Τα μηνύματα πάντως από τις εμπόλεμες πλευρές παραμένουν αντιφατικά.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump απορρίπτει τις προτάσεις των Ιρανών για το άνοιγμα του Hormuz, υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ νικούν και επιμένοντας πως ο πόλεμος θα τελειώσει πολύ σύντομα…
Από την πλευρά του το Ιράν υποστηρίζει ότι διατηρεί τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Hormuz και διαμηνύει ότι είναι έτοιμο να επιφέρει συντριπτικά πλήγματα στους Αμερικανούς και στους συμμάχους του σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου…
Υπό αυτές τις συνθήκες, πάντως, αναλυτές υπογραμμίζουν πως παρά τον πόλεμο, τις επιθέσεις και τον ασφυκτικό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα, εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξακολουθούν να περνούν καθημερινά από το στενό πέρασμα και μάλιστα σε ποσότητες που αντιστοιχούν στο 80% της προ πολέμου περιόδου...
Πρόκειται όμως για μια επίπλαστη εικόνα, καθώς πίσω από αυτήν την φαινομενική ομαλοποίηση κρύβεται μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία, με τα παγκόσμια αποθέματα να υποχωρούν, το κόστος μεταφοράς να εκτοξεύεται και τις τιμές των καυσίμων να παραμένουν σε επίπεδα που πιέζουν ασφυκτικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο...
Βάσει αυτών των όρων, είναι αρκετά δύσκολο όχι μόνο να προβλέψει κανείς τη συνέχεια αλλά και να πει με σιγουριά ποιος θα είναι ο νικητής αυτής της στρατιωτικής και γεωπολιτικής σύγκρουσης…
Κάτω από τη μύτη του Ιράν
Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, με σημαντική υποστήριξη από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, διοχετεύουν αργό πετρέλαιο μέσω των Στενών του Hormuz, ακριβώς κάτω από τη μύτη του Ιράν.
Οι ροές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων μέσω αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 13,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την Kpler, υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιων δεδομένων.
Πρόκειται για λίγο κάτω από το 80% των 17,1 εκατομμυρίων βαρελιών που διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Οι συνολικές ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή - μέσω του Hormuz αλλά και από εναλλακτικές διαδρομές - είναι ακόμη πιο εντυπωσιακές: έχουν επιστρέψει στο 98% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με την JPMorgan.
«Με δεδομένο έναν τόσο μεγάλο όγκο που περνά από τα στενά, είναι σαφές ότι το Ιράν χάνει την επιρροή του επάνω τους», δήλωσε ο Matt Smith, διευθυντής έρευνας εμπορευμάτων στην Kpler.

Μυστικές «σκοτεινές» διελεύσεις
Αυτό το ορόσημο είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης επιχείρησης που περιλαμβάνει δρομολόγια δεξαμενόπλοιων με στρατιωτική συνοδεία, τα οποία πραγματοποιούν μυστικές «σκοτεινές» διελεύσεις των στενών, επισημαίνει σε ανάλυση του το CNN.
Η επιχείρηση αυτή έχει βοηθήσει να αποκατασταθούν σημαντικές ροές για τους πετρελαιοπαραγωγούς της Μέσης Ανατολής τους τελευταίους δύο μήνες.
Στην πρόσφατη αύξηση της κίνησης στα Στενά προστίθεται και η επιστροφή σαουδαραβικού πετρελαίου, το οποίο μέχρι πρότινος διοχετευόταν κυρίως προς την Ερυθρά Θάλασσα, μέχρι που οι Houthis, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, επιτέθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα στον μεγάλο σαουδαραβικό πετρελαιαγωγό East - West.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα είναι: Για πόσο ακόμα μπορεί να διατηρηθεί αυτή η κατάσταση;

Ο αμερικανικός στρατός δαπανά τεράστιους πόρους στην περιοχή μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει τη διέλευση του πετρελαίου, ενώ την ίδια στιγμή τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται προς λειτουργικά ελάχιστα επίπεδα και οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ ή πολύ κοντά σε αυτά.
Την ίδια ώρα, το Ιράν, έχοντας περιέλθει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, αρχίζει να αντιδρά.
Μια αγορά σε αναβρασμό
Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να διαθέτει ανεξάντλητα τεχνάσματα για να συνεχίζει να παραδίδει πετρέλαιο στους πελάτες, παρά τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς που έχει σημειωθεί ποτέ παγκοσμίως.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 2 δισεκατομμύρια βαρέλια στη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με την JPMorgan, όμως η αγορά έχει αντέξει.
Αυτό το αξιοσημείωτο επίτευγμα κατέστη δυνατό χάρη σε καινοτόμες λύσεις, όπως η ανακατεύθυνση πετρελαίου μέσω αγωγών και η υπηρεσία μεταφοράς με στρατιωτική υποστήριξη, αλλά και χάρη στην αύξηση της παραγωγής εκτός Κόλπου.
Και, το σημαντικότερο, χάρη σε μια σημαντική παγκόσμια μείωση της ζήτησης.
Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε δυσάρεστα υψηλά επίπεδα, όμως οι δημιουργικές λύσεις της αγοράς έχουν εμποδίσει το αργό να πλησιάσει το ιστορικό υψηλό του 2008.
Δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα
Ωστόσο, η σημερινή κατάσταση στα Στενά του Hormuz απλώς δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα.
Το πετρέλαιο είναι ένα φυσικό προϊόν και, αργά ή γρήγορα, οι δυνάμεις της αγοράς θα υπερισχύσουν.
Καθώς αφαιρείται περισσότερο αργό από τα αποθέματα απ’ όσο αναπληρώνεται, κάποια στιγμή η αγορά θα φτάσει στο πολυσυζητημένο και επίφοβο σημείο καμπής, όταν τα αποθέματα δεν θα επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση.
Όταν συμβεί αυτό, οι τιμές του πετρελαίου θα πρέπει να εκτοξευθούν ώστε να μειωθεί αρκετά η ζήτηση και να διατηρηθεί η ισορροπία.
Κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πότε θα συμβεί αυτό.

Αδύνατη οποιαδήποτε πρόβλεψη
Η Natasha Kaneva, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan, έχει σταματήσει να προσπαθεί να το προβλέψει.
«Για πρώτη φορά από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, δεν έχουμε ένα βασικό σενάριο», παραδέχθηκε η Kaneva πριν από δύο εβδομάδες σε σημείωμά της προς πελάτες.
«Απλώς δεν γνωρίζουμε πώς να μοντελοποιήσουμε την τελική έκβαση»
Το βασικό ζήτημα, υποστηρίζει, δεν είναι πλέον το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος, αλλά το για πόσο καιρό η αγορά θα μπορεί να εξυπηρετεί τη φυσική ζήτηση των πελατών για πετρέλαιο.
Τα δύο αυτά ζητήματα μπορεί να συνδέονται: χωρίς μια πραγματική λύση στα Στενά του Hormuz, ο κόσμος θα πρέπει να ελπίζει ότι τα αποθέματα της αγοράς θα αντέξουν.
Και γιατί έχει σημασία;
Όλοι αυτοί οι μηχανισμοί της αγοράς αποτελούν ενδιαφέρον υλικό για οικονομική θεωρία και ανάλυση προσφοράς και ζήτησης.
Στην πράξη, όμως, έχουν σημασία κυρίως για τις τσέπες των καταναλωτών.
Το πετρέλαιο κινείται πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι όλο τον μήνα και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του Σεπτεμβρίου πάνω από τα 100 δολάρια.
Οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα του πολέμου.
Το diesel, που επηρεάζεται τόσο από τον πόλεμο με το Ιράν όσο και από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, ξεπέρασε νωρίτερα αυτόν τον μήνα το προηγούμενο ιστορικό του ρεκόρ και κοστίζει πολύ πάνω από 6 δολάρια το γαλόνι.

Και η επιστροφή του αργού σε πιο φυσιολογικά επίπεδα ροών δεν έχει ακόμη περάσει στα πετρελαϊκά προϊόντα.
Οι ροές διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή παραμένουν μόλις στο 58% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με την JPMorgan, γεγονός που υπογραμμίζει τους σημαντικούς περιορισμούς που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη βενζίνη και το diesel.
Γιατί δεν έχει φτάσει ακόμα τα 150 δολάρια το βαρέλι
Το γεγονός ότι το πετρέλαιο δεν έχει φτάσει τα 150 δολάρια - τουλάχιστον όχι ακόμη - αποτελεί μικρή παρηγοριά για τους Αμερικανούς που πρέπει να ξοδεύουν 100 δολάρια για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ τους ή για τις επιχειρήσεις που αναγκάζονται να πληρώνουν υψηλές επιβαρύνσεις καυσίμων για τις παραδόσεις τους.
Χωρίς πολλές νέες πληροφορίες στις οποίες να μπορεί να βασιστεί, η αγορά έχει κινηθεί τους τελευταίους μήνες με βάση τις πιθανότητες μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Τα συχνά σχόλια του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump - μόλις πριν λίγες ώρες επανέλαβε πως ο πόλεμος με το Ιράν πολύ σύντομα θα τελειώσει, χωρίς ωστόσο να δίνει και πάλι περισσότερες πληροφορίες - κατά τη διάρκεια του πολέμου περί μιας υποτιθέμενης επικείμενης συμφωνίας με το Ιράν για την επαναλειτουργία των στενών είχαν δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις τιμές του πετρελαίου - πολύ μεγαλύτερη από τις πραγματικές φυσικές ποσότητες πετρελαίου.
Η επίθεση των Houthis
Αυτό άλλαξε κάπως νωρίτερα μέσα στον μήνα, όταν οι Houthis βομβάρδισαν τον σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής-Δύσης, διακόπτοντας προσωρινά τη ροή περίπου 7 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα — περισσότερο από το μισό του οποίου είχε εκτραπεί από τα Στενά του Hormuz.
Το πετρέλαιο πλησίασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν οι Σαουδάραβες βρουν ακόμη μία λύση, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα και ανακατευθύνοντας ξανά το πετρέλαιο μέσω των Στενών του Hormuz.
Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες της Κυριακής έδειξαν ότι και οι επτά θέσεις πρόσδεσης ήταν ανοικτές σε δύο βασικά λιμάνια στη Yanbu και στο Al Muajjiz, στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας, ένδειξη ότι ο αγωγός Ανατολής-Δύσης έχει επανέλθει σε υψηλότερους ρυθμούς λειτουργίας, σύμφωνα με την Kpler.

Αστρονομικά υψηλό το κόστος ασφάλισης
Μπορούν, λοιπόν, να διατηρηθούν αυτοί οι όγκοι;
«Οι περισσότερες διελεύσεις δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως ένδειξη βελτιωμένης ασφάλειας — αντιθέτως, αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη ικανότητα του κλάδου να λειτουργεί υπό διαρκή κίνδυνο», δήλωσε την Τρίτη η Kaneva.
Για παράδειγμα, σημείωσε ότι το κόστος ασφάλισης παραμένει αστρονομικά υψηλό.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες αποτιμούν αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη κατηγορία πετρελαιοφόρων ηλικίας 5 έως 10 ετών στα 150 εκατομμύρια δολάρια, παρότι η κατασκευή ενός καινούργιου κοστίζει 135 εκατομμύρια δολάρια.

Εντείνει τις επιθέσεις το Ιράν
Το Ιράν, το οποίο αδυνατεί να διοχετεύσει το δικό του πετρέλαιο μέσω των στενών λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και χάνει μια βασική πηγή οικονομικής επιρροής, έχει εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον πετρελαιοφόρων που διέρχονται από τον Κόλπο.
«Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν γίνει συχνότερες, καθώς το Ιράν προσπαθεί να αποτρέψει τις διελεύσεις», σημείωσε ο Smith.
«Θα πρέπει να περιμένουμε ότι αυτό θα συνεχιστεί, καθώς το Ιράν επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχό του στα Στενά»
Έτσι, η αγορά πετρελαίου παραμένει σε αδιέξοδο: μια ολοένα πιο απαιτητική στρατιωτική προσπάθεια των ΗΠΑ διατηρεί ένα μη βιώσιμο status quo, το οποίο εξακολουθεί να κρατά τις τιμές υψηλές για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Financial Times: Έκτακτες συσκέψεις Trump για απαγόρευση στις εξαγωγές diesel από τις ΗΠΑ
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump πραγματοποίησε έκτακτες συνομιλίες με συμβούλους σχετικά με το αν θα πρέπει να επιβληθεί απαγόρευση στις εξαγωγές πετρελαίου diesel από τη χώρα ή να ληφθούν άλλα μέτρα για τον περιορισμό της κρίσης στα καύσιμα επισημαίνουν οι Financial Times, επικαλούμενοι πηγές.
«Ο Trump πραγματοποίησε έκτακτες συνομιλίες με συμβούλους σχετικά με το αν θα πρέπει να επιβληθεί απαγόρευση στις εξαγωγές πετρελαίου diesel ή να γίνουν άλλα βήματα για τον περιορισμό της κρίσης στα καύσιμα...
Οι σύμβουλοι παρουσίασαν στον Πρόεδρο διάφορες επιλογές, μεταξύ των οποίων περιορισμούς στις διεθνείς πωλήσεις πετρελαίου diesel, ενώ αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης ενημέρωσαν ξένους συμμάχους, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για πιθανές διαταραχές στις προμήθειες», αναφέρει το δημοσίευμα.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Trump εξετάζει όλες τις διαθέσιμες επιλογές για τη μείωση των τιμών στη χώρα και ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση.
Σημειώνεται πως μια κίνηση απαγόρευσης εξαγωγής diesel από τις ΗΠΑ θα αποτελέσει ένα τεράστιο πλήγμα για την Ευρώπη, η οποία εισάγει τεράστιες ποσότητες diesel.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών