Η «βόμβα» χρέους της Ισπανίας στην ΕΕ – Πρόταση για κοινό δανεισμό 850 δισ. ευρώ τον χρόνο προκαλεί μετωπική σύγκρουση με τον Βορρά
Η Ισπανία επιχειρεί να σπάσει ένα από τα μεγαλύτερα ταμπού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε νέο, μαζικό κοινό δανεισμό ύψους έως και 850 δισ. ευρώ ετησίως για λογαριασμό των κρατών-μελών.
Η ισπανική πρόταση, η οποία περιλαμβάνεται σε έγγραφο διαβούλευσης που κυκλοφόρησε μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και περιήλθε σε γνώση του POLITICO, αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης την Πέμπτη, όπου ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Carlos Cuerpo αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικά το σχέδιο της Μαδρίτης.
Η ιδέα της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους αποτελεί ένα από τα πιο διχαστικά ζητήματα στους κόλπους της ΕΕ, καθώς φέρνει αντιμέτωπες τις χώρες του Νότου που τάσσονται υπέρ μεγαλύτερων δημοσιονομικών παρεμβάσεων, όπως η Ισπανία και η Γαλλία, με τον πιο επιφυλακτικό Βορρά, με επικεφαλής τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η Μαδρίτη επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα υποστηρίζοντας ότι η αύξηση του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού θα μπορούσε τελικά να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους για τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με το ισπανικό σχέδιο, η νέα αυτή δομή θα μπορούσε να εξοικονομήσει αρχικά έως και 5 δισ. ευρώ ετησίως από χαμηλότερες πληρωμές τόκων, ενώ σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα οι εξοικονομήσεις θα μπορούσαν να φτάσουν τα 25 δισ. ευρώ.
Η λογική πίσω από την πρόταση είναι ότι οι υπερχρεωμένες χώρες της ΕΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απελευθερώνοντας σημαντικούς πόρους για εθνικές προτεραιότητες, όπως επενδύσεις, ανάπτυξη και κοινωνικές δαπάνες.
Ο εφιάλτης του Βερολίνου και της Χάγης
Η πρόταση όμως αναμένεται να συναντήσει ισχυρές αντιστάσεις από τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε για πρώτη φορά σε κοινή έκδοση χρέους το 2021, όταν συμφωνήθηκε το πρόγραμμα ανάκαμψης ύψους έως 750 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια, με στόχο την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19.
Ωστόσο, από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης τη δεκαετία του 2010, το Βερολίνο και η Χάγη αντιτίθενται σταθερά στην ιδέα μόνιμης έκδοσης χρέους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για λογαριασμό των κρατών-μελών.
Αποδέχθηκαν το πρόγραμμα μετά την πανδημία μόνο επειδή θεωρήθηκε έκτακτο και εφάπαξ μέτρο.
Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει την κορυφαία πιστοληπτική αξιολόγηση Triple A, το κόστος δανεισμού της παραμένει σχετικά υψηλό, καθώς οι αγορές θεωρούν την έκδοση ευρωπαϊκού χρέους προσωρινή και δεν αντιμετωπίζουν την Επιτροπή ως πλήρη κρατικό εκδότη.
Το Βερολίνο και η Χάγη, έχοντας χαμηλότερα επίπεδα χρέους και ισχυρή πιστοληπτική αξιολόγηση, δεν έχουν άμεσο οικονομικό όφελος από την ισπανική πρόταση.
Οι δύο χώρες μπορούν ήδη να δανείζονται φθηνότερα από ό,τι θα μπορούσαν μέσω ενός κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού.
Για να αντιμετωπίσει αυτή την αντίδραση, η Ισπανία προτείνει τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου, του European Sovereign Facility (ESF).
Μέσω αυτού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να εκδίδει χρέος για λογαριασμό των κρατών-μελών και στη συνέχεια να διοχετεύει τα κεφάλαια στις χώρες μέσω δανείων.
Η Μαδρίτη υποστηρίζει ότι η σημαντικά μεγαλύτερη έκδοση ευρωπαϊκού χρέους θα μειώσει το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές, καθώς η αγορά θα αποκτήσει μεγαλύτερη ρευστότητα.
Σύμφωνα με την ισπανική πρόταση, η αύξηση της ρευστότητας θα μπορούσε σταδιακά να οδηγήσει το κόστος χρηματοδότησης της ΕΕ σε επίπεδα αντίστοιχα ή ακόμη και χαμηλότερα από αυτά της Γερμανίας, δημιουργώντας σημαντικά οφέλη για τις συμμετέχουσες χώρες.
Ένα νέο ευρωπαϊκό μέτωπο χρέους από το 2028
Η Ισπανία προτείνει το νέο σύστημα να τεθεί σε εφαρμογή με την έναρξη του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, το 2028.
Η συμμετοχή θα αφορά μόνο τις χώρες που τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης.
Εάν συμμετάσχουν όλα τα κράτη-μέλη, καθώς και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), το ταμείο διάσωσης της Ευρωζώνης, ο νέος μηχανισμός θα μπορούσε να κινητοποιεί έως και 850 δισ. ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, η συμμετοχή της Γερμανίας και της Ολλανδίας θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την αξιοπιστία του εγχειρήματος, παρότι η εξασφάλισή της θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι τα ευρωομόλογα δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτά από αρκετά κράτη-μέλη.
Αυτό δεν θα προχωρήσει», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Αν και η συμμετοχή στον νέο μηχανισμό θα είναι εθελοντική, η Ισπανία υποστηρίζει ότι η συμμετοχή των πέντε μεγαλύτερων εκδοτών χρέους της Ευρωζώνης — Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Ολλανδίας — είναι απαραίτητη για να μπορέσει η πρωτοβουλία να αποκτήσει πραγματική δυναμική.
Η ισπανική πρόταση ανοίγει έτσι μια νέα μεγάλη μάχη για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης.
Το δίλημμα είναι σαφές: περισσότερη κοινή δημοσιονομική αλληλεγγύη και ισχυρότερη Ευρώπη ή επιστροφή στην παραδοσιακή λογική της εθνικής δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Η σύγκρουση μεταξύ Βορρά και Νότου για το κοινό χρέος της Ευρώπης φαίνεται πως μπαίνει σε νέα, ακόμη πιο κρίσιμη φάση.
www.bankingnews.gr
Η ισπανική πρόταση, η οποία περιλαμβάνεται σε έγγραφο διαβούλευσης που κυκλοφόρησε μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και περιήλθε σε γνώση του POLITICO, αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης την Πέμπτη, όπου ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Carlos Cuerpo αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικά το σχέδιο της Μαδρίτης.
Η ιδέα της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους αποτελεί ένα από τα πιο διχαστικά ζητήματα στους κόλπους της ΕΕ, καθώς φέρνει αντιμέτωπες τις χώρες του Νότου που τάσσονται υπέρ μεγαλύτερων δημοσιονομικών παρεμβάσεων, όπως η Ισπανία και η Γαλλία, με τον πιο επιφυλακτικό Βορρά, με επικεφαλής τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η Μαδρίτη επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα υποστηρίζοντας ότι η αύξηση του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού θα μπορούσε τελικά να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους για τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με το ισπανικό σχέδιο, η νέα αυτή δομή θα μπορούσε να εξοικονομήσει αρχικά έως και 5 δισ. ευρώ ετησίως από χαμηλότερες πληρωμές τόκων, ενώ σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα οι εξοικονομήσεις θα μπορούσαν να φτάσουν τα 25 δισ. ευρώ.
Η λογική πίσω από την πρόταση είναι ότι οι υπερχρεωμένες χώρες της ΕΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απελευθερώνοντας σημαντικούς πόρους για εθνικές προτεραιότητες, όπως επενδύσεις, ανάπτυξη και κοινωνικές δαπάνες.
Ο εφιάλτης του Βερολίνου και της Χάγης
Η πρόταση όμως αναμένεται να συναντήσει ισχυρές αντιστάσεις από τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε για πρώτη φορά σε κοινή έκδοση χρέους το 2021, όταν συμφωνήθηκε το πρόγραμμα ανάκαμψης ύψους έως 750 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια, με στόχο την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19.
Ωστόσο, από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης τη δεκαετία του 2010, το Βερολίνο και η Χάγη αντιτίθενται σταθερά στην ιδέα μόνιμης έκδοσης χρέους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για λογαριασμό των κρατών-μελών.
Αποδέχθηκαν το πρόγραμμα μετά την πανδημία μόνο επειδή θεωρήθηκε έκτακτο και εφάπαξ μέτρο.
Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει την κορυφαία πιστοληπτική αξιολόγηση Triple A, το κόστος δανεισμού της παραμένει σχετικά υψηλό, καθώς οι αγορές θεωρούν την έκδοση ευρωπαϊκού χρέους προσωρινή και δεν αντιμετωπίζουν την Επιτροπή ως πλήρη κρατικό εκδότη.
Το Βερολίνο και η Χάγη, έχοντας χαμηλότερα επίπεδα χρέους και ισχυρή πιστοληπτική αξιολόγηση, δεν έχουν άμεσο οικονομικό όφελος από την ισπανική πρόταση.
Οι δύο χώρες μπορούν ήδη να δανείζονται φθηνότερα από ό,τι θα μπορούσαν μέσω ενός κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού.
Για να αντιμετωπίσει αυτή την αντίδραση, η Ισπανία προτείνει τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου, του European Sovereign Facility (ESF).
Μέσω αυτού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να εκδίδει χρέος για λογαριασμό των κρατών-μελών και στη συνέχεια να διοχετεύει τα κεφάλαια στις χώρες μέσω δανείων.
Η Μαδρίτη υποστηρίζει ότι η σημαντικά μεγαλύτερη έκδοση ευρωπαϊκού χρέους θα μειώσει το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές, καθώς η αγορά θα αποκτήσει μεγαλύτερη ρευστότητα.
Σύμφωνα με την ισπανική πρόταση, η αύξηση της ρευστότητας θα μπορούσε σταδιακά να οδηγήσει το κόστος χρηματοδότησης της ΕΕ σε επίπεδα αντίστοιχα ή ακόμη και χαμηλότερα από αυτά της Γερμανίας, δημιουργώντας σημαντικά οφέλη για τις συμμετέχουσες χώρες.
Ένα νέο ευρωπαϊκό μέτωπο χρέους από το 2028
Η Ισπανία προτείνει το νέο σύστημα να τεθεί σε εφαρμογή με την έναρξη του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, το 2028.
Η συμμετοχή θα αφορά μόνο τις χώρες που τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης.
Εάν συμμετάσχουν όλα τα κράτη-μέλη, καθώς και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), το ταμείο διάσωσης της Ευρωζώνης, ο νέος μηχανισμός θα μπορούσε να κινητοποιεί έως και 850 δισ. ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, η συμμετοχή της Γερμανίας και της Ολλανδίας θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την αξιοπιστία του εγχειρήματος, παρότι η εξασφάλισή της θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι τα ευρωομόλογα δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτά από αρκετά κράτη-μέλη.
Αυτό δεν θα προχωρήσει», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Αν και η συμμετοχή στον νέο μηχανισμό θα είναι εθελοντική, η Ισπανία υποστηρίζει ότι η συμμετοχή των πέντε μεγαλύτερων εκδοτών χρέους της Ευρωζώνης — Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Ολλανδίας — είναι απαραίτητη για να μπορέσει η πρωτοβουλία να αποκτήσει πραγματική δυναμική.
Η ισπανική πρόταση ανοίγει έτσι μια νέα μεγάλη μάχη για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης.
Το δίλημμα είναι σαφές: περισσότερη κοινή δημοσιονομική αλληλεγγύη και ισχυρότερη Ευρώπη ή επιστροφή στην παραδοσιακή λογική της εθνικής δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Η σύγκρουση μεταξύ Βορρά και Νότου για το κοινό χρέος της Ευρώπης φαίνεται πως μπαίνει σε νέα, ακόμη πιο κρίσιμη φάση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών