H μαζική απομείωση των στρατηγικών αποθεμάτων αφήνει πλέον την παγκόσμια οικονομία περισσότερο εκτεθειμένη σε νέες διαταραχές και απότομες εκτινάξεις των τιμών.
Παρά την ιστορική απώλεια άνω του 1 δισ. βαρελιών πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, η παγκόσμια αγορά απέφυγε την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η μαζική απομείωση των στρατηγικών αποθεμάτων αφήνει πλέον την παγκόσμια οικονομία περισσότερο εκτεθειμένη σε νέες διαταραχές και απότομες εκτινάξεις των τιμών.
Η μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου απορρόφησε με εντυπωσιακή ανθεκτικότητα την απώλεια άνω του ενός δισεκατομμυρίου βαρελιών από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, καθώς μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία παραμένει μακριά και τα αποθέματα ασφαλείας έχουν πλέον αποδυναμωθεί, αυξάνεται ο κίνδυνος νέων ισχυρών ανατιμήσεων στις τιμές του πετρελαίου.
Η απόφαση της Τεχεράνης να περιορίσει τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz, ως απάντηση στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, προκάλεσε έντονες ανησυχίες για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η σύγκρουση προκάλεσε τη μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή στην ιστορία, με τις απώλειες προσφοράς να φθάνουν στο αποκορύφωμά τους τα 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Παρ' όλα αυτά, οι φόβοι ότι η Ασία και η Ευρώπη θα αντιμετώπιζαν ελλείψεις σε βενζίνη, ντίζελ ή καύσιμα αεροσκαφών δεν επιβεβαιώθηκαν. Οι τιμές του Brent έφθασαν περίπου τα 126 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο — περίπου 20 δολάρια χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του 2008 — ενώ σήμερα κινούνται χαμηλότερα από τα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο ανώτερος οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, John Baffes, σημειώνει ότι η αντίδραση της αγοράς δείχνει πως οι επενδυτές αντιμετώπισαν τη διαταραχή ως σοβαρή αλλά διαχειρίσιμη, αντανακλώντας μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ανθεκτικότητα των σημερινών ενεργειακών και οικονομικών συστημάτων.
Οι τρεις παράγοντες που απέτρεψαν την ενεργειακή κρίση
Πέρα από τη διαχρονική μείωση της εξάρτησης των οικονομιών από το πετρέλαιο μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, τρεις βασικοί παράγοντες συνέβαλαν ώστε να αποφευχθεί το χειρότερο σενάριο.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποίησαν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών, η Κίνα περιόρισε σημαντικά τις εισαγωγές πετρελαίου, ενώ πολλές χώρες χρησιμοποίησαν συνολικά περίπου ένα δισεκατομμύριο βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης στην ιστορία συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων υπό τον IEA.
Ο καθοριστικός ρόλος της Κίνας
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Κίνα διέθετε αποθέματα σχεδόν 1,4 δισ. βαρελιών πετρελαίου, περισσότερα ακόμη και από τα συνολικά στρατηγικά αποθέματα των 32 χωρών-μελών του IEA, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 1,2 δισ. βαρέλια, συμπεριλαμβανομένων των 413 εκατ. βαρελιών των ΗΠΑ.
Παράλληλα, η ταχεία διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων και η μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή πετρελαίου και πετροχημικών επέτρεψαν στο Πεκίνο να προσαρμόσει αποτελεσματικά τη ζήτηση.
Ο αναλυτής του Oxford Institute for Energy Studies, Ilia Bouchouev, εκτιμά ότι η Κίνα διαχειρίζεται πλέον την αγορά πολύ αποτελεσματικότερα ακόμη και από τον OPEC στο παρελθόν.
Η μείωση των κινεζικών εισαγωγών, σε συνδυασμό με την αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα του IEA, έδωσαν σημαντική ανάσα στην αγορά.
Παράλληλα, οι επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump ότι ο πόλεμος πλησίαζε στο τέλος του περιόρισαν τις προσδοκίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών, αποθαρρύνοντας τα επενδυτικά κεφάλαια από τη δημιουργία μεγάλων ανοδικών θέσεων στην αγορά πετρελαίου.
Η ειρήνη δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί
Μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός τον προηγούμενο μήνα, η αγορά κινείται σταδιακά προς συνθήκες κανονικότητας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει πιο σύνθετη.
Παρότι η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ιράκ και το Μπαχρέιν αυξάνουν ξανά την παραγωγή και τις εξαγωγές τους, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές που προκλήθηκαν από τις ιρανικές επιθέσεις θα χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν πλήρως.
Ταυτόχρονα, τα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz εξακολουθούν να δείχνουν χαμηλότερες ροές σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει αργή, με βασικά ζητήματα — όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — να εξακολουθούν να παραμένουν άλυτα.
Τα αποθέματα εξαντλήθηκαν και οι κίνδυνοι αυξάνονται
Το μεγαλύτερο πρόβλημα πλέον αφορά την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων.
Η παγκόσμια οικονομία κατάφερε να αντέξει το σοκ χάρη στη μεγαλύτερη στην ιστορία αποδέσμευση αποθεμάτων, όμως τα αποθέματα ασφαλείας έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά.
Ο Ilia Bouchouev επισημαίνει ότι αυτό δεν σημαίνει πως η αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει, αλλά ότι οι μελλοντικές τιμές είναι πλέον πολύ πιο ευάλωτες σε απότομες διακυμάνσεις.
Κάθε αύξηση κατά 5 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου συνεπάγεται πρόσθετο ετήσιο κόστος περίπου 190 δισ. δολαρίων για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα κοστίσει ακριβά
Η επαναφορά των στρατηγικών αποθεμάτων αναμένεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα δαπανηρή.
Πριν από τον πόλεμο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εκτιμούσε ότι οι τιμές του πετρελαίου την περίοδο 2027-2028 θα κυμαίνονταν μεταξύ 63 και 64 δολαρίων ανά βαρέλι. Μετά τη σύγκρουση, οι προβλέψεις έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά στα 65 έως 75 δολάρια.
Με τις σημερινές τιμές του Brent, η αναπλήρωση των αποθεμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περισσότερα από 70 δισ. δολάρια.
Μέχρι να αποκατασταθούν πλήρως τα αποθέματα, η παγκόσμια αγορά ενέργειας θα συνεχίσει να λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας σε ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Όπως προειδοποιεί ο επικεφαλής ερευνών της MST Marquee, Saul Kavonic, οι αγορές ενδέχεται να υποτιμούν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις ροές πετρελαίου, καθώς το Ιράν πιθανότατα θα συνεχίσει να αναζητά αφορμές για να παρεμποδίζει τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
www.bankingnews.gr
Η μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου απορρόφησε με εντυπωσιακή ανθεκτικότητα την απώλεια άνω του ενός δισεκατομμυρίου βαρελιών από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, καθώς μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία παραμένει μακριά και τα αποθέματα ασφαλείας έχουν πλέον αποδυναμωθεί, αυξάνεται ο κίνδυνος νέων ισχυρών ανατιμήσεων στις τιμές του πετρελαίου.
Η απόφαση της Τεχεράνης να περιορίσει τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz, ως απάντηση στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, προκάλεσε έντονες ανησυχίες για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η σύγκρουση προκάλεσε τη μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή στην ιστορία, με τις απώλειες προσφοράς να φθάνουν στο αποκορύφωμά τους τα 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Παρ' όλα αυτά, οι φόβοι ότι η Ασία και η Ευρώπη θα αντιμετώπιζαν ελλείψεις σε βενζίνη, ντίζελ ή καύσιμα αεροσκαφών δεν επιβεβαιώθηκαν. Οι τιμές του Brent έφθασαν περίπου τα 126 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο — περίπου 20 δολάρια χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του 2008 — ενώ σήμερα κινούνται χαμηλότερα από τα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο ανώτερος οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, John Baffes, σημειώνει ότι η αντίδραση της αγοράς δείχνει πως οι επενδυτές αντιμετώπισαν τη διαταραχή ως σοβαρή αλλά διαχειρίσιμη, αντανακλώντας μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ανθεκτικότητα των σημερινών ενεργειακών και οικονομικών συστημάτων.
Οι τρεις παράγοντες που απέτρεψαν την ενεργειακή κρίση
Πέρα από τη διαχρονική μείωση της εξάρτησης των οικονομιών από το πετρέλαιο μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, τρεις βασικοί παράγοντες συνέβαλαν ώστε να αποφευχθεί το χειρότερο σενάριο.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποίησαν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών, η Κίνα περιόρισε σημαντικά τις εισαγωγές πετρελαίου, ενώ πολλές χώρες χρησιμοποίησαν συνολικά περίπου ένα δισεκατομμύριο βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης στην ιστορία συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων υπό τον IEA.
Ο καθοριστικός ρόλος της Κίνας
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Κίνα διέθετε αποθέματα σχεδόν 1,4 δισ. βαρελιών πετρελαίου, περισσότερα ακόμη και από τα συνολικά στρατηγικά αποθέματα των 32 χωρών-μελών του IEA, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 1,2 δισ. βαρέλια, συμπεριλαμβανομένων των 413 εκατ. βαρελιών των ΗΠΑ.
Παράλληλα, η ταχεία διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων και η μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή πετρελαίου και πετροχημικών επέτρεψαν στο Πεκίνο να προσαρμόσει αποτελεσματικά τη ζήτηση.
Ο αναλυτής του Oxford Institute for Energy Studies, Ilia Bouchouev, εκτιμά ότι η Κίνα διαχειρίζεται πλέον την αγορά πολύ αποτελεσματικότερα ακόμη και από τον OPEC στο παρελθόν.
Η μείωση των κινεζικών εισαγωγών, σε συνδυασμό με την αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα του IEA, έδωσαν σημαντική ανάσα στην αγορά.
Παράλληλα, οι επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump ότι ο πόλεμος πλησίαζε στο τέλος του περιόρισαν τις προσδοκίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών, αποθαρρύνοντας τα επενδυτικά κεφάλαια από τη δημιουργία μεγάλων ανοδικών θέσεων στην αγορά πετρελαίου.
Η ειρήνη δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί
Μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός τον προηγούμενο μήνα, η αγορά κινείται σταδιακά προς συνθήκες κανονικότητας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει πιο σύνθετη.
Παρότι η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Ιράκ και το Μπαχρέιν αυξάνουν ξανά την παραγωγή και τις εξαγωγές τους, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές που προκλήθηκαν από τις ιρανικές επιθέσεις θα χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν πλήρως.
Ταυτόχρονα, τα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz εξακολουθούν να δείχνουν χαμηλότερες ροές σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει αργή, με βασικά ζητήματα — όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — να εξακολουθούν να παραμένουν άλυτα.
Τα αποθέματα εξαντλήθηκαν και οι κίνδυνοι αυξάνονται
Το μεγαλύτερο πρόβλημα πλέον αφορά την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων.
Η παγκόσμια οικονομία κατάφερε να αντέξει το σοκ χάρη στη μεγαλύτερη στην ιστορία αποδέσμευση αποθεμάτων, όμως τα αποθέματα ασφαλείας έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά.
Ο Ilia Bouchouev επισημαίνει ότι αυτό δεν σημαίνει πως η αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει, αλλά ότι οι μελλοντικές τιμές είναι πλέον πολύ πιο ευάλωτες σε απότομες διακυμάνσεις.
Κάθε αύξηση κατά 5 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου συνεπάγεται πρόσθετο ετήσιο κόστος περίπου 190 δισ. δολαρίων για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα κοστίσει ακριβά
Η επαναφορά των στρατηγικών αποθεμάτων αναμένεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα δαπανηρή.
Πριν από τον πόλεμο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εκτιμούσε ότι οι τιμές του πετρελαίου την περίοδο 2027-2028 θα κυμαίνονταν μεταξύ 63 και 64 δολαρίων ανά βαρέλι. Μετά τη σύγκρουση, οι προβλέψεις έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά στα 65 έως 75 δολάρια.
Με τις σημερινές τιμές του Brent, η αναπλήρωση των αποθεμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περισσότερα από 70 δισ. δολάρια.
Μέχρι να αποκατασταθούν πλήρως τα αποθέματα, η παγκόσμια αγορά ενέργειας θα συνεχίσει να λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας σε ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Όπως προειδοποιεί ο επικεφαλής ερευνών της MST Marquee, Saul Kavonic, οι αγορές ενδέχεται να υποτιμούν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις ροές πετρελαίου, καθώς το Ιράν πιθανότατα θα συνεχίσει να αναζητά αφορμές για να παρεμποδίζει τη διέλευση από τα Στενά του Hormuz.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών