Ενεργειακός εφιάλτης προ των πυλών: Αντιμέτωπη με ολική κατάρρευση η Ευρώπη σε ενδεχόμενο μπλόκο στο ρωσικό αέριο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να καθυστερήσει την προγραμματισμένη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το 2027, καθώς διαφορετικά κινδυνεύει να βρεθεί υπερβολικά εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποιεί ο επικεφαλής ενός από τους βασικούς ενεργειακούς εισαγωγικούς κόμβους της Ευρώπης.
Ο Iván Jiménez, επικεφαλής του λιμανιού του Μπιλμπάο στην Ισπανία, δήλωσε στους Financial Times ότι, παρότι οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου πρέπει να μειωθούν, αυτό «δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη». Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ροές ρωσικού LNG προς την Ευρώπη έχουν αυξηθεί ξανά μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Η απαγόρευση, η οποία προβλέπει σταδιακή κατάργηση των συμβολαίων LNG από την 1η Ιανουαρίου, αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής αποδέσμευσης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.
Στην περίπτωση της Ισπανίας, τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την κυριαρχία της Αλγερίας ως βασικού προμηθευτή μέσω αγωγών, η Ρωσία κάλυψε το 27,8% των αναγκών φυσικού αερίου τον Μάιο, αυξημένο σημαντικά σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με τη διαχειρίστρια δικτύου Enagás.
Η υπουργός Ενέργειας της Ισπανίας Sara Aagesen Muñoz υπογράμμισε ότι η απαγόρευση θα πρέπει να εφαρμοστεί κανονικά, σημειώνοντας ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στις ρωσικές εισαγωγές είναι προσωρινές και συνδέονται με συγκυριακούς παράγοντες και τη μεταβλητότητα των τιμών. Όπως δήλωσε, η Ευρώπη πρέπει να απεξαρτηθεί πλήρως από το ρωσικό φυσικό αέριο από την 1η Ιανουαρίου.
Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών εξαγωγών LNG προς την Ευρώπη προέρχεται από το κοίτασμα Yamal της Novatek, ενώ χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία συνεχίζουν να λαμβάνουν ρωσικό αέριο μέσω αγωγών, με στόχο την πλήρη απεξάρτηση έως το 2027.

Δύσκολες οι διαπραγματεύσεις εντός ΕΕ

Οι διαπραγματεύσεις εντός της ΕΕ παραμένουν δύσκολες, καθώς ορισμένα κράτη εξαρτώνται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική ενέργεια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης έως τον Νοέμβριο του 2027 σε περίπτωση δυσκολιών στην ενεργειακή επάρκεια.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για πιθανή απαγόρευση επεκτείνεται και σε άλλα ενεργειακά προϊόντα, αν και προς το παρόν έχει «παγώσει» λόγω της ενεργειακής κρίσης. Ο επίτροπος ενέργειας Dan Jørgensen επιμένει ωστόσο ότι η απαγόρευση στο φυσικό αέριο θα τεθεί σε ισχύ κανονικά.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, το κοίτασμα Yamal εξήγαγε 8,7 εκατ. τόνους LNG τους πρώτους μήνες του 2026, με το Μπιλμπάο να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς.
Παράλληλα, η αυξημένη ροή ρωσικού LNG προς χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία και το Βέλγιο καταλήγει συχνά να αναδιανέμεται και σε άλλες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, μέσω εταιρειών όπως η SEFE.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν έντονες διακυμάνσεις: ενώ οι αμερικανικές προμήθειες είχαν ενισχυθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, οι ρωσικές εισαγωγές επανήλθαν σε υψηλά επίπεδα τους πρώτους μήνες του 2026, προκαλώντας νέο κύκλο συζήτησης για την ενεργειακή στρατηγική της Ευρώπης.
Ο Jiménez προειδοποιεί ότι η απότομη μείωση των ρωσικών προμηθειών θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για την ενεργειακή ανθεκτικότητα της ΕΕ, τονίζοντας ότι οι εισαγωγείς πιθανότατα θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν περισσότερα φορτία πριν τεθεί πλήρως σε ισχύ η απαγόρευση.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το ρωσικό LNG παραμένει ανταγωνιστικό τόσο σε ποιότητα όσο και σε τιμή σε σχέση με άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών εξαγωγών.
Η αυξανόμενη παρουσία του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, που έχει πλέον φτάσει σε σημαντικό μερίδιο των συνολικών εισαγωγών, ενισχύει τον ανταγωνισμό αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες γύρω από την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ.
Τέλος, ο Jiménez εκτιμά ότι οι πολιτικές πιέσεις, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενδέχεται να επηρεάσουν τη συζήτηση γύρω από την απαγόρευση, αλλά επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να λάβει αποφάσεις με βάση τα δικά της στρατηγικά συμφέροντα και την ενεργειακή της ασφάλεια.

www.bankingnews.gr