Βόμβα μεγατόνων - Η HSBC στο μάτι του κυκλώνα για ξέπλυμα - σοκ από την Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου

Ο φάκελος που αφορά τη σχέση της HSBC με την οικογένεια Salameh του Λιβάνου και την εταιρεία Forry Associates έχει τεθεί στο επίκεντρο διεθνούς έρευνας για πιθανές παραβιάσεις κανόνων κατά του ξεπλύματος χρήματος, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει δικαστικές και εποπτικές αρχές.
Η υπόθεση ξεκινά τον Φεβρουάριο του 2013, όταν υπεύθυνος συμμόρφωσης της HSBC εντόπισε ύποπτες ροές κεφαλαίων μέσω λογαριασμού της ιδιωτικής τραπεζικής μονάδας της στην Ελβετία. Ο λογαριασμός ανήκε στην Forry Associates, εταιρεία που συνδεόταν με τον Raja Salameh, αδελφό του τότε διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Λιβάνου, Riad Salameh. Μέσω του συγκεκριμένου λογαριασμού είχαν διακινηθεί πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση για τη φύση των συναλλαγών, γεγονός που προκάλεσε ανησυχία στους ελεγκτικούς μηχανισμούς της τράπεζας.
Παρά την αρχική διερεύνηση από τις εσωτερικές ομάδες της HSBC, η υπόθεση προωθήθηκε σε ανώτερα διοικητικά κλιμάκια, τα οποία εξέταζαν σχέσεις με πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα. Τελικά, η τράπεζα αποφάσισε να διατηρήσει τη συνεργασία με την Forry Associates, επιλογή που αργότερα θα βρεθεί στο επίκεντρο έντονης κριτικής.
Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα και πηγές που γνωρίζουν τη γαλλική δικαστική έρευνα, η απόφαση αυτή συνδέεται με ευρύτερο σκάνδαλο φερόμενης υπεξαίρεσης εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από την Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου. Οι γαλλικές αρχές έχουν απαγγείλει προκαταρκτικές κατηγορίες κατά της ελβετικής ιδιωτικής τραπεζικής μονάδας της HSBC, εξετάζοντας τον ρόλο της σε πιθανή διευκόλυνση της μεταφοράς κεφαλαίων.
Οι έρευνες αναφέρουν ότι την περίοδο 2002–2015 περίπου 330 εκατομμύρια δολάρια μεταφέρθηκαν από την Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου προς την Forry Associates. Επιπλέον, εντοπίστηκαν 174 συναλλαγές από την εταιρεία προς προσωπικούς λογαριασμούς του Raja Salameh στην HSBC μεταξύ 2009 και 2016, συνολικού ύψους 204 εκατομμυρίων δολαρίων.

Αρνείται κάθε εμπλοκή

Ο Riad Salameh αρνείται διαχρονικά κάθε εμπλοκή, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε σχέση με την εταιρεία. Ωστόσο, ερευνητικές αρχές στον Λίβανο και την Ευρώπη υποστηρίζουν ότι η Forry Associates βρισκόταν στον πυρήνα ενός συστήματος διαχείρισης και διοχέτευσης δημόσιων κεφαλαίων που φέρονται να κατέληγαν σε ιδιωτικά συμφέροντα.
Παράλληλα, η ελβετική εποπτική αρχή FINMA είχε ήδη διαπιστώσει σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων κατά του ξεπλύματος χρήματος από την ελβετική μονάδα της HSBC, επισημαίνοντας ελλείψεις στη διαχείριση πελατών υψηλού ρίσκου και καθυστερήσεις στην αναφορά ύποπτων συναλλαγών. Στην έκθεσή της, η FINMA υπογράμμισε ότι η τράπεζα δεν αναγνώρισε έγκαιρα ενδείξεις παράνομων δραστηριοτήτων ούτε τήρησε επαρκώς τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας.
Η περίοδος στην οποία εστιάζει η έρευνα (2001–2016) είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την HSBC, καθώς η τράπεζα είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με βαρύ πρόστιμο στις ΗΠΑ το 2012 για υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος που αφορούσαν καρτέλ ναρκωτικών και παράνομες χρηματοδοτήσεις. Οι αρχές είχαν τότε επισημάνει και εσωτερικές αδυναμίες συμμόρφωσης.
Η HSBC έχει δηλώσει ότι οι τρέχουσες έρευνες ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στον όμιλο, ενώ έχει ήδη τερματίσει σχέσεις με μεγάλο αριθμό πελατών υψηλού πλούτου από τη Μέση Ανατολή. Η τράπεζα δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Η σχέση της HSBC με τους αδελφούς Salameh ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν απέκτησε την Republic National Bank of New York, κληρονομώντας παράλληλα πελατειακές σχέσεις και τραπεζικά στελέχη με διασυνδέσεις στον Λίβανο. Λίγο μετά, άνοιξε λογαριασμό για την Forry Associates, εταιρεία εγγεγραμμένη στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, η οποία φέρεται να ελεγχόταν από τον Raja Salameh μέσω υπεράκτιων δομών.
Η εταιρεία παρουσιαζόταν ως ενδιάμεσος για προμήθειες από την Κεντρική Τράπεζα του Λιβάνου, όμως αργότερα οι έρευνες δεν κατάφεραν να επιβεβαιώσουν ουσιαστική εμπορική δραστηριότητα πέρα από τη διαχείριση κεφαλαίων. Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των εσωτερικών συστημάτων συμμόρφωσης της HSBC, η σχέση με τον λογαριασμό διατηρήθηκε για χρόνια.
Το 2016 η τράπεζα προχώρησε τελικά στο κλείσιμο όλων των σχετικών λογαριασμών, επικαλούμενη αξιολόγηση κινδύνου. Ωστόσο, οι ερευνητικές αρχές υποστηρίζουν ότι σημαντικό μέρος των ύποπτων ροών κεφαλαίων είχε ήδη πραγματοποιηθεί, πριν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα.
Η υπόθεση παραμένει αντικείμενο δικαστικής διερεύνησης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ τόσο ο Riad Salameh όσο και εμπλεκόμενα τραπεζικά στελέχη αρνούνται κάθε κατηγορία περί παράνομης δραστηριότητας.

www.bankingnews.gr