Η νεοσύστατη ιρανική αρχή Persian Gulf Strait Authority (PGSA) διένειμε ανοικτή επιστολή στον ναυτιλιακό κλάδο όπου περιγράφει σχέδια επιβολής τέλους μόλις λήξει η 60ήμερη προθεσμία
Το Ιράν θέτει τις βάσεις για ένα νέο καθεστώς διέλευσης σε ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα του κόσμου, όμως η εφαρμογή του θα απαιτήσει τη συναίνεση του Ομάν ώστε να ενισχυθεί η νομική του θωράκιση.
Η Ισλαμική Δημοκρατία επιδιώκει να επιβάλει ένα «ασφάλιστρο διέλευσης» (insurance fee) στα πλοία που περνούν από το Στενό του Hormuz μετά τη λήξη της 60ήμερης συμφωνίας με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα.
Το τέλος αυτό θα ενίσχυε ουσιαστικά τον έλεγχο του Ιράν επί του Στενού του Hormuz, αλλά πιθανότατα θα απαιτούσε τη συνεργασία του γειτονικού Ομάν, τα χωρικά ύδατα του οποίου συνορεύουν με αυτά του Ιράν.
Το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην επιβάλει τέλη κατά τη διάρκεια της 60ήμερης εκεχειρίας με τις ΗΠΑ, γνωστής ως «Islamabad Memorandum of Understanding», όμως η συμφωνία άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου συστήματος μετά τη λήξη της.
Η νεοσύστατη ιρανική αρχή Persian Gulf Strait Authority (PGSA) διένειμε ανοικτή επιστολή στον ναυτιλιακό κλάδο όπου περιγράφει σχέδια επιβολής τέλους μόλις λήξει το 60ήμερο παράθυρο.
«Αυτή η ασφάλιση παρέχεται δωρεάν στον ιδιοκτήτη του πλοίου, με όλα τα έξοδα να καλύπτονται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε η επιστολή, σύμφωνα με το Lloyd’s List, τη ναυτιλιακή υπηρεσία πληροφόρησης.
Η PGSA διατηρεί το δικαίωμα να εισαγάγει στο μέλλον τέλη ασφάλισης και να απαιτεί από τους πλοιοκτήτες την αγορά και ανανέωση σχετικής κάλυψης.
Η ανακοίνωση προβλέπει επίσης τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθούν τα πλοία στο Hormuz, περνώντας κοντά στο ιρανικό νησί Larak.
«Οποιαδήποτε απόκλιση (…) απαγορεύεται αυστηρά και θα θεωρείται παραβίαση», προειδοποίησε η PGSA.
Η αρχή ανέφερε ότι πλέον είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία αιτήσεων διέλευσης και την έκδοση αδειών, διατηρώντας το δικαίωμα να επιβάλλει κυρώσεις, να ανακαλεί άδειες ή να προχωρά σε νομικές ενέργειες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η PGSA έχει ήδη τεθεί υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ.
Αντιδράσεις στη ναυτιλιακή βιομηχανία
Η ναυτιλιακή κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη ως προς την ιδέα πληρωμής τέλους διέλευσης στο Στενό του Hormuz.
Ο Έλληνας εφοπλιστής Ευάγγελος Μαρινάκης προκάλεσε αντιδράσεις όταν δήλωσε ότι είναι διατεθειμένος να πληρώσει τέλος στο Ιράν ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή διέλευση από το Στενό. Υποστήριξε ότι το τέλος θα μπορούσε να αντισταθμίσει τη ζημιά που, όπως είπε, προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν.
«Θα προτιμούσα να πληρώνω ένα τέλος για το δικαίωμα διέλευσης από το Στενό του Hormuz με ασφάλεια, παρά να πληρώνω υπέρογκα υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου», δήλωσε.
Η πλειονότητα των δυτικών πλοιοκτητών και ναυτιλιακών οργανισμών αντιτίθεται έντονα σε οποιοδήποτε τέλος αλλά έχει αφήσει ανοιχτό κανάλι διαπραγμτεύσεων με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριακός Μητσοτάκης δήλωσε στους Financial Times τον Μάιο ότι το Ιράν δεν πρέπει να επιβάλει διόδια στο πέρασμα. Οι ελληνικές ναυτιλιακές οικογένειες κυριαρχούν στο παγκόσμιο εμπόριο, ελέγχοντας περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου.
Ο εφοπλιστής Γεώργιος Προκοπίου έχει επίσης ταχθεί κατά της πληρωμής τελών, αν και η εταιρεία του, Dynacom, ήταν από τις λίγες που συνέχισαν να διέρχονται το Στενό κατά τη διάρκεια του πολέμου και φέρεται να κατέβαλε τέλη στο Ιράν σε κινεζικό γουάν, σύμφωνα με το MEE.
Το νομικό πλαίσιο και το «παράθυρο» του διεθνούς δικαίου
Το Στενό του Hormuz έχει πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο του και αποτελείται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν και του Ιράν.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), τα κράτη γενικά δεν επιτρέπεται να επιβάλλουν διόδια για διέλευση, ακόμη και στα χωρικά τους ύδατα, τα οποία θεωρούνται κυρίαρχο έδαφος.
Ωστόσο, νομικοί ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ιράν μπορεί να επικαλεστεί εξαιρέσεις και προηγούμενα παραδείγματα για να δικαιολογήσει τέλη.
Για παράδειγμα, η Αυστραλία επιβάλλει υποχρεωτικό τέλος πλοήγησης στο Torres, ενώ η Τουρκία, βάσει της Σύμβασης του Μοντρέ (1936), χρεώνει τέλη διέλευσης στον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια για υπηρεσίες ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Με αυτό το πλαίσιο, το «insurance fee» του Ιράν θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως τέλος υπηρεσιών και όχι ως κλασικό «διόδιο».
Ο ρόλος-κλειδί του Ομάν
Κρίσιμος παράγοντας για την εφαρμογή του σχεδίου είναι η στάση του Ομάν.
Αν το Μουσκάτ διαφωνήσει, θεωρητικά θα μπορούσε να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων από τα δικά του χωρικά ύδατα, παρακάμπτοντας το Ιράν — κάτι που θα αποδυνάμωνε σημαντικά τον έλεγχό του στο στενό.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ιράν θα μπορούσε να επιστρέψει σε πιο επιθετικές τακτικές ελέγχου της ναυσιπλοΐας, αυξάνοντας τον κίνδυνο έντασης στην περιοχή.
Ο Donald Trump φέρεται να απείλησε πρόσφατα το Ομάν, εκφράζοντας δυσαρέσκεια επειδή δεν απέρριψε δημόσια την ιρανική πρόταση για επιβολή τέλους.
Από την πλευρά του, Ομανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ιδιωτικά ότι θα μπορούσαν να εξετάσουν ένα τέτοιο σύστημα υπό το πλαίσιο της UNCLOS.
Ο αναλυτής Zakaria al-Muharrmi σημείωσε ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα παράκτια κράτη μπορούν να επιβάλλουν χρεώσεις για συγκεκριμένες υπηρεσίες που παρέχουν σε διερχόμενα πλοία, εφόσον αυτό συνδέεται με ασφάλεια και περιβαλλοντική προστασία.
Η πρόταση του Ιράν για «ασφάλιστρο διέλευσης» στο Στενό του Hormuz εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια θεσμικής κατοχύρωσης ελέγχου σε ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.
Το αν το σχέδιο αυτό θα εξελιχθεί σε νέο καθεστώς ναυτιλιακής διέλευσης ή σε πηγή νέας γεωπολιτικής έντασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση του Ομάν και την αντίδραση της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας.
www.bankingnews.gr
Η Ισλαμική Δημοκρατία επιδιώκει να επιβάλει ένα «ασφάλιστρο διέλευσης» (insurance fee) στα πλοία που περνούν από το Στενό του Hormuz μετά τη λήξη της 60ήμερης συμφωνίας με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα.
Το τέλος αυτό θα ενίσχυε ουσιαστικά τον έλεγχο του Ιράν επί του Στενού του Hormuz, αλλά πιθανότατα θα απαιτούσε τη συνεργασία του γειτονικού Ομάν, τα χωρικά ύδατα του οποίου συνορεύουν με αυτά του Ιράν.
Το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην επιβάλει τέλη κατά τη διάρκεια της 60ήμερης εκεχειρίας με τις ΗΠΑ, γνωστής ως «Islamabad Memorandum of Understanding», όμως η συμφωνία άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου συστήματος μετά τη λήξη της.
Η νεοσύστατη ιρανική αρχή Persian Gulf Strait Authority (PGSA) διένειμε ανοικτή επιστολή στον ναυτιλιακό κλάδο όπου περιγράφει σχέδια επιβολής τέλους μόλις λήξει το 60ήμερο παράθυρο.
«Αυτή η ασφάλιση παρέχεται δωρεάν στον ιδιοκτήτη του πλοίου, με όλα τα έξοδα να καλύπτονται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε η επιστολή, σύμφωνα με το Lloyd’s List, τη ναυτιλιακή υπηρεσία πληροφόρησης.
Η PGSA διατηρεί το δικαίωμα να εισαγάγει στο μέλλον τέλη ασφάλισης και να απαιτεί από τους πλοιοκτήτες την αγορά και ανανέωση σχετικής κάλυψης.
Η ανακοίνωση προβλέπει επίσης τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθούν τα πλοία στο Hormuz, περνώντας κοντά στο ιρανικό νησί Larak.
«Οποιαδήποτε απόκλιση (…) απαγορεύεται αυστηρά και θα θεωρείται παραβίαση», προειδοποίησε η PGSA.
Η αρχή ανέφερε ότι πλέον είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία αιτήσεων διέλευσης και την έκδοση αδειών, διατηρώντας το δικαίωμα να επιβάλλει κυρώσεις, να ανακαλεί άδειες ή να προχωρά σε νομικές ενέργειες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η PGSA έχει ήδη τεθεί υπό κυρώσεις από τις ΗΠΑ.
Αντιδράσεις στη ναυτιλιακή βιομηχανία
Η ναυτιλιακή κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη ως προς την ιδέα πληρωμής τέλους διέλευσης στο Στενό του Hormuz.
Ο Έλληνας εφοπλιστής Ευάγγελος Μαρινάκης προκάλεσε αντιδράσεις όταν δήλωσε ότι είναι διατεθειμένος να πληρώσει τέλος στο Ιράν ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή διέλευση από το Στενό. Υποστήριξε ότι το τέλος θα μπορούσε να αντισταθμίσει τη ζημιά που, όπως είπε, προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν.
«Θα προτιμούσα να πληρώνω ένα τέλος για το δικαίωμα διέλευσης από το Στενό του Hormuz με ασφάλεια, παρά να πληρώνω υπέρογκα υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου», δήλωσε.
Η πλειονότητα των δυτικών πλοιοκτητών και ναυτιλιακών οργανισμών αντιτίθεται έντονα σε οποιοδήποτε τέλος αλλά έχει αφήσει ανοιχτό κανάλι διαπραγμτεύσεων με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριακός Μητσοτάκης δήλωσε στους Financial Times τον Μάιο ότι το Ιράν δεν πρέπει να επιβάλει διόδια στο πέρασμα. Οι ελληνικές ναυτιλιακές οικογένειες κυριαρχούν στο παγκόσμιο εμπόριο, ελέγχοντας περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου.
Ο εφοπλιστής Γεώργιος Προκοπίου έχει επίσης ταχθεί κατά της πληρωμής τελών, αν και η εταιρεία του, Dynacom, ήταν από τις λίγες που συνέχισαν να διέρχονται το Στενό κατά τη διάρκεια του πολέμου και φέρεται να κατέβαλε τέλη στο Ιράν σε κινεζικό γουάν, σύμφωνα με το MEE.
Το νομικό πλαίσιο και το «παράθυρο» του διεθνούς δικαίου
Το Στενό του Hormuz έχει πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο του και αποτελείται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν και του Ιράν.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), τα κράτη γενικά δεν επιτρέπεται να επιβάλλουν διόδια για διέλευση, ακόμη και στα χωρικά τους ύδατα, τα οποία θεωρούνται κυρίαρχο έδαφος.
Ωστόσο, νομικοί ειδικοί επισημαίνουν ότι το Ιράν μπορεί να επικαλεστεί εξαιρέσεις και προηγούμενα παραδείγματα για να δικαιολογήσει τέλη.
Για παράδειγμα, η Αυστραλία επιβάλλει υποχρεωτικό τέλος πλοήγησης στο Torres, ενώ η Τουρκία, βάσει της Σύμβασης του Μοντρέ (1936), χρεώνει τέλη διέλευσης στον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια για υπηρεσίες ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Με αυτό το πλαίσιο, το «insurance fee» του Ιράν θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως τέλος υπηρεσιών και όχι ως κλασικό «διόδιο».
Ο ρόλος-κλειδί του Ομάν
Κρίσιμος παράγοντας για την εφαρμογή του σχεδίου είναι η στάση του Ομάν.
Αν το Μουσκάτ διαφωνήσει, θεωρητικά θα μπορούσε να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων από τα δικά του χωρικά ύδατα, παρακάμπτοντας το Ιράν — κάτι που θα αποδυνάμωνε σημαντικά τον έλεγχό του στο στενό.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Ιράν θα μπορούσε να επιστρέψει σε πιο επιθετικές τακτικές ελέγχου της ναυσιπλοΐας, αυξάνοντας τον κίνδυνο έντασης στην περιοχή.
Ο Donald Trump φέρεται να απείλησε πρόσφατα το Ομάν, εκφράζοντας δυσαρέσκεια επειδή δεν απέρριψε δημόσια την ιρανική πρόταση για επιβολή τέλους.
Από την πλευρά του, Ομανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ιδιωτικά ότι θα μπορούσαν να εξετάσουν ένα τέτοιο σύστημα υπό το πλαίσιο της UNCLOS.
Ο αναλυτής Zakaria al-Muharrmi σημείωσε ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα παράκτια κράτη μπορούν να επιβάλλουν χρεώσεις για συγκεκριμένες υπηρεσίες που παρέχουν σε διερχόμενα πλοία, εφόσον αυτό συνδέεται με ασφάλεια και περιβαλλοντική προστασία.
Η πρόταση του Ιράν για «ασφάλιστρο διέλευσης» στο Στενό του Hormuz εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια θεσμικής κατοχύρωσης ελέγχου σε ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.
Το αν το σχέδιο αυτό θα εξελιχθεί σε νέο καθεστώς ναυτιλιακής διέλευσης ή σε πηγή νέας γεωπολιτικής έντασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση του Ομάν και την αντίδραση της διεθνούς ναυτιλιακής κοινότητας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών