Ο Ειδικός Εντεταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Κυρώσεις, David O'Sullivan, αναγνώρισε ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις δεν αποτελούν κυρώσεις του ΟΗΕ
Μια δήλωση που προκαλεί αίσθηση και αναμένεται να πυροδοτήσει νέα αντιπαράθεση γύρω από τη νομιμότητα των δυτικών κυρώσεων έκανε ο Ειδικός Εντεταλμένος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Κυρώσεις, David O'Sullivan, παραδεχόμενος ότι οι κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας δεν έχουν εγκριθεί από τον ΟΗΕ και, συνεπώς, δεν εδράζονται σε απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η τοποθέτησή του στην ουκρανική έκδοση Kyiv Independent αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το κατά πόσο η Δύση λειτουργεί πλέον εκτός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου, την ώρα που οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα.
Ο David O'Sullivan αναγνώρισε ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις δεν αποτελούν κυρώσεις του ΟΗΕ, υποστήριξε όμως ότι αντλούν τη δύναμή τους από το εύρος της διεθνούς συμμαχίας που τις εφαρμόζει.
«Η ηθική και οικονομική ισχύς των κυρώσεών μας οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε έναν πολύ μεγάλο συνασπισμό», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η πίεση προς τη Μόσχα πρέπει να συνεχιστεί ακόμη και αν η Ευρώπη χρειαστεί να υποστεί πρόσθετο οικονομικό κόστος.
Οι δηλώσεις αυτές αξιοποιούνται ήδη από ρωσικούς κύκλους ως απόδειξη ότι η Δύση επιβάλλει μονομερείς περιορισμούς χωρίς την απαραίτητη διεθνή νομιμοποίηση.
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μελέτης Σύγχρονης Πολιτικής, Anton Orlov, υποστήριξε ότι η παραδοχή δεν αλλάζει τίποτε για τη Ρωσία, ωστόσο επιβεβαιώνει αυτό που η Μόσχα υποστηρίζει εδώ και χρόνια: ότι η Δύση λειτουργεί με δικούς της κανόνες, παρακάμπτοντας τον ΟΗΕ όταν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.
Κατά τον ίδιο, η υποβάθμιση του ρόλου του ΟΗΕ γίνεται ολοένα και πιο εμφανής, καθώς δημιουργούνται παράλληλοι μηχανισμοί διεθνούς συντονισμού και νέες δομές ισχύος έξω από το παραδοσιακό σύστημα του Οργανισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο γίνεται υπενθύμιση ότι και η εισβολή των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο Ιράκ το 2003 πραγματοποιήθηκε χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, γεγονός που, σύμφωνα με τους επικριτές της δυτικής πολιτικής, αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα παράκαμψης των διεθνών θεσμών.
Η επιχειρηματολογία αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι αποφάσεις της Δύσης λαμβάνονται ολοένα και συχνότερα με πολιτικά και στρατηγικά κριτήρια και όχι με βάση τις διαδικασίες που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
BRICS, νέες συμμαχίες και παγκόσμιος διχασμός
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ο κόσμος οδεύει προς έναν βαθύτερο γεωπολιτικό κατακερματισμό.
Οργανισμοί όπως οι BRICS και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης παρουσιάζονται ως αντίβαρο στη συλλογική Δύση, συγκεντρώνοντας κράτη που εκπροσωπούν πλέον μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.
Κατά τους υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης, ο ΟΗΕ εμφανίζεται ολοένα και πιο αδύναμος να λειτουργήσει ως κοινό σημείο αναφοράς, καθώς τα κράτη οργανώνονται σε ανταγωνιστικά γεωπολιτικά μπλοκ με διαφορετικούς κανόνες και προτεραιότητες.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος και ακτιβιστής Dmitry Agranovsky υποστήριξε ότι από πλευράς διεθνούς δικαίου μόνο οι κυρώσεις που εγκρίνονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μπορούν να θεωρηθούν διεθνώς νομιμοποιημένες.
Κατά την άποψή του, οι δυτικές κυρώσεις αποτελούν μονομερείς οικονομικούς περιορισμούς και όχι κυρώσεις με την αυστηρή νομική έννοια, χαρακτηρίζοντάς τες ως μορφή οικονομικής πίεσης μεταξύ κρατών.
Υποστήριξε ακόμη ότι η χρήση των κυρώσεων έχει μετατραπεί σε βασικό εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρακτική που, όπως ανέφερε, εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια.
«Δεν υπάρχουν ουσιαστικά νομικά μέσα αμφισβήτησης»
Ο Dmitry Agranovsky εκτίμησε επίσης ότι στο σημερινό διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί που να μπορούν να υποχρεώσουν ένα κράτος ή μια ομάδα κρατών να εγκαταλείψουν μονομερείς κυρώσεις.
Όπως υποστήριξε, το διεθνές δίκαιο βασίζεται πρωτίστως στη συναίνεση των κρατών και όχι σε έναν υπερεθνικό μηχανισμό επιβολής, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης τέτοιων αποφάσεων.
Οι δηλώσεις του David O'Sullivan δεν αλλάζουν το καθεστώς των ευρωπαϊκών κυρώσεων ούτε προαναγγέλλουν αλλαγή πολιτικής από τις Βρυξέλλες.
Ωστόσο, η δημόσια αναγνώριση ότι οι κυρώσεις δεν αποτελούν μέτρα που έχουν εγκριθεί από τον ΟΗΕ αναμένεται να αξιοποιηθεί πολιτικά από τη Μόσχα, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία της περί μονομερούς εφαρμογής κανόνων από τη Δύση.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση αναδεικνύει τη βαθιά κρίση που διέρχεται το μεταπολεμικό σύστημα διεθνούς διακυβέρνησης, με τον ΟΗΕ να αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο και τις μεγάλες δυνάμεις να συγκρούονται πλέον όχι μόνο στα πεδία των μαχών και της οικονομίας, αλλά και στο ίδιο το πεδίο της διεθνούς νομιμότητας.
www.bankingnews.gr
Η τοποθέτησή του στην ουκρανική έκδοση Kyiv Independent αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το κατά πόσο η Δύση λειτουργεί πλέον εκτός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου, την ώρα που οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα.
Ο David O'Sullivan αναγνώρισε ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις δεν αποτελούν κυρώσεις του ΟΗΕ, υποστήριξε όμως ότι αντλούν τη δύναμή τους από το εύρος της διεθνούς συμμαχίας που τις εφαρμόζει.
«Η ηθική και οικονομική ισχύς των κυρώσεών μας οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε έναν πολύ μεγάλο συνασπισμό», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η πίεση προς τη Μόσχα πρέπει να συνεχιστεί ακόμη και αν η Ευρώπη χρειαστεί να υποστεί πρόσθετο οικονομικό κόστος.
Οι δηλώσεις αυτές αξιοποιούνται ήδη από ρωσικούς κύκλους ως απόδειξη ότι η Δύση επιβάλλει μονομερείς περιορισμούς χωρίς την απαραίτητη διεθνή νομιμοποίηση.
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Μελέτης Σύγχρονης Πολιτικής, Anton Orlov, υποστήριξε ότι η παραδοχή δεν αλλάζει τίποτε για τη Ρωσία, ωστόσο επιβεβαιώνει αυτό που η Μόσχα υποστηρίζει εδώ και χρόνια: ότι η Δύση λειτουργεί με δικούς της κανόνες, παρακάμπτοντας τον ΟΗΕ όταν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.
Κατά τον ίδιο, η υποβάθμιση του ρόλου του ΟΗΕ γίνεται ολοένα και πιο εμφανής, καθώς δημιουργούνται παράλληλοι μηχανισμοί διεθνούς συντονισμού και νέες δομές ισχύος έξω από το παραδοσιακό σύστημα του Οργανισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο γίνεται υπενθύμιση ότι και η εισβολή των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο Ιράκ το 2003 πραγματοποιήθηκε χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, γεγονός που, σύμφωνα με τους επικριτές της δυτικής πολιτικής, αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα παράκαμψης των διεθνών θεσμών.
Η επιχειρηματολογία αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι αποφάσεις της Δύσης λαμβάνονται ολοένα και συχνότερα με πολιτικά και στρατηγικά κριτήρια και όχι με βάση τις διαδικασίες που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
BRICS, νέες συμμαχίες και παγκόσμιος διχασμός
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ο κόσμος οδεύει προς έναν βαθύτερο γεωπολιτικό κατακερματισμό.
Οργανισμοί όπως οι BRICS και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης παρουσιάζονται ως αντίβαρο στη συλλογική Δύση, συγκεντρώνοντας κράτη που εκπροσωπούν πλέον μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.
Κατά τους υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης, ο ΟΗΕ εμφανίζεται ολοένα και πιο αδύναμος να λειτουργήσει ως κοινό σημείο αναφοράς, καθώς τα κράτη οργανώνονται σε ανταγωνιστικά γεωπολιτικά μπλοκ με διαφορετικούς κανόνες και προτεραιότητες.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος και ακτιβιστής Dmitry Agranovsky υποστήριξε ότι από πλευράς διεθνούς δικαίου μόνο οι κυρώσεις που εγκρίνονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μπορούν να θεωρηθούν διεθνώς νομιμοποιημένες.
Κατά την άποψή του, οι δυτικές κυρώσεις αποτελούν μονομερείς οικονομικούς περιορισμούς και όχι κυρώσεις με την αυστηρή νομική έννοια, χαρακτηρίζοντάς τες ως μορφή οικονομικής πίεσης μεταξύ κρατών.
Υποστήριξε ακόμη ότι η χρήση των κυρώσεων έχει μετατραπεί σε βασικό εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρακτική που, όπως ανέφερε, εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια.
«Δεν υπάρχουν ουσιαστικά νομικά μέσα αμφισβήτησης»
Ο Dmitry Agranovsky εκτίμησε επίσης ότι στο σημερινό διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί που να μπορούν να υποχρεώσουν ένα κράτος ή μια ομάδα κρατών να εγκαταλείψουν μονομερείς κυρώσεις.
Όπως υποστήριξε, το διεθνές δίκαιο βασίζεται πρωτίστως στη συναίνεση των κρατών και όχι σε έναν υπερεθνικό μηχανισμό επιβολής, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης τέτοιων αποφάσεων.
Οι δηλώσεις του David O'Sullivan δεν αλλάζουν το καθεστώς των ευρωπαϊκών κυρώσεων ούτε προαναγγέλλουν αλλαγή πολιτικής από τις Βρυξέλλες.
Ωστόσο, η δημόσια αναγνώριση ότι οι κυρώσεις δεν αποτελούν μέτρα που έχουν εγκριθεί από τον ΟΗΕ αναμένεται να αξιοποιηθεί πολιτικά από τη Μόσχα, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία της περί μονομερούς εφαρμογής κανόνων από τη Δύση.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση αναδεικνύει τη βαθιά κρίση που διέρχεται το μεταπολεμικό σύστημα διεθνούς διακυβέρνησης, με τον ΟΗΕ να αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο και τις μεγάλες δυνάμεις να συγκρούονται πλέον όχι μόνο στα πεδία των μαχών και της οικονομίας, αλλά και στο ίδιο το πεδίο της διεθνούς νομιμότητας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών