Ασφυκτικές είναι οι πιέσεις στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να προχωρήσει σε μια δύσκολη παραδοχή: ότι το Ιράν πλέον ασκεί κρίσιμο έλεγχο στα στενά, το οποίο δεν θα εγκαταλείψει και αποτελεί τον κρισιμότερο παράγοντα ασφαλείας για την περιοχή του Περσικού Κόλπου/
Στο πλαίσιο αυτό, πρόταση συμφωνίας έχει κατατεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν από τους διαμεσολαβητές, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Η αμερικανική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον αναζητά διπλωματική διέξοδο, έπειτα από ημέρες κλιμακούμενων στρατιωτικών ανταλλαγών και αυξημένης έντασης στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το EcoIran, το σχέδιο προβλέπει την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Hormuz, καθώς και την παροχή «οφελών ασφαλείας» στην Τεχεράνη από τη διέλευση εμπορικών πλοίων.
Η πρόταση φέρεται να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής πρωτοβουλίας για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, μετά την πρόσφατη περίοδο στρατιωτικής έντασης στην περιοχή.
Αρνηση Ιράν για την επιστροφή στο Μνημόνιο
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, φέρονται να έχουν καταθέσει πρόταση για κατάπαυση του πυρός με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, επιδιώκοντας παράλληλα την επιστροφή στο προηγούμενο Μνημόνιο Συναντίληψης.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι επικείμενες συνομιλίες αναμένεται να επεκταθούν και στις εξελίξεις στην Υεμένη, εντάσσοντας το ζήτημα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής αποκλιμάκωσης.
Παρά ταύτα, πηγές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα αποδεχθεί την τελευταία αμερικανική πρόταση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να εμφανίζεται απρόθυμη να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπό τις παρούσες συνθήκες, γεγονός που διατηρεί αβέβαιες τις προοπτικές για άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης.
Παρότι δεν έχουν δημοσιοποιηθεί περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συμφωνίας, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz συνδέεται με συγκεκριμένες ρυθμίσεις ασφαλείας και δεσμεύσεις των δύο πλευρών.
Τα Στενά του Hormuz αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Ενδεχόμενη συμφωνία για την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει τους γεωπολιτικούς κινδύνους και να συμβάλει στη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών ενέργειας.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την αμερικανική ή την ιρανική κυβέρνηση σχετικά με την αποδοχή ή την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για το συγκεκριμένο σχέδιο.

Αποστάσεις από τις φήμες λαμβάνει ο Ιράν
Καθώς εντείνονται οι εικασίες για το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης, αντικρουόμενες πληροφορίες έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τις εκτιμήσεις ασφαλείας και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται στο τραπέζι, τις οποίες το Ιράν διαψεύδει, συμφωνα με την ενημερωτική ιστοσελίδα khabarfoori.
Την είδηση που μετέδωσαν ΜΜΕ του Ισραήλ ότι o Donald Trump αποφάσισε να αναβάλει ένα στρατιωτικό πλήγμα και να δώσει προτεραιότητα στη διπλωματία, οι ισχυρισμοί περί νέας πρότασης των διαμεσολαβητών προς το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, που φέρεται να προέβλεπε άρση του αποκλεισμού των λιμανιών και είσπραξη διοδίων στα Στενά του Hormuz, χαρακτηρίζονται αβάσιμοι και έχουν διαψευστεί.
Καθώς εντείνονται οι εικασίες για το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης, αντικρουόμενες πληροφορίες έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τις εκτιμήσεις ασφαλείας και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται στο τραπέζι.
Η εφημερίδα Yedioth Ahronoth ανέφερε ότι, ύστερα από τις αρχικές εκτιμήσεις πως οι Ηνωμένες Πολιτείες επρόκειτο να εξαπολύσουν μαζική επίθεση κατά του Ιράν κατά τη διάρκεια της νύχτας – γεγονός που οδήγησε στην αύξηση του επιπέδου επιφυλακής – Ισραηλινοί αξιωματούχοι κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι ο Τραμπ αποφάσισε να αναβάλει την επιχείρηση.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στόχος του Αμερικανού προέδρου είναι να δοθεί στην Τεχεράνη περισσότερος χρόνος και περιθώριο για μια διπλωματική απάντηση. Παρά ταύτα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι δεν διαφαίνεται ρεαλιστική προοπτική επίτευξης οριστικής συμφωνίας.
Την ίδια ώρα, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επικαλούμενες τον ιστότοπο Axios, υποστήριζαν ότι οι διαμεσολαβητές είχαν καταθέσει νέα πρόταση, η οποία προέβλεπε την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz και την παροχή στην Τεχεράνη «οφελών ασφαλείας» από τη διέλευση των πλοίων.
Ωστόσο, , οι πληροφορίες αυτές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τις ιρανικές πηγές.
Το δημοσίευμα του Axios τις διαπραγματεύσεις μέσω Ομάν
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς κατά τις προηγούμενες 13 ημέρες ο Αμερικανός πρόεδρος ενέκρινε καθημερινά τα σχέδια αεροπορικών επιδρομών που του υπέβαλλε το Πεντάγωνο.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν η εντολή για παύση των επιθέσεων αφορά μόνο μία ημέρα ή εάν σηματοδοτεί μια ευρύτερη περίοδο αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η επιλογή του Trump αντανακλά αφενός την πρόθεσή του να δώσει περισσότερο χώρο στη διπλωματία και αφετέρου την εκτίμηση ότι, χωρίς την έναρξη ευρείας κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων, η αποτελεσματικότητα των μέχρι σήμερα αμερικανικών πληγμάτων έχει ουσιαστικά φτάσει στα όριά της.
Η απόφαση της τελευταίας στιγμής
Όπως αναφέρεται, κάθε απόγευμα τις τελευταίες δύο εβδομάδες ο Trump ενέκρινε τα σχέδια επιθέσεων που υπέβαλλε ο αμερικανικός στρατός, με τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούνται λίγες ώρες αργότερα.
Την Παρασκευή (24/7), όμως, παρότι ενημερώθηκε για νέο σχέδιο επιδρομών, δεν έδωσε το τελικό «πράσινο φως», αλλά διέταξε την αναστολή των πληγμάτων.
Λίγο αργότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, υπογράμμισε ότι διατηρεί όλες τις στρατιωτικές επιλογές στο τραπέζι, ακόμη και την κλιμάκωση των επιθέσεων με στόχο, όπως χαρακτηριστικά είπε, να «εξουδετερωθούν όλα όσα διαθέτει το Ιράν».
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι θεωρεί πως η «πιο έξυπνη στρατηγική» είναι η επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη.
«Μιλάμε αυτή τη στιγμή με τους Ιρανούς.
Πιστεύω ότι όσο περνούν οι ημέρες γίνονται όλο και πιο σοβαροί.
Είμαστε πλήρως έτοιμοι για δράση, αλλά συνεχίζουμε τις συνομιλίες μαζί τους», δήλωσε.
Αργότερα, κατά την ομιλία του στο δείπνο της Ένωσης Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, ανέφερε ότι δεν πιστεύει πως το Ιράν είναι ακόμη έτοιμο να καταλήξει σε συμφωνία, προσθέτοντας ωστόσο πως «είμαι πρόθυμος να ακούσω».
Διπλωματικές διεργασίες για τα Στενά του Hormuz
Η εντολή του Trump για αναστολή των πληγμάτων δόθηκε λίγες ώρες μετά την άφιξη αντιπροσωπείας του Ομάν στην Τεχεράνη, με αντικείμενο συνομιλίες για μια νέα συμφωνία σχετικά με την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Δύο περιφερειακές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες και ότι ενδέχεται να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Ομάν και Ιράν μέσα στο Σαββατοκύριακο (25-26/7).
Σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας, ο πρόεδρος Donald Trump θα κληθεί να αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί τους όρους της προτεινόμενης διευθέτησης.

Οι αμερικανικές επιχειρήσεις στα Στενά του Hormuz
Από τότε που το Ιράν ξεκίνησε επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά του Hormuz πριν από περίπου δύο εβδομάδες, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποιούν καθημερινές αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων στις νότιες ακτές της χώρας.
Τις τελευταίες τέσσερις ημέρες δεν έχουν καταγραφεί νέες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.
Ορισμένοι αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου εκτιμούν ότι οι συνεχείς επιδρομές έχουν σχεδόν εξουδετερώσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν στην περιοχή των Στενών.
Άλλοι, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί την ικανότητα να πλήξει τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Την Τετάρτη (22/7), ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump προειδοποίησε ότι θα διατάξει βομβαρδισμούς σε γέφυρες και ενεργειακές υποδομές, ακόμη και στην Τεχεράνη, εάν σημειωθούν νέες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων.
Η ιρανική πλευρά απάντησε απειλώντας με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές χωρών του Κόλπου που θεωρούνται σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι διαπραγματεύσεις που κατέρρευσαν
Η νέα ένταση στα Στενά τακολούθησε την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ομάν, του Ιράν και του Κατάρ για τη διαμόρφωση νέου πλαισίου ασφαλείας στην περιοχή.
Μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi επέστρεψε στην Τεχεράνη για διαβουλεύσεις, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ξεκίνησαν επιθέσεις κατά πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά.
Την Παρασκευή (24/7) , αντιπροσωπεία του Ομάν μετέβη εκ νέου στην Τεχεράνη προκειμένου να επανεκκινήσει τις συνομιλίες για τον μηχανισμό επαναλειτουργίας της θαλάσσιας οδού.
Ο Abbas Araghchi δήλωσε ότι συζήτησε διάφορες πρωτοβουλίες και προτάσεις με τον Πακιστανό ομόλογό του, ο οποίος συμμετέχει ως διαμεσολαβητής στις επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
«Το πρόβλημα μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι η έλλειψη διαμεσολαβητών. Το πρόβλημα είναι η στάση της Αμερικής», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη «δεν πρόκειται να υποκύψει στον αμερικανικό εκφοβισμό» και θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της στα Στενά του Ορμούζ.
«Όσο οι νόμιμοι στόχοι και οι απαιτήσεις του ιρανικού λαού δεν ικανοποιούνται, είναι φυσικό να συνεχίσουμε την πορεία μας», δήλωσε.
Την ίδια ημέρα, ο Abbas Araghchi είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν Sayyid Badr al-Busaidi, με αντικείμενο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Hormuz.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, οι δύο υπουργοί τόνισαν τη σημασία της διατήρησης της ασφάλειας στη θαλάσσια περιοχή και εξέτασαν περιφερειακές πρωτοβουλίες συνεργασίας με στόχο την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης.

H διαμεσολάβηση του Ιράκ και η πρόταση κατάπαυσης πυρός για 10 ημέρες
Aμερικανοί έβαλαν το Ιράκ και τον πρωθυπουργό του Ιράκ ως μεσάζοντα να πάει στο Ιράν και να προτείνει κατάπαυση πυρών για 10 ημέρες…
Οι πιο σημαντικές διατάξεις του σχεδίου για εκεχειρία 10 ημερών είναι ο τερματισμός των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και το άνοιγμα του Στενού του Hormuz από το Ιράν.
Η περίοδος εφαρμογής της εκεχειρίας είναι επίσης 10 ημέρες και οι δύο πλευρές εάν αποδεχθούν την εκεχειρία θα προσπαθήσουν να προετοιμαστούν για μελλοντικές συνομιλίες και μια ευρύτερη συμφωνία κατά τη διάρκεια αυτών των 10 ημερών.
Eνώ η συμφωνία 60 ημερών ή Μνημόνιο Συνεννόησης έχει ήδη καταρρεύσει ξεκίνησαν νέες επιθέσεις των ΗΠΑ στο νότο (ο πόλεμος του Hormuz), τώρα μιλούν για μια προσωρινή, σύντομη και εξαιρετικά περιορισμένη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Τι είναι όμως αυτή η συμφωνία;
Ποιες είναι οι διατάξεις της;
Πόσο πιθανό είναι να επιτύχει;.
Οι διατάξεις της συμφωνίας 10 ημερών
Οι πιο σημαντικές διατάξεις της 10ήμερης συμφωνίας είναι η πλήρης παύση των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν και η άρση του ναυτικού αποκλεισμού από την Ουάσιγκτον και το άνοιγμα του Στενού του Hormuz από το Ιράν.
Η περίοδος εφαρμογής της συμφωνίας είναι επίσης 10 ημέρες και οι δύο πλευρές προσπαθούν να προετοιμαστούν για μελλοντικές συνομιλίες και μια ευρύτερη κατανόηση κατά τη διάρκεια αυτών των 10 ημερών.
Σε αντίθεση με τη συμφωνία των 60 ημερών, η 10ήμερη συμφωνία δεν περιστρέφεται γύρω από το Πακιστάν και το Κατάρ, αλλά το Ιράκ είναι ο κύριος παράγοντας στην εφαρμογή της.
Αφού ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες και συνάντησε τον Trump, ο Ιρακινός πρωθυπουργός ταξίδεψε στο Ιράν και συναντήθηκε με αξιωματούχους του Ιράν.
Πολλοί πιστεύουν ότι αυτά τα ταξίδια έγιναν για να μεταφέρουν ένα μήνυμα από την Τεχεράνη στην Ουάσινγκτον ή από την Ουάσινγκτον στην Τεχεράνη και να μεταφέρουν τις λεπτομέρειες και τις γενικότητες του 10ήμερου σχεδίου συμφωνίας.
Συμφωνεί το Ιράν με αυτό το σχέδιο;
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, φαίνεται να υπάρχει ένα είδος διχασμού σχετικά με αυτό το σχέδιο.
Οι New York Times έγραψαν ότι το Ιράν αντιτάχθηκε σθεναρά στην πρόταση για 10ήμερη συμφωνία.
Ωστόσο Ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι αυτή η αφήγηση δεν συνάδει με την πραγματικότητα της διαδικασίας διαβούλευσης.
Ποιες είναι οι πιθανότητες να συναφθεί μια 10ήμερη συμφωνία;
Αν θέλουμε να εξετάσουμε λογικά το ζήτημα μιας 10ήμερης συμφωνίας, πρέπει να πούμε ότι οι πιθανότητες να υλοποιηθεί αυτή η συμφωνία δεν είναι μεγάλες.
Αυτή τη στιγμή, η κορύφωση της απαισιοδοξίας και της δυσπιστίας επικρατεί στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Και οι δύο πλευρές κατηγορούν η μία την άλλη ότι παραβίασε την υπόσχεση και τονίζουν ότι η άλλη πλευρά παραβίασε πρώτη τη συμφωνία των 60 ημερών.
Επίσης, οι δύο πλευρές βρίσκονται στην κορύφωση της σύγκρουσης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύουν το νότιο τμήμα της χώρας εδώ και 13 ημέρες με τις πολυάριθμες επιθέσεις τους, και το Ιράν απαντά σε αυτές τις επιθέσεις καθημερινά και στοχεύει αμερικανικές βάσεις στις χώρες της περιοχής με τις επιθέσεις του.
Τι θα γίνει αν δεν υπάρξει συμφωνία;
Η πρόταση εκεχειρίας των 10 ημερών είναι όπως κάθε άλλη συμφωνία και η μοίρα της είναι επίσης αποτέλεσμα φυσικών συνθηκών και απαιτήσεων.
Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, θα δούμε αύξηση της έντασης.
Επομένως, εάν δεν ολοκληρωθεί πρόταση εκεχειρίας των 10 ημερών, θα δούμε αύξηση της έντασης μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτή η αύξηση της έντασης θα μπορούσε να περιλαμβάνει την επέκταση των αμερικανικών επιθέσεων σε διάφορες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, και την επέκταση περιοχών που δέχονται επίθεση από το Ιράν, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, ακόμη και το Ισραήλ.
Επίσης, η είσοδος του Ισραήλ στον πόλεμο και η επανέναρξη του πολέμου είναι μια άλλη πιθανότητα...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών