Ένας τομέας σε μετάβαση μετά από μία δεκαετία σύγκρουσης
Ο ενεργειακός τομέας της Συρίας βρίσκεται σε μια βαθιά μεταβατική φάση μετά από δέκα χρόνια πολέμου, περνώντας από τη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή σε μια εύθραυστη διαδικασία ανάκαμψης.
Η πτώση του καθεστώτος Assad και η εγκαθίδρυση μεταβατικής κυβέρνησης έφεραν στην επιφάνεια μια σειρά από δομικές προκλήσεις που καθορίζουν το μέλλον της συριακής ενέργειας.
Η πρώτη και πιο άμεση πρόκληση είναι η οξεία έλλειψη ενέργειας, σύμφωνα με ανάλυση του Modern Diplomacy.
Η παραγωγή πετρελαίου περιορίζεται σε περίπου 120.000 βαρέλια ημερησίως στα τέλη του 2025, έναντι 400.000 βαρελιών το 2011, λόγω κατεστραμμένων υποδομών και πολυετούς εγκατάλειψης, με σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα και τις επιχειρήσεις.
Θάλασσα χωρίς σύνορα, υδρογονάνθρακες χωρίς μέλλον
Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση αφορά την αδυναμία υπεράκτιας έρευνας υδρογονανθράκων, καθώς η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με γειτονικά κράτη παραμένει άλυτη.
Η Συρία και ο Λίβανος δεν έχουν ακόμη επιλύσει τις αλληλεπικαλυπτόμενες διεκδικήσεις τους σε θαλάσσια περιοχή 750 τετραγωνικών χιλιομέτρων μεταξύ των λιβανέζικων Blocks 1 και 2 και του συριακού Block 1.
Παράλληλα, ανοιχτά παραμένουν τα ζητήματα με την Κύπρο και την Τουρκία.
Κατά τη διάρκεια του 2025 πραγματοποιήθηκαν μυστικές διαβουλεύσεις για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία, φέρεται μάλιστα να παρακάμφθηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) υπέρ ειδικών διμερών λύσεων. Επιπλέον, τα θαλάσσια blocks ανοικτά των συριακών ακτών της Ανατολικής Μεσογείου, που είχαν παραχωρηθεί σε συριακές θυγατρικές ρωσικών εταιρειών όπως οι Kapital LLC, Velada LLC και Mercury LLC, ακυρώθηκαν από τη μεταβατική κυβέρνηση, αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για μελλοντικούς διαγωνισμούς.
Ηλεκτρισμός με το δελτίο και διεθνείς παρεμβάσεις
Η τρίτη πρόκληση είναι η έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας, με πολλές περιοχές να έχουν πρόσβαση μόλις δύο έως τέσσερις ώρες ημερησίως.
Η ανάγκη αποκατάστασης και εκσυγχρονισμού του ηλεκτρικού δικτύου είναι επιτακτική, καθώς σταθμοί παραγωγής έχουν καταστραφεί, εξοπλισμός έχει κλαπεί και η συντήρηση έχει εγκαταλειφθεί επί χρόνια.
Πλωτοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής από την Τουρκία και το Κατάρ προσφέρουν προσωρινές λύσεις, όμως οι διασυνδέσεις με χώρες όπως η Ιορδανία και η Τουρκία θεωρούνται κρίσιμες για τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού. Στο πλαίσιο αυτό, η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε επιχορήγηση 146 εκατ. δολαρίων μέσω του International Development Association για το πρόγραμμα “Syria Electricity Emergency Project”, με στόχο την αποκατάσταση γραμμών μεταφοράς και υποσταθμών, και τελικό σκοπό τη σύνδεση της Συρίας με τα περιφερειακά δίκτυα ηλεκτρισμού.
Φυσικό αέριο, περιφερειακές συμμαχίες και εγγυήσεις τρίτων
Η ηλεκτρική διασύνδεση και η προμήθεια φυσικού αερίου από γειτονικές χώρες αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς στρατηγικής.
Το Αζερμπαϊτζάν, μέσω της κρατικής SOCAR, ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2025 εξαγωγές φυσικού αερίου προς τη Συρία μέσω του αγωγού Turkey–Syria, με ετήσια ποσότητα 1,2 δισ. κυβικών μέτρων για την τροφοδοσία μονάδων σε Aleppo και Homs.
Παράλληλα, η Ιορδανία, σε συνεργασία με το Κατάρ, προμηθεύει φυσικό αέριο μέσω του Arab Gas Pipeline για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στον σταθμό Deir Ali.
Η Αίγυπτος αναμένεται επίσης να τροφοδοτήσει τη Συρία με φυσικό αέριο μέσω Ιορδανίας, βάσει μνημονίων συνεργασίας που υπεγράφησαν τον Ιανουάριο του 2026. Ωστόσο, κρίσιμο ζήτημα παραμένει η παροχή εγγυήσεων πληρωμής προς τις εταιρείες που παράγουν το αέριο, πιθανώς μέσω τρίτου μέρους, κατά το πρότυπο της συμφωνίας Ιορδανίας–Ισραήλ, η οποία καλύπτεται από εγγυήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η ανάγκη τέτοιων εγγυήσεων συνδέεται με την απαίτηση των μεγάλων ενεργειακών εταιρειών για πολιτική σταθερότητα και ασφάλεια συμβολαίων, προϋποθέσεις που η Συρία δυσκολεύεται ακόμη να διασφαλίσει.
Η βορειοανατολική Συρία και το στοίχημα των επενδύσεων
Η βορειοανατολική Συρία αποτελεί την πιο πλούσια ενεργειακά περιοχή της χώρας, με μεγάλα κοιτάσματα όπως τα Omar και al-Tanak και το κοίτασμα φυσικού αερίου Koniko, τα οποία πλέον ελέγχονται από το συριακό κράτος μετά την αποδυνάμωση των Syrian Democratic Forces (SDF).
Η αρχική συμφωνία οκτώ σημείων του Μαρτίου 2025 μεταξύ SDF και Δαμασκού αντικαταστάθηκε τον Ιανουάριο του 2026 από δεκατετράσημο σχέδιο, προϊόν αμερικανικής διαμεσολάβησης, που προβλέπει πλήρη κρατικό έλεγχο των πετρελαϊκών και αερίων πεδίων. Η σταθερή διευθέτηση των σχέσεων Δαμασκού–SDF θεωρείται απαραίτητη για την αύξηση παραγωγής και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων.
Διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι εξετάζουν επιστροφή στη Συρία, όπως η βρετανική Gulfsands Petroleum, ενώ εταιρείες όπως η Royal Dutch Shell και η Total είχαν παραμείνει στη χώρα ακόμη και υπό καθεστώς κυρώσεων, αποχωρώντας μόνο μετά την κήρυξη ανωτέρας βίας.
Η συνεργασία των Baker Hughes, Hunt Energy και Argent LNG για τη χάραξη ενεργειακού οδικού χάρτη, σε σύνδεση με το νεοσύστατο Syrian Sovereign Wealth Fund, σηματοδοτεί την πρώτη σοβαρή αμερικανική επιχειρηματική κίνηση μετά την άρση κυρώσεων από την κυβέρνηση Trump.
Ωστόσο, η έλλειψη διοικητικής επάρκειας και διαφάνειας απειλεί να υπονομεύσει την ανασυγκρότηση.
Παρά τα εμπόδια, ο ενεργειακός τομέας της Συρίας φαίνεται να περνά από τη φάση της κατάρρευσης σε μια προσεκτικά σχεδιασμένη προσπάθεια ανάκαμψης, με μεγάλες γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών