Η οικονομία των ΗΠΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν προστατευμένη από τη μη βιωσιμότητα των εμπορικών και δημοσιονομικών της ελλειμμάτων.
Όμως αυτό ενδέχεται να μην ισχύει για πολύ ακόμη - ήρθε η ώρα μηδέν, να πληρωθεί ο λογαριαμός... ο πιστωτική κάρτα χωρίς όριο έχει λήξει
Πήγε περίπατο η υπόσχεση του Προέδρου Donald Trump ότι η πολιτική επιβολής δασμών στις εισαγωγές θα εξάλειφε το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα της χώρας.
Το Census Bureau και το Bureau of Economic Analysis – οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών επεξεργασίας των στατιστικών δεδομένων για την οικονομία - ανακοίνωσαν ότι το εμπορικό έλλειμμα αγαθών και υπηρεσιών του Νοεμβρίου σχεδόν διπλασιάστηκε σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, φτάνοντας τα 56 δισ. δολάρια.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι οι ίδιες υπηρεσίες ανέφεραν πως, αντί να μειωθεί, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε κατά περίπου 4% στους πρώτους έντεκα μήνες του έτους, φτάνοντας τα 840 δισ. δολάρια.
Η διεύρυνση αυτή σημειώθηκε παρά το γεγονός ότι ο Trump αύξησε τους εισαγωγικούς δασμούς στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 100 ετών.
Συνέβη επίσης παρά την περίπου 10% υποτίμηση του δολαρίου τον περασμένο χρόνο, η οποία κανονικά θα έπρεπε να ενισχύσει τις εξαγωγές και να περιορίσει την αύξηση των εισαγωγών.
Επενδύσεις, κατανάλωση και αποταμίευση
Το βασικό σημείο που ο Trump δυσκολεύεται να κατανοήσει είναι ότι το εμπορικό έλλειμμα απλώς αντανακλά το γεγονός ότι η χώρα δαπανά περισσότερα για κατανάλωση και επενδύσεις απ’ όσα παράγει.
Ή, ισοδύναμα, όπως μας δίδαξε ο Keynes, το εμπορικό έλλειμμα είναι το αποτέλεσμα του ότι μια χώρα αποταμιεύει με ρυθμό χαμηλότερο από εκείνον με τον οποίο επενδύει.
Όσο μια χώρα δεν αποταμιεύει αρκετά για να καλύψει τις επενδύσεις της, θα έχει εμπορικό έλλειμμα.
Και αυτό θα ισχύει ανεξάρτητα από το πόσο υψηλό είναι το τείχος των δασμών.
Υπό αυτό το πρίσμα, δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς γιατί η χώρα εμφανίζει τόσο μεγάλα εμπορικά ελλείμματα.
Αυτή τη στιγμή, άλλωστε, καταγράφουμε δημοσιονομικά ελλείμματα ύψους 1,7 τρισ. δολαρίων ετησίως, δηλαδή περίπου 5,5% του ΑΕΠ.
Αν επιμένουμε να λειτουργούμε με τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα που μειώνουν το επίπεδο αποταμίευσης της χώρας, τότε πρέπει να αναμένουμε και ένα μεγάλο εμπορικό έλλειμμα.
Αποθάρρυνση των επενδύσεων
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν ταυτόχρονα χρησιμοποιούμε τη δημοσιονομική πολιτική για να ενθαρρύνουμε τις επενδύσεις.
Ο νόμος One Big Beautiful Bill Act του Trump καθιστά εξαιρετικά πιθανό το εμπορικό έλλειμμα να παραμείνει τουλάχιστον στα σημερινά υψηλά επίπεδα, λόγω του τεράστιου δημοσιονομικού ελλείμματος.
Σύμφωνα με το Congressional Budget Office, η πρωτοβουλία του Trump αναμένεται να προσθέσει 3,4 τρισ. δολάρια στο δημοσιονομικών έλλειμμα την επόμενη δεκαετία.
Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF), οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιθανό να καταγράφουν δημοσιονομικό έλλειμμα μεταξύ 6% και 7% του ΑΕΠ για το προβλέψιμο μέλλον.
Αυτό αναπόφευκτα θα διατηρήσει το επίπεδο αποταμίευσης σε ρυθμό που δεν θα πλησιάζει καν το επίπεδο των επενδύσεων, ιδίως σε μια περίοδο που βιώνουμε μια επενδυτική έκρηξη με αιχμή την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Καθώς τα «δίδυμα» δημοσιονομικά και εμπορικά ελλείμματα είναι ήδη τόσο σοβαρά, η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί σημαντικά εάν ο Trump προχωρήσει σε ορισμένες από τις δαπάνες που προτείνει τώρα και εάν το Ανώτατο Δικαστήριο κρίνει ότι υπερέβη τις εξουσίες του επιβάλλοντας δασμούς για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Οι επιταγές... μερίσματος, οι αμυντικές δαπάνες και τα λεφτά από το ελικόπτερο
Ο Trump όχι μόνο προτείνει μια επιταγή «μερίσματος» ύψους 2.000 δολαρίων από τα έσοδα των δασμών, αλλά και αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 500 δισ. δολάρια τα επόμενα δύο χρόνια.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου το δημοσιονομικό έλλειμμα βρίσκεται ήδη σε ανησυχητικά επίπεδα.
Τίποτα από αυτά δεν προοιωνίζεται κάτι καλό για το δολάριο και τις προοπτικές του πληθωρισμού.
Ένα κρίσιμο σημείο που η κυβέρνηση Trump αγνοεί σκόπιμα είναι ότι οι ΗΠΑ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το εξωτερικό για τη χρηματοδότηση των δίδυμων ελλειμμάτων τους.
Ήδη, ξένοι επενδυτές κατέχουν 8,5 τρισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, δηλαδή περίπου το 30% του συνόλου των ομολόγων του Δημοσίου.
Αυτό καθιστά δύσκολο να κατανοήσει κανείς γιατί ο Trump φαίνεται να καταβάλλει κάθε προσπάθεια να απαξιώσει τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, να τους επιβάλει εξοντωτικά υψηλούς δασμούς και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη τους στην αξιοπιστία της χώρας ως οφειλέτη, επιτιθέμενος στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve).
Όλα αυτά είναι βέβαιο ότι θα τους καταστήσουν ολοένα και πιο απρόθυμους να χρηματοδοτούν την υπερβολικά σπάταλη πολιτική των ΗΠΑ.
Εκτόξευση των επενδύσεων στην ΑΙ
Κρίση του δολαρίου και της αγοράς ομολόγων
Ανησυχητικά σημάδια από τις αγορές δείχνουν πλέον ότι ενδέχεται να οδεύουμε προς μια κρίση του δολαρίου και της αγοράς ομολόγων.
Τον τελευταίο χρόνο, το δολάριο έχει χάσει 10% της αξίας του, παρότι οι υψηλοί δασμοί και το ευνοϊκό βραχυπρόθεσμο επιτοκιακό πλεονέκτημα θα έπρεπε κανονικά να το ενισχύσουν.
Την ίδια περίοδο, η τιμή του χρυσού έχει περίπου διπλασιαστεί, ξεπερνώντας τα 5.000 δολάρια ανά ουγκιά, ενώ οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί, παρά τη μείωση των επιτοκίων της Federal Reserve κατά 175 μονάδες βάσης.
Ο Trump θα έκανε καλά να λάβει σοβαρά υπόψη τα προειδοποιητικά σήματα πραγματικού κινδύνου που προέρχονται από τις αγορές του δολαρίου, του χρυσού και των ομολόγων.
Ίσως τότε να προχωρούσε εγκαίρως σε μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος των δίδυμων δημοσιονομικών και εμπορικών ελλειμμάτων.
Ωστόσο, κρίνοντας από τις δηλώσεις του αυτή την εβδομάδα ότι «καλωσορίζει» ένα αδύναμο δολάριο, δεν αναμένεται κάποια στροφή στην οικονομική πολιτική στο άμεσο μέλλον.
Είτε εάν περιμένουμε να ξετυλιχθεί κάποιο ριζοσπαστικό οικονομικό στοίχημα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών