Η Ρίγα επιδιώκει πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Λετονία φαίνεται να μπαίνει σε μια από τις πιο κρίσιμες οικονομικές και γεωπολιτικές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η δραματική αύξηση των αμυντικών δαπανών και η σχεδόν ολοκληρωτική κατάρρευση των οικονομικών δεσμών με τη Ρωσία δημιουργούν έναν τεράστιο λογαριασμό.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του NEWS.ru και τις αναφορές που αποδίδονται στη γερμανική Berliner Zeitung, η Ρίγα επιδιώκει πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μήνυμα που παρουσιάζεται να στέλνει η λετονική πλευρά προς τις Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρο: η χώρα βρίσκεται στην ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης, δαπανά τεράστια ποσά για την άμυνά της και θεωρεί ότι δεν μπορεί να επωμιστεί μόνη της το οικονομικό βάρος αυτής της στρατηγικής.
Και κάπως έτσι, η γεωπολιτική σύγκρουση μετατρέπεται πλέον σε έναν αγώνα δισεκατομμυρίων.
«Πληρώνουμε για όλη την Ευρώπη» – Το μήνυμα που προκαλεί αίσθηση
Στο δημοσίευμα, ο Andris Kulbergs παρουσιάζεται να υποστηρίζει ότι η Λετονία δικαιούται μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομική στήριξη, επειδή η ενίσχυση της άμυνας της χώρας δεν αφορά μόνο τη Ρίγα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη.
Η βασική επιχειρηματολογία είναι ότι τα κράτη της Βαλτικής λειτουργούν ως ανατολικό «τείχος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία.
Παράλληλα, τονίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων που θα διαθέσει η Λετονία για αμυντικούς εξοπλισμούς θα καταλήξει ούτως ή άλλως σε ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η Ρίγα προμηθεύεται στρατιωτικό υλικό από χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Ολλανδία.
Με άλλα λόγια, το επιχείρημα της λετονικής πλευράς είναι περίπου το εξής: η Ρίγα δανείζεται, αυξάνει τα ελλείμματά της και αγοράζει ευρωπαϊκά όπλα για να ενισχύσει την άμυνα της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ.
Η απαίτηση για μεγαλύτερη χρηματοδότηση αποκτά έτσι όχι μόνο οικονομικό αλλά και έντονα πολιτικό χαρακτήρα.
Οικονομικός σεισμός: Από τα 4,1 δισ. στο εμπορικό «πάγωμα»
Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά τις σχέσεις της Λετονίας με τη Ρωσία.
Για δεκαετίες, η γεωγραφική θέση της χώρας επέτρεπε στη λετονική οικονομία να αξιοποιεί εμπορικές και διαμετακομιστικές ροές από και προς τη ρωσική αγορά. Λιμάνια, σιδηρόδρομοι και επιχειρήσεις είχαν σημαντική δραστηριότητα συνδεδεμένη με το εμπόριο προς Ανατολάς.
Η εικόνα αυτή έχει πλέον αλλάξει δραματικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, το αμοιβαίο εμπόριο είχε φτάσει περίπου στα 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021.
Στη συνέχεια όμως οι εμπορικές σχέσεις κατέρρευσαν.
Οι λετονικές εξαγωγές προς τη Ρωσία φέρονται να έχουν περιοριστεί στα 962,5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εισαγωγές από τη Ρωσία στα 125,6 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για μια τεράστια μεταβολή μέσα σε λίγα χρόνια.
Το σενάριο που σοκάρει: Η οριστική ρήξη μπορεί να κοστίσει 2% του ΑΕΠ
Το πραγματικά ανησυχητικό στοιχείο αφορά τις εκτιμήσεις για το κόστος μιας πλήρους διακοπής των οικονομικών σχέσεων.
Σύμφωνα με το κείμενο, υπολογισμοί που αποδίδονται στην Bank of Latvia δείχνουν ότι μια ολοκληρωτική ρήξη με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιφέρει κόστος που αντιστοιχεί περίπου στο 2% του λετονικού ΑΕΠ.
Για μια μεγάλη οικονομία, μια τέτοια απώλεια θα ήταν ήδη σημαντική.
Για μια χώρα του μεγέθους της Λετονίας, όμως, θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις σε επενδύσεις, δημόσια οικονομικά, επιχειρηματική δραστηριότητα και διαθέσιμο εισόδημα.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η Ρίγα θεωρεί το κόστος αυτό ένα αναπόφευκτο τίμημα για τη γεωπολιτική της επιλογή.
Η μέχρι σήμερα πορεία δείχνει πως η απάντηση είναι «ναι».
2,16 δισ. για άμυνα – Η Λετονία πατάει το γκάζι μέχρι το τέρμα
Την ίδια στιγμή που οι εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία συρρικνώνονται, ο στρατιωτικός προϋπολογισμός εκτοξεύεται.
Για το 2026 αναφέρεται αμυντικός προϋπολογισμός της τάξης των 2,16 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 4,91% του ΑΕΠ.
Πρόκειται για επίπεδο εξαιρετικά υψηλό σε ευρωπαϊκά δεδομένα.
Η απόφαση αυτή δεν είναι χωρίς συνέπειες.
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες επιβαρύνουν το δημοσιονομικό ισοζύγιο και αυξάνουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2026 και να ανέλθει στο 4,3% το 2027, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται επίσης να αυξηθεί.
Και κάπου εδώ αρχίζει η πραγματική μάχη με τις Βρυξέλλες.
Η Ρίγα στις Βρυξέλλες με τον λογαριασμό στο χέρι
Η Λετονία έχει ήδη στραφεί προς τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με το άρθρο, η χώρα έχει εξασφαλίσει χρηματοδοτική συμφωνία ύψους περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αυτό όμως φαίνεται ότι δεν αρκεί.
Η νέα απαίτηση για επιπλέον 7 δισ. ευρώ ανεβάζει το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Η Ρίγα ουσιαστικά ζητά από την Ευρώπη να μοιραστεί το κόστος μιας στρατηγικής την οποία θεωρεί ότι εφαρμόζει όχι μόνο για εθνικούς λόγους αλλά και για την ασφάλεια ολόκληρης της Ένωσης.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν οι πλουσιότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να ανοίξουν το πορτοφόλι.
Γερμανία και Γαλλία θα πάρουν τα κέρδη και η Βαλτική τον λογαριασμό;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εκρηκτικό σημείο της συζήτησης.
Από τη μία πλευρά, οι χώρες της Βαλτικής αγοράζουν όπλα και στρατιωτικά συστήματα από μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Από την άλλη, ζητούν ευρωπαϊκή οικονομική στήριξη για να μπορούν να συνεχίσουν αυτή την πολιτική.
Έτσι δημιουργείται ένας παράδοξος κύκλος:
η Λετονία δανείζεται για να ενισχύσει την άμυνά της, μεγάλο μέρος των χρημάτων κατευθύνεται σε αμυντικές βιομηχανίες πλουσιότερων κρατών της ΕΕ και στη συνέχεια η Ρίγα ζητά από τις Βρυξέλλες περισσότερους πόρους για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.
Στο πλαίσιο αυτό διατυπώνονται φόβοι ότι χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία μπορεί τελικά να αποκομίσουν το μεγαλύτερο βιομηχανικό όφελος, ενώ τα κράτη της Βαλτικής θα βρεθούν αντιμέτωπα με αυξημένο χρέος και ελλείμματα.
Τα λιμάνια αδειάζουν – Το παλιό οικονομικό μοντέλο καταρρέει
Ένα ακόμη σοβαρό πλήγμα αφορά τις μεταφορές.
Για χρόνια, μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Λετονίας στηριζόταν στη διαμετακόμιση φορτίων από τη Ρωσία μέσω λετονικών λιμανιών και σιδηροδρομικών δικτύων.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Alexander Safonov, τον οποίο επικαλείται το NEWS.ru, η μείωση των ρωσικών φορτίων είχε άμεση επίπτωση στη δραστηριότητα λιμένων και σιδηροδρόμων.
Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, έχει ενισχύσει τα δικά της λιμάνια στη Βαλτική, μεταξύ άλλων στις περιοχές Ust-Luga και Primorsk, περιορίζοντας την ανάγκη χρήσης λετονικών υποδομών.
Για τη Ρίγα αυτό σημαίνει ότι μια πηγή εισοδήματος που κάποτε θεωρούνταν σχεδόν δεδομένη δεν υπάρχει πλέον στην ίδια έκταση.
Δημογραφική βόμβα: Από 2,7 εκατ. σε περίπου 1,8 εκατ.
Τα οικονομικά προβλήματα συμπίπτουν με μια πολύ βαθύτερη κρίση: το δημογραφικό.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο πληθυσμός της Λετονίας έχει μειωθεί θεαματικά.
Από περίπου 2,7 εκατομμύρια κατοίκους, η χώρα βρίσκεται σήμερα κοντά στα 1,8 εκατομμύρια σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο άρθρο.
Η μετανάστευση νέων προς πλουσιότερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η χαμηλή γεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο σκηνικό.
Και η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο σκληρή:
λιγότεροι κάτοικοι σημαίνουν λιγότερους εργαζόμενους, μικρότερη εσωτερική αγορά, χαμηλότερη κατανάλωση και στενότερη φορολογική βάση.
Ο Alexander Safonov υποστηρίζει ότι η εξάρτηση από κλάδους όπως η σύγχρονη γεωργία δεν αρκεί για να αντιστρέψει την τάση, καθώς η υψηλή παραγωγικότητα δεν συνεπάγεται αντίστοιχα μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας.
«Ασπίδα της Ευρώπης» ή χώρα που πληρώνει τον βαρύτερο λογαριασμό;
Ο πολιτικός αναλυτής Vadim Trukhachev, τον οποίο επικαλείται το ρωσικό μέσο, παρουσιάζει τη Λετονία ως ένα κράτος που έχει αποδεχθεί πλήρως την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική του κατεύθυνση, ακόμη και εάν αυτή συνεπάγεται υψηλό οικονομικό κόστος.
Κατά την άποψή του, η χώρα έχει αναλάβει στην πράξη τον ρόλο μιας «ασπίδας» απέναντι στη Ρωσία.
Η μεγάλη διαφωνία αφορά το ποιος πρέπει να πληρώσει αυτή την ασπίδα.
Η Ρίγα θεωρεί ότι το βάρος πρέπει να μοιραστεί.
Οι Βρυξέλλες, όμως, δεν έχουν μέχρι στιγμής δώσει καμία εγγύηση ότι θα εγκριθεί ολόκληρο το ποσό που ζητείται.
Ο Vadim Trukhachev εκτιμά μάλιστα ότι ακόμη και εάν υπάρξει πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, πιθανότατα θα είναι μικρότερη και θα φτάσει αργότερα από ό,τι επιθυμεί η λετονική κυβέρνηση.
Από την Ουκρανία στη Βαλτική – Η μάχη για τα ευρωπαϊκά δισεκατομμύρια
Ακόμη πιο επιθετική είναι η προσέγγιση του Ρώσου βουλευτή Andrey Kolesnik.
Ο ίδιος συνδέει τη λετονική στρατηγική με τον τρόπο με τον οποίο άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν ζητήσει αυξημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση επικαλούμενες τη ρωσική απειλή.
Στη συλλογιστική του εντάσσει επίσης την Ουκρανία υπό τον Volodymyr Zelensky και την Πολωνία, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό επιχείρημα για τη διεκδίκηση τεράστιων κονδυλίων.
Πρόκειται ασφαλώς για τη θέση ενός Ρώσου πολιτικού και όχι για ουδέτερη οικονομική αποτίμηση.
Ωστόσο, αποτυπώνει το πόσο οξύς έχει γίνει ο πόλεμος αφηγημάτων γύρω από τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η μεγάλη παγίδα της Λετονίας: Δεν υπάρχει πλέον εύκολος δρόμος επιστροφής
Η Ρίγα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη πραγματικότητα.
Η πολιτική και οικονομική απομάκρυνση από τη Ρωσία δεν αποτελεί προσωρινή κίνηση.
Έχει μετατραπεί σε δομική στρατηγική επιλογή.
Ταυτόχρονα, η χώρα επενδύει πρωτοφανή ποσά στην άμυνα, αλλάζει εμπορικούς προσανατολισμούς, χάνει μέρος της παραδοσιακής διαμετακομιστικής της δραστηριότητας και επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια μακροχρόνια δημογραφική συρρίκνωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον ο βασικός οικονομικός και πολιτικός χώρος στον οποίο η Λετονία αναζητά λύσεις.
Όμως αυτό δημιουργεί και μια νέα εξάρτηση: από τη διάθεση των Βρυξελλών και των ισχυρών κρατών-μελών να χρηματοδοτήσουν τη νέα πραγματικότητα.
7 δισ. ή οικονομικό σοκ; Η ώρα της αλήθειας πλησιάζει
Η μάχη για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αναμένεται να είναι σκληρή.
Η Λετονία θα επιχειρήσει να πείσει τους εταίρους της ότι η χρηματοδότηση της ανατολικής πτέρυγας δεν αποτελεί εθνική υπόθεση αλλά ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Όμως τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ είναι τεράστιο ποσό για μια χώρα με οικονομία του μεγέθους της Λετονίας.
Και εάν οι Βρυξέλλες πουν «όχι»;
Τότε η Ρίγα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με το πιο δύσκολο ερώτημα της νέας εποχής:
πόσο ακριβό μπορεί να γίνει το τίμημα της γεωπολιτικής ανεξαρτησίας από τη Ρωσία πριν αρχίσει να δοκιμάζει τα όρια της ίδιας της λετονικής οικονομίας;
Το βέβαιο είναι ότι η μάχη μόλις ξεκίνησε.
Και αυτή τη φορά δεν διεξάγεται μόνο στα σύνορα της Ευρώπης.
Διεξάγεται στα ταμεία της.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του NEWS.ru και τις αναφορές που αποδίδονται στη γερμανική Berliner Zeitung, η Ρίγα επιδιώκει πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 7 δισεκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μήνυμα που παρουσιάζεται να στέλνει η λετονική πλευρά προς τις Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρο: η χώρα βρίσκεται στην ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης, δαπανά τεράστια ποσά για την άμυνά της και θεωρεί ότι δεν μπορεί να επωμιστεί μόνη της το οικονομικό βάρος αυτής της στρατηγικής.
Και κάπως έτσι, η γεωπολιτική σύγκρουση μετατρέπεται πλέον σε έναν αγώνα δισεκατομμυρίων.
«Πληρώνουμε για όλη την Ευρώπη» – Το μήνυμα που προκαλεί αίσθηση
Στο δημοσίευμα, ο Andris Kulbergs παρουσιάζεται να υποστηρίζει ότι η Λετονία δικαιούται μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομική στήριξη, επειδή η ενίσχυση της άμυνας της χώρας δεν αφορά μόνο τη Ρίγα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη.
Η βασική επιχειρηματολογία είναι ότι τα κράτη της Βαλτικής λειτουργούν ως ανατολικό «τείχος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ απέναντι στη Ρωσία.
Παράλληλα, τονίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων που θα διαθέσει η Λετονία για αμυντικούς εξοπλισμούς θα καταλήξει ούτως ή άλλως σε ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η Ρίγα προμηθεύεται στρατιωτικό υλικό από χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Ολλανδία.
Με άλλα λόγια, το επιχείρημα της λετονικής πλευράς είναι περίπου το εξής: η Ρίγα δανείζεται, αυξάνει τα ελλείμματά της και αγοράζει ευρωπαϊκά όπλα για να ενισχύσει την άμυνα της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ.
Η απαίτηση για μεγαλύτερη χρηματοδότηση αποκτά έτσι όχι μόνο οικονομικό αλλά και έντονα πολιτικό χαρακτήρα.
Οικονομικός σεισμός: Από τα 4,1 δισ. στο εμπορικό «πάγωμα»
Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά τις σχέσεις της Λετονίας με τη Ρωσία.
Για δεκαετίες, η γεωγραφική θέση της χώρας επέτρεπε στη λετονική οικονομία να αξιοποιεί εμπορικές και διαμετακομιστικές ροές από και προς τη ρωσική αγορά. Λιμάνια, σιδηρόδρομοι και επιχειρήσεις είχαν σημαντική δραστηριότητα συνδεδεμένη με το εμπόριο προς Ανατολάς.
Η εικόνα αυτή έχει πλέον αλλάξει δραματικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, το αμοιβαίο εμπόριο είχε φτάσει περίπου στα 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021.
Στη συνέχεια όμως οι εμπορικές σχέσεις κατέρρευσαν.
Οι λετονικές εξαγωγές προς τη Ρωσία φέρονται να έχουν περιοριστεί στα 962,5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εισαγωγές από τη Ρωσία στα 125,6 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για μια τεράστια μεταβολή μέσα σε λίγα χρόνια.
Το σενάριο που σοκάρει: Η οριστική ρήξη μπορεί να κοστίσει 2% του ΑΕΠ
Το πραγματικά ανησυχητικό στοιχείο αφορά τις εκτιμήσεις για το κόστος μιας πλήρους διακοπής των οικονομικών σχέσεων.
Σύμφωνα με το κείμενο, υπολογισμοί που αποδίδονται στην Bank of Latvia δείχνουν ότι μια ολοκληρωτική ρήξη με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιφέρει κόστος που αντιστοιχεί περίπου στο 2% του λετονικού ΑΕΠ.
Για μια μεγάλη οικονομία, μια τέτοια απώλεια θα ήταν ήδη σημαντική.
Για μια χώρα του μεγέθους της Λετονίας, όμως, θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές πιέσεις σε επενδύσεις, δημόσια οικονομικά, επιχειρηματική δραστηριότητα και διαθέσιμο εισόδημα.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η Ρίγα θεωρεί το κόστος αυτό ένα αναπόφευκτο τίμημα για τη γεωπολιτική της επιλογή.
Η μέχρι σήμερα πορεία δείχνει πως η απάντηση είναι «ναι».
2,16 δισ. για άμυνα – Η Λετονία πατάει το γκάζι μέχρι το τέρμα
Την ίδια στιγμή που οι εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία συρρικνώνονται, ο στρατιωτικός προϋπολογισμός εκτοξεύεται.
Για το 2026 αναφέρεται αμυντικός προϋπολογισμός της τάξης των 2,16 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 4,91% του ΑΕΠ.
Πρόκειται για επίπεδο εξαιρετικά υψηλό σε ευρωπαϊκά δεδομένα.
Η απόφαση αυτή δεν είναι χωρίς συνέπειες.
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες επιβαρύνουν το δημοσιονομικό ισοζύγιο και αυξάνουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες του κράτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,3% του ΑΕΠ το 2026 και να ανέλθει στο 4,3% το 2027, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται επίσης να αυξηθεί.
Και κάπου εδώ αρχίζει η πραγματική μάχη με τις Βρυξέλλες.
Η Ρίγα στις Βρυξέλλες με τον λογαριασμό στο χέρι
Η Λετονία έχει ήδη στραφεί προς τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με το άρθρο, η χώρα έχει εξασφαλίσει χρηματοδοτική συμφωνία ύψους περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αυτό όμως φαίνεται ότι δεν αρκεί.
Η νέα απαίτηση για επιπλέον 7 δισ. ευρώ ανεβάζει το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Η Ρίγα ουσιαστικά ζητά από την Ευρώπη να μοιραστεί το κόστος μιας στρατηγικής την οποία θεωρεί ότι εφαρμόζει όχι μόνο για εθνικούς λόγους αλλά και για την ασφάλεια ολόκληρης της Ένωσης.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν οι πλουσιότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να ανοίξουν το πορτοφόλι.
Γερμανία και Γαλλία θα πάρουν τα κέρδη και η Βαλτική τον λογαριασμό;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εκρηκτικό σημείο της συζήτησης.
Από τη μία πλευρά, οι χώρες της Βαλτικής αγοράζουν όπλα και στρατιωτικά συστήματα από μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Από την άλλη, ζητούν ευρωπαϊκή οικονομική στήριξη για να μπορούν να συνεχίσουν αυτή την πολιτική.
Έτσι δημιουργείται ένας παράδοξος κύκλος:
η Λετονία δανείζεται για να ενισχύσει την άμυνά της, μεγάλο μέρος των χρημάτων κατευθύνεται σε αμυντικές βιομηχανίες πλουσιότερων κρατών της ΕΕ και στη συνέχεια η Ρίγα ζητά από τις Βρυξέλλες περισσότερους πόρους για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.
Στο πλαίσιο αυτό διατυπώνονται φόβοι ότι χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία μπορεί τελικά να αποκομίσουν το μεγαλύτερο βιομηχανικό όφελος, ενώ τα κράτη της Βαλτικής θα βρεθούν αντιμέτωπα με αυξημένο χρέος και ελλείμματα.
Τα λιμάνια αδειάζουν – Το παλιό οικονομικό μοντέλο καταρρέει
Ένα ακόμη σοβαρό πλήγμα αφορά τις μεταφορές.
Για χρόνια, μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Λετονίας στηριζόταν στη διαμετακόμιση φορτίων από τη Ρωσία μέσω λετονικών λιμανιών και σιδηροδρομικών δικτύων.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Alexander Safonov, τον οποίο επικαλείται το NEWS.ru, η μείωση των ρωσικών φορτίων είχε άμεση επίπτωση στη δραστηριότητα λιμένων και σιδηροδρόμων.
Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, έχει ενισχύσει τα δικά της λιμάνια στη Βαλτική, μεταξύ άλλων στις περιοχές Ust-Luga και Primorsk, περιορίζοντας την ανάγκη χρήσης λετονικών υποδομών.
Για τη Ρίγα αυτό σημαίνει ότι μια πηγή εισοδήματος που κάποτε θεωρούνταν σχεδόν δεδομένη δεν υπάρχει πλέον στην ίδια έκταση.
Δημογραφική βόμβα: Από 2,7 εκατ. σε περίπου 1,8 εκατ.
Τα οικονομικά προβλήματα συμπίπτουν με μια πολύ βαθύτερη κρίση: το δημογραφικό.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο πληθυσμός της Λετονίας έχει μειωθεί θεαματικά.
Από περίπου 2,7 εκατομμύρια κατοίκους, η χώρα βρίσκεται σήμερα κοντά στα 1,8 εκατομμύρια σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο άρθρο.
Η μετανάστευση νέων προς πλουσιότερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η χαμηλή γεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού συνθέτουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο σκηνικό.
Και η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο σκληρή:
λιγότεροι κάτοικοι σημαίνουν λιγότερους εργαζόμενους, μικρότερη εσωτερική αγορά, χαμηλότερη κατανάλωση και στενότερη φορολογική βάση.
Ο Alexander Safonov υποστηρίζει ότι η εξάρτηση από κλάδους όπως η σύγχρονη γεωργία δεν αρκεί για να αντιστρέψει την τάση, καθώς η υψηλή παραγωγικότητα δεν συνεπάγεται αντίστοιχα μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας.
«Ασπίδα της Ευρώπης» ή χώρα που πληρώνει τον βαρύτερο λογαριασμό;
Ο πολιτικός αναλυτής Vadim Trukhachev, τον οποίο επικαλείται το ρωσικό μέσο, παρουσιάζει τη Λετονία ως ένα κράτος που έχει αποδεχθεί πλήρως την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική του κατεύθυνση, ακόμη και εάν αυτή συνεπάγεται υψηλό οικονομικό κόστος.
Κατά την άποψή του, η χώρα έχει αναλάβει στην πράξη τον ρόλο μιας «ασπίδας» απέναντι στη Ρωσία.
Η μεγάλη διαφωνία αφορά το ποιος πρέπει να πληρώσει αυτή την ασπίδα.
Η Ρίγα θεωρεί ότι το βάρος πρέπει να μοιραστεί.
Οι Βρυξέλλες, όμως, δεν έχουν μέχρι στιγμής δώσει καμία εγγύηση ότι θα εγκριθεί ολόκληρο το ποσό που ζητείται.
Ο Vadim Trukhachev εκτιμά μάλιστα ότι ακόμη και εάν υπάρξει πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, πιθανότατα θα είναι μικρότερη και θα φτάσει αργότερα από ό,τι επιθυμεί η λετονική κυβέρνηση.
Από την Ουκρανία στη Βαλτική – Η μάχη για τα ευρωπαϊκά δισεκατομμύρια
Ακόμη πιο επιθετική είναι η προσέγγιση του Ρώσου βουλευτή Andrey Kolesnik.
Ο ίδιος συνδέει τη λετονική στρατηγική με τον τρόπο με τον οποίο άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν ζητήσει αυξημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση επικαλούμενες τη ρωσική απειλή.
Στη συλλογιστική του εντάσσει επίσης την Ουκρανία υπό τον Volodymyr Zelensky και την Πολωνία, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό επιχείρημα για τη διεκδίκηση τεράστιων κονδυλίων.
Πρόκειται ασφαλώς για τη θέση ενός Ρώσου πολιτικού και όχι για ουδέτερη οικονομική αποτίμηση.
Ωστόσο, αποτυπώνει το πόσο οξύς έχει γίνει ο πόλεμος αφηγημάτων γύρω από τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η μεγάλη παγίδα της Λετονίας: Δεν υπάρχει πλέον εύκολος δρόμος επιστροφής
Η Ρίγα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη πραγματικότητα.
Η πολιτική και οικονομική απομάκρυνση από τη Ρωσία δεν αποτελεί προσωρινή κίνηση.
Έχει μετατραπεί σε δομική στρατηγική επιλογή.
Ταυτόχρονα, η χώρα επενδύει πρωτοφανή ποσά στην άμυνα, αλλάζει εμπορικούς προσανατολισμούς, χάνει μέρος της παραδοσιακής διαμετακομιστικής της δραστηριότητας και επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια μακροχρόνια δημογραφική συρρίκνωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον ο βασικός οικονομικός και πολιτικός χώρος στον οποίο η Λετονία αναζητά λύσεις.
Όμως αυτό δημιουργεί και μια νέα εξάρτηση: από τη διάθεση των Βρυξελλών και των ισχυρών κρατών-μελών να χρηματοδοτήσουν τη νέα πραγματικότητα.
7 δισ. ή οικονομικό σοκ; Η ώρα της αλήθειας πλησιάζει
Η μάχη για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό αναμένεται να είναι σκληρή.
Η Λετονία θα επιχειρήσει να πείσει τους εταίρους της ότι η χρηματοδότηση της ανατολικής πτέρυγας δεν αποτελεί εθνική υπόθεση αλλά ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Όμως τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ είναι τεράστιο ποσό για μια χώρα με οικονομία του μεγέθους της Λετονίας.
Και εάν οι Βρυξέλλες πουν «όχι»;
Τότε η Ρίγα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με το πιο δύσκολο ερώτημα της νέας εποχής:
πόσο ακριβό μπορεί να γίνει το τίμημα της γεωπολιτικής ανεξαρτησίας από τη Ρωσία πριν αρχίσει να δοκιμάζει τα όρια της ίδιας της λετονικής οικονομίας;
Το βέβαιο είναι ότι η μάχη μόλις ξεκίνησε.
Και αυτή τη φορά δεν διεξάγεται μόνο στα σύνορα της Ευρώπης.
Διεξάγεται στα ταμεία της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών