Τη βόμβα πυροδότησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Manfred Weber…
Σενάρια βαθιάς θεσμικής ανατροπής αρχίζουν να παίρνουν σάρκα και οστά στις Βρυξέλλες, καθώς κορυφαίοι αξιωματούχοι μιλούν πλέον ανοιχτά για ριζική αναδιάρθρωση της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση για συγχώνευση των δύο ανώτατων αξιωμάτων της ΕΕ σε ένα πρόσωπο, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν ενιαίο «πρόεδρο της Ευρώπης».
Τη βόμβα πυροδότησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Manfred Weber, ο οποίος δήλωσε ότι οι θέσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα πρέπει να ενωθούν, ώστε η Ένωση να αποκτήσει μία ενιαία φωνή στη διεθνή σκηνή.
Μιλώντας σε εκδήλωση επιχειρηματιών στις Βρυξέλλες, ο Weber υποστήριξε ότι μια τέτοια αλλαγή δεν απαιτεί τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών, αλλά απλώς πολιτική απόφαση να ανατεθούν και τα δύο αξιώματα στο ίδιο πρόσωπο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το εγχείρημα θα μπορούσε να δρομολογηθεί μετά τις ευρωεκλογές του 2029.
«Η Ευρώπη είναι μπλοκαρισμένη, άφωνη και πολιτικά αδύναμη στη διεθνή σκηνή – αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί», δήλωσε με δραματικούς τόνους, περιγράφοντας μια Ένωση που αδυνατεί να αντιδράσει σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια.
Σήμερα, η εξουσία στην ΕΕ είναι κατακερματισμένη.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ηγείται του εκτελεστικού μηχανισμού, με αρμοδιότητες στην εμπορική πολιτική, τη γεωργία και την ενιαία αγορά. Ωστόσο, τα κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής χειρίζονται η ύπατη εκπρόσωπος Kaja Kallas και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa, οι οποίοι λογοδοτούν απευθείας στα κράτη-μέλη.
Αυτό το θεσμικό μωσαϊκό, σύμφωνα με τον Weber, δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής, ειδικά σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, όπου –όπως σημείωσε– η διοίκηση Trump στις ΗΠΑ ανατρέπει τη μέχρι τώρα παγκόσμια ισορροπία.
Όταν ρωτήθηκε από το Politico αν θα τον ενδιέφερε ο ίδιος να αναλάβει στο μέλλον τον ρόλο ενός τέτοιου «προέδρου της Ευρώπης», απέφυγε να δώσει ξεκάθαρη απάντηση, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν θέλω να απαντήσω». Αργότερα συμπλήρωσε ότι τέτοιες αποφάσεις «ανήκουν στα κόμματα και στους πολίτες της Ευρώπης».
Δεν είναι τυχαίο πρόσωπο
Ο Weber δεν είναι τυχαίο πρόσωπο. Ηγείται της μεγαλύτερης πολιτικής οικογένειας της Ευρώπης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το 2014 και το 2019 διεκδίκησε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τότε, όμως, οι ηγέτες της ΕΕ τον παραμέρισαν, επιλέγοντας την Ursula von der Leyen, τότε υπουργό Άμυνας της Γερμανίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Weber έθεσε και ένα ακόμη εκρηκτικό ζήτημα: την κατάργηση της ομοφωνίας στην εξωτερική και αμυντική πολιτική και την αντικατάστασή της από αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία. Πρόκειται για ιδέα που συζητείται εδώ και χρόνια, αλλά συναντά σφοδρές αντιδράσεις από ηγέτες που αντιτίθενται στην περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως ο Viktor Orban της Ουγγαρίας και ο Robert Fico της Σλοβακίας, οι οποίοι μπλοκάρουν κάθε τέτοια εξέλιξη. Αν η ομοφωνία αποδειχθεί ανυπέρβλητο εμπόδιο, ο Weber άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κράτη που επιθυμούν μεγαλύτερη ενοποίηση να προχωρήσουν με μια ξεχωριστή “συνθήκη κυριαρχίας” στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.
Το μήνυμα είναι σαφές και ανησυχητικό: η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε θεσμικό σταυροδρόμι, με προτάσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά την ισορροπία εξουσιών, να περιορίσουν τα εθνικά βέτο και να οδηγήσουν στη γέννηση ενός υπερ-κεντρικού ευρωπαϊκού ηγετικού μοντέλου. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η ΕΕ.
www.bankingnews.gr
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση για συγχώνευση των δύο ανώτατων αξιωμάτων της ΕΕ σε ένα πρόσωπο, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν ενιαίο «πρόεδρο της Ευρώπης».
Τη βόμβα πυροδότησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Manfred Weber, ο οποίος δήλωσε ότι οι θέσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα πρέπει να ενωθούν, ώστε η Ένωση να αποκτήσει μία ενιαία φωνή στη διεθνή σκηνή.
Μιλώντας σε εκδήλωση επιχειρηματιών στις Βρυξέλλες, ο Weber υποστήριξε ότι μια τέτοια αλλαγή δεν απαιτεί τροποποίηση των ευρωπαϊκών συνθηκών, αλλά απλώς πολιτική απόφαση να ανατεθούν και τα δύο αξιώματα στο ίδιο πρόσωπο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το εγχείρημα θα μπορούσε να δρομολογηθεί μετά τις ευρωεκλογές του 2029.
«Η Ευρώπη είναι μπλοκαρισμένη, άφωνη και πολιτικά αδύναμη στη διεθνή σκηνή – αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί», δήλωσε με δραματικούς τόνους, περιγράφοντας μια Ένωση που αδυνατεί να αντιδράσει σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια.
Σήμερα, η εξουσία στην ΕΕ είναι κατακερματισμένη.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ηγείται του εκτελεστικού μηχανισμού, με αρμοδιότητες στην εμπορική πολιτική, τη γεωργία και την ενιαία αγορά. Ωστόσο, τα κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής χειρίζονται η ύπατη εκπρόσωπος Kaja Kallas και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa, οι οποίοι λογοδοτούν απευθείας στα κράτη-μέλη.
Αυτό το θεσμικό μωσαϊκό, σύμφωνα με τον Weber, δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής, ειδικά σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, όπου –όπως σημείωσε– η διοίκηση Trump στις ΗΠΑ ανατρέπει τη μέχρι τώρα παγκόσμια ισορροπία.
Όταν ρωτήθηκε από το Politico αν θα τον ενδιέφερε ο ίδιος να αναλάβει στο μέλλον τον ρόλο ενός τέτοιου «προέδρου της Ευρώπης», απέφυγε να δώσει ξεκάθαρη απάντηση, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν θέλω να απαντήσω». Αργότερα συμπλήρωσε ότι τέτοιες αποφάσεις «ανήκουν στα κόμματα και στους πολίτες της Ευρώπης».
Δεν είναι τυχαίο πρόσωπο
Ο Weber δεν είναι τυχαίο πρόσωπο. Ηγείται της μεγαλύτερης πολιτικής οικογένειας της Ευρώπης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το 2014 και το 2019 διεκδίκησε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τότε, όμως, οι ηγέτες της ΕΕ τον παραμέρισαν, επιλέγοντας την Ursula von der Leyen, τότε υπουργό Άμυνας της Γερμανίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Weber έθεσε και ένα ακόμη εκρηκτικό ζήτημα: την κατάργηση της ομοφωνίας στην εξωτερική και αμυντική πολιτική και την αντικατάστασή της από αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία. Πρόκειται για ιδέα που συζητείται εδώ και χρόνια, αλλά συναντά σφοδρές αντιδράσεις από ηγέτες που αντιτίθενται στην περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως ο Viktor Orban της Ουγγαρίας και ο Robert Fico της Σλοβακίας, οι οποίοι μπλοκάρουν κάθε τέτοια εξέλιξη. Αν η ομοφωνία αποδειχθεί ανυπέρβλητο εμπόδιο, ο Weber άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κράτη που επιθυμούν μεγαλύτερη ενοποίηση να προχωρήσουν με μια ξεχωριστή “συνθήκη κυριαρχίας” στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.
Το μήνυμα είναι σαφές και ανησυχητικό: η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε θεσμικό σταυροδρόμι, με προτάσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά την ισορροπία εξουσιών, να περιορίσουν τα εθνικά βέτο και να οδηγήσουν στη γέννηση ενός υπερ-κεντρικού ευρωπαϊκού ηγετικού μοντέλου. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η ΕΕ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών