Ο στρατηγός Ahmad Vahidi στο κέντρο εξουσίας εν μέσω διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ – Αβεβαιότητα για το ποιος ελέγχει τις αποφάσεις
Καθώς οι διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σε εύθραυστη ισορροπία, ένας σκληροπυρηνικός Ιρανός στρατηγός, με σύνδεση σε επιθέσεις που έχουν σημαδέψει το Ιράν και το εξωτερικό τις τελευταίες δεκαετίες, θεωρείται ότι έχει αναβαθμιστεί σε κεντρικό ρόλο στο κέντρο της εξουσίας.
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν ένα είδος… μανίας πλέον με τον Ahmad Vahidi, επικεφαλής των παραστρατιωτικών δυνάμεων του Ιράν, Revolutionary Guard, φέρεται να έχει εξελιχθεί σε βασικό διαμορφωτή της σκληρής ιρανικής στάσης στις συνομιλίες για πιθανή λήξη της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με αναλυτές.
Εκτιμάται ότι ανήκει σε έναν στενό κύκλο που βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Ayatollah Mojtaba Khamenei, ο οποίος παραμένει σε καθεστώς μυστικότητας, μετά από αναφορές ότι τραυματίστηκε στις ισραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, όπου σκοτώθηκε ο πατέρας του, Ayatollah Ali Khamenei.
Αβεβαιότητα στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας
Όπως συμβαίνει σε όλο το φάσμα της ιρανικής πολιτικής σκηνής μετά την έναρξη της σύγκρουσης, παραμένει ασαφές ποιος ελέγχει τελικά τη λήψη αποφάσεων.
Καθώς ελίτ κύκλοι στο θεοκρατικό σύστημα ανταγωνίζονται για επιρροή, η ισορροπία ισχύος μεταβάλλεται γρήγορα.
Ο ίδιος ο Ahmad Vahidi δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τις 8 Φεβρουαρίου, εβδομάδες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Την Πέμπτη, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με συνάντηση του Vahidi με τον υπουργό Εσωτερικών του Pakistan στην Tehran, ο οποίος μετέφερε μήνυμα για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και είχε επαφές με ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους.
Ρόλος σε επιχειρήσεις και καταστολή
Ο Ahmad Vahidi θεωρείται βετεράνος του καθεστώτος και έχει διαδραματίσει ρόλο στη διαμόρφωση της ιρανικής στήριξης προς ένοπλες ομάδες σε ολόκληρη την περιοχή.
Κατηγορείται για εμπλοκή στην επίθεση του 1994 σε εβραϊκό κέντρο στην Αργεντινή, ενώ το 2022 ηγήθηκε των δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας κατά της αιματηρής καταστολής διαδηλώσεων στο εσωτερικό του Ιράν.
Μετά την αναβάθμισή του σε διοικητή των Revolutionary Guard εντός του έτους, έπειτα από τον θάνατο του προκατόχου του στην αρχή της σύγκρουσης, ηγείται της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης του Ιράν, με βαλλιστικούς πυραύλους και στόλο μικρών σκαφών που απειλούν τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με το Institute for the Study of War, ο Vahidi και ο στενός του κύκλος «πιθανότατα έχουν εδραιώσει τον έλεγχο όχι μόνο της στρατιωτικής απάντησης του Ιράν, αλλά και της διαπραγματευτικής του στρατηγικής».
Στρατηγική σύγκρουσης και διαπραγμάτευσης
Η στρατηγική του Ιράν στον πόλεμο, όπως αναφέρεται, περιλαμβάνει τον έλεγχο του Στενού του Hormuz, με στόχο τον περιορισμό εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα, το Ιράν έχει πραγματοποιήσει πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία και υποδομές σε χώρες του Κόλπου.
Στις διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη απορρίπτει τις απαιτήσεις των ΗΠΑ για εγκατάλειψη των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, εκτιμώντας ότι μπορεί να αντέξει τη σύγκρουση και ότι ο Donald Trump δεν θα επιλέξει νέα γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση.
«Αντιπαράθεση χωρίς τέλος»
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τη γραμμή Vahidi.
Ο Kenneth Katzman του The Soufan Group ανέφερε ότι ο Vahidi προέρχεται από μια λογική «αδιάκοπης επανάστασης και αντίστασης», θεωρώντας ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να αντιμετωπίζονται σε κάθε επίπεδο αντιπαράθεσης».
Ο ίδιος ο Vahidi είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ότι η αμυντική ισχύς του Ιράν έχει φτάσει σε σημείο που καθιστά «πολύ υψηλό τον κίνδυνο για οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια εναντίον του».
Διαπραγματεύσεις και εσωτερικές ισορροπίες
Τον Απρίλιο, το Πακιστάν φιλοξένησε συνομιλίες μεταξύ ιρανικής αντιπροσωπείας με επικεφαλής τον Mohammad Bagher Qalibaf και αμερικανικής αντιπροσωπείας υπό τον JD Vance, χωρίς ωστόσο να υπάρξει συμφωνία.
Μετά την επιστροφή τους, ο Qalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δέχθηκαν κριτική στο εσωτερικό του καθεστώτος ότι ήταν υπερβολικά διαλλακτικοί, με αποτέλεσμα να αναγκαστούν να διαψεύσουν ότι οι συνομιλίες έγιναν χωρίς την έγκριση του ανώτατου ηγέτη.
Έκτοτε, ο Vahidi φέρεται να έχει αναδειχθεί σε βασικό σημείο επαφής για όσους εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή που μίλησε ανώνυμα.
Πίεση γύρω από τον ανώτατο ηγέτη
Η απομόνωση και η ασαφής κατάσταση του ανώτατου ηγέτη έχουν εντείνει τις εικασίες για εσωτερικές διεργασίες εξουσίας.
Τον Μάιο, ο Masoud Pezeshkian δήλωσε ότι είχε συνάντηση δύο ωρών με τον ηγέτη, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι δεν έχει αποκλειστεί από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ωστόσο, η Holly Dagres του Washington Institute for Near East Policy εκτιμά ότι η νέα ηγεσία κινείται «σε πλήρη ευθυγράμμιση με τη σκληροπυρηνική πτέρυγα των Revolutionary Guard».
Ο αναλυτής Kamran Bokhari σημειώνει ότι πρόσωπα όπως ο Vahidi «δεν διαχειρίζονται απλώς τον πόλεμο, αλλά αναδιαμορφώνουν τη διαδοχή και εδραιώνουν την εξουσία μέσα από την κρίση».
Από το Quds Force στο κέντρο της εξουσίας
Ο Ahmad Vahidi, γεννημένος το 1958 στο Shiraz ως Ahmad Shahcheraghi, εντάχθηκε στους Revolutionary Guard μετά την επανάσταση του 1979 και συμμετείχε στον πόλεμο κατά του Ιράκ του Saddam Hussein.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία, αναλαμβάνοντας επιχειρήσεις εκτός Ιράν και αποκτώντας επιρροή σε κορυφαία κέντρα εξουσίας, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρόεδρος Akbar Hashemi Rafsanjani.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Rafsanjani, ο Vahidi φέρεται να είχε εμπλοκή στο σκάνδαλο Iran-Contra της δεκαετίας του 1980.
Αργότερα ανέλαβε τη δύναμη Quds Force, η οποία επί δεκαετίες ανέπτυξε δίκτυο ένοπλων οργανώσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Κατηγορείται για εμπλοκή στη βομβιστική επίθεση του 1994 στο Jewish community center στο Buenos Aires, με 85 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, κάτι που το Ιράν αρνείται.
Επίσης, αμερικανικές αρχές τον συνδέουν με την επίθεση Khobar Towers το 1996 στη Σαουδική Αραβία, όπου σκοτώθηκαν 19 Αμερικανοί στρατιώτες.
Κυρώσεις και εσωτερική καταστολή
Το 2010 οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Vahidi, όταν ήταν υπουργός Άμυνας, για εμπλοκή στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ως υπουργός Εσωτερικών, φέρεται να είχε ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων μετά τον θάνατο της Mahsa Amini το 2022.
Δημοσιεύματα έκαναν λόγο για εντολές παρακολούθησης γυναικών που δεν φορούσαν hijab, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε.
Σε δημόσιες δηλώσεις του είχε χαρακτηρίσει τις εκκλήσεις κατά του hijab ως «αποικιακό σχέδιο» της Δύσης.
Ο ρόλος του στην κρίση και το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
Ο ρόλος του Vahidi καθιστά ακόμη δυσκολότερη την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε ένα περιβάλλον όπου η ηγεσία παραμένει ασαφής.
Όπως σημειώνει ο Hamidreza Azizi του Middle East Institute, ο Donald Trump επιδιώκει έναν ενιαίο συνομιλητή, όμως «το σύστημα έχει αλλάξει πλήρως».
«Δεν πρόκειται για one-man show», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Ο Vahidi είναι ένας από πολλούς. Κάποιους τους γνωρίζουμε, άλλους όχι».
www.bankingnews.gr
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν ένα είδος… μανίας πλέον με τον Ahmad Vahidi, επικεφαλής των παραστρατιωτικών δυνάμεων του Ιράν, Revolutionary Guard, φέρεται να έχει εξελιχθεί σε βασικό διαμορφωτή της σκληρής ιρανικής στάσης στις συνομιλίες για πιθανή λήξη της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με αναλυτές.
Εκτιμάται ότι ανήκει σε έναν στενό κύκλο που βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Ayatollah Mojtaba Khamenei, ο οποίος παραμένει σε καθεστώς μυστικότητας, μετά από αναφορές ότι τραυματίστηκε στις ισραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, όπου σκοτώθηκε ο πατέρας του, Ayatollah Ali Khamenei.
Αβεβαιότητα στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας
Όπως συμβαίνει σε όλο το φάσμα της ιρανικής πολιτικής σκηνής μετά την έναρξη της σύγκρουσης, παραμένει ασαφές ποιος ελέγχει τελικά τη λήψη αποφάσεων.
Καθώς ελίτ κύκλοι στο θεοκρατικό σύστημα ανταγωνίζονται για επιρροή, η ισορροπία ισχύος μεταβάλλεται γρήγορα.
Ο ίδιος ο Ahmad Vahidi δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τις 8 Φεβρουαρίου, εβδομάδες πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Την Πέμπτη, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με συνάντηση του Vahidi με τον υπουργό Εσωτερικών του Pakistan στην Tehran, ο οποίος μετέφερε μήνυμα για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και είχε επαφές με ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους.
Ρόλος σε επιχειρήσεις και καταστολή
Ο Ahmad Vahidi θεωρείται βετεράνος του καθεστώτος και έχει διαδραματίσει ρόλο στη διαμόρφωση της ιρανικής στήριξης προς ένοπλες ομάδες σε ολόκληρη την περιοχή.
Κατηγορείται για εμπλοκή στην επίθεση του 1994 σε εβραϊκό κέντρο στην Αργεντινή, ενώ το 2022 ηγήθηκε των δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας κατά της αιματηρής καταστολής διαδηλώσεων στο εσωτερικό του Ιράν.
Μετά την αναβάθμισή του σε διοικητή των Revolutionary Guard εντός του έτους, έπειτα από τον θάνατο του προκατόχου του στην αρχή της σύγκρουσης, ηγείται της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης του Ιράν, με βαλλιστικούς πυραύλους και στόλο μικρών σκαφών που απειλούν τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με το Institute for the Study of War, ο Vahidi και ο στενός του κύκλος «πιθανότατα έχουν εδραιώσει τον έλεγχο όχι μόνο της στρατιωτικής απάντησης του Ιράν, αλλά και της διαπραγματευτικής του στρατηγικής».
Στρατηγική σύγκρουσης και διαπραγμάτευσης
Η στρατηγική του Ιράν στον πόλεμο, όπως αναφέρεται, περιλαμβάνει τον έλεγχο του Στενού του Hormuz, με στόχο τον περιορισμό εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα, το Ιράν έχει πραγματοποιήσει πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία και υποδομές σε χώρες του Κόλπου.
Στις διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη απορρίπτει τις απαιτήσεις των ΗΠΑ για εγκατάλειψη των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, εκτιμώντας ότι μπορεί να αντέξει τη σύγκρουση και ότι ο Donald Trump δεν θα επιλέξει νέα γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση.
«Αντιπαράθεση χωρίς τέλος»
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στάση αυτή αντικατοπτρίζει τη γραμμή Vahidi.
Ο Kenneth Katzman του The Soufan Group ανέφερε ότι ο Vahidi προέρχεται από μια λογική «αδιάκοπης επανάστασης και αντίστασης», θεωρώντας ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να αντιμετωπίζονται σε κάθε επίπεδο αντιπαράθεσης».
Ο ίδιος ο Vahidi είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ότι η αμυντική ισχύς του Ιράν έχει φτάσει σε σημείο που καθιστά «πολύ υψηλό τον κίνδυνο για οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια εναντίον του».
Διαπραγματεύσεις και εσωτερικές ισορροπίες
Τον Απρίλιο, το Πακιστάν φιλοξένησε συνομιλίες μεταξύ ιρανικής αντιπροσωπείας με επικεφαλής τον Mohammad Bagher Qalibaf και αμερικανικής αντιπροσωπείας υπό τον JD Vance, χωρίς ωστόσο να υπάρξει συμφωνία.
Μετά την επιστροφή τους, ο Qalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δέχθηκαν κριτική στο εσωτερικό του καθεστώτος ότι ήταν υπερβολικά διαλλακτικοί, με αποτέλεσμα να αναγκαστούν να διαψεύσουν ότι οι συνομιλίες έγιναν χωρίς την έγκριση του ανώτατου ηγέτη.
Έκτοτε, ο Vahidi φέρεται να έχει αναδειχθεί σε βασικό σημείο επαφής για όσους εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή που μίλησε ανώνυμα.
Πίεση γύρω από τον ανώτατο ηγέτη
Η απομόνωση και η ασαφής κατάσταση του ανώτατου ηγέτη έχουν εντείνει τις εικασίες για εσωτερικές διεργασίες εξουσίας.
Τον Μάιο, ο Masoud Pezeshkian δήλωσε ότι είχε συνάντηση δύο ωρών με τον ηγέτη, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι δεν έχει αποκλειστεί από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ωστόσο, η Holly Dagres του Washington Institute for Near East Policy εκτιμά ότι η νέα ηγεσία κινείται «σε πλήρη ευθυγράμμιση με τη σκληροπυρηνική πτέρυγα των Revolutionary Guard».
Ο αναλυτής Kamran Bokhari σημειώνει ότι πρόσωπα όπως ο Vahidi «δεν διαχειρίζονται απλώς τον πόλεμο, αλλά αναδιαμορφώνουν τη διαδοχή και εδραιώνουν την εξουσία μέσα από την κρίση».
Από το Quds Force στο κέντρο της εξουσίας
Ο Ahmad Vahidi, γεννημένος το 1958 στο Shiraz ως Ahmad Shahcheraghi, εντάχθηκε στους Revolutionary Guard μετά την επανάσταση του 1979 και συμμετείχε στον πόλεμο κατά του Ιράκ του Saddam Hussein.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία, αναλαμβάνοντας επιχειρήσεις εκτός Ιράν και αποκτώντας επιρροή σε κορυφαία κέντρα εξουσίας, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρόεδρος Akbar Hashemi Rafsanjani.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Rafsanjani, ο Vahidi φέρεται να είχε εμπλοκή στο σκάνδαλο Iran-Contra της δεκαετίας του 1980.
Αργότερα ανέλαβε τη δύναμη Quds Force, η οποία επί δεκαετίες ανέπτυξε δίκτυο ένοπλων οργανώσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Κατηγορείται για εμπλοκή στη βομβιστική επίθεση του 1994 στο Jewish community center στο Buenos Aires, με 85 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, κάτι που το Ιράν αρνείται.
Επίσης, αμερικανικές αρχές τον συνδέουν με την επίθεση Khobar Towers το 1996 στη Σαουδική Αραβία, όπου σκοτώθηκαν 19 Αμερικανοί στρατιώτες.
Κυρώσεις και εσωτερική καταστολή
Το 2010 οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Vahidi, όταν ήταν υπουργός Άμυνας, για εμπλοκή στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ως υπουργός Εσωτερικών, φέρεται να είχε ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων μετά τον θάνατο της Mahsa Amini το 2022.
Δημοσιεύματα έκαναν λόγο για εντολές παρακολούθησης γυναικών που δεν φορούσαν hijab, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε.
Σε δημόσιες δηλώσεις του είχε χαρακτηρίσει τις εκκλήσεις κατά του hijab ως «αποικιακό σχέδιο» της Δύσης.
Ο ρόλος του στην κρίση και το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
Ο ρόλος του Vahidi καθιστά ακόμη δυσκολότερη την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε ένα περιβάλλον όπου η ηγεσία παραμένει ασαφής.
Όπως σημειώνει ο Hamidreza Azizi του Middle East Institute, ο Donald Trump επιδιώκει έναν ενιαίο συνομιλητή, όμως «το σύστημα έχει αλλάξει πλήρως».
«Δεν πρόκειται για one-man show», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Ο Vahidi είναι ένας από πολλούς. Κάποιους τους γνωρίζουμε, άλλους όχι».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών