Σάλος - Η Ελλάδα αποδυνάμωσε τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας για τα συμφέροντα των εφοπλιστών - Όλο το παρασκήνιο

Η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο σκληρής αντιπαράθεσης στις Βρυξέλλες, καθώς η επιμονή της ελληνικής κυβέρνησης να μην αποδεχθεί χωρίς αλλαγές τις νέες κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας οδήγησε σε σημαντική χαλάρωση των αρχικών μέτρων.
Oι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, έπειτα από πολυήμερες διαπραγματεύσεις και συμβιβασμό στα τελευταία ανοιχτά ζητήματα,κατέληξαν σήμερα σε πολιτική συμφωνία.
Το «αντάλλαγμα» για την άρση του ελληνικού βέτο στο 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ήταν μια ειδική εξαίρεση που επιτρέπει σε ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, με τη Dynagas του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου να βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων.
Το νέο πακέτο κυρώσεων, που αρχικά στόχευε σε αυστηρότερους περιορισμούς για τη ρωσική ενεργειακή αλυσίδα, πέρασε τελικά από μια δύσκολη πολιτική διαπραγμάτευση, αποκαλύπτοντας τις βαθιές αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ: από τη μία η προσπάθεια περαιτέρω οικονομικής πίεσης στη Μόσχα και από την άλλη η προστασία κρίσιμων ευρωπαϊκών επιχειρηματικών συμφερόντων. 

Καυτό παρασκήνιο για την τελική συμφωνία

Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν τελικά σε ένα σημαντικά αποδυναμωμένο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, έπειτα από εβδομάδες σκληρών διαπραγματεύσεων, κατά τις οποίες αρκετές χώρες επιδίωξαν εξαιρέσεις προκειμένου να προστατεύσουν εθνικά τους συμφέροντα, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο, λόγω της αντίδρασης της για τα κέρδη της ναυτιλίας. 
Τελικά, οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών ενέκριναν το πρωί της Πέμπτης το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, τερματίζοντας το αδιέξοδο που είχε ξεκινήσει από τις 9 Ιουνίου, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την αρχική της πρόταση.
Ωστόσο, οι τελικές αποφάσεις απέχουν σημαντικά από το αρχικό σχέδιο, καθώς πολλές από τις πιο φιλόδοξες προβλέψεις περιορίστηκαν ή αφαιρέθηκαν.

Η Ελλάδα το τελευταίο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις

Οι συνομιλίες συνεχίστηκαν μέχρι τις τελευταίες ώρες, μεταδίδει η Euractiv, με την Ελλάδα να αποτελεί το τελευταίο κράτος που δεν είχε συμφωνήσει, καθώς ζητούσε εξαιρέσεις για την προστασία της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Η Αθήνα απαίτησε εξαίρεση που θα επέτρεπε σε εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η ελληνική εταιρεία μεταφοράς LNG Dynagas, συμφερόντων Προκοπίου, να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της Ιρλανδίας προβλέπει ανανεώσιμη ετήσια εξαίρεση για τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, ετήσιες αξιολογήσεις της ρύθμισης, καθώς και πάγωμα για 12 μήνες οποιασδήποτε αλλαγής στο ανώτατο όριο τιμής του ρωσικού πετρελαίου που έχει επιβάλει η G7.
Ο ελληνικός εμπορικός στόλος, που αριθμεί περισσότερα από 5.000 πλοία, μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου φορτίου σε βάρος, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Επιπλέον, η Ελλάδα διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο πλοίων μεταφοράς LNG στον κόσμο σε όρους μεταφορικής ικανότητας.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται ακόμη την επίσημη έγκριση και των 27 κρατών-μελών.



Το πετρελαϊκό πλαφόν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδίωκαν να ξεπεράσουν το αδιέξοδο πριν από τη λήξη της ισχύος του προσωρινού παγώματος στο πλαφόν τιμής του ρωσικού πετρελαίου από τη G7.
Την προηγούμενη εβδομάδα, οι χώρες της ΕΕ είχαν συμφωνήσει να παρατείνουν την προθεσμία ώστε να υπάρξει χρόνος για συμφωνία, ασκώντας παράλληλα πίεση στην Ελλάδα να αποδεχθεί μεγαλύτερη διάρκεια του παγώματος με αντάλλαγμα τη συνέχιση της μεταφοράς LNG.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αρχικά προτείνει εξάμηνο πάγωμα, το οποίο απαγορεύει σε ευρωπαϊκές εταιρείες να παρέχουν υπηρεσίες σε ρωσικά δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο πάνω από συγκεκριμένη τιμή.
Χωρίς συμφωνία, το πλαφόν κινδύνευε να αυξηθεί αυτόματα στα 58 δολάρια το βαρέλι, από τα σημερινά 44 δολάρια, κάτι που θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά πρόσθετα έσοδα στο Κρεμλίνο μέσω των εξαγωγών πετρελαίου.

Οι μεγάλες φιλοδοξίες περιορίστηκαν

Το πακέτο, το οποίο αρχικά χαρακτηριζόταν από διπλωμάτες ως ένα από τα πιο φιλόδοξα της ΕΕ, βγήκε από τις διαπραγματεύσεις αισθητά αποδυναμωμένο.
Η προσπάθεια των χωρών της Βαλτικής να απαγορευθεί η είσοδος Ρώσων στρατιωτών στην ΕΕ περιορίστηκε σημαντικά μετά τις αντιδράσεις της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας.
Η τελική πρόβλεψη αφορά μόνο βραχυχρόνιες θεωρήσεις εισόδου και δεν καλύπτει όλους όσοι συμμετείχαν στον πόλεμο, αλλά μόνο όσους έχουν άμεση εμπλοκή σε μάχες ή στρατιωτικές επιχειρήσεις.


Η υπόθεση Raiffeisen και τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Οι διαπραγματεύσεις είχαν επίσης καθυστερήσει για εβδομάδες λόγω της επιμονής της Αυστρίας να επιτραπεί στη Raiffeisen Bank International η πρόσβαση σε δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, προκειμένου να αντισταθμίσει ζημιές από δικαστικές αξιώσεις στη Ρωσία.
Το ζήτημα τελικά μεταφέρθηκε σε ειδική αναφορά στο νομικό κείμενο, με τα κράτη-μέλη να συμφωνούν να το επανεξετάσουν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Υποχώρηση και στα ρωσικά αλιεύματα

Οι χώρες της ΕΕ εγκατέλειψαν επίσης τα σχέδια για σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικών αλιευμάτων, μετά τις αντιδράσεις της Γερμανίας, της Πολωνίας και της Πορτογαλίας.
Παράλληλα, η Βουλγαρία μπλόκαρε την προσπάθεια επιβολής κυρώσεων στον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλο, επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, εξασφαλίζοντας την αφαίρεσή του από τη λίστα κυρώσεων.

Νέες κυρώσεις σε 250 πρόσωπα και οντότητες

Παρά τις σημαντικές παραχωρήσεις, το νέο πακέτο εξακολουθεί να προβλέπει την προσθήκη περίπου 250 ακόμη προσώπων και οργανισμών στη μαύρη λίστα της ΕΕ.
Μεταξύ άλλων, προστίθενται ακόμη 32 ρωσικές τράπεζες στη λίστα απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ, ενώ για πρώτη φορά στοχεύονται πλοία και υποστηρικτικά μέσα που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης νέες κυρώσεις κατά φυσικών και νομικών προσώπων, εμπορικούς περιορισμούς που πλήττουν τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, καθώς και μέτρα για τον περιορισμό της έκδοσης θεωρήσεων σε Ρώσους πρώην μαχητές.
Ωστόσο, η τελική μορφή του πακέτου αντικατοπτρίζει τις βαθιές διαφωνίες στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η προσπάθεια ενίσχυσης της πίεσης προς τη Μόσχα συγκρούστηκε με τα διαφορετικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα των κρατών-μελών.
Το νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας έχει διπλή επίδραση στην ευρωπαϊκή οικονομία: από τη μία αυξάνει την πίεση στη Μόσχα, από την άλλη δημιουργεί νέες προκλήσεις για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενεργειακές αγορές και βιομηχανίες.

Η αντίδραση von der Leyen - Costa

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen χαιρέτισε τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι «σε μια εποχή που η Ουκρανία έχει αναπτύξει στρατιωτική δυναμική, οι κυρώσεις μας συνεχίζουν να αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της πολεμικής μηχανής της Ρωσίας».
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa, τόνισε ότι «η υποστήριξή μας προς την Ουκρανία για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη παραμένει ακλόνητη».

Ενέργεια: Ο μεγάλος πονοκέφαλος

Το βασικό οικονομικό διακύβευμα παραμένει η ενέργεια. Κάθε περιορισμός στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να επηρεάσει τις τιμές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητά σταθερές και φθηνές πηγές ενέργειας.\
Η απαγόρευση ή ο περιορισμός μεταφοράς ρωσικού LNG θα μπορούσε να αυξήσει τον ανταγωνισμό για φορτία από ΗΠΑ, Κατάρ και άλλους παραγωγούς, με πιθανή επίπτωση στις τιμές για ευρωπαϊκές βιομηχανίες και νοικοκυριά.

Επιπτώσεις στη βιομηχανία

Η ευρωπαϊκή βιομηχανία, ιδιαίτερα οι ενεργοβόροι κλάδοι (χημικά, μέταλλα, λιπάσματα, χαλυβουργία), παραμένει ευάλωτη στο υψηλό ενεργειακό κόστος.
Νέες κυρώσεις που περιορίζουν την πρόσβαση σε φθηνές πρώτες ύλες ή αυξάνουν το κόστος μεταφοράς μπορούν να πιέσουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των ΗΠΑ και της Ασίας.

Ναυτιλία και μεταφορές

Οι περιορισμοί στη ρωσική ενέργεια επηρεάζουν άμεσα και τη ναυτιλία. Οι ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες έχουν σημαντική παρουσία στη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως.
Περιορισμοί στις δραστηριότητές τους μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια εσόδων για ευρωπαϊκές ναυτιλιακές, ανακατανομή δρομολογίων προς μη ευρωπαϊκούς στόλους,
αύξηση κόστους στις παγκόσμιες μεταφορές ενέργειας.
Οι κυρώσεις θα οδηγήσουν σε νέα άνοδο στις τιμές ενέργειας ή εμπορευμάτων και ενδέχεται  να καθυστερήσουν τη μείωση του πληθωρισμού στην Ευρώπη και να επηρεάσουν τις αποφάσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια.

www.bankingnews.gr