Η Ουάσιγκτον δεν καθορίζει πλέον τις εξελίξεις – Το Hormuz μετατρέπεται σε στρατηγικό όπλο της Τεχεράνης, ενώ τα αμερικανικά αποθέματα εξαντλούνται
Πίσω από τις συνεχείς καταγγελίες του Donald Trump ότι η Τεχεράνη τον εξαπατά συμμετέχοντας σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, ενώ δημοσίως αρνείται την ύπαρξή τους, φαίνεται να κρύβεται μια πολύ πιο δυσάρεστη πραγματικότητα για τον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πάψει να διαθέτουν την πρωτοβουλία των κινήσεων στη σύγκρουση με το Ιράν.
Για πρώτη φορά από την έναρξη της κρίσης, η Ουάσιγκτον δεν είναι εκείνη που αποφασίζει ούτε το πότε ούτε το πώς θα λήξει η αντιπαράθεση, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί πλέον να επιβάλει τους δικούς της όρους.
Από την «αλλαγή καθεστώτος» στην αναζήτηση μιας αξιοπρεπούς εξόδου
Όταν ξεκίνησε η κρίση, η κυβέρνηση Trump είχε θέσει ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους.
Στο επίκεντρο βρισκόταν η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, η εξουδετέρωση του πυραυλικού και πυρηνικού προγράμματος της χώρας, η διακοπή κάθε στήριξης προς τις φιλοϊρανικές οργανώσεις στη Μέση Ανατολή, ακόμη και η αντιμετώπιση των αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που χρησιμοποιούσαν πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
Σήμερα, όμως, το τοπίο είναι εντελώς διαφορετικό.
Το καθεστώς της Τεχεράνης όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά εμφανίζεται ακόμη πιο σκληρό απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, κυρίως η Σαουδική Αραβία, εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τους συμμάχους του Ιράν στην Υεμένη, ενώ η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή περιορίζεται ολοένα και περισσότερο.
Το Hormuz εξελίσσεται στον μοναδικό πραγματικό στόχο της Ουάσιγκτον
Στο σημερινό στάδιο της κρίσης, ο βασικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν φαίνεται πλέον να είναι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, αλλά η επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz.
Η ειρωνεία, ωστόσο, είναι εμφανής. Πριν από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, το Στενό παρέμενε ανοιχτό.
Σήμερα έχει μετατραπεί στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης, η οποία ξεκαθαρίζει ότι η ναυσιπλοΐα θα πραγματοποιείται μόνο σύμφωνα με τους κανόνες που η ίδια θα επιβάλλει.
Η Τεχεράνη πέρασε στην αντεπίθεση
Η ιρανική πλευρά δείχνει πλέον διατεθειμένη όχι μόνο να αμυνθεί αλλά και να υπαγορεύσει τη δική της στρατηγική.
Η επίθεση στην αμερικανική βάση στην Ιορδανία αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης ενός νέου κύκλου κλιμάκωσης.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν εκείνες που πρώτες παραβίασαν την εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στα μέσα Ιουνίου.
Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την ανάλυση, ακολουθεί πλέον μια στρατηγική σύντομων, υψηλής έντασης στρατιωτικών επιχειρήσεων, ακολουθούμενων από διπλωματικές κινήσεις, καθώς δεν διαθέτει πλέον τα περιθώρια για έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς.
Τα αποθέματα των ΗΠΑ μειώνονται επικίνδυνα
Το σημαντικότερο πρόβλημα για την Ουάσιγκτον φαίνεται πως δεν είναι πλέον οι δυνατότητες του Ιράν, αλλά η εξάντληση των ίδιων των αμερικανικών αποθεμάτων.
Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies (CSIS), μέσα σε πέντε μήνες οι Ηνωμένες Πολιτείες κατανάλωσαν περισσότερους από 1.500 πυραύλους Patriot και έως 218 αναχαιτιστικά THAAD, με αποτέλεσμα τα διαθέσιμα αποθέματα να μειωθούν δραστικά.
Την ίδια στιγμή, το Reuters επικαλείται πηγές του Πενταγώνου σύμφωνα με τις οποίες έχει ήδη χρησιμοποιηθεί το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων όπλων ακριβείας.
Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο την ικανότητα συνέχισης της πίεσης κατά του Ιράν, αλλά συνολικά την επιχειρησιακή ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για ενδεχόμενες νέες συγκρούσεις.
Ο Zarif αποκαλύπτει το πλαίσιο που επιδιώκει η Τεχεράνη
Το νέο πλαίσιο που επιχειρεί να επιβάλει το Ιράν αποτυπώνεται και στο πρόσφατο άρθρο του πρώην υπουργού Εξωτερικών Mohammad Javad Zarif στο περιοδικό Foreign Affairs.
Ο Zarif εκτιμά ότι ούτε η Τεχεράνη ούτε η Ουάσιγκτον έχουν συμφέρον από μια παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση.
Αναγνωρίζει ότι το κλείσιμο του Hormuz ασκεί σημαντική πίεση στις διεθνείς αγορές ενέργειας, επισημαίνει όμως ότι το συγκεκριμένο εργαλείο έχει περιορισμένη διάρκεια αποτελεσματικότητας.
Γι' αυτό προτείνει έναν ρεαλιστικό συμβιβασμό, σύμφωνα με τον οποίο το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων και τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη η οικονομία του.
Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα παράσχει εγγυήσεις ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, θα επιτρέψει την πρόσβαση διεθνών επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις της και θα θεσμοθετήσει τον φετφά του Ali Khamenei κατά των πυρηνικών όπλων.
Το τέλος της αμερικανικής κυριαρχίας στη Μέση Ανατολή;
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπίστωση του Zarif ότι οι χώρες της Μέσης Ανατολής δεν μπορούν πλέον να βασίζονται σε εξωτερικούς παράγοντες για την ασφάλειά τους, καθώς το υφιστάμενο μοντέλο αμερικανικής προστασίας δείχνει να εξαντλεί τα όριά του.
Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή διατυπώνεται από τον βασικό αρχιτέκτονα της προηγούμενης πυρηνικής συμφωνίας με τη Δύση και έναν πολιτικό που επί χρόνια υποστήριζε τον διάλογο με την Ουάσιγκτον.
Ο Trump μπροστά στο μεγαλύτερο στρατηγικό δίλημμα
Ο Donald Trump βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μία εξαιρετικά δύσκολη επιλογή.
Είτε θα συνεχίσει τη στρατιωτική πίεση, είτε θα οδηγήσει την κρίση σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση, είτε θα αναγκαστεί να αποδεχθεί μια συμφωνία που σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνεται πλέον από την ίδια την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η τρέχουσα σύγκρουση ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας.
Η αμερικανική επιρροή στη Μέση Ανατολή φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά και ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε αδιανόητο –η απώλεια του ρόλου των ΗΠΑ ως αδιαμφισβήτητου εγγυητή ασφαλείας στην περιοχή– περνά πλέον από τη σφαίρα της θεωρίας στη σκληρή πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πάψει να διαθέτουν την πρωτοβουλία των κινήσεων στη σύγκρουση με το Ιράν.
Για πρώτη φορά από την έναρξη της κρίσης, η Ουάσιγκτον δεν είναι εκείνη που αποφασίζει ούτε το πότε ούτε το πώς θα λήξει η αντιπαράθεση, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί πλέον να επιβάλει τους δικούς της όρους.
Από την «αλλαγή καθεστώτος» στην αναζήτηση μιας αξιοπρεπούς εξόδου
Όταν ξεκίνησε η κρίση, η κυβέρνηση Trump είχε θέσει ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους.
Στο επίκεντρο βρισκόταν η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, η εξουδετέρωση του πυραυλικού και πυρηνικού προγράμματος της χώρας, η διακοπή κάθε στήριξης προς τις φιλοϊρανικές οργανώσεις στη Μέση Ανατολή, ακόμη και η αντιμετώπιση των αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που χρησιμοποιούσαν πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
Σήμερα, όμως, το τοπίο είναι εντελώς διαφορετικό.
Το καθεστώς της Τεχεράνης όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά εμφανίζεται ακόμη πιο σκληρό απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, κυρίως η Σαουδική Αραβία, εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τους συμμάχους του Ιράν στην Υεμένη, ενώ η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή περιορίζεται ολοένα και περισσότερο.
Το Hormuz εξελίσσεται στον μοναδικό πραγματικό στόχο της Ουάσιγκτον
Στο σημερινό στάδιο της κρίσης, ο βασικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν φαίνεται πλέον να είναι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, αλλά η επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz.
Η ειρωνεία, ωστόσο, είναι εμφανής. Πριν από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, το Στενό παρέμενε ανοιχτό.
Σήμερα έχει μετατραπεί στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης, η οποία ξεκαθαρίζει ότι η ναυσιπλοΐα θα πραγματοποιείται μόνο σύμφωνα με τους κανόνες που η ίδια θα επιβάλλει.
Η Τεχεράνη πέρασε στην αντεπίθεση
Η ιρανική πλευρά δείχνει πλέον διατεθειμένη όχι μόνο να αμυνθεί αλλά και να υπαγορεύσει τη δική της στρατηγική.
Η επίθεση στην αμερικανική βάση στην Ιορδανία αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης ενός νέου κύκλου κλιμάκωσης.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν εκείνες που πρώτες παραβίασαν την εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στα μέσα Ιουνίου.
Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την ανάλυση, ακολουθεί πλέον μια στρατηγική σύντομων, υψηλής έντασης στρατιωτικών επιχειρήσεων, ακολουθούμενων από διπλωματικές κινήσεις, καθώς δεν διαθέτει πλέον τα περιθώρια για έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς.
Τα αποθέματα των ΗΠΑ μειώνονται επικίνδυνα
Το σημαντικότερο πρόβλημα για την Ουάσιγκτον φαίνεται πως δεν είναι πλέον οι δυνατότητες του Ιράν, αλλά η εξάντληση των ίδιων των αμερικανικών αποθεμάτων.
Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies (CSIS), μέσα σε πέντε μήνες οι Ηνωμένες Πολιτείες κατανάλωσαν περισσότερους από 1.500 πυραύλους Patriot και έως 218 αναχαιτιστικά THAAD, με αποτέλεσμα τα διαθέσιμα αποθέματα να μειωθούν δραστικά.
Την ίδια στιγμή, το Reuters επικαλείται πηγές του Πενταγώνου σύμφωνα με τις οποίες έχει ήδη χρησιμοποιηθεί το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων όπλων ακριβείας.
Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο την ικανότητα συνέχισης της πίεσης κατά του Ιράν, αλλά συνολικά την επιχειρησιακή ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για ενδεχόμενες νέες συγκρούσεις.
Ο Zarif αποκαλύπτει το πλαίσιο που επιδιώκει η Τεχεράνη
Το νέο πλαίσιο που επιχειρεί να επιβάλει το Ιράν αποτυπώνεται και στο πρόσφατο άρθρο του πρώην υπουργού Εξωτερικών Mohammad Javad Zarif στο περιοδικό Foreign Affairs.
Ο Zarif εκτιμά ότι ούτε η Τεχεράνη ούτε η Ουάσιγκτον έχουν συμφέρον από μια παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση.
Αναγνωρίζει ότι το κλείσιμο του Hormuz ασκεί σημαντική πίεση στις διεθνείς αγορές ενέργειας, επισημαίνει όμως ότι το συγκεκριμένο εργαλείο έχει περιορισμένη διάρκεια αποτελεσματικότητας.
Γι' αυτό προτείνει έναν ρεαλιστικό συμβιβασμό, σύμφωνα με τον οποίο το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων και τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη η οικονομία του.
Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα παράσχει εγγυήσεις ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, θα επιτρέψει την πρόσβαση διεθνών επιθεωρητών στις εγκαταστάσεις της και θα θεσμοθετήσει τον φετφά του Ali Khamenei κατά των πυρηνικών όπλων.
Το τέλος της αμερικανικής κυριαρχίας στη Μέση Ανατολή;
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπίστωση του Zarif ότι οι χώρες της Μέσης Ανατολής δεν μπορούν πλέον να βασίζονται σε εξωτερικούς παράγοντες για την ασφάλειά τους, καθώς το υφιστάμενο μοντέλο αμερικανικής προστασίας δείχνει να εξαντλεί τα όριά του.
Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή διατυπώνεται από τον βασικό αρχιτέκτονα της προηγούμενης πυρηνικής συμφωνίας με τη Δύση και έναν πολιτικό που επί χρόνια υποστήριζε τον διάλογο με την Ουάσιγκτον.
Ο Trump μπροστά στο μεγαλύτερο στρατηγικό δίλημμα
Ο Donald Trump βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μία εξαιρετικά δύσκολη επιλογή.
Είτε θα συνεχίσει τη στρατιωτική πίεση, είτε θα οδηγήσει την κρίση σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση, είτε θα αναγκαστεί να αποδεχθεί μια συμφωνία που σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνεται πλέον από την ίδια την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η τρέχουσα σύγκρουση ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας.
Η αμερικανική επιρροή στη Μέση Ανατολή φαίνεται να υποχωρεί σταδιακά και ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε αδιανόητο –η απώλεια του ρόλου των ΗΠΑ ως αδιαμφισβήτητου εγγυητή ασφαλείας στην περιοχή– περνά πλέον από τη σφαίρα της θεωρίας στη σκληρή πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών