Ανοίγουν πόρτες για επαφές Φινλανδίας - Ρωσίας;
Μια δήλωση που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για το μέλλον των σχέσεων Ρωσίας–Φινλανδίας έκανε ο Φινλανδός πρόεδρος Alexander Stubb, αφήνοντας ανοιχτά να εννοηθεί ότι το Ελσίνκι θα πρέπει σύντομα να επιχειρήσει την επαναφορά απευθείας επαφών με τη Μόσχα.
Και το εντυπωσιακότερο είναι το χρονικό πλαίσιο που έθεσε ο ίδιος: όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον, αλλά μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή, το αργότερο, στους επόμενους δύο μήνες.
Ο Alexander Stubb έκανε τη σχετική αναφορά σε συνέντευξή του στο φινλανδικό παιδικό περιοδικό Koululainen, απαντώντας σε ερωτήσεις παιδιών για τις διεθνείς σχέσεις και τη Ρωσία.
«Προσωπικά πιστεύω ότι, αν όχι τώρα, τότε μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή στους επόμενους δύο μήνες, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να έρθουμε σε επαφή», ανέφερε ο Φινλανδός πρόεδρος.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της δραματικής επιδείνωσης των ρωσοφινλανδικών σχέσεων τα τελευταία χρόνια.
Ο Alexander Stubb, πάντως, δεν παρουσίασε την επαναπροσέγγιση ως μία μονομερή κίνηση της Φινλανδίας. Αντίθετα, ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ή επαφή με τη Μόσχα θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε στενό συντονισμό με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη.
Το μήνυμα είναι σαφές: το Ελσίνκι δεν επιδιώκει μια αυτόνομη διπλωματική στροφή που θα το απομάκρυνε από τους Ευρωπαίους εταίρους του. Ωστόσο, ο Φινλανδός πρόεδρος φαίνεται να αναγνωρίζει ότι η πλήρης απουσία επικοινωνίας με τη Ρωσία δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη κατάσταση.
Κατά τον ίδιο, κάποια στιγμή θα χρειαστεί να αποκατασταθούν δίαυλοι τόσο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στις διμερείς σχέσεις Φινλανδίας–Ρωσίας.
Από το πάγο στην επαφή;
Η γεωγραφία καθιστά τη σχέση των δύο χωρών εξαιρετικά ιδιαίτερη. Φινλανδία και Ρωσία μοιράζονται μια τεράστια κοινή μεθόριο, ενώ οι ιστορικοί, πολιτικοί και οικονομικοί δεσμοί τους έχουν περάσει από περιόδους σφοδρής αντιπαράθεσης αλλά και στενής συνεργασίας.
Η νέα παρέμβαση του Alexander Stubb δεν σημαίνει επιστροφή στις σχέσεις του παρελθόντος. Ο ίδιος έχει άλλωστε επισημάνει στο παρελθόν ότι ακόμη και όταν αποκατασταθούν οι επαφές με τη Ρωσία, οι σχέσεις δεν πρόκειται να είναι ίδιες με εκείνες που υπήρχαν πριν από τη σημερινή κρίση.
Ωστόσο, η δημόσια αναφορά του σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα για την έναρξη επαφών είναι αρκετή για να προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν πρόκειται απλώς για μια γενική διπλωματική εκτίμηση ή εάν στο παρασκήνιο ωριμάζει ήδη η ιδέα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής επανασύνδεσης με τη Μόσχα.
Τι λέει η ρωσική πλευρά
Στο ίδιο κλίμα έχουν εμφανιστεί και τοποθετήσεις από τη ρωσική πλευρά.
Η Irina Novikova, Κοσμήτορας της Σχολής Διεθνών Σχέσεων στο Saint Petersburg State University, έχει εκφράσει την άποψη ότι οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Φινλανδίας θα μπορούσαν στο μέλλον να επιστρέψουν σε μια περισσότερο ρεαλιστική προσέγγιση.
Σύμφωνα με την εκτίμησή της, η ιστορική εμπειρία της σοβιετοφινλανδικής συνεργασίας θα μπορούσε να προσφέρει ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα για την οικοδόμηση μιας νέας μορφής συνύπαρξης.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν ούτε αναβίωση των πολιτικών συνθηκών προηγούμενων δεκαετιών. Δείχνει όμως ότι τόσο στη Φινλανδία όσο και στη Ρωσία υπάρχουν φωνές που θεωρούν ότι, αργά ή γρήγορα, η πραγματικότητα της κοινής γεωγραφίας θα επιβάλει κάποια μορφή επικοινωνίας.
Ο Alexander Stubb έχει ήδη τοποθετηθεί και στο παρελθόν υπέρ της ανάγκης να υπάρξουν, κάποια στιγμή, σχέσεις και συνομιλίες με τη Ρωσία.
Παράλληλα όμως έχει σπεύσει να χαμηλώσει τις προσδοκίες όσων θεωρούν ότι η κατάσταση θα μπορούσε απλώς να επιστρέψει στο προηγούμενο μοντέλο.
Η θέση του είναι ότι η σχέση με τη Ρωσία θα πρέπει να υπάρχει, αλλά θα είναι διαφορετική.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική διάκριση.
Το Ελσίνκι μπορεί να θεωρεί αναγκαία την επικοινωνία με τη Μόσχα χωρίς αυτό να σημαίνει πολιτική συμφιλίωση, εγκατάλειψη των υφιστάμενων συμμαχιών του ή επιστροφή στις στενές οικονομικές και πολιτικές σχέσεις του παρελθόντος.
Νέο διπλωματικό θρίλερ
Μετά τις δηλώσεις Stubb, όλα τα βλέμματα στρέφονται στο τι θα ακολουθήσει.
Θα υπάρξει πράγματι κάποια επίσημη ή ανεπίσημη επαφή Φινλανδίας–Ρωσίας μέσα στους επόμενους δύο μήνες;
Θα προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών;
Και, κυρίως, μπορεί η Φινλανδία —μία χώρα με βαθιά και σύνθετη ιστορική σχέση με τη Ρωσία— να διαδραματίσει ρόλο στην επόμενη φάση του ευρωπαϊκού διαλόγου με τη Μόσχα;
Προς το παρόν, δεν υπάρχει ανακοίνωση συγκεκριμένης συνάντησης ή έναρξης επίσημων διαπραγματεύσεων. Υπάρχει όμως κάτι που μέχρι πρόσφατα φαινόταν πολύ πιο δύσκολο: η ανοιχτή δημόσια συζήτηση για την ανάγκη επαναφοράς των επαφών.
Και όταν ένας αρχηγός κράτους μιλά όχι για «κάποτε», αλλά για «τις επόμενες εβδομάδες ή τους επόμενους δύο μήνες», η δήλωση αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
www.bankingnews.gr
Και το εντυπωσιακότερο είναι το χρονικό πλαίσιο που έθεσε ο ίδιος: όχι σε κάποιο μακρινό μέλλον, αλλά μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή, το αργότερο, στους επόμενους δύο μήνες.
Ο Alexander Stubb έκανε τη σχετική αναφορά σε συνέντευξή του στο φινλανδικό παιδικό περιοδικό Koululainen, απαντώντας σε ερωτήσεις παιδιών για τις διεθνείς σχέσεις και τη Ρωσία.
«Προσωπικά πιστεύω ότι, αν όχι τώρα, τότε μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή στους επόμενους δύο μήνες, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να έρθουμε σε επαφή», ανέφερε ο Φινλανδός πρόεδρος.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της δραματικής επιδείνωσης των ρωσοφινλανδικών σχέσεων τα τελευταία χρόνια.
Ο Alexander Stubb, πάντως, δεν παρουσίασε την επαναπροσέγγιση ως μία μονομερή κίνηση της Φινλανδίας. Αντίθετα, ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ή επαφή με τη Μόσχα θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε στενό συντονισμό με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη.
Το μήνυμα είναι σαφές: το Ελσίνκι δεν επιδιώκει μια αυτόνομη διπλωματική στροφή που θα το απομάκρυνε από τους Ευρωπαίους εταίρους του. Ωστόσο, ο Φινλανδός πρόεδρος φαίνεται να αναγνωρίζει ότι η πλήρης απουσία επικοινωνίας με τη Ρωσία δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη κατάσταση.
Κατά τον ίδιο, κάποια στιγμή θα χρειαστεί να αποκατασταθούν δίαυλοι τόσο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στις διμερείς σχέσεις Φινλανδίας–Ρωσίας.
Από το πάγο στην επαφή;
Η γεωγραφία καθιστά τη σχέση των δύο χωρών εξαιρετικά ιδιαίτερη. Φινλανδία και Ρωσία μοιράζονται μια τεράστια κοινή μεθόριο, ενώ οι ιστορικοί, πολιτικοί και οικονομικοί δεσμοί τους έχουν περάσει από περιόδους σφοδρής αντιπαράθεσης αλλά και στενής συνεργασίας.
Η νέα παρέμβαση του Alexander Stubb δεν σημαίνει επιστροφή στις σχέσεις του παρελθόντος. Ο ίδιος έχει άλλωστε επισημάνει στο παρελθόν ότι ακόμη και όταν αποκατασταθούν οι επαφές με τη Ρωσία, οι σχέσεις δεν πρόκειται να είναι ίδιες με εκείνες που υπήρχαν πριν από τη σημερινή κρίση.
Ωστόσο, η δημόσια αναφορά του σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα για την έναρξη επαφών είναι αρκετή για να προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν πρόκειται απλώς για μια γενική διπλωματική εκτίμηση ή εάν στο παρασκήνιο ωριμάζει ήδη η ιδέα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής επανασύνδεσης με τη Μόσχα.
Τι λέει η ρωσική πλευρά
Στο ίδιο κλίμα έχουν εμφανιστεί και τοποθετήσεις από τη ρωσική πλευρά.
Η Irina Novikova, Κοσμήτορας της Σχολής Διεθνών Σχέσεων στο Saint Petersburg State University, έχει εκφράσει την άποψη ότι οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Φινλανδίας θα μπορούσαν στο μέλλον να επιστρέψουν σε μια περισσότερο ρεαλιστική προσέγγιση.
Σύμφωνα με την εκτίμησή της, η ιστορική εμπειρία της σοβιετοφινλανδικής συνεργασίας θα μπορούσε να προσφέρει ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα για την οικοδόμηση μιας νέας μορφής συνύπαρξης.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν ούτε αναβίωση των πολιτικών συνθηκών προηγούμενων δεκαετιών. Δείχνει όμως ότι τόσο στη Φινλανδία όσο και στη Ρωσία υπάρχουν φωνές που θεωρούν ότι, αργά ή γρήγορα, η πραγματικότητα της κοινής γεωγραφίας θα επιβάλει κάποια μορφή επικοινωνίας.
Ο Alexander Stubb έχει ήδη τοποθετηθεί και στο παρελθόν υπέρ της ανάγκης να υπάρξουν, κάποια στιγμή, σχέσεις και συνομιλίες με τη Ρωσία.
Παράλληλα όμως έχει σπεύσει να χαμηλώσει τις προσδοκίες όσων θεωρούν ότι η κατάσταση θα μπορούσε απλώς να επιστρέψει στο προηγούμενο μοντέλο.
Η θέση του είναι ότι η σχέση με τη Ρωσία θα πρέπει να υπάρχει, αλλά θα είναι διαφορετική.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική διάκριση.
Το Ελσίνκι μπορεί να θεωρεί αναγκαία την επικοινωνία με τη Μόσχα χωρίς αυτό να σημαίνει πολιτική συμφιλίωση, εγκατάλειψη των υφιστάμενων συμμαχιών του ή επιστροφή στις στενές οικονομικές και πολιτικές σχέσεις του παρελθόντος.
Νέο διπλωματικό θρίλερ
Μετά τις δηλώσεις Stubb, όλα τα βλέμματα στρέφονται στο τι θα ακολουθήσει.
Θα υπάρξει πράγματι κάποια επίσημη ή ανεπίσημη επαφή Φινλανδίας–Ρωσίας μέσα στους επόμενους δύο μήνες;
Θα προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών;
Και, κυρίως, μπορεί η Φινλανδία —μία χώρα με βαθιά και σύνθετη ιστορική σχέση με τη Ρωσία— να διαδραματίσει ρόλο στην επόμενη φάση του ευρωπαϊκού διαλόγου με τη Μόσχα;
Προς το παρόν, δεν υπάρχει ανακοίνωση συγκεκριμένης συνάντησης ή έναρξης επίσημων διαπραγματεύσεων. Υπάρχει όμως κάτι που μέχρι πρόσφατα φαινόταν πολύ πιο δύσκολο: η ανοιχτή δημόσια συζήτηση για την ανάγκη επαναφοράς των επαφών.
Και όταν ένας αρχηγός κράτους μιλά όχι για «κάποτε», αλλά για «τις επόμενες εβδομάδες ή τους επόμενους δύο μήνες», η δήλωση αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών