Ουκρανία σε οικονομικό αδιέξοδο: Στρέφεται στα παγωμένα ρωσικά assets για να κλείσει την «τρύπα» των 52 δισ. δολ.

Τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο επίκεντρο της προσπάθειας της Ουκρανίας να καλύψει το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό που αναμένεται να αντιμετωπίσει το 2027, καθώς το Κίεβο προετοιμάζεται για έναν ακόμη χρόνο πολέμου και αυξημένων αμυντικών δαπανών.
Ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας, Serhii Marchenko, δήλωσε την Τετάρτη ότι η χώρα θα χρειαστεί περισσότερα από 52 δισ. δολάρια διεθνούς χρηματοδοτικής βοήθειας το 2027, ενώ περίπου 20 δισ. δολάρια έχουν ήδη εξασφαλιστεί μέσω δεσμεύσεων από διεθνείς εταίρους. Για το υπόλοιπο ποσό, η κυβέρνηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τους συμμάχους της.

Σχέδιο για κρατικές δαπάνες ύψους 7,27 τρισ.

Η παρουσίαση του σχεδίου προϋπολογισμού για το 2027 στο ουκρανικό κοινοβούλιο πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη δημοσιονομική συγκυρία. Το προσχέδιο προβλέπει συνολικές κρατικές δαπάνες ύψους 7,27 τρισ. γρίβνια, ενώ οι αμυντικές δαπάνες αναμένεται να φθάσουν τα 4,89 τρισ. γρίβνια, περίπου 110 δισ. δολάρια, ποσό αυξημένο κατά 12% σε σχέση με το 2026. Οι στρατιωτικές δαπάνες αντιστοιχούν περίπου στα δύο τρίτα του συνολικού προϋπολογισμού.
Την ίδια στιγμή, τα προβλεπόμενα έσοδα του ουκρανικού κράτους ανέρχονται σε περίπου 5,6 τρισ. γρίβνια, γεγονός που αφήνει σημαντικό δημοσιονομικό κενό. Η κυβέρνηση αναζητά, συνεπώς, πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης, με τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία να αποτελούν μία από τις επιλογές που βρίσκονται πλέον ξανά στο τραπέζι.
Ο Marchenko έχει καλέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να επανεξετάσει το ζήτημα της αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου 300 δισ. δολάρια ρωσικών περιουσιακών στοιχείων έχουν παγώσει διεθνώς, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών κρατικών κεφαλαίων που βρίσκονται στην Ευρώπη είναι συγκεντρωμένο στο Euroclear στο Βέλγιο.
Η συζήτηση, ωστόσο, παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επαναφέρει τις τελευταίες ημέρες την αναζήτηση τρόπων αξιοποίησης των περίπου 210 δισ. ευρώ σε παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται στο Βέλγιο. Η προηγούμενη προσπάθεια αντιμετώπισε σοβαρές αντιρρήσεις από τη βελγική πλευρά, κυρίως λόγω των νομικών κινδύνων και του ενδεχομένου ρωσικών αντιποίνων.

Η πιο δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση από το 2022

Ο Marchenko έχει προτείνει, μεταξύ άλλων, τη μεταφορά της ευθύνης για τη φύλαξη και διαχείριση των κεφαλαίων σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ώστε να μην επωμίζεται αποκλειστικά το Βέλγιο τους νομικούς και οικονομικούς κινδύνους. Παράλληλα, χώρες όπως η Σουηδία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ισπανία έχουν δείξει ενδιαφέρον για την επανέναρξη της συζήτησης.
Η οικονομική πίεση στην Ουκρανία είναι ήδη ιδιαίτερα έντονη. Ο Marchenko είχε προειδοποιήσει νωρίτερα μέσα στον Σεπτέμβριο ότι η χώρα αντιμετωπίζει την πιο δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση από το 2022 και ότι, χωρίς πρόσθετη εξωτερική χρηματοδότηση, ενδέχεται να χρειαστεί να αναβάλει πληρωμές που δεν συνδέονται άμεσα με τον πόλεμο. Το Υπουργείο Οικονομικών είχε υπολογίσει το μη καλυμμένο χρηματοδοτικό κενό για το 2027 στα 32,6 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι το συνολικό χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2029 ανέρχεται σε περίπου 140,3 δισ. δολάρια, υπογραμμίζοντας το μέγεθος της πρόκλησης για τη διατήρηση της δημοσιονομικής και μακροοικονομικής σταθερότητας της χώρας.
Έτσι, τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία εξελίσσονται σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής στρατηγικής για την Ουκρανία, την ώρα που οι κυβερνήσεις της ΕΕ αναζητούν τρόπους να στηρίξουν το Κίεβο χωρίς να επιβαρυνθεί αποκλειστικά ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός. Ωστόσο, η αξιοποίηση των ίδιων των περιουσιακών στοιχείων —και όχι μόνο των εσόδων που αυτά παράγουν— εξακολουθεί να προσκρούει σε σημαντικά νομικά και πολιτικά ζητήματα.

www.bankingnews.gr