Στα άκρα οδηγείται η αντιπαράθεση στο παρασκήνιο των Βρυξελλών, με αφορμή το «αντάρτικο» της Αθήνας για το ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Η απόφαση της ελληνικής πλευράς να ασκήσει πιέσεις για να εξασφαλίσει εξαίρεση υπέρ της ναυτιλιακής εταιρείας Dynagas του Γιώργου Προκοπίου προκάλεσε την έντονη δυσφορία Ευρωπαίων διπλωματών, οι οποίοι κάνουν λόγο για «εξοργιστική τακτική». Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να αποτελεί το σημείο καμπής που εξαναγκάζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αλλάξει ριζικά στρατηγική, βάζοντας οριστικό τέλος στα μεγάλα, εμβληματικά πακέτα κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Το παρασκήνιο
Η Ελλάδα πέρασε εβδομάδες απαιτώντας μια εξαίρεση για τα πλοία της Dynagas, ώστε να συνεχίσουν να μεταφέρουν το κερδοφόρο ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ως αντάλλαγμα για τη συγκατάθεσή της σε μια σειρά από άσχετα μέτρα που στόχευαν το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Μόσχας και τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου.
Τρεις αξιωματούχοι δήλωσαν ότι βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη εργασία για το πώς θα ανασταλεί αυτή η τακτική, η οποία έχει γίνει όλο και πιο διαδεδομένη στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις της ΕΕ για τις κυρώσεις, καθώς οι πρωτεύουσες επιδιώκουν να προστατεύσουν εταιρείες που εξακολουθούν να κάνουν επιχειρήσεις με τη Ρωσία.
Μια ιδέα που κερδίζει έδαφος τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και μεταξύ των πιο φιλοουκρανικών κρατών-μελών είναι η συμφωνία και η εφαρμογή κυρώσεων μεμονωμένα ή σε μικρές θεματικές δέσμες, αντί για την επιδίωξη μεγάλων πακέτων για λόγους δημοσίων σχέσεων. Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αυτό θα μειώσει τον κίνδυνο καθυστέρησης των μέτρων λόγω εθνικών βέτο.
«Αυτό θα μπορούσε να είναι το τελευταίο "πακέτο" κυρώσεων», δήλωσε ένας από τους παρευρισκόμενους, αναφερόμενος στα μέτρα που συμφωνήθηκαν τελικά την Πέμπτη (23/7/2026) έπειτα από εβδομάδες ελληνικής… παρακώλυσης. «Είναι πλέον πολύ σαφές ότι αυτή η προσέγγιση δεν λειτουργεί πλέον».
Η ΕΕ έχει εγκρίνει 21 λεγόμενα πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας από τον Φεβρουάριο του 2022, μέσω μιας πολιτικής ομαδοποίησης μέτρων και συλλογικής συμφωνίας γι' αυτά με την ομόφωνη υποστήριξη των 27 κρατών-μελών — συχνά για λόγους προβολής ή για να ανακοινωθούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, όπως οι επέτειοι της εισβολής της Ρωσίας. Ωστόσο, αυτό σημαίνει όλο και περισσότερο ότι τα εθνικά βέτο σε συγκεκριμένα μέτρα έχουν καθυστερήσει άλλους, άσχετους περιορισμούς που έχουν την πλήρη υποστήριξη όλων των πρωτευουσών.
«Αυτό αποδείχθηκε με τον πιο κραυγαλέο τρόπο την περασμένη εβδομάδα, όταν η Ελλάδα αρνήθηκε να εγκρίνει το τελευταίο πακέτο, εκτός εάν τα άλλα κράτη της ΕΕ συμφωνούσαν να παραχωρήσουν στη Dynagas, μια ναυτιλιακή εταιρεία που ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Γιώργο Προκοπίου, εξαίρεση από μια άσχετη κύρωση που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και η οποία απαγόρευε τη μεταφορά ρωσικού LNG σε χώρες εκτός ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2027» αναφέρεται σε δημοσίευμα των Financial Times.
H… πρώτη φορά
Η... επιτυχία της Ελλάδας να εξασφαλίσει την εξαίρεση, η οποία θα επιτρέψει τη συνέχιση αυτών των αποστολών, αποτελεί την πρώτη φορά που αποδυναμώνεται το συνολικό πλέγμα οικονομικών κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας.
Η προσέγγιση της Αθήνας ουσιαστικά κράτησε ομήρους άλλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης μιας κίνησης για την αποτροπή της Ρωσίας από το να κερδίσει δισεκατομμύρια περισσότερα από τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, πλήρεις κυρώσεις δεσμεύσεων περιουσιακών στοιχείων σε 94 ρωσικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και απαγόρευση συναλλαγών για 33 τράπεζες.
Έξαλλοι για την Ελλάδα, στις Βρυξέλλες
Πολλοί διπλωμάτες της ΕΕ που ενεπλάκησαν στις διαπραγματεύσεις χαρακτήρισαν την τακτική «εξοργιστική». «Δεν θέλω να ακούσω κανέναν να μιλάει πια για "αλληλεγγύη"», δήλωσε ένας από αυτούς.
Έλληνες αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η απαγόρευση μεταφοράς LNG συμφωνήθηκε κατά λάθος, ότι θα έβλαπτε τη Dynagas παρά τη ρωσική οικονομία και ότι θα ωφελούσε ανταγωνιστές πλοιοκτήτες από την Κίνα ή άλλες χώρες εκτός ΕΕ.
Οι υποστηρικτές της νέας μεθόδου υποστηρίζουν ότι ισχυρά και αποτελεσματικά μέτρα θα μπορούσαν να εγκριθούν γρήγορα από το Συμβούλιο των κρατών-μελών της ΕΕ χωρίς τις τυμπανοκρουσίες και τη δημόσια προσοχή που δημιουργεί η προσέγγιση των «πακέτων». Τυχόν μεμονωμένες αντιρρήσεις δεν θα εκτροχίαζαν ούτε θα καθυστερούσαν άλλες κυρώσεις.
Ορισμένοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η υπάρχουσα στρατηγική επέτρεπε παρ' όλα αυτά στις πρωτεύουσες να βλέπουν ότι πολλά κράτη-μέλη θα αντιμετώπιζαν οικονομικές επιπτώσεις από τις αποφάσεις για τις κυρώσεις, γεγονός που θα βοηθούσε να πειστούν ότι η ανάληψη μέρους του κόστους ήταν δικαιολογημένη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών