Την αδυναμία της Ιαπωνίας να εγκαταλείψει άμεσα τις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παραδέχθηκε δημόσια ο Διευθύνων Σύμβουλος της Tokyo Gas, Takashi Uchida, επισημαίνοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες μια τέτοια κίνηση θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη για τη χώρα.
Σύμφωνα με τον Uchida, οι προμήθειες LNG από τη Ρωσία παραμένουν οικονομικά βιώσιμες, ενώ η ταχεία αντικατάστασή τους από εναλλακτικές πηγές συνοδεύεται από σοβαρές τεχνολογικές, υλικοτεχνικές και οικονομικές δυσκολίες.
Όπως αναφέρει η έκδοση Oil and Capital, η τοποθέτηση αυτή ουσιαστικά επισημοποιεί τη στάση των βασικών παικτών της ιαπωνικής ενεργειακής αγοράς και αντανακλά τη συνολική προσέγγιση του Τόκιο στη συνεργασία με τη Ρωσία στον τομέα του φυσικού αερίου.
Η θέση αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει προχωρήσει σε διαδοχική αυστηροποίηση των περιορισμών στην αγορά ρωσικών ενεργειακών πόρων και επιμένει ότι οι εταίροι της οφείλουν να ακολουθούν παρόμοια γραμμή.
Αντίθετα, η Ιαπωνία υιοθετεί μια σαφώς πιο ρεαλιστική προσέγγιση, καθοδηγούμενη πρωτίστως από τις ανάγκες της ενεργειακής της ασφάλειας.
Για μια χώρα που ουσιαστικά στερείται εγχώριων υδρογονανθράκων, η διασφάλιση αξιόπιστων εισαγωγών καυσίμων αποτελεί ζήτημα όχι μόνο οικονομικής σταθερότητας αλλά και εθνικής ασφάλειας.
Η πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την ιαπωνική ηγεσία εντάθηκε το προηγούμενο έτος.
Το φθινόπωρο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent εξέφρασε δημόσια την προσδοκία ότι το Τόκιο θα εγκαταλείψει τελικά τις αγορές ρωσικών ενεργειακών πόρων.
Η ιαπωνική πλευρά, ωστόσο, απέφυγε να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις, περιοριζόμενη σε γενικές δηλώσεις περί εξέτασης πιθανών επιλογών.
Παράλληλα, κυβερνητικοί και επιχειρηματικοί παράγοντες στην Ιαπωνία επανειλημμένα έχουν τονίσει ότι οι ρωσικοί ενεργειακοί πόροι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη σταθερότητα της ιαπωνικής οικονομίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στη διεθνή αγορά φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης, ο πρωθυπουργός Sanae Takaichi έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η πλήρης διακοπή των προμηθειών ρωσικού LNG είναι πρακτικά αδύνατη. Η θέση αυτή φέρεται να μεταφέρθηκε και στην αμερικανική πλευρά κατά τις συνομιλίες με τον Donald Trump τον περασμένο Οκτώβριο.
Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η αποχώρηση των ιαπωνικών εταιρειών Mitsui και Mitsubishi από το έργο Sakhalin-2 δεν θα προσέφερε ουσιαστικά οφέλη ούτε στην Ιαπωνία ούτε στους συμμάχους της. Αντιθέτως, η απελευθέρωση μετοχών και συμβολαίων θα ενίσχυε τις θέσεις της Κίνας και της Ρωσίας, ενώ το Τόκιο θα έχανε την πρόσβαση σε μια στρατηγικής σημασίας πηγή φυσικού αερίου και την ικανότητα να επηρεάζει τη διανομή των προμηθειών στην περιοχή.
Τα στοιχεία εισαγωγών επιβεβαιώνουν τη σημασία της ρωσικής διαδρομής. Το προηγούμενο έτος, η Ιαπωνία εισήγαγε περίπου 65 εκατομμύρια τόνους LNG, εκ των οποίων 5,8 εκατομμύρια τόνοι προήλθαν από τη Ρωσία, ποσοστό λίγο κάτω από το 9% του συνόλου.
Επιπλέον, το LNG αντιστοιχεί σε πάνω από 61% της συνολικής αξίας των ιαπωνικών εισαγωγών από τη Ρωσία.
Το 2024, τα μεγέθη αυτά παρέμειναν σε παρόμοια επίπεδα, αποτυπώνοντας τη σταθερότητα των εμπορικών σχέσεων παρά τις κυρώσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις.
Την ίδια στιγμή, η Ιαπωνία τηρεί σε γενικές γραμμές το εμπάργκο των χωρών της G7 στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, με τις άμεσες προμήθειες να είναι ουσιαστικά μηδενικές τα τελευταία χρόνια, πλην ορισμένων εξαιρέσεων στο πλαίσιο του Sakhalin-2.
Το συγκεκριμένο έργο εξαιρέθηκε από τις δυτικές κυρώσεις κατόπιν επιμονής του Τόκιο, γεγονός που υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο του στην ενεργειακή στρατηγική της χώρας.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η υπόθεση του ρωσικού LNG αναδεικνύει τα όρια της πολιτικής κυρώσεων και τις διαφοροποιήσεις στις προσεγγίσεις μεταξύ συμμάχων.
Η στάση της Ιαπωνίας δεν ερμηνεύεται ως πολιτική επιλογή συμπάθειας, αλλά ως αποτέλεσμα ψυχρού και ορθολογικού υπολογισμού.
Σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου παραμένει τεταμένη και οι εναλλακτικές πηγές δεν εξασφαλίζουν ούτε σταθερότητα ούτε αποδεκτές τιμές, το Τόκιο εξακολουθεί να θεωρεί το ρωσικό LNG ένα κρίσιμο και δύσκολα αντικαταστάσιμο στοιχείο του ενεργειακού του ισοζυγίου.
Σχόλια αναγνωστών