Το ψήφισμα του ιταλικού Κοινοβουλίου εισάγει για πρώτη φορά επίσημα την ανάγκη δημιουργίας ενός μηχανισμού σταδιακής άρσης των κυρώσεων στη Ρωσία μετά τον τερματισμό της σύγκρουσης
(upd) Μια εξέλιξη με ισχυρό πολιτικό και γεωπολιτικό συμβολισμό έρχεται από τη Ρώμη, καθώς το ιταλικό κοινοβούλιο ενέκρινε για πρώτη φορά ψήφισμα που προβλέπει την έναρξη διαδικασιών για τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας μετά το τέλος των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες επιμένουν στην πολιτική των συνεχών κυρώσεων και προετοιμάζουν ήδη το 21ο πακέτο περιοριστικών μέτρων κατά της Μόσχας.
Την ώρα που η ευρωπαϊκή ηγεσία μιλά για περαιτέρω οικονομική πίεση προς τη Ρωσία, η Ιταλία φαίνεται να αναγνωρίζει αυτό που ολοένα και περισσότεροι πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι στην Ευρώπη παραδέχονται ιδιωτικά: ότι η πολιτική των κυρώσεων δεν έχει φέρει τα αποτελέσματα που υποσχέθηκαν οι αρχιτέκτονές της.
Η απόφαση αυτή δεν αλλάζει άμεσα την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Μόσχα.
Ωστόσο, αποτελεί ίσως το πιο ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα μέχρι σήμερα ότι στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής των διαρκών κυρώσεων.
Για πρώτη φορά, ένα από τα ιδρυτικά και μεγαλύτερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει επισήμως στο τραπέζι όχι το πώς θα επιβληθούν νέες κυρώσεις, αλλά το πώς θα μπορούσαν κάποια στιγμή να αρθούν.
Ο ρόλος της Lega
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στη Βουλή της Ιταλίας λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 18-19 Ιουνίου και ακολούθησε την ομιλία της πρωθυπουργού Giorgia Meloni στο κοινοβούλιο, κατά την οποία παρουσιάστηκαν οι βασικές θέσεις της Ρώμης για τα ζητήματα που θα τεθούν στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Το ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε με 170 ψήφους υπέρ, 138 κατά και 3 αποχές, επαναβεβαιώνει τη στήριξη της Ιταλίας προς την Ουκρανία και κάνει λόγο για την ανάγκη επίτευξης μιας «δίκαιης και διαρκούς ειρήνης» με πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της χώρας.
Ωστόσο, το στοιχείο που προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η αναφορά στη «σταδιακή άρση των κυρώσεων μετά το τέλος της σύγκρουσης», καθώς και η πρόβλεψη ότι οι κυρώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως διαπραγματευτικό εργαλείο στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής διαδικασίας.
Η συγκεκριμένη διατύπωση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για πρώτη φορά μία μεγάλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει επισήμως στο τραπέζι το ενδεχόμενο ενός οργανωμένου μηχανισμού άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, εγκαταλείποντας τη λογική ότι τα περιοριστικά μέτρα αποτελούν μια μόνιμη κατάσταση χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου.
Σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα La Repubblica, καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου είχε η Lega, η οποία εδώ και καιρό εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στην αυστηρή γραμμή των Βρυξελλών για τη Ρωσία.
Το κόμμα φέρεται να συνέβαλε στην προσθήκη ειδικής αναφοράς σχετικά με τη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι συζητήσεις για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας.
Μηχανισμός άρσης των κυρώσεων
Το ψήφισμα διατηρεί τη στήριξη προς την Ουκρανία και τους πολίτες της, ωστόσο εισάγει για πρώτη φορά επίσημα την ανάγκη δημιουργίας ενός μηχανισμού σταδιακής άρσης των κυρώσεων μετά τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Πρόκειται για μια θέση που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν απαγορευμένη στο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη γραμμή που προωθεί η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas.
Η ίδια έχει ξεκαθαρίσει ότι το νέο πακέτο κυρώσεων θα στοχεύει κυρίως στα αυξημένα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές ενέργειας, ενώ θα επεκτείνεται και σε τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Η συγκεκριμένη διατύπωση μπορεί να μοιάζει τεχνική, όμως πολιτικά είναι εξαιρετικά σημαντική.
Μέχρι σήμερα η κυρίαρχη γραμμή στις Βρυξέλλες ήταν ότι οι κυρώσεις αποτελούν σχεδόν μόνιμο εργαλείο πίεσης και ότι η άρση τους θα εξεταστεί μόνο υπό εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις.
Η ιταλική πρωτοβουλία δείχνει ότι μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα αρχίζει να σκέφτεται το μεταπολεμικό τοπίο και τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Ρωσία μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Η Meloni είχε προειδοποιήσει για την ανάγκη διαλόγου
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση της Giorgia Meloni συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο σταθερών υποστηρικτών της Ουκρανίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιταλίδα πρωθυπουργός είχε κατά καιρούς αφήσει να διαφανεί ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς κάποια μορφή διαλόγου με τη Ρωσία.
Η Meloni είχε υποστηρίξει ότι η στρατιωτική και πολιτική στήριξη προς το Κίεβο δεν πρέπει να αποκλείει τη διπλωματική διάσταση της κρίσης, τονίζοντας σε διάφορες παρεμβάσεις της ότι αργά ή γρήγορα η Ευρώπη θα χρειαστεί να βρει έναν τρόπο συνεννόησης με τη Μόσχα για την επόμενη ημέρα του πολέμου.
Αν και ουδέποτε αμφισβήτησε δημοσίως το ευρωπαϊκό πλαίσιο κυρώσεων, απέφυγε συχνά τη ρητορική της μόνιμης σύγκρουσης που υιοθετούν ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.
Αντίθετα, επέμενε ότι ο τελικός στόχος πρέπει να είναι μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα στην Ευρώπη.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απόφαση του ιταλικού κοινοβουλίου δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία.
Αντιθέτως, αντανακλά μια ευρύτερη συζήτηση που αναπτύσσεται εδώ και καιρό στη Ρώμη σχετικά με το πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις Ευρώπης – Ρωσίας μετά το τέλος του πολέμου.
Η Ιταλία φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιστεί, η γεωγραφία δεν θα αλλάξει.
Η Ρωσία θα παραμείνει βασικός παράγοντας της ευρωπαϊκής ασφάλειας και οποιαδήποτε βιώσιμη αρχιτεκτονική σταθερότητας θα απαιτήσει κάποια μορφή πολιτικού διαλόγου και επαναπροσέγγισης.
Υπέστη σοκ η Kallas
Η Kallas έχει επανειλημμένα ζητήσει ακόμη μεγαλύτερη οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο επιμένοντας στη στρατηγική της κλιμάκωσης των πιέσεων προς τη Μόσχα.
Ωστόσο, η ιταλική πρωτοβουλία δείχνει ότι δεν συμμερίζονται όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την ίδια προσέγγιση.
Πληροφορίες αναφέρουν πως η Kallas είναι έντονα δυσαρεστημένη με την ιταλική πρωτοβουλία ενώ διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για πραγματικό σοκ στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, το νέο πακέτο κυρώσεων που εξετάζουν οι Βρυξέλλες ενδέχεται να επεκταθεί ακόμη και σε θρησκευτικούς φορείς και πρόσωπα που συνδέονται με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη Κύριλλου γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει νέες αντιδράσεις.
Η ιταλική απόφαση αποτελεί ίσως την πρώτη θεσμική παραδοχή ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί αργά ή γρήγορα να συζητήσει όχι μόνο πώς θα επιβάλει κυρώσεις, αλλά και πώς θα τις άρει.
Αναποτελεσματικά τα πακέτα των κυρώσεων στη Ρωσία
Για περισσότερα από τρία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση επένδυσε πολιτικά και οικονομικά στην αντίληψη ότι η διαρκής πίεση θα οδηγούσε τη Ρωσία σε στρατηγική υποχώρηση.
Ωστόσο, παρά τα δεκάδες πακέτα κυρώσεων, η ρωσική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί, οι ενεργειακές εξαγωγές αναπροσαρμόστηκαν σε νέες αγορές και η σύγκρουση στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή.
Η απόφαση της Ιταλίας δεν σηματοδοτεί ακόμη αλλαγή ευρωπαϊκής πολιτικής.
Αποτελεί όμως ένα σαφές μήνυμα ότι στο εσωτερικό της Ευρώπης αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρές αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα μιας στρατηγικής που βασίζεται αποκλειστικά σε νέες κυρώσεις και διαρκή αντιπαράθεση.
Και ίσως για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η συζήτηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αρχίζει να μετατοπίζεται από το ερώτημα «πώς θα αυξήσουμε τις κυρώσεις» στο πολύ πιο δύσκολο ερώτημα: «πώς θα τερματίσουμε τον πόλεμο και θα επιστρέψουμε σε μια νέα ισορροπία με τη Ρωσία».
Η Ευρώπη διχάζεται
Η Ιταλία δεν είναι η μόνη χώρα που εκφράζει προβληματισμό.
Η Ουγγαρία έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στις κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι βλάπτουν περισσότερο την Ευρώπη παρά τη Ρωσία.
Ανάλογες επιφυλάξεις έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς και στη Σλοβακία.
Ακόμη και σε χώρες που παραμένουν επισήμως ευθυγραμμισμένες με τις Βρυξέλλες, παρατηρείται αυξανόμενη ανησυχία για τις οικονομικές συνέπειες της παρατεταμένης αντιπαράθεσης.
Η ιταλική πρωτοβουλία αποκτά έτσι ευρύτερη σημασία, καθώς μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια πιο ανοιχτή συζήτηση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ερώτημα που αποφεύγουν οι Βρυξέλλες
Υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα που μέχρι σήμερα η ευρωπαϊκή ηγεσία αποφεύγει να απαντήσει: Ποια ακριβώς είναι η στρατηγική εξόδου;
Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν ως εργαλείο πίεσης.
Όμως κάθε εργαλείο πίεσης χρειάζεται και έναν πολιτικό στόχο.
Αν η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει την άρση τους ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου, τότε οι κυρώσεις παύουν να αποτελούν διαπραγματευτικό εργαλείο και μετατρέπονται σε μόνιμη κατάσταση αντιπαράθεσης.
Η Ιταλία φαίνεται να αναγνωρίζει αυτή την αντίφαση.
Γι’ αυτό και η συζήτηση που άνοιξε στη Ρώμη ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας κοινοβουλευτικής απόφασης.
Η επόμενη ημέρα των σχέσεων Ευρώπης – Ρωσίας
Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά το μέλλον.
Ακόμη και αν ο πόλεμος στην Ουκρανία τερματιστεί μέσα στα επόμενα χρόνια, η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να συνυπάρχει γεωγραφικά με τη Ρωσία.
Η ανάγκη για εμπορικές σχέσεις, ενεργειακή ασφάλεια, επενδύσεις και περιφερειακή σταθερότητα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.
Αυτό δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν.
Σημαίνει όμως ότι αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να υπάρξει ένα νέο πλαίσιο συνεννόησης.
Η απόφαση του ιταλικού κοινοβουλίου ίσως αποτελεί την πρώτη επίσημη παραδοχή αυτής της πραγματικότητας.
Και αν η πρωτοβουλία της Ρώμης βρει υποστηρικτές και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τότε η συζήτηση για το μέλλον των κυρώσεων μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές συγκρούσεις που θα αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες επιμένουν στην πολιτική των συνεχών κυρώσεων και προετοιμάζουν ήδη το 21ο πακέτο περιοριστικών μέτρων κατά της Μόσχας.
Την ώρα που η ευρωπαϊκή ηγεσία μιλά για περαιτέρω οικονομική πίεση προς τη Ρωσία, η Ιταλία φαίνεται να αναγνωρίζει αυτό που ολοένα και περισσότεροι πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι στην Ευρώπη παραδέχονται ιδιωτικά: ότι η πολιτική των κυρώσεων δεν έχει φέρει τα αποτελέσματα που υποσχέθηκαν οι αρχιτέκτονές της.
Η απόφαση αυτή δεν αλλάζει άμεσα την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Μόσχα.
Ωστόσο, αποτελεί ίσως το πιο ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα μέχρι σήμερα ότι στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής των διαρκών κυρώσεων.
Για πρώτη φορά, ένα από τα ιδρυτικά και μεγαλύτερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει επισήμως στο τραπέζι όχι το πώς θα επιβληθούν νέες κυρώσεις, αλλά το πώς θα μπορούσαν κάποια στιγμή να αρθούν.
Ο ρόλος της Lega
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στη Βουλή της Ιταλίας λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 18-19 Ιουνίου και ακολούθησε την ομιλία της πρωθυπουργού Giorgia Meloni στο κοινοβούλιο, κατά την οποία παρουσιάστηκαν οι βασικές θέσεις της Ρώμης για τα ζητήματα που θα τεθούν στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Το ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε με 170 ψήφους υπέρ, 138 κατά και 3 αποχές, επαναβεβαιώνει τη στήριξη της Ιταλίας προς την Ουκρανία και κάνει λόγο για την ανάγκη επίτευξης μιας «δίκαιης και διαρκούς ειρήνης» με πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της χώρας.
Ωστόσο, το στοιχείο που προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η αναφορά στη «σταδιακή άρση των κυρώσεων μετά το τέλος της σύγκρουσης», καθώς και η πρόβλεψη ότι οι κυρώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως διαπραγματευτικό εργαλείο στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής διαδικασίας.
Η συγκεκριμένη διατύπωση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για πρώτη φορά μία μεγάλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει επισήμως στο τραπέζι το ενδεχόμενο ενός οργανωμένου μηχανισμού άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, εγκαταλείποντας τη λογική ότι τα περιοριστικά μέτρα αποτελούν μια μόνιμη κατάσταση χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου.
Σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα La Repubblica, καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου είχε η Lega, η οποία εδώ και καιρό εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στην αυστηρή γραμμή των Βρυξελλών για τη Ρωσία.
Το κόμμα φέρεται να συνέβαλε στην προσθήκη ειδικής αναφοράς σχετικά με τη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι συζητήσεις για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας.
Μηχανισμός άρσης των κυρώσεων
Το ψήφισμα διατηρεί τη στήριξη προς την Ουκρανία και τους πολίτες της, ωστόσο εισάγει για πρώτη φορά επίσημα την ανάγκη δημιουργίας ενός μηχανισμού σταδιακής άρσης των κυρώσεων μετά τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Πρόκειται για μια θέση που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν απαγορευμένη στο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη γραμμή που προωθεί η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas.
Η ίδια έχει ξεκαθαρίσει ότι το νέο πακέτο κυρώσεων θα στοχεύει κυρίως στα αυξημένα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές ενέργειας, ενώ θα επεκτείνεται και σε τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τη ρωσική αμυντική βιομηχανία.
Η συγκεκριμένη διατύπωση μπορεί να μοιάζει τεχνική, όμως πολιτικά είναι εξαιρετικά σημαντική.
Μέχρι σήμερα η κυρίαρχη γραμμή στις Βρυξέλλες ήταν ότι οι κυρώσεις αποτελούν σχεδόν μόνιμο εργαλείο πίεσης και ότι η άρση τους θα εξεταστεί μόνο υπό εξαιρετικά αυστηρές προϋποθέσεις.
Η ιταλική πρωτοβουλία δείχνει ότι μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα αρχίζει να σκέφτεται το μεταπολεμικό τοπίο και τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Ρωσία μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Η Meloni είχε προειδοποιήσει για την ανάγκη διαλόγου
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση της Giorgia Meloni συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο σταθερών υποστηρικτών της Ουκρανίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιταλίδα πρωθυπουργός είχε κατά καιρούς αφήσει να διαφανεί ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς κάποια μορφή διαλόγου με τη Ρωσία.
Η Meloni είχε υποστηρίξει ότι η στρατιωτική και πολιτική στήριξη προς το Κίεβο δεν πρέπει να αποκλείει τη διπλωματική διάσταση της κρίσης, τονίζοντας σε διάφορες παρεμβάσεις της ότι αργά ή γρήγορα η Ευρώπη θα χρειαστεί να βρει έναν τρόπο συνεννόησης με τη Μόσχα για την επόμενη ημέρα του πολέμου.
Αν και ουδέποτε αμφισβήτησε δημοσίως το ευρωπαϊκό πλαίσιο κυρώσεων, απέφυγε συχνά τη ρητορική της μόνιμης σύγκρουσης που υιοθετούν ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.
Αντίθετα, επέμενε ότι ο τελικός στόχος πρέπει να είναι μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα στην Ευρώπη.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απόφαση του ιταλικού κοινοβουλίου δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία.
Αντιθέτως, αντανακλά μια ευρύτερη συζήτηση που αναπτύσσεται εδώ και καιρό στη Ρώμη σχετικά με το πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις Ευρώπης – Ρωσίας μετά το τέλος του πολέμου.
Η Ιταλία φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιστεί, η γεωγραφία δεν θα αλλάξει.
Η Ρωσία θα παραμείνει βασικός παράγοντας της ευρωπαϊκής ασφάλειας και οποιαδήποτε βιώσιμη αρχιτεκτονική σταθερότητας θα απαιτήσει κάποια μορφή πολιτικού διαλόγου και επαναπροσέγγισης.
Υπέστη σοκ η Kallas
Η Kallas έχει επανειλημμένα ζητήσει ακόμη μεγαλύτερη οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο επιμένοντας στη στρατηγική της κλιμάκωσης των πιέσεων προς τη Μόσχα.
Ωστόσο, η ιταλική πρωτοβουλία δείχνει ότι δεν συμμερίζονται όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την ίδια προσέγγιση.
Πληροφορίες αναφέρουν πως η Kallas είναι έντονα δυσαρεστημένη με την ιταλική πρωτοβουλία ενώ διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για πραγματικό σοκ στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, το νέο πακέτο κυρώσεων που εξετάζουν οι Βρυξέλλες ενδέχεται να επεκταθεί ακόμη και σε θρησκευτικούς φορείς και πρόσωπα που συνδέονται με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη Κύριλλου γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει νέες αντιδράσεις.
Η ιταλική απόφαση αποτελεί ίσως την πρώτη θεσμική παραδοχή ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί αργά ή γρήγορα να συζητήσει όχι μόνο πώς θα επιβάλει κυρώσεις, αλλά και πώς θα τις άρει.
Αναποτελεσματικά τα πακέτα των κυρώσεων στη Ρωσία
Για περισσότερα από τρία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση επένδυσε πολιτικά και οικονομικά στην αντίληψη ότι η διαρκής πίεση θα οδηγούσε τη Ρωσία σε στρατηγική υποχώρηση.
Ωστόσο, παρά τα δεκάδες πακέτα κυρώσεων, η ρωσική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί, οι ενεργειακές εξαγωγές αναπροσαρμόστηκαν σε νέες αγορές και η σύγκρουση στην Ουκρανία παραμένει ανοιχτή.
Η απόφαση της Ιταλίας δεν σηματοδοτεί ακόμη αλλαγή ευρωπαϊκής πολιτικής.
Αποτελεί όμως ένα σαφές μήνυμα ότι στο εσωτερικό της Ευρώπης αρχίζουν να εμφανίζονται σοβαρές αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα μιας στρατηγικής που βασίζεται αποκλειστικά σε νέες κυρώσεις και διαρκή αντιπαράθεση.
Και ίσως για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η συζήτηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αρχίζει να μετατοπίζεται από το ερώτημα «πώς θα αυξήσουμε τις κυρώσεις» στο πολύ πιο δύσκολο ερώτημα: «πώς θα τερματίσουμε τον πόλεμο και θα επιστρέψουμε σε μια νέα ισορροπία με τη Ρωσία».
Η Ευρώπη διχάζεται
Η Ιταλία δεν είναι η μόνη χώρα που εκφράζει προβληματισμό.
Η Ουγγαρία έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στις κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι βλάπτουν περισσότερο την Ευρώπη παρά τη Ρωσία.
Ανάλογες επιφυλάξεις έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς και στη Σλοβακία.
Ακόμη και σε χώρες που παραμένουν επισήμως ευθυγραμμισμένες με τις Βρυξέλλες, παρατηρείται αυξανόμενη ανησυχία για τις οικονομικές συνέπειες της παρατεταμένης αντιπαράθεσης.
Η ιταλική πρωτοβουλία αποκτά έτσι ευρύτερη σημασία, καθώς μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια πιο ανοιχτή συζήτηση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ερώτημα που αποφεύγουν οι Βρυξέλλες
Υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα που μέχρι σήμερα η ευρωπαϊκή ηγεσία αποφεύγει να απαντήσει: Ποια ακριβώς είναι η στρατηγική εξόδου;
Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν ως εργαλείο πίεσης.
Όμως κάθε εργαλείο πίεσης χρειάζεται και έναν πολιτικό στόχο.
Αν η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει την άρση τους ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου, τότε οι κυρώσεις παύουν να αποτελούν διαπραγματευτικό εργαλείο και μετατρέπονται σε μόνιμη κατάσταση αντιπαράθεσης.
Η Ιταλία φαίνεται να αναγνωρίζει αυτή την αντίφαση.
Γι’ αυτό και η συζήτηση που άνοιξε στη Ρώμη ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας κοινοβουλευτικής απόφασης.
Η επόμενη ημέρα των σχέσεων Ευρώπης – Ρωσίας
Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά το μέλλον.
Ακόμη και αν ο πόλεμος στην Ουκρανία τερματιστεί μέσα στα επόμενα χρόνια, η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να συνυπάρχει γεωγραφικά με τη Ρωσία.
Η ανάγκη για εμπορικές σχέσεις, ενεργειακή ασφάλεια, επενδύσεις και περιφερειακή σταθερότητα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.
Αυτό δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν.
Σημαίνει όμως ότι αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να υπάρξει ένα νέο πλαίσιο συνεννόησης.
Η απόφαση του ιταλικού κοινοβουλίου ίσως αποτελεί την πρώτη επίσημη παραδοχή αυτής της πραγματικότητας.
Και αν η πρωτοβουλία της Ρώμης βρει υποστηρικτές και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τότε η συζήτηση για το μέλλον των κυρώσεων μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές συγκρούσεις που θα αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών