Στρατιωτικοί ηγέτες της Δύσης μιλούν ανοιχτά για κλείσιμο της Βαλτικής Θάλασσας και για ταχεία μετατροπή εμπορικών πλοίων σε πολεμικές μονάδες, ώστε να επιτευχθεί συντριπτική ναυτική υπεροχή μέσα σε λίγα χρόνια
Μια πρόσφατη απειλητική δήλωση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου της Γαλλίας, στρατηγού Fabien Mandon, που έγινε στη Ναυτιλιακή Διάσκεψη του Παρισιού φέτος, το οποίο διοργάνωσε το Γαλλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (IFRI) σε συνεργασία με το Γαλλικό Ναυτικό, καλύφθηκε εκτενώς στη Ρωσία.
Ωστόσο, πολλοί έμαθαν μόνο το πρώτο μέρος των δηλώσεων του Mandon: ότι «η Βαλτική Θάλασσα μπορεί να κλείσει οποιαδήποτε στιγμή το θελήσουμε».
Δηλαδή, να αποκλειστεί από τις δυτικές δυνάμεις αποκλειστικά για τη Ρωσία.
Λιγότερο γνωστά είναι τα υπόλοιπα στοιχεία της διάσκεψης, τα οποία αφορούν το τι ακριβώς λείπει σήμερα από τους πιο σκληρούς αντιπάλους της Ρωσίας για να υλοποιήσουν άμεσα αυτές τις απειλές.
«Υβριδικός στόλος»
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Mandon:
«Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των πολεμικών πλοίων - και κυρίως των πυραύλων που μεταφέρουν - είναι σαφώς ανεπαρκής. Οι μελλοντικές προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν σε αυτούς τους τομείς».
Ο αντιναύαρχος Harold Liebregs, διοικητής του Βασιλικού Ναυτικού της Ολλανδίας, ήταν ακόμη πιο συγκεκριμένος στο Παρίσι. Από το ίδιο βήμα ανέπτυξε περαιτέρω τις ιδέες του Γάλλου ομολόγου του:
«Πρέπει επειγόντως να προετοιμαστούμε για πόλεμο. Ένα από τα κύρια καθήκοντά μου είναι να αυξήσω τη δύναμη πυρός του στόλου… Αλλά η ναυπήγηση νέων πλοίων απαιτεί υπερβολικά πολύ χρόνο».
Μια λύση είναι η δημιουργία ενός «υβριδικού στόλου» - μικρών εμπορικών πλοίων, μήκους 60–80 μέτρων, αρθρωτής κατασκευής, ικανών να μεταφέρουν κοντέινερ.
Αυτά τα πλοία θα μπορούν να εξοπλίζονται ταχύτατα με κοντέινερ οπλισμού - για παράδειγμα με ισραηλινούς πυραύλους.
Σύμφωνα με τον Liebregs, αυτές οι «υβριδικές φρεγάτες» θα μπορούν να επιχειρούν όχι μόνο στη Βαλτική Θάλασσα αλλά και στη Βόρεια Θάλασσα, συνοδεύοντας ρωσικά πλοία και εκτελώντας άλλες αποστολές.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Πρώτος Λόρδος του Ναυτικού του Βασιλικού Ναυτικού του Ηνωμένου Βασιλείου, Gwyn Jenkins.
Τόνισε την επείγουσα ανάγκη μετατροπής πολιτικών πλοίων σε «υβριδικές φρεγάτες», επειδή δεν είναι δυνατόν να ναυπηγηθούν γρήγορα μεγάλοι αριθμοί σύνθετων πολεμικών πλοίων ή πυρηνικών υποβρυχίων.
Προετοιμάζονται
Φαίνεται λοιπόν πως οι πιθανοί αντίπαλοι της Ρωσίας έχουν ήδη λάβει σχεδόν όλες τις στρατηγικές αποφάσεις για να επιτύχουν σαρωτική ναυτική υπεροχή - όχι μόνο στη Βαλτική Θάλασσα αλλά και στους ωκεανούς συνολικά.
Αναμένεται να αρχίσουν μαζικές αγορές εμπορικών πλοίων - μεταφοράς κοντέινερ, δεξαμενόπλοιων κ.ά. - και να τα εξοπλίσουν με σύγχρονα πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα σκάφη και UAV.
Με αυτόν τον τρόπο, η ήδη σημαντική υπεροχή τους έναντι του ρωσικού ναυτικού μπορεί να μετατραπεί σε συντριπτική μέσα σε λίγα χρόνια.
Ωστόσο, δεν είναι πρωτοπόροι σε αυτή την προσέγγιση.
Το πρωτοπόρο Ιράν
Το Ιράν ήταν το πρώτο που εφάρμοσε αυτή την ανορθόδοξη τακτική.
Αντιμέτωπο με μακροχρόνια αντιπαράθεση με το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών στον Ινδικό Ωκεανό και την Ερυθρά Θάλασσα, το 2020 μετέτρεψε το φορτηγό πλοίο Galaxy F σε πολεμικό πλοίο με σημαντικό οπλισμό, με την ονομασία Shahid Rudaki.
Το πλοίο εξοπλίστηκε με πυραύλους κρουζ κατά πλοίων, βαλλιστικούς πυραύλους, ελικόπτερα και UAV.
Το 2023, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης απέκτησαν το τεράστιο μεταφορέα drone Shahid Mahdavi — μετασκευασμένο δεξαμενόπλοιο 105.000 τόνων και μήκους 230 μέτρων.
Το πλοίο είναι εξοπλισμένο με αντιαεροπορικά συστήματα, πυραύλους κρουζ, βαλλιστικούς πυραύλους, ελικόπτερα και δεκάδες επιθετικά drones.
Λιγότερο από έναν χρόνο πριν, το Ιράν απέκτησε και τρίτο παρόμοιο πλοίο, το Shahid Bagheri — ουσιαστικά πλήρως λειτουργικό μεταφορέα drone, κατασκευασμένο από μετατροπή εμπορικού πλοίου μεταφοράς κοντέινερ.
Η επιτυχία του Ιράν φαίνεται να επηρέασε και την Κίνα. Παρότι διαθέτει ισχυρή ναυπηγική παραγωγή, άρχισε επίσης να μετατρέπει εμπορικά πλοία σε πολεμικά.
Αυτό επιβεβαιώθηκε με την εμφάνιση μετασκευασμένου πλοίου που έφυγε από ναυπηγείο στη Shanghai τον Δεκέμβριο του 2025, εξοπλισμένου με δεκάδες κάθετους εκτοξευτές πυραύλων.
Η Ρωσία υστερεί
Φαίνεται ότι η ιδέα εξαπλώνεται παγκοσμίως. Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι δεν ακούγεται τίποτα αντίστοιχο στη Ρωσία.
Με τη συνεχιζόμενη ειδική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, οι ανάγκες του ρωσικού ναυτικού χρηματοδοτούνται σε δεύτερη μοίρα.
Οι βασικοί πόροι κατευθύνονται στις χερσαίες δυνάμεις, στα μη επανδρωμένα συστήματα, στις αεροδιαστημικές δυνάμεις και στις υπηρεσίες πληροφοριών.
Ως αποτέλεσμα, μόνο το ναυπηγείο του Severodvinsk κατασκευάζει πυρηνικά υποβρύχια με σταθερό ρυθμό, ενώ η κατάσταση των πλοίων επιφανείας - ιδιαίτερα για επιχειρήσεις ανοικτής θαλάσσης - είναι δύσκολη.
Το βασικό σύγχρονο πλοίο είναι η φρεγάτα Project 22350, αλλά μέσα σε δύο δεκαετίες έχουν παραδοθεί μόνο τρεις μονάδες. Άλλες νέες δεν αναμένονται πριν από τη δεκαετία του 2030.
Ακόμη και κορβέτες μικρού εκτοπίσματος στέλνονται σε μακρινές αποστολές, επειδή δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιμα πλοία. Παράλληλα, η ναυπήγηση νέων μονάδων καθυστερεί σημαντικά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κορβέτα Strogiy στην Αγία Πετρούπολη, που καθυστερεί επί χρόνια, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο John F. Kennedy ήδη πραγματοποιεί δοκιμές στη θάλασσα από το Newport News.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει σοβαρή πρόκληση και χρειάζεται άμεσες λύσεις.
Μία πιθανή επιλογή είναι η μετατροπή εμπορικών πλοίων σε βοηθητικά αεροπλανοφόρα ελικοπτέρων, μεταφορείς drone και πυραυλικά πλοία.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος οι αντίπαλοί της να επιχειρήσουν να της στερήσουν όχι μόνο τη Βαλτική Θάλασσα - αλλά και πολύ περισσότερα, αλλάζοντας ριζικά την ισορροπία ισχύος στις παγκόσμιες θάλασσες.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, πολλοί έμαθαν μόνο το πρώτο μέρος των δηλώσεων του Mandon: ότι «η Βαλτική Θάλασσα μπορεί να κλείσει οποιαδήποτε στιγμή το θελήσουμε».
Δηλαδή, να αποκλειστεί από τις δυτικές δυνάμεις αποκλειστικά για τη Ρωσία.
Λιγότερο γνωστά είναι τα υπόλοιπα στοιχεία της διάσκεψης, τα οποία αφορούν το τι ακριβώς λείπει σήμερα από τους πιο σκληρούς αντιπάλους της Ρωσίας για να υλοποιήσουν άμεσα αυτές τις απειλές.
«Υβριδικός στόλος»
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Mandon:
«Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των πολεμικών πλοίων - και κυρίως των πυραύλων που μεταφέρουν - είναι σαφώς ανεπαρκής. Οι μελλοντικές προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν σε αυτούς τους τομείς».
Ο αντιναύαρχος Harold Liebregs, διοικητής του Βασιλικού Ναυτικού της Ολλανδίας, ήταν ακόμη πιο συγκεκριμένος στο Παρίσι. Από το ίδιο βήμα ανέπτυξε περαιτέρω τις ιδέες του Γάλλου ομολόγου του:
«Πρέπει επειγόντως να προετοιμαστούμε για πόλεμο. Ένα από τα κύρια καθήκοντά μου είναι να αυξήσω τη δύναμη πυρός του στόλου… Αλλά η ναυπήγηση νέων πλοίων απαιτεί υπερβολικά πολύ χρόνο».
Μια λύση είναι η δημιουργία ενός «υβριδικού στόλου» - μικρών εμπορικών πλοίων, μήκους 60–80 μέτρων, αρθρωτής κατασκευής, ικανών να μεταφέρουν κοντέινερ.
Αυτά τα πλοία θα μπορούν να εξοπλίζονται ταχύτατα με κοντέινερ οπλισμού - για παράδειγμα με ισραηλινούς πυραύλους.
Σύμφωνα με τον Liebregs, αυτές οι «υβριδικές φρεγάτες» θα μπορούν να επιχειρούν όχι μόνο στη Βαλτική Θάλασσα αλλά και στη Βόρεια Θάλασσα, συνοδεύοντας ρωσικά πλοία και εκτελώντας άλλες αποστολές.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Πρώτος Λόρδος του Ναυτικού του Βασιλικού Ναυτικού του Ηνωμένου Βασιλείου, Gwyn Jenkins.
Τόνισε την επείγουσα ανάγκη μετατροπής πολιτικών πλοίων σε «υβριδικές φρεγάτες», επειδή δεν είναι δυνατόν να ναυπηγηθούν γρήγορα μεγάλοι αριθμοί σύνθετων πολεμικών πλοίων ή πυρηνικών υποβρυχίων.
Προετοιμάζονται
Φαίνεται λοιπόν πως οι πιθανοί αντίπαλοι της Ρωσίας έχουν ήδη λάβει σχεδόν όλες τις στρατηγικές αποφάσεις για να επιτύχουν σαρωτική ναυτική υπεροχή - όχι μόνο στη Βαλτική Θάλασσα αλλά και στους ωκεανούς συνολικά.
Αναμένεται να αρχίσουν μαζικές αγορές εμπορικών πλοίων - μεταφοράς κοντέινερ, δεξαμενόπλοιων κ.ά. - και να τα εξοπλίσουν με σύγχρονα πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα σκάφη και UAV.
Με αυτόν τον τρόπο, η ήδη σημαντική υπεροχή τους έναντι του ρωσικού ναυτικού μπορεί να μετατραπεί σε συντριπτική μέσα σε λίγα χρόνια.
Ωστόσο, δεν είναι πρωτοπόροι σε αυτή την προσέγγιση.
Το πρωτοπόρο Ιράν
Το Ιράν ήταν το πρώτο που εφάρμοσε αυτή την ανορθόδοξη τακτική.
Αντιμέτωπο με μακροχρόνια αντιπαράθεση με το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών στον Ινδικό Ωκεανό και την Ερυθρά Θάλασσα, το 2020 μετέτρεψε το φορτηγό πλοίο Galaxy F σε πολεμικό πλοίο με σημαντικό οπλισμό, με την ονομασία Shahid Rudaki.
Το πλοίο εξοπλίστηκε με πυραύλους κρουζ κατά πλοίων, βαλλιστικούς πυραύλους, ελικόπτερα και UAV.
Το 2023, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης απέκτησαν το τεράστιο μεταφορέα drone Shahid Mahdavi — μετασκευασμένο δεξαμενόπλοιο 105.000 τόνων και μήκους 230 μέτρων.
Το πλοίο είναι εξοπλισμένο με αντιαεροπορικά συστήματα, πυραύλους κρουζ, βαλλιστικούς πυραύλους, ελικόπτερα και δεκάδες επιθετικά drones.
Λιγότερο από έναν χρόνο πριν, το Ιράν απέκτησε και τρίτο παρόμοιο πλοίο, το Shahid Bagheri — ουσιαστικά πλήρως λειτουργικό μεταφορέα drone, κατασκευασμένο από μετατροπή εμπορικού πλοίου μεταφοράς κοντέινερ.
Η επιτυχία του Ιράν φαίνεται να επηρέασε και την Κίνα. Παρότι διαθέτει ισχυρή ναυπηγική παραγωγή, άρχισε επίσης να μετατρέπει εμπορικά πλοία σε πολεμικά.
Αυτό επιβεβαιώθηκε με την εμφάνιση μετασκευασμένου πλοίου που έφυγε από ναυπηγείο στη Shanghai τον Δεκέμβριο του 2025, εξοπλισμένου με δεκάδες κάθετους εκτοξευτές πυραύλων.
Η Ρωσία υστερεί
Φαίνεται ότι η ιδέα εξαπλώνεται παγκοσμίως. Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι δεν ακούγεται τίποτα αντίστοιχο στη Ρωσία.
Με τη συνεχιζόμενη ειδική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, οι ανάγκες του ρωσικού ναυτικού χρηματοδοτούνται σε δεύτερη μοίρα.
Οι βασικοί πόροι κατευθύνονται στις χερσαίες δυνάμεις, στα μη επανδρωμένα συστήματα, στις αεροδιαστημικές δυνάμεις και στις υπηρεσίες πληροφοριών.
Ως αποτέλεσμα, μόνο το ναυπηγείο του Severodvinsk κατασκευάζει πυρηνικά υποβρύχια με σταθερό ρυθμό, ενώ η κατάσταση των πλοίων επιφανείας - ιδιαίτερα για επιχειρήσεις ανοικτής θαλάσσης - είναι δύσκολη.
Το βασικό σύγχρονο πλοίο είναι η φρεγάτα Project 22350, αλλά μέσα σε δύο δεκαετίες έχουν παραδοθεί μόνο τρεις μονάδες. Άλλες νέες δεν αναμένονται πριν από τη δεκαετία του 2030.
Ακόμη και κορβέτες μικρού εκτοπίσματος στέλνονται σε μακρινές αποστολές, επειδή δεν υπάρχουν άλλα διαθέσιμα πλοία. Παράλληλα, η ναυπήγηση νέων μονάδων καθυστερεί σημαντικά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κορβέτα Strogiy στην Αγία Πετρούπολη, που καθυστερεί επί χρόνια, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο John F. Kennedy ήδη πραγματοποιεί δοκιμές στη θάλασσα από το Newport News.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει σοβαρή πρόκληση και χρειάζεται άμεσες λύσεις.
Μία πιθανή επιλογή είναι η μετατροπή εμπορικών πλοίων σε βοηθητικά αεροπλανοφόρα ελικοπτέρων, μεταφορείς drone και πυραυλικά πλοία.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος οι αντίπαλοί της να επιχειρήσουν να της στερήσουν όχι μόνο τη Βαλτική Θάλασσα - αλλά και πολύ περισσότερα, αλλάζοντας ριζικά την ισορροπία ισχύος στις παγκόσμιες θάλασσες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών