Η ΕΕ σχεδιάζει έργο 100 δισ. ευρώ για να μεταφέρει «ηλιακή ενέργεια της Αφρικής» στην ευρωπαϊκή πράσινη μετάβαση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει βρεθεί σε συνθήκες ενεργειακής πίεσης και υψηλού κόστους μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, επενδύει πλέον στην ιδέα ότι το μέλλον του ενεργειακού της συστήματος βρίσκεται κάτω από τον ήλιο της Βόρειας Αφρικής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να διαθέσει 5 δισ. ευρώ από κοινοτικά κονδύλια για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, τα οποία θα μπορούσαν να τροφοδοτούν το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.
Το σχέδιο: Ενέργεια από τη Σαχάρα στην Ευρώπη
Το όραμα προβλέπει ότι ηλιακά πάρκα στην ηλιόλουστη έρημο της Σαχάρας και αιολικά πάρκα στις νότιες και ανατολικές ακτές της Μεσογείου θα παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, η οποία στη συνέχεια θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων γραμμών υψηλής τάσης προς την Ευρώπη.
Αν και πρόκειται για ένα φιλόδοξο και «φουτουριστικό» σχέδιο, οι πιθανότητες υλοποίησής του μέσα στην επόμενη δεκαετία θεωρούνται περιορισμένες, ενώ το κόστος για την Ευρώπη — ήδη πιεσμένη οικονομικά και ενεργειακά — εκτιμάται ως εξαιρετικά υψηλό.
Η ηλεκτρική αυτή ενέργεια θα αντικαθιστούσε τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, συμβάλλοντας στους φιλόδοξους στόχους ηλεκτροποίησης και κλιματικής ουδετερότητας της ΕΕ.
Το σχέδιο T-MED και η μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων
Η Κομισιόν ελπίζει ότι η αρχική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα λειτουργήσει ως «μαγνήτης» για ιδιωτικά κεφάλαια, κινητοποιώντας έως και 25 δισ. ευρώ επενδύσεων σε ηλιακή ενέργεια, αιολικά πάρκα, υδρογόνο, δίκτυα ηλεκτρισμού και άλλες καθαρές τεχνολογίες έως το 2035.
«Ο λογαριασμός της ΕΕ για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί πάνω από 47 δισ. ευρώ μέσα στους τελευταίους 100 ημέρες, χωρίς να έχει προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας», δήλωσε ο επικεφαλής ενέργειας της ΕΕ Dan Jørgensen σε συνέντευξη Τύπου.
Στόχοι: Παραγωγή, θέσεις εργασίας και διασυνδέσεις
Μέχρι το 2035, η Επιτροπή εκτιμά ότι το σχέδιο μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη τουλάχιστον 15 γιγαβάτ νέας ανανεώσιμης ισχύος, να δημιουργήσει πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας και να ενισχύσει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στη Μεσόγειο.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν στο σχέδιο έχουν συνυπολογιστεί το τεράστιο κόστος υλοποίησης ή η εξασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων.
Η γεωπολιτική διάσταση και η ενεργειακή αστάθεια
Η έναρξη της πρωτοβουλίας με την ονομασία T-MED πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, λόγω των εξελίξεων στον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Dan Jørgensen συνέδεσε άμεσα το σχέδιο με τη σημερινή ενεργειακή κρίση, υποστηρίζοντας ότι τα πρόσφατα γεγονότα ανέδειξαν εκ νέου τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
«Η ενεργειακή μας ασφάλεια πρέπει να βασίζεται σε ηλεκτροποιημένα συστήματα ενέργειας, καθαρές μορφές ενέργειας, σύγχρονα δίκτυα και αυξημένη διασυνδεσιμότητα», ανέφερε.
Το ενεργειακό δυναμικό της Βόρειας Αφρικής
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Βρυξελλών, η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή διαθέτουν περίπου 2.300 γιγαβάτ δυναμικού ανανεώσιμης ενέργειας — περισσότερο από το διπλάσιο της σημερινής εγκατεστημένης ισχύος της ΕΕ.
Η ηλιακή και αιολική ενέργεια στην περιοχή μπορεί να παραχθεί 30% έως 40% φθηνότερα σε σχέση με την Ευρώπη, σύμφωνα με την Κομισιόν.
«Στόχος μας είναι απλά να μετατρέψουμε το δυναμικό σε έργα, τα έργα σε επενδύσεις και τις επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη», δήλωσε η Επίτροπος για τη Μεσόγειο Dubravka Šuica.
Το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό
Παρά το φιλόδοξο αφήγημα, η κλίμακα της πρόκλησης παραμένει τεράστια. Σύμφωνα με τις ίδιες τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η περιοχή θα χρειαστεί πάνω από 100 δισ. ευρώ επενδύσεων έως το τέλος της δεκαετίας για να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό της.
Αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ο στόχος των 25 δισ. ευρώ αποτελεί μόνο την αρχή.
Παράλληλα, αναλυτές όπως ο Michael Every της Rabo επισημαίνουν ότι ένα τέτοιο έργο θα απαιτούσε όχι μόνο τεράστια κεφάλαια, αλλά και τη διασφάλιση ότι οι αφρικανικές χώρες δεν θα χρειάζονται την παραγόμενη ενέργεια για τις δικές τους οικονομίες, καθώς και την ικανότητα της ΕΕ να προστατεύσει φυσικά τέτοιες υποδομές σε μια περιοχή με αυξημένη αστάθεια, τρομοκρατικές επιθέσεις και γεωπολιτικές επιρροές, μεταξύ άλλων από τη Ρωσία.
Σε αυτό το πλαίσιο, το συνολικό κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ.
Το T-MED ως επενδυτική πλατφόρμα
Η Κομισιόν σχεδιάζει τη δημιουργία μιας νέας επενδυτικής πλατφόρμας T-MED, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο.
Στόχος είναι να συνδυαστούν κυβερνήσεις, αναπτυξιακές τράπεζες, ιδιώτες επενδυτές και φορείς υλοποίησης έργων, ώστε να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό.
Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες προωθούν μεταρρυθμίσεις στις χώρες-εταίρους για απλούστευση αδειοδοτήσεων, βελτίωση πρόσβασης στα δίκτυα και ενίσχυση ρυθμιστικών πλαισίων, στοιχεία κρίσιμα για την προσέλκυση επενδύσεων — οι οποίες αναμένεται να βασιστούν σε νέο δανεισμό, πιθανότατα υψηλού ύψους.
Ιστορικά προηγούμενα και αποτυχημένα projects
Η πρωτοβουλία θυμίζει παλαιότερες προσπάθειες της Ευρώπης.
Περισσότερο από μια δεκαετία πριν, το σχέδιο Desertec επιχείρησε να αξιοποιήσει την ηλιακή ενέργεια της Βόρειας Αφρικής και να τη μεταφέρει στην Ευρώπη.
Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, το έργο κατέρρευσε λόγω πολιτικής αβεβαιότητας, χρηματοδοτικών δυσκολιών και υψηλού κόστους υποδομών.
Αντίστοιχα, άλλα διεθνή projects, όπως το Sun Cable, που στόχευε να τροφοδοτήσει τη Σιγκαπούρη με ενέργεια από την Αυστραλία μέσω του μεγαλύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου στον κόσμο, επίσης κατέληξαν σε αποτυχία.
www.bankingnews.gr
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να διαθέσει 5 δισ. ευρώ από κοινοτικά κονδύλια για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, τα οποία θα μπορούσαν να τροφοδοτούν το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.
Το σχέδιο: Ενέργεια από τη Σαχάρα στην Ευρώπη
Το όραμα προβλέπει ότι ηλιακά πάρκα στην ηλιόλουστη έρημο της Σαχάρας και αιολικά πάρκα στις νότιες και ανατολικές ακτές της Μεσογείου θα παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, η οποία στη συνέχεια θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων γραμμών υψηλής τάσης προς την Ευρώπη.
Αν και πρόκειται για ένα φιλόδοξο και «φουτουριστικό» σχέδιο, οι πιθανότητες υλοποίησής του μέσα στην επόμενη δεκαετία θεωρούνται περιορισμένες, ενώ το κόστος για την Ευρώπη — ήδη πιεσμένη οικονομικά και ενεργειακά — εκτιμάται ως εξαιρετικά υψηλό.
Η ηλεκτρική αυτή ενέργεια θα αντικαθιστούσε τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, συμβάλλοντας στους φιλόδοξους στόχους ηλεκτροποίησης και κλιματικής ουδετερότητας της ΕΕ.
Το σχέδιο T-MED και η μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων
Η Κομισιόν ελπίζει ότι η αρχική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα λειτουργήσει ως «μαγνήτης» για ιδιωτικά κεφάλαια, κινητοποιώντας έως και 25 δισ. ευρώ επενδύσεων σε ηλιακή ενέργεια, αιολικά πάρκα, υδρογόνο, δίκτυα ηλεκτρισμού και άλλες καθαρές τεχνολογίες έως το 2035.
«Ο λογαριασμός της ΕΕ για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί πάνω από 47 δισ. ευρώ μέσα στους τελευταίους 100 ημέρες, χωρίς να έχει προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας», δήλωσε ο επικεφαλής ενέργειας της ΕΕ Dan Jørgensen σε συνέντευξη Τύπου.
Στόχοι: Παραγωγή, θέσεις εργασίας και διασυνδέσεις
Μέχρι το 2035, η Επιτροπή εκτιμά ότι το σχέδιο μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη τουλάχιστον 15 γιγαβάτ νέας ανανεώσιμης ισχύος, να δημιουργήσει πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας και να ενισχύσει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στη Μεσόγειο.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν στο σχέδιο έχουν συνυπολογιστεί το τεράστιο κόστος υλοποίησης ή η εξασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων.
Η γεωπολιτική διάσταση και η ενεργειακή αστάθεια
Η έναρξη της πρωτοβουλίας με την ονομασία T-MED πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, λόγω των εξελίξεων στον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Dan Jørgensen συνέδεσε άμεσα το σχέδιο με τη σημερινή ενεργειακή κρίση, υποστηρίζοντας ότι τα πρόσφατα γεγονότα ανέδειξαν εκ νέου τους κινδύνους της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
«Η ενεργειακή μας ασφάλεια πρέπει να βασίζεται σε ηλεκτροποιημένα συστήματα ενέργειας, καθαρές μορφές ενέργειας, σύγχρονα δίκτυα και αυξημένη διασυνδεσιμότητα», ανέφερε.
Το ενεργειακό δυναμικό της Βόρειας Αφρικής
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Βρυξελλών, η Βόρεια Αφρική και η Μέση Ανατολή διαθέτουν περίπου 2.300 γιγαβάτ δυναμικού ανανεώσιμης ενέργειας — περισσότερο από το διπλάσιο της σημερινής εγκατεστημένης ισχύος της ΕΕ.
Η ηλιακή και αιολική ενέργεια στην περιοχή μπορεί να παραχθεί 30% έως 40% φθηνότερα σε σχέση με την Ευρώπη, σύμφωνα με την Κομισιόν.
«Στόχος μας είναι απλά να μετατρέψουμε το δυναμικό σε έργα, τα έργα σε επενδύσεις και τις επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη», δήλωσε η Επίτροπος για τη Μεσόγειο Dubravka Šuica.
Το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό
Παρά το φιλόδοξο αφήγημα, η κλίμακα της πρόκλησης παραμένει τεράστια. Σύμφωνα με τις ίδιες τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η περιοχή θα χρειαστεί πάνω από 100 δισ. ευρώ επενδύσεων έως το τέλος της δεκαετίας για να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό της.
Αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ο στόχος των 25 δισ. ευρώ αποτελεί μόνο την αρχή.
Παράλληλα, αναλυτές όπως ο Michael Every της Rabo επισημαίνουν ότι ένα τέτοιο έργο θα απαιτούσε όχι μόνο τεράστια κεφάλαια, αλλά και τη διασφάλιση ότι οι αφρικανικές χώρες δεν θα χρειάζονται την παραγόμενη ενέργεια για τις δικές τους οικονομίες, καθώς και την ικανότητα της ΕΕ να προστατεύσει φυσικά τέτοιες υποδομές σε μια περιοχή με αυξημένη αστάθεια, τρομοκρατικές επιθέσεις και γεωπολιτικές επιρροές, μεταξύ άλλων από τη Ρωσία.
Σε αυτό το πλαίσιο, το συνολικό κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ.
Το T-MED ως επενδυτική πλατφόρμα
Η Κομισιόν σχεδιάζει τη δημιουργία μιας νέας επενδυτικής πλατφόρμας T-MED, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο.
Στόχος είναι να συνδυαστούν κυβερνήσεις, αναπτυξιακές τράπεζες, ιδιώτες επενδυτές και φορείς υλοποίησης έργων, ώστε να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό.
Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες προωθούν μεταρρυθμίσεις στις χώρες-εταίρους για απλούστευση αδειοδοτήσεων, βελτίωση πρόσβασης στα δίκτυα και ενίσχυση ρυθμιστικών πλαισίων, στοιχεία κρίσιμα για την προσέλκυση επενδύσεων — οι οποίες αναμένεται να βασιστούν σε νέο δανεισμό, πιθανότατα υψηλού ύψους.
Ιστορικά προηγούμενα και αποτυχημένα projects
Η πρωτοβουλία θυμίζει παλαιότερες προσπάθειες της Ευρώπης.
Περισσότερο από μια δεκαετία πριν, το σχέδιο Desertec επιχείρησε να αξιοποιήσει την ηλιακή ενέργεια της Βόρειας Αφρικής και να τη μεταφέρει στην Ευρώπη.
Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, το έργο κατέρρευσε λόγω πολιτικής αβεβαιότητας, χρηματοδοτικών δυσκολιών και υψηλού κόστους υποδομών.
Αντίστοιχα, άλλα διεθνή projects, όπως το Sun Cable, που στόχευε να τροφοδοτήσει τη Σιγκαπούρη με ενέργεια από την Αυστραλία μέσω του μεγαλύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου στον κόσμο, επίσης κατέληξαν σε αποτυχία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών