Οι ΗΠΑ πιέζουν τη Σαουδική Αραβία για στήριξη επίθεσης στο Ιράν – Αντιστάσεις από τον Κόλπο και διπλωματικό αδιέξοδο
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν αυτή την εβδομάδα να πείσουν τη Σαουδική Αραβία να στηρίξει μια ενδεχόμενη στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο που έχει ενημερωθεί για τα σημεία συζήτησης ενόψει της επίσκεψης του υπουργού Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσιγκτον.
Στην πράξη, οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους στον Κόλπο φαίνεται να κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Η κυβέρνηση Trump πιέζει το Ριάντ να ευθυγραμμιστεί με την προοπτική στρατιωτικής δράσης, ενώ η Σαουδική Αραβία, σε συντονισμό με το Ομάν, το Κατάρ και την Τουρκία, προωθεί την επιλογή των διαπραγματεύσεων.
Το Axios ήταν το πρώτο μέσο που αποκάλυψε την επίσκεψη του Σαουδάραβα υπουργού Άμυνας στην Ουάσιγκτον, παράλληλα με εκείνη του επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του Ισραήλ.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος που γνωρίζει τα σημεία συζήτησης της επίσκεψης του υπουργού Άμυνας Prince Khalid bin Salman δήλωσε στο Middle East Eye την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες της κυβέρνησης Trump θα περιλαμβάνουν το πώς ενδεχόμενα στρατιωτικά πλήγματα θα μπορούσαν να περιορίσουν την απειλή του Ιράν προς τους εταίρους των ΗΠΑ στην περιοχή, μέσω των πληρεξουσίων του και του βαλλιστικού πυραυλικού του οπλοστασίου.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να καθησυχάσουν το Ριάντ για τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή τους στην άμυνα και την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας.
Αμερικανικές «υποσχέσεις»
Οι δύο Άραβες αξιωματούχοι ανέφεραν ότι υπάρχει η αίσθηση πως οι ΗΠΑ προσφέρουν «υποσχέσεις» προς τη Σαουδική Αραβία, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται τι ακριβώς θα μπορούσε να προσφέρει ο Trump ώστε να εξασφαλίσει τη στήριξη του Ριάντ σε μια επίθεση κατά του Ιράν.
«Από όσα ακούω από κάθε χώρα του Αραβικού Κόλπου, πρόκειται για μια πραγματικά κακή ιδέα», δήλωσε στο Middle East Eye ο Douglas Silliman, πρόεδρος του Arab Gulf States Institute στην Ουάσιγκτον και πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Κουβέιτ. «Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν μπορεί να υποσχεθεί τίποτα στον Κόλπο», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump.
Παρά τις αντιρρήσεις, ένας Άραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να πειστεί να συναινέσει σιωπηρά σε αμερικανικά πλήγματα.
Ένας άλλος αξιωματούχος, ωστόσο, τόνισε ότι ο πρίγκιπας Mohammed bin Salman έχει καταστήσει σαφές πως το Ριάντ είναι κάθετα αντίθετο σε οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια.
Παραμένει ασαφές αν ο Trump επιδιώκει μια δημόσια δέσμευση των χωρών του Κόλπου, που θα αναιρούσε προηγούμενες δηλώσεις τους, ή μια σιωπηρή έγκριση πίσω από κλειστές πόρτες.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν στρατεύματα στην Ιορδανία και αεροπλανοφόρο στην περιοχή, ωστόσο ενδέχεται να επιδιώκουν την έγκριση της Σαουδικής Αραβίας για τη χρήση του εναέριου χώρου της στο πλαίσιο σχεδιασμών έκτακτης ανάγκης, δήλωσε στο Middle East Eye πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.
Ο Khalid bin Salman είναι αδελφός του διαδόχου και θεωρείται ευρέως ο στενότερος σύμβουλός του.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δηλώσει δημοσίως ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους τους για επίθεση κατά του Ιράν.
Ο ρόλος της Τουρκίας
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία έχει αναλάβει έντονη διπλωματική πρωτοβουλία. Σύμφωνα με το Middle East Eye, ο Πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan πρότεινε να φιλοξενήσει τηλεδιάσκεψη μεταξύ του Trump και του Ιρανού Προέδρου Masoud Pezeshkian.
Το Middle East Eye μετέδωσε τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση Trump εξετάζει στοχευμένα πλήγματα ακριβείας κατά «υψηλής αξίας» Ιρανών αξιωματούχων και στρατιωτικών διοικητών που εμπλέκονται στην καταστολή διαδηλώσεων.
Ωστόσο, νυν και πρώην Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στο να ανταλλάξουν υποσχέσεις με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν καταλήξει σε μια εύθραυστη αλλά λειτουργική ισορροπία με το Ιράν, σύμφωνα με αναλυτές.
Τα ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο του 2025 αποδυνάμωσαν την Ισλαμική Δημοκρατία, προσφέροντας στον Αραβικό Κόλπο μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ σε ζητήματα όπως η Υεμένη και το Σουδάν.
Παράλληλα, οι Άραβες ηγέτες εμφανίζονται πιο άνετοι με τη σημερινή κληρική ηγεσία του Ιράν από ό,τι με το ενδεχόμενο ενός ασταθούς κενού εξουσίας ή μιας διακυβέρνησης από το Islamic Revolutionary Guard Corps, σε περίπτωση νέων πληγμάτων.
Συσσώρευση δυνάμεων
Οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένη στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή. Το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln μεταφέρθηκε από τη Νότια Σινική Θάλασσα στη Μέση Ανατολή και φέρει μαχητικά F-35, F/A-18, καθώς και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων.
Το CNN και η Wall Street Journal ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ αποστέλλουν επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Thaad και Patriot στην περιοχή.
Παράλληλα, σύμφωνα με δεδομένα από ανοικτές πλατφόρμες παρακολούθησης πτήσεων, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει μοίρα μαχητικών F-15 στη βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία, γεγονός που τους παρέχει εναλλακτικές επιλογές δράσης, καθώς τα κράτη του Κόλπου αντιστέκονται στην άμεση εμπλοκή σε επιθέσεις.
Πρώην αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στο Middle East Eye ότι οι χώρες του Κόλπου ελπίζουν πως η δημόσια διπλωματική τους κινητοποίηση θα τους προσφέρει ένα είδος «ασφάλειας» απέναντι σε πιθανά ιρανικά αντίποινα, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε επίθεση.
Η θέση της Σαουδικής Αραβίας
Η Σαουδική Αραβία είχε δεχθεί επί χρόνια πυραυλικές και επιθέσεις με drones από τους Houthis, οι οποίοι υποστηρίζονται και εξοπλίζονται από το Ιράν, κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Υεμένη.
Την τρέχουσα εβδομάδα, οι Houthis έδωσαν στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο απειλούν με επανέναρξη επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το 2019, η Σαουδική Αραβία υπέστη το σοβαρότερο πλήγμα, όταν επίθεση με drones προερχόμενη από το Ιράν έπληξε τις εγκαταστάσεις της Aramco στο Abqaiq και το Khurais, στο ανατολικό τμήμα της χώρας, διακόπτοντας περίπου το 50% της πετρελαϊκής παραγωγής του βασιλείου.
Οι τρέχουσες εντάσεις απειλούν να επηρεάσουν και την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε σχεδόν κατά 4% την Πέμπτη.
Παράλληλα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιήσει στρατιωτικά γυμνάσια με πραγματικά πυρά στα Στενά του Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής.
«Ήταν ένα απολύτως στοχευμένο μήνυμα από το Ιράν: “μπορούμε να καταστρέψουμε μεγάλο μέρος των εξαγωγικών σας υποδομών αν το θελήσουμε”», δήλωσε ο Silliman.
Και κατέληξε προειδοποιώντας ότι, παρά την αποδυνάμωση του Ιράν και των συμμάχων του από τις επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις, εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να απαντήσουν και να «κάνουν τον Κόλπο μη ασφαλή για ζωή ή επενδύσεις με λίγες, χαμηλού κόστους επιθέσεις».
www.bankingnews.gr
Στην πράξη, οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους στον Κόλπο φαίνεται να κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Η κυβέρνηση Trump πιέζει το Ριάντ να ευθυγραμμιστεί με την προοπτική στρατιωτικής δράσης, ενώ η Σαουδική Αραβία, σε συντονισμό με το Ομάν, το Κατάρ και την Τουρκία, προωθεί την επιλογή των διαπραγματεύσεων.
Το Axios ήταν το πρώτο μέσο που αποκάλυψε την επίσκεψη του Σαουδάραβα υπουργού Άμυνας στην Ουάσιγκτον, παράλληλα με εκείνη του επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του Ισραήλ.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος που γνωρίζει τα σημεία συζήτησης της επίσκεψης του υπουργού Άμυνας Prince Khalid bin Salman δήλωσε στο Middle East Eye την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες της κυβέρνησης Trump θα περιλαμβάνουν το πώς ενδεχόμενα στρατιωτικά πλήγματα θα μπορούσαν να περιορίσουν την απειλή του Ιράν προς τους εταίρους των ΗΠΑ στην περιοχή, μέσω των πληρεξουσίων του και του βαλλιστικού πυραυλικού του οπλοστασίου.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να καθησυχάσουν το Ριάντ για τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή τους στην άμυνα και την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας.
Αμερικανικές «υποσχέσεις»
Οι δύο Άραβες αξιωματούχοι ανέφεραν ότι υπάρχει η αίσθηση πως οι ΗΠΑ προσφέρουν «υποσχέσεις» προς τη Σαουδική Αραβία, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται τι ακριβώς θα μπορούσε να προσφέρει ο Trump ώστε να εξασφαλίσει τη στήριξη του Ριάντ σε μια επίθεση κατά του Ιράν.
«Από όσα ακούω από κάθε χώρα του Αραβικού Κόλπου, πρόκειται για μια πραγματικά κακή ιδέα», δήλωσε στο Middle East Eye ο Douglas Silliman, πρόεδρος του Arab Gulf States Institute στην Ουάσιγκτον και πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Κουβέιτ. «Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν μπορεί να υποσχεθεί τίποτα στον Κόλπο», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump.
Παρά τις αντιρρήσεις, ένας Άραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να πειστεί να συναινέσει σιωπηρά σε αμερικανικά πλήγματα.
Ένας άλλος αξιωματούχος, ωστόσο, τόνισε ότι ο πρίγκιπας Mohammed bin Salman έχει καταστήσει σαφές πως το Ριάντ είναι κάθετα αντίθετο σε οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια.
Παραμένει ασαφές αν ο Trump επιδιώκει μια δημόσια δέσμευση των χωρών του Κόλπου, που θα αναιρούσε προηγούμενες δηλώσεις τους, ή μια σιωπηρή έγκριση πίσω από κλειστές πόρτες.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν στρατεύματα στην Ιορδανία και αεροπλανοφόρο στην περιοχή, ωστόσο ενδέχεται να επιδιώκουν την έγκριση της Σαουδικής Αραβίας για τη χρήση του εναέριου χώρου της στο πλαίσιο σχεδιασμών έκτακτης ανάγκης, δήλωσε στο Middle East Eye πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.
Ο Khalid bin Salman είναι αδελφός του διαδόχου και θεωρείται ευρέως ο στενότερος σύμβουλός του.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δηλώσει δημοσίως ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους τους για επίθεση κατά του Ιράν.
Ο ρόλος της Τουρκίας
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία έχει αναλάβει έντονη διπλωματική πρωτοβουλία. Σύμφωνα με το Middle East Eye, ο Πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan πρότεινε να φιλοξενήσει τηλεδιάσκεψη μεταξύ του Trump και του Ιρανού Προέδρου Masoud Pezeshkian.
Το Middle East Eye μετέδωσε τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση Trump εξετάζει στοχευμένα πλήγματα ακριβείας κατά «υψηλής αξίας» Ιρανών αξιωματούχων και στρατιωτικών διοικητών που εμπλέκονται στην καταστολή διαδηλώσεων.
Ωστόσο, νυν και πρώην Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στο να ανταλλάξουν υποσχέσεις με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν καταλήξει σε μια εύθραυστη αλλά λειτουργική ισορροπία με το Ιράν, σύμφωνα με αναλυτές.
Τα ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο του 2025 αποδυνάμωσαν την Ισλαμική Δημοκρατία, προσφέροντας στον Αραβικό Κόλπο μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ σε ζητήματα όπως η Υεμένη και το Σουδάν.
Παράλληλα, οι Άραβες ηγέτες εμφανίζονται πιο άνετοι με τη σημερινή κληρική ηγεσία του Ιράν από ό,τι με το ενδεχόμενο ενός ασταθούς κενού εξουσίας ή μιας διακυβέρνησης από το Islamic Revolutionary Guard Corps, σε περίπτωση νέων πληγμάτων.
Συσσώρευση δυνάμεων
Οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένη στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή. Το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln μεταφέρθηκε από τη Νότια Σινική Θάλασσα στη Μέση Ανατολή και φέρει μαχητικά F-35, F/A-18, καθώς και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων.
Το CNN και η Wall Street Journal ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ αποστέλλουν επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Thaad και Patriot στην περιοχή.
Παράλληλα, σύμφωνα με δεδομένα από ανοικτές πλατφόρμες παρακολούθησης πτήσεων, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει μοίρα μαχητικών F-15 στη βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία, γεγονός που τους παρέχει εναλλακτικές επιλογές δράσης, καθώς τα κράτη του Κόλπου αντιστέκονται στην άμεση εμπλοκή σε επιθέσεις.
Πρώην αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε στο Middle East Eye ότι οι χώρες του Κόλπου ελπίζουν πως η δημόσια διπλωματική τους κινητοποίηση θα τους προσφέρει ένα είδος «ασφάλειας» απέναντι σε πιθανά ιρανικά αντίποινα, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε επίθεση.
Η θέση της Σαουδικής Αραβίας
Η Σαουδική Αραβία είχε δεχθεί επί χρόνια πυραυλικές και επιθέσεις με drones από τους Houthis, οι οποίοι υποστηρίζονται και εξοπλίζονται από το Ιράν, κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Υεμένη.
Την τρέχουσα εβδομάδα, οι Houthis έδωσαν στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο απειλούν με επανέναρξη επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το 2019, η Σαουδική Αραβία υπέστη το σοβαρότερο πλήγμα, όταν επίθεση με drones προερχόμενη από το Ιράν έπληξε τις εγκαταστάσεις της Aramco στο Abqaiq και το Khurais, στο ανατολικό τμήμα της χώρας, διακόπτοντας περίπου το 50% της πετρελαϊκής παραγωγής του βασιλείου.
Οι τρέχουσες εντάσεις απειλούν να επηρεάσουν και την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε σχεδόν κατά 4% την Πέμπτη.
Παράλληλα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιήσει στρατιωτικά γυμνάσια με πραγματικά πυρά στα Στενά του Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής.
«Ήταν ένα απολύτως στοχευμένο μήνυμα από το Ιράν: “μπορούμε να καταστρέψουμε μεγάλο μέρος των εξαγωγικών σας υποδομών αν το θελήσουμε”», δήλωσε ο Silliman.
Και κατέληξε προειδοποιώντας ότι, παρά την αποδυνάμωση του Ιράν και των συμμάχων του από τις επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις, εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να απαντήσουν και να «κάνουν τον Κόλπο μη ασφαλή για ζωή ή επενδύσεις με λίγες, χαμηλού κόστους επιθέσεις».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών