Τελευταία Νέα
Διεθνή

Πανικός στην ΕΕ: Καταργούν νόμους-ασπίδα για να σώσουν τις επιχειρήσεις από την ύφεση

Πανικός στην ΕΕ: Καταργούν νόμους-ασπίδα για να σώσουν τις επιχειρήσεις από την ύφεση
Η Ευρώπη «σκοτώνει» τη γραφειοκρατία: Οι Βρυξέλλες ξηλώνουν νόμους με διαδικασίες-εξπρές — φόβοι για απορρύθμιση σε υγεία και περιβάλλον
Στις αρχές του 2025, ένας μικρός «στρατός» Ευρωπαίων διπλωματών έλαβε εντολή να ανοίξει ξανά δεκάδες νομοθετήματα της ΕΕ και να εξαλείψει οτιδήποτε δημιουργεί υπερβολική γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.
Η αποστολή ήταν σαφής: να κοπούν οι επαχθείς κανονισμοί ώστε να δημιουργηθεί μια πιο δυναμική ευρωπαϊκή οικονομία, ικανή να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ, ολοένα και πιο ανήσυχες για τη χαμηλή ανάπτυξη της Ευρώπης, ήθελαν ταχύτητα. Έτσι, όταν συγκρότησαν την ειδική «ομάδα κρούσης» κατά της γραφειοκρατίας, αποφάσισαν να κρατήσουν τους τεχνικούς εμπειρογνώμονες σε απόσταση, ώστε οι πολύπλοκες συζητήσεις να μην επιβραδύνουν τη διαδικασία.

Φόβοι για επικίνδυνη απορρύθμιση

Έναν χρόνο και πλέον μετά, Ευρωπαίοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι η απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε επικίνδυνη απορρύθμιση χωρίς την καθοδήγηση ειδικών — ιδιαίτερα όταν οι νόμοι επηρεάζουν άμεσα τη δημόσια υγεία.
Για να αποφευχθεί αυτό, υποστηρίζουν ότι πλέον βασίζονται σε ειδικούς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
«Όταν οι χώρες της ΕΕ αποφάσισαν ότι θέλουν απλοποίηση, δεν σκέφτηκαν τις πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και τώρα αρχίζουν σιγά-σιγά να το συνειδητοποιούν», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ, ο οποίος — όπως και άλλοι στην έρευνα — ζήτησε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα για κεκλεισμένων των θυρών συζητήσεις.
Το POLITICO μίλησε με 12 αξιωματούχους του Συμβουλίου από 10 διαφορετικές χώρες της ΕΕ, οι οποίοι έχουν άμεση γνώση της λειτουργίας της ομάδας απλοποίησης.
Η εικόνα που περιγράφουν είναι αυτή μιας ομάδας που πιέζεται να εξαφανίσει τη γραφειοκρατία με ιλιγγιώδη ταχύτητα, χωρίς όμως να αποδυναμώσει τους ευρωπαϊκούς κανόνες εις βάρος του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Τα φυτοφάρμακα και τα καλλυντικά άναψαν «φωτιές»

Οι κίνδυνοι για την υγεία και το περιβάλλον έγιναν εμφανείς όταν τα κράτη-μέλη εξέτασαν δύο διαφορετικές προτάσεις για τη χαλάρωση πολύπλοκων κανόνων σχετικά με τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τροφίμων και με χημικές ουσίες που περιέχονται στα καλλυντικά.
Αυτό οδήγησε ορισμένες αντιπροσωπείες να ζητήσουν πιο εξειδικευμένες τεχνικές συζητήσεις για τα πιο ευαίσθητα νομοθετήματα.
«Η ομάδα απλοποίησης δεν δημιουργήθηκε για να διαχειρίζεται τόσο τεχνικά ζητήματα», δήλωσε ο Σλοβάκος διπλωμάτης Lukáš Bado, ο οποίος εργαζόταν στην αγροτική πολιτική τον περασμένο Ιανουάριο, αναφερόμενος στην αναθεώρηση των κανόνων για τα φυτοφάρμακα.
Η κατάσταση αυτή αποτυπώνει το δύσκολο συμβιβασμό που καλούνται να πετύχουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί ανάμεσα στην ταχύτητα και την αυστηρότητα, καθώς επιχειρούν να περιορίσουν τη γραφειοκρατία χωρίς να θυσιάσουν τους βασικούς στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η «ομάδα κρούσης» κατά της γραφειοκρατίας

Η μείωση των επαχθών κανονισμών έχει μετατραπεί σε κεντρικό στοιχείο της προσπάθειας της ΕΕ να αναζωογονήσει την οικονομία της, μετά από επανειλημμένες διαμαρτυρίες επιχειρήσεων ότι η υπερβολική γραφειοκρατία τις «πνίγει».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε 10 νομοθετικές προτάσεις για να προωθήσει αυτή τη στρατηγική.
Οι προτάσεις αυτές — γνωστές στις Βρυξέλλες ως «omnibus packages» — ανοίγουν ξανά υπάρχοντες νόμους που αφορούν από την άμυνα και τις επενδύσεις μέχρι τη ρύπανση και τη χρήση φυτοφαρμάκων και προτείνουν βαθιές περικοπές στις απαιτήσεις που θεωρούνται υπερβολικά επιβαρυντικές για τις επιχειρήσεις.
Στο Συμβούλιο της ΕΕ — το οποίο εκπροσωπεί τις 27 κυβερνήσεις — τα κράτη-μέλη όρισαν νέους διπλωμάτες για να εξετάσουν τις προτάσεις, αντί για εκείνους που είχαν συμμετάσχει στη σύνταξη των αρχικών νόμων.
«Για εμάς ήταν πολύ σημαντικό να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι που είναι υπεύθυνοι για την απορρύθμιση δεν είναι οι ίδιοι που έφτιαξαν τη ρύθμιση, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορούσαν ποτέ να την “κόψουν”», δήλωσε δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

Ο ρόλος του Antici Group

Η ομάδα λειτουργεί μέσα σε ένα άτυπο όργανο του Συμβουλίου της ΕΕ, γνωστό ως Antici Group, όπου διπλωμάτες συνεργάζονται με τους πρέσβεις της ΕΕ πάνω σε κρίσιμα πολιτικά ζητήματα.
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούσαν πάντα περισσότερη απλοποίηση αλλά ποτέ δεν εισακούγονταν στην πράξη. Έτσι, για να προχωρήσουν τα omnibus και η απλοποίηση, δημιούργησαν το δικό τους πεδίο δράσης. Και αυτό το πεδίο ονομάζεται Antici Group on Simplification», εξήγησε τρίτος διπλωμάτης της ΕΕ.
Η ομάδα έχει συνεδριάσει σχεδόν 100 φορές από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο omnibus στις αρχές του 2025, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Συμβουλίου.
Την προεδρία των συνεδριάσεων έχει η Κύπρος, η οποία ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Οι επιχειρήσεις πιέζουν για ταχύτητα

Το έργο της ομάδας εξελίσσεται ενώ πολλοί εκπρόσωποι της βιομηχανίας ζητούν από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να ολοκληρώσουν γρήγορα την απλοποίηση.
«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι το Συμβούλιο προωθεί απλοποίηση που ξεπερνά ακόμη και τις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής», δήλωσε ο Wolfgang Niedermark, μέλος της εκτελεστικής διοίκησης της γερμανικής βιομηχανικής ένωσης BDI.
«Οι επιχειρήσεις χρειάζονται επειγόντως ουσιαστική ανακούφιση, την οποία η ΕΕ μέχρι στιγμής δεν έχει προσφέρει. Η πολυπλοκότητα των φακέλων δεν πρέπει να αποτελεί λόγο καθυστέρησης αλλά απαιτεί πολιτική προτεραιοποίηση», πρόσθεσε.

Πίεση χρόνου και πρωτοφανής φόρτος εργασίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποσχέθηκε ότι η διαδικασία απλοποίησης θα εξοικονομήσει σχεδόν 38 δισ. ευρώ ετησίως σε διοικητικό κόστος για την οικονομία της ΕΕ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν όλες οι προτάσεις omnibus να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Αρκετοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι ο ρυθμός και ο όγκος της εργασίας είναι πρωτοφανείς και εξαιρετικά απαιτητικοί.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι, παρότι η δομή του Συμβουλίου σχεδιάστηκε ώστε να αποφεύγονται οι υπερβολικά τεχνικές συζητήσεις στις Βρυξέλλες, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αναζητούν τεχνογνωσία από τις εθνικές πρωτεύουσες όταν χρειάζεται.
Πέντε από τους διπλωμάτες με τους οποίους μίλησε το POLITICO επιβεβαίωσαν ότι η ομάδα βασίζεται συνεχώς σε εθνικούς εμπειρογνώμονες λόγω της πολυπλοκότητας πολλών φακέλων.
«Οι ειδικοί στις πρωτεύουσες είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοί από τους οποίους εξαρτόμαστε για να αναλύσουμε τα ζητήματα, να δώσουμε κατευθύνσεις και να διαμορφώσουμε τη θέση μας», ανέφερε ένας εξ αυτών.

«Μόλις λίγες ημέρες» για ανάλυση

Παρά ταύτα, τα στενά χρονικά περιθώρια αφήνουν ελάχιστο χρόνο για εις βάθος ανάλυση.
Τρεις από τους πέντε διπλωμάτες δήλωσαν ότι συχνά έχουν μόλις μερικές ημέρες για να λάβουν εισηγήσεις από τους ειδικούς πριν από τις συνεδριάσεις, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω την πίεση.
Ορισμένες αντιπροσωπείες ζητούν επιπλέον ενίσχυση από τις κυβερνήσεις τους για να μπορέσουν να εξετάσουν όλες τις προτάσεις.
«Θα προσθέσουμε έναν δεύτερο εκπρόσωπο στην ομάδα απλοποίησης το φθινόπωρο λόγω του φόρτου εργασίας και της πίεσης του χρονοδιαγράμματος», δήλωσε εκπρόσωπος της μόνιμης αντιπροσωπείας της Γαλλίας στην ΕΕ.
Η κυπριακή προεδρία ανέφερε στο POLITICO ότι «εργάζεται μεθοδικά για την προώθηση πολλών πακέτων απλοποίησης», προσθέτοντας ότι έχει καταρτίσει «εντατικό πρόγραμμα τεχνικών συναντήσεων» στο πλαίσιο της ομάδας Antici.
«Ανάλογα με το θέμα που συζητείται, τα κράτη-μέλη μπορούν να επιλέγουν ποιους ειδικούς θα τα εκπροσωπούν στην υποομάδα του Antici», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Ανάπτυξη ή περιβάλλον;

Πολλοί από τους διπλωμάτες με τους οποίους μίλησε το POLITICO δηλώνουν πεπεισμένοι ότι η απλοποίηση μπορεί να γίνει τόσο γρήγορα όσο και υπεύθυνα.
Ωστόσο, επειδή πολλές από τις προτεινόμενες περικοπές αφορούν περιβαλλοντική νομοθεσία, η εκστρατεία απλοποίησης έχει προκαλέσει ένταση ανάμεσα στους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρώπης και την προσπάθεια αναβίωσης της βιομηχανίας.
Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκφράζουν έντονη ανησυχία και κατηγορούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι υπονομεύει τη δημοκρατική νομοθετική διαδικασία, προωθώντας βιαστικά τις προτάσεις χωρίς να επιτρέπεται η διεξαγωγή ολοκληρωμένων μελετών επιπτώσεων.
Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια επέκρινε μάλιστα την Επιτροπή για κακοδιοίκηση, επειδή δεν σεβάστηκε τις ίδιες της τις κατευθυντήριες γραμμές κατά τη σύνταξη αρκετών νομοσχεδίων απλοποίησης.
«Αυτό το κύμα omnibus υιοθετείται χωρίς επαρκείς αξιολογήσεις επιπτώσεων και με πολύ περιορισμένη συμμετοχή ειδικών σε επίπεδο Συμβουλίου, αποδυναμώνοντας τα πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, αλλά και υπονομεύοντας το δημοκρατικό μας μοντέλο», δήλωσε η Anaïs Berthier, δικηγόρος και επικεφαλής της ClientEarth στις Βρυξέλλες.

Αβεβαιότητα και για τις επιχειρήσεις

Ορισμένες εταιρείες διαμαρτύρονται επίσης ότι οι φάκελοι απλοποίησης δημιουργούν κανονιστική αβεβαιότητα και επιπλέον κόστη.
Μέχρι στιγμής, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν καταλήξει σε συμφωνία για τέσσερα από τα δέκα πακέτα.
Στο Συμβούλιο, τα κράτη-μέλη έχουν ήδη συμφωνήσει σε κοινή θέση για ακόμη τρεις προτάσεις, καθώς και για τμήματα μιας τέταρτης.
Οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα νομοθετήματα συνεχίζονται και η Ιρλανδία — η οποία αναλαμβάνει την προεδρία από την Κύπρο τον Ιούλιο — θα πρέπει να επιταχύνει τις διαδικασίες ώστε να τηρηθεί ο στόχος ολοκλήρωσης μέχρι το τέλος του έτους.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης