Γαλλία: «Μπλόκο» του Συνταγματικού Συμβουλίου στην απαγόρευση των social media για ανηλίκους κάτω των 15 ετών

Σε μια απόφαση με βαρύνουσα σημασία, το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας απέρριψε το νομοσχέδιο που προέβλεπε την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών από τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για ένα σοβαρό πλήγμα στην ατζέντα του Γάλλου Προέδρου Emmanuel Macron, το οποίο θέτει θεμελιώδη ερωτήματα γύρω από τις νομικές και συνταγματικές παραμέτρους της προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Το ανώτατο δικαστικό όργανο της χώρας έκρινε ότι οι περιορισμοί που εισήγε το νομοσχέδιο παραβιάζουν δυσανάλογα το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των ανηλίκων στην ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας.
Η καθιέρωση της πρώτης καθολικής απαγόρευσης social media για εφήβους στην Ευρώπη αποτελούσε κεντρικό πυλώνα της πολιτικής ατζέντας της δεύτερης θητείας του Emmanuel Macron. Παράλληλα, ο Γάλλος Πρόεδρος είχε θέσει το ζήτημα στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, εν όψει και των αναμενόμενων σχετικών ανακοινώσεων για μέτρα σε επίπεδο ΕΕ από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Παρά την απόφαση του δικαστηρίου, η Γαλλική Προεδρία κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την προσπάθεια. Όπως ανακοινώθηκε, τίθεται πλέον νέος χρονικός στόχος για την άνοιξη του 2027, περίοδο που συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του Emmanuel Macron. Ο Γάλλος Πρόεδρος έδωσε ήδη εντολή στον Πρωθυπουργό να εργαστεί άμεσα για τη διαμόρφωση ενός νομικά στέρεου σχεδίου, το οποίο θα ενσωματώνει τις παρατηρήσεις του Συνταγματικού Συμβουλίου.

Οι αδυναμίες του νομοσχεδίου και ο ρόλος των γονέων

Το Συνταγματικό Συμβούλιο εστίασε στο γεγονός ότι το Άρθρο 1 του νομοσχεδίου επέβαλε ουσιαστικά μια οριζόντια και καθολική απαγόρευση (blanket ban), χωρίς να διαφοροποιεί επαρκώς τους κινδύνους που ενέχει κάθε πλατφόρμα ξεχωριστά, ούτε τα διαφορετικά επίπεδα ευάλωτης ηλικιακής κατάστασης των ίδιων των ανηλίκων. Επιπλέον, η απαγόρευση θα καταλάμβανε και διαδικτυακές πλατφόρμες για τις οποίες δεν είχε αποδειχθεί ότι εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων.
Παράλληλα, το σκεπτικό της απόφασης υπέδειξε ότι μια πιθανή ευθυγράμμιση της ηλικιακής απαγόρευσης με τα θεμελιώδη δικαιώματα προϋποθέτει τη μεγαλύτερη εμπλοκή και ευελιξία των γονέων.
Ο Peter Craddock, ανώτερος δικηγόρος με έδρα τις Βρυξέλλες και εταίρος στην Keller & Heckman που συμβουλεύει εταιρείες τεχνολογίας, υπογράμμισε τις ευρύτερες επιπτώσεις της απόφασης:
«Αυτό που ουσιαστικά λέει το δικαστήριο στην κυβέρνηση είναι ότι αν θέλει να πετύχει αυτό το μέτρο, δεν μπορεί να βασίζεται σε μια γενική απαγόρευση. Πρέπει να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες και περιορισμοί. Πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στους γονείς να αξιολογούν εάν το παιδί τους διαθέτει τον απαιτούμενο βαθμό ωριμότητας ώστε να κάνει ορθή χρήση των υπηρεσιών αυτών», σημείωσε ο Peter Craddock.

Ευρύτερες ανατροπές σε επίπεδο ΕΕ και Ελλάδας

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Γαλλία φιλοδοξούσε να αποτελέσει τον «προπομπό» για ανάλογες νομοθετικές πρωτοβουλίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Δανία, οι οποίες σχεδίαζαν να ακολουθήσουν το γαλλικό παράδειγμα.
Ωστόσο, όπως προειδοποιεί ο Peter Craddock, το γαλλικό δεδικασμένο ενδέχεται να δημιουργήσει ανυπέρβλητα νομικά εμπόδια τόσο για τα εθνικά σχέδια άλλων κρατών-μελών όσο και για τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
«Το σκεπτικό της απόφασης είναι εξίσου σχετικό σε διεθνές επίπεδο και σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς τα θεμελιώδη δικαιώματα στα οποία βασίστηκε το δικαστήριο δεν αποτελούν ιδιαιτερότητα της Γαλλίας, αλλά είναι εναρμονισμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο», κατέληξε.

www.bankingnews.gr