραν το Σάββατο (16/5) ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump εξετάζει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, ενώ αξιωματούχοι του Πενταγώνου επεξεργάζονται σχέδια κλιμάκωσης, παρά τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Τεχεράνη έχει ήδη ανακτήσει πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος των πυραυλικών εγκαταστάσεων, των εκτοξευτών και των υπόγειων υποδομών της.
www.bankingnews.gr
Οι Ευρωπαίοι, κύρια θύματα της ενεργειακής κρίσης, επιδιώκουν απευθείας διαπραγματεύσεις με τη Βαγδάτη.
Το κρατικό ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) μετέδωσε στις 16 Μαΐου ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανοίξει απευθείας διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη για να διαπραγματευτούν ασφαλή διέλευση μέσω των Στενών του Hormuz.
Το IRIB δεν κατονόμασε τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφερε όμως ότι οι επαφές επικεντρώνονται στην εξασφάλιση έγκρισης απευθείας διέλευσης από τους διοικητές του Ναυτικού των Φρουρών της Ιρανικής Επανάστασης (IRGC Navy), οι οποίοι επιβλέπουν τον ιρανικό έλεγχο στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται ενώ τα Στενά παραμένουν κλειστά για πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, την ώρα που εμπορικοί στόλοι από την Κίνα, την Ιαπωνία, το Πακιστάν και άλλες χώρες που θεωρούνται «μη εχθρικές» έχουν ήδη εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση μέσω απευθείας επαφών με την Τεχεράνη.
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αδυνατούν να επιλύσουν την κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος κατά του Ιράν, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται να προσαρμόζονται στη διευρυνόμενη επιρροή της Τεχεράνης στα Στενά του Hormuz, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτησή τους από τις πιεστικές τακτικές της Ουάσιγκτον.
European capitals open direct negotiations with Iranian navy to secure passage through Strait of Hormuz
— The Cradle (@TheCradleMedia) May 16, 2026
——
European maritime capitals have initiated direct contact with Tehran to secure passage through the blockaded Strait of Hormuz, according to a report broadcast by IRIB today.… pic.twitter.com/N6PwkbCGnP
Ο μηχανισμός που προτείνει το Ιράν
Το υπουργείο Οικονομίας του Ιράν φέρεται, την ίδια ώρα, να προωθεί πρόταση διαχείρισης των Στενών του Hormuz μέσω ενός πλαισίου ασφάλισης των φορτίων, με στόχο να επιτρέψει τον μεταπολεμικό έλεγχο του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα πηγή εσόδων για τη χώρα.
Σύμφωνα με κείμενο που εξασφάλισε το πρακτορείο Fars News Agency (16/5), η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου «η διαχείριση των Στενών του Hormuz θα καθίσταται δυνατή μέσω συστήματος ασφαλίστρων», με τρόπο που θα παραμένει αποδεκτός από ξένα κράτη σε μη πολεμικές συνθήκες, ενώ θα επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο της ναυτιλιακής δραστηριότητας στην περιοχή.
Πολιτικός μηχανισμός εποπτείας
Στο πλαίσιο της πρότασης, το Ιράν θα αποκτήσει ευρύτερες δυνατότητες εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της διευρυμένης πρόσβασης σε ναυτιλιακά δεδομένα και της δυνατότητας να διαχωρίζει τα πλοία ανάλογα με τη χώρα προέλευσής τους κατά τη διέλευση από το πέρασμα.
Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ, Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι «η ασφάλεια των Στενών του Hormuz ανήκει στις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση υποστηρίζει ότι η διαχείριση του περάσματος πρέπει να παραμείνει υπό ιρανική αρμοδιότητα, εξαιτίας των ζημιών που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, προκλήθηκαν από τη διέλευση εχθρικών πλοίων μέσω της περιοχής.
Το κείμενο επισημαίνει ακόμη ότι, από πλευράς διεθνούς δικαίου, η επιβολή άμεσων διοδίων ή τελών διέλευσης μετά τον πόλεμο θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο ρόλος του Ιράν θα περιοριζόταν πιθανότατα στην παροχή ναυτιλιακών υπηρεσιών, οι οποίες — σύμφωνα με την έκθεση — δεν θα απέφεραν πάνω από 2 δισ. δολάρια ετησίως ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι περιορισμοί στις υποδομές θα περιόριζαν σημαντικά την κερδοφορία ενός τέτοιου μοντέλου.
Το μοντέλο διαχείρισης μπορεί να αποφέρει δισεκατομμύρια
Αντίθετα, η ασφαλιστική προσέγγιση παρουσιάζεται ως ένας καθαρά πολιτικός μηχανισμός που θα μπορούσε να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός διεθνώς σε σχέση με την επιβολή άμεσων χρεώσεων ή τελών διέλευσης.
Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Οικονομίας, το Ιράν θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει διάφορα ασφαλιστικά συμβόλαια ναυτιλιακής κάλυψης, καθώς και πιστοποιητικά οικονομικής ευθύνης που θα συνδέονται με τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
Το σχέδιο προβλέπει αρχικά ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους που σχετίζονται με επιθεωρήσεις, κατασχέσεις και δεσμεύσεις πλοίων.
Παρότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστήρια δεν θα καλύπτουν ζημιές από στρατιωτικά πλήγματα, οι υποστηρικτές της πρότασης εκτιμούν ότι το περιορισμένο επίπεδο ρίσκου θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποφέρει στο Ιράν έσοδα άνω των 10 δισ. δολαρίων.
It is now crystal clear that the U.S. is seeking to exploit the number of the so-called co-sponsors of its politically motivated and one-sided draft resolution to manufacture a false image of “broad international support” for its ongoing unlawful actions and to pave the way for…
— I.R.IRAN Mission to UN, NY (@Iran_UN) May 15, 2026
Διαφωνίες για τη βιωσιμότητα του σχεδίου
Ο Medi Mohammadi, ειδικός στο εμπόριο και συνεργάτης του think tank Resistance Economy, υποστήριξε ότι η πρόταση παραμένει ελλιπής λόγω του έντονα μονοπωλιακού χαρακτήρα της παγκόσμιας αγοράς ναυτασφαλίσεων, όπου το Ιράν διαθέτει περιορισμένη επιρροή.
Προειδοποίησε επίσης ότι πλοία ασφαλισμένα αποκλειστικά μέσω ιρανικών εταιρειών ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα πρόσβασης σε διεθνή λιμάνια.
Ωστόσο, ο Taha-Hossein Madani, επικεφαλής του think tank Smart Governance, δήλωσε ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μέσω συμφωνιών αντασφάλισης με τη συμμετοχή ρωσικών και κινεζικών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον Madani, τα πλοία θα μπορούσαν να αποκτούν την προτεινόμενη κάλυψη ως συμπληρωματικό ασφαλιστήριο παράλληλα με τα βασικά συμβόλαια ασφάλισής τους.
Στις 8 Μαΐου, ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, Ibrahim Azizi, δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί σχέδιο νόμου που αποσκοπεί στον καθορισμό του νομικού πλαισίου για τα Στενά του Hormuz.
Η σχετική νομοθεσία αναμένεται να εγκριθεί γρήγορα μόλις επαναλειτουργήσει το κοινοβούλιο, με Ιρανούς αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν «αποτρεπτικό νόμο».
Ο Azizi πρόσθεσε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλαπλές συναντήσεις με αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων το υπουργείο Εξωτερικών και ο Οργανισμός Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νομοσχεδίου.
Araghchi: Είμαστε έτοιμοι για σύγκρουση με ΗΠΑ, πληρώνουν μεγάλο κόστος για Hormuz και είναι αναξιόπιστες
Στις 16 Μαΐου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi δήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz παραμένουν ανοιχτά για τα πλοία, με εξαίρεση εκείνα που «βρίσκονται σε πόλεμο» με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το Ιράν «δεν εμπιστεύεται» τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί, στο περιθώριο της συνόδου υπουργών Εξωτερικών των BRICS, ο Araghchi ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον μόνο εφόσον αποδείξει ότι είναι «σοβαρή».
Ο Ιρανός υπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση στα Στενά του Hormuz «πολύ περίπλοκη», καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν επιβάλλουν ανταγωνιστικούς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, επιτρέποντας ή απαγορεύοντας τη διέλευση πλοίων ανάλογα με τις σχέσεις τους με την αντίπαλη πλευρά.
Το Ιράν είναι έτοιμοι για άμεση στρατιωτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε αποδεκτό αποτέλεσμα, επισήμανε.
Αυξάνεται το κόστος του πολέμου
Ο Araghchi προειδοποίησε επίσης ότι ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν δεν πλήττει μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά αρχίζει να επηρεάζει και τα αμερικανικά νοικοκυριά.
«Οι Αμερικανοί ενημερώνονται ότι πρέπει να απορροφήσουν το εκρηκτικά αυξανόμενο κόστος ενός πολέμου επιλογής κατά του Ιράν», έγραψε ο Araghchi στην πλατφόρμα X, συνοδεύοντας την ανάρτησή του με εικόνα που έδειχνε την άνοδο των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Αφήστε στην άκρη την αύξηση στις τιμές των καυσίμων και τη φούσκα στο χρηματιστήριο. Η πραγματική πίεση αρχίζει όταν αυξάνονται το αμερικανικό χρέος και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Οι καθυστερήσεις αποπληρωμής δανείων αυτοκινήτου βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 και πλέον ετών», πρόσθεσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες που διεξάγονταν με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, αφού Τεχεράνη και Ουάσιγκτον απέρριψαν αμοιβαία τις τελευταίες προτάσεις τους.
Ο Araghchi δήλωσε ότι «τα αντικρουόμενα μηνύματα» από τις ΗΠΑ έχουν καταστήσει τη διαδικασία ακόμη πιο δύσκολη.
«Δίνουμε ευκαιρία στη διπλωματία»
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να διατηρήσει την εκεχειρία «ώστε να δοθεί μια ευκαιρία στη διπλωματία», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι το Ιράν παραμένει έτοιμο να επανέλθει σε στρατιωτική δράση εάν δεχθεί επίθεση.
Όπως ανέφερε, δύο από τα βασικά ζητήματα της διαπραγμάτευσης είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η εξουσία της Τεχεράνης επί των Στενών του Hormuz.
Στις 14 Μαΐου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συναντήθηκαν στο Πεκίνο, όπου συζήτησαν τις σχέσεις ΗΠΑ- Κίνας, την Ταϊβάν, το εμπόριο και τις εξελίξεις στη Δυτική Ασία.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι τα Στενά του Hormuz πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για τη διασφάλιση της ενεργειακής ροής, καθώς το πέρασμα παραμένει κλειστό για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Ο Araghchi χαιρέτισε τη διπλωματική πρωτοβουλία του Πεκίνου, τονίζοντας τη σημασία της Κίνας ως στρατηγικού εταίρου και προσθέτοντας ότι «γνωρίζουμε πως οι Κινέζοι έχουν καλές προθέσεις».
Ο ίδιος είχε τονίσει και σε προηγούμενη ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι «όσον αφορά το Ιράν, τα Στενά του Hormuz είναι ανοιχτά για όλα τα εμπορικά πλοία» και ότι «εμείς δεν δημιουργήσαμε κανένα εμπόδιο. Οι Αμερικανοί είναι αυτοί που επέβαλαν αποκλεισμό».
Σχεδόν πλήρης παράλυση της ναυσιπλοΐας
Ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ κατά του Ιράν έχει οδηγήσει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz σχεδόν σε πλήρη παράλυση, αν και η Τεχεράνη συνεχίζει να επιτρέπει τη διέλευση σε ορισμένες «φιλικές» χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, το Ιράκ και το Πακιστάν.
Η διέλευση πραγματοποιείται υπό την προϋπόθεση συντονισμού με τις ιρανικές ναυτικές δυνάμεις, τήρησης προκαθορισμένων θαλάσσιων διαδρόμων και χρήσης νομισμάτων εκτός δολαρίου, όπως το κινεζικό γιουάν.
Προειδοποίηση του Ιράν στον ΟΗΕ
Την Παρασκευή (15/5), η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ιράν στον ΟΗΕ προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να χρησιμοποιήσει σχέδιο απόφασης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπό την ηγεσία του Μπαχρέιν, σχετικά με την «ελευθερία της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Hormuz, προκειμένου να νομιμοποιήσει την επιθετική της πολιτική απέναντι στην Τεχεράνη και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
«Είναι πλέον απολύτως ξεκάθαρο ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τον αριθμό των λεγόμενων υποστηρικτών του πολιτικά υποκινούμενου και μονομερούς σχεδίου απόφασης, ώστε να δημιουργήσουν μια ψευδή εικόνα “ευρείας διεθνούς στήριξης” για τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειές τους και να ανοίξουν τον δρόμο για νέα στρατιωτική περιπέτεια στην περιοχή», ανέφερε η ιρανική αποστολή μέσω κοινωνικών δικτύων.
Οι ΗΠΑ και το Μπαχρέιν προώθησαν το σχέδιο μαζί με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ, παρουσιάζοντάς το ως πρωτοβουλία για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Hormuz.
Το Ιράν προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε κράτος στηρίξει την πρόταση θα φέρει ευθύνη σε περίπτωση νέας αμερικανικής κλιμάκωσης.
«Εάν οι ΗΠΑ προκαλέσουν νέα κλιμάκωση, όλα τα κράτη που υποστηρίζουν το σχέδιο θα μοιραστούν τη διεθνή ευθύνη μαζί με την Ουάσιγκτον για τις συνέπειες», ανέφερε η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ, προσθέτοντας ότι «καμία πολιτική δικαιολογία ή διπλωματική κάλυψη δεν μπορεί να απαλλάξει όσους διευκολύνουν, επιτρέπουν ή νομιμοποιούν την αμερικανική επιθετικότητα».
Αντιδράσεις από Κίνα και Ρωσία
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο απόφασης έχει ήδη εξασφαλίσει 112 υπογραφές.
Ωστόσο, ο πρέσβης της Κίνας στον ΟΗΕ δήλωσε ότι το Πεκίνο θεωρεί πως «ούτε το περιεχόμενο ούτε η χρονική στιγμή είναι σωστά», προσθέτοντας ότι μια τέτοια απόφαση δεν θα βοηθήσει τις προσπάθειες για «σοβαρές και καλόπιστες διαπραγματεύσεις» μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την ενόχλησή του για τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, δηλώνοντας ότι «αυτή η σύγκρουση δεν έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί και δεν υπάρχει λόγος να συνεχιστεί».
Το Reuters μετέδωσε ότι το σχέδιο αναμένεται να συναντήσει αντίσταση από την Κίνα και τη Ρωσία εάν τεθεί σε ψηφοφορία, καθώς οι δύο χώρες είχαν ασκήσει veto και σε παρόμοιο αμερικανικό σχέδιο τον προηγούμενο μήνα.
Την ίδια στιγμή, οι New York Times ανέφεραν το Σάββατο (16/5) ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump εξετάζει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, ενώ αξιωματούχοι του Πενταγώνου επεξεργάζονται σχέδια κλιμάκωσης, παρά τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Τεχεράνη έχει ήδη ανακτήσει πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος των πυραυλικών εγκαταστάσεων, των εκτοξευτών και των υπόγειων υποδομών της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών