Ενώ η Wall Street Journal αποκάλυψε αμερικανικές πρωτοβουλίες για επανέναρξη των ροών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, το Κρεμλίνο απαντά ότι η πραγματικότητα στο πεδίο δεν επιτρέπει τέτοια σχέδια, ανοίγοντας νέα συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας
Η συζήτηση που άνοιξε πρόσφατα η Wall Street Journal σχετικά με πιθανή επανέναρξη των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω του ουκρανικού δικτύου φαίνεται να προσκρούει, τουλάχιστον προς το παρόν, στην πραγματικότητα του πολέμου. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, δήλωσε ότι με τα σημερινά δεδομένα η επαναφορά των ροών μέσω Ουκρανίας είναι εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες στο έδαφος μιλούν από μόνες τους. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο κύκλοι που συνδέονται με την κυβέρνηση Trump εξετάζουν σενάρια επανεκκίνησης των ρωσικών εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, ακόμη και μέσω αμερικανικού ενδιάμεσου φορέα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Το αμερικανικό σχέδιο για την επιστροφή του ρωσικού αερίου
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, η ιδέα υποστηρίζεται από κύκλους στην Ουάσιγκτον που θεωρούν ότι η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να χρειάζεται πρόσβαση σε σταθερές κι ανταγωνιστικές ενεργειακές πηγές.
Το σχέδιο που περιγράφηκε από αμερικανικά δημοσιεύματα προέβλεπε ακόμη και τη χρήση αμερικανικού ενδιάμεσου σχήματος για τη διαχείριση των ροών φυσικού αερίου, ώστε να ξεπεραστούν πολιτικά και «ρυθμιστικά» εμπόδια που δημιουργήθηκαν μετά τη ρήξη στις σχέσεις Δύσης και Ρωσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εμφανίστηκαν αναφορές ακόμη και για πιθανή επαναφορά στη συζήτηση υποδομών όπως ο «Nord Stream», στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ενεργειακής και γεωπολιτικής διευθέτησης.
Η ουσία του σχεδίου είναι προφανής: η Ουάσιγκτον αναζητά τρόπους να περιορίσει τις πιέσεις στην ενεργειακή αγορά, την ώρα που η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητά ισορροπία ανάμεσα στις γεωπολιτικές επιλογές της και στις οικονομικές της ανάγκες.
Η απάντηση της Μόσχας
Η αντίδραση του Κρεμλίνου ήταν σαφώς πιο επιφυλακτική.
Ο Peskov δεν απέκλεισε οριστικά το ενδεχόμενο επανέναρξης των προμηθειών στο μέλλον.
Ωστόσο, τόνισε ότι η συζήτηση είναι πρόωρη κι ότι η σημερινή πραγματικότητα δεν επιτρέπει την υλοποίηση τέτοιων σχεδίων.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την πολιτική βούληση των ενδιαφερομένων πλευρών.
Αφορά επίσης την ασφάλεια των υποδομών, τη γενικότερη κατάσταση στη ζώνη της σύγκρουσης και τις πραγματικές δυνατότητες μεταφοράς των ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου υπενθύμισε παράλληλα ότι η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου είναι πολύ μεγαλύτερη από την ευρωπαϊκή κι ότι τα σημαντικότερα κέντρα ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας βρίσκονται πλέον κυρίως στο λεγόμενο «Παγκόσμιο Νότο».
Η επισήμανση αυτή δεν ήταν τυχαία. Αποτυπώνει τη στρατηγική της Μόσχας να παρουσιάζει τη Ρωσία ως ενεργειακό παίκτη που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ευρωπαϊκή αγορά.
Η σκιά πάνω από τον TurkStream
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η ρωσική πλευρά συνέδεσε έμμεσα το θέμα των μελλοντικών προμηθειών με την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών.
Ο Peskov επανέφερε στη δημόσια συζήτηση τις επιθέσεις που είχαν σημειωθεί εναντίον του σταθμού συμπίεσης «Russkaya», κρίσιμου κόμβου για τη λειτουργία του «TurkStream».
Η Μόσχα υπενθύμισε, επίσης, παλαιότερες δηλώσεις του Vladimir Putin σχετικά με πληροφορίες περί πιθανών σχεδίων δολιοφθοράς σε υποθαλάσσιες ενεργειακές υποδομές όπως ο «TurkStream» κι ο «Blue Stream». Το μήνυμα είναι σαφές: για το Κρεμλίνο δεν αρκεί να υπάρξει πολιτική συμφωνία για το φυσικό αέριο.
Πρέπει να υπάρχουν κι οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν αξιόπιστα οι ενεργειακές υποδομές.
Μια ενεργειακή εξίσωση που παραμένει ανοιχτή
Παρά τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σταδιακή απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, η συζήτηση για το ρωσικό φυσικό αέριο δεν έχει εξαφανιστεί.
Οι υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας, οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές κι οι πιέσεις που προκαλούν οι γεωπολιτικές κρίσεις εξακολουθούν να τροφοδοτούν σενάρια επαναπροσέγγισης.
Δεν είναι τυχαίο ότι το ενδεχόμενο επανέναρξης των ροών προκάλεσε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον όταν αποκαλύφθηκε από αμερικανικά μέσα.
Ωστόσο, οι δηλώσεις Peskov δείχνουν ότι η Μόσχα θεωρεί πως η επιστροφή στην ενεργειακή κανονικότητα που υπήρχε πριν από τον πόλεμο απέχει ακόμη αρκετά.
Η μεγάλη εικόνα
Η απάντηση του Κρεμλίνου υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή διάσταση του ουκρανικού πολέμου παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γεωπολιτική πραγματικότητα.
Από τη μία πλευρά, εμφανίζονται πρωτοβουλίες και προτάσεις που βλέπουν στο ρωσικό φυσικό αέριο ένα πιθανό εργαλείο αποκλιμάκωσης κι οικονομικής σταθεροποίησης.
Από την άλλη, η Μόσχα υπενθυμίζει ότι όσο ο πόλεμος συνεχίζεται κι οι ενεργειακές υποδομές θεωρούνται δυνητικοί στόχοι, η υλοποίηση τέτοιων σχεδίων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Γι’ αυτό και η ουσία της υπόθεσης δε βρίσκεται μόνο στην αμερικανική πρόταση για επιστροφή του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη.
Βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι το Κρεμλίνο θεωρεί πως οι γεωπολιτικές συνθήκες που θα μπορούσαν να επιτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών