Υπόμνημα της Ρωσίας «βλέπει» επιστροφή στο σύστημα του δολαρίου σε πρόταση προς τον Trump
Προτάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία να επανενταχθεί στο σύστημα του δολαρίου έχει διαμορφώσει το Κρεμλίνο, στο πλαίσιο μιας ευρείας οικονομικής συνεργασίας με τη διοίκηση Trump, σύμφωνα με εσωτερικό ρωσικό έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg.
Το υψηλού επιπέδου υπόμνημα, το οποίο συντάχθηκε φέτος, περιγράφει επτά σημεία στα οποία, κατά την άποψη του Κρεμλίνου, τα οικονομικά συμφέροντα Ρωσίας και ΗΠΑ θα μπορούσαν να συγκλίνουν μετά από μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Προβλέπει συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση των ορυκτών καυσίμων έναντι των πιο «πράσινων» εναλλακτικών, καθώς και κοινές επενδύσεις σε φυσικό αέριο, υπεράκτια κοιτάσματα πετρελαίου και κρίσιμες πρώτες ύλες, με σημαντικά οφέλη για αμερικανικές εταιρείες.
Τα επτά σημεία
Ειδικότερα, τα επτά σημεία σύγκλισης που περιγράφει το υπόμνημα:
1 Μακροπρόθεσμα συμβόλαια στην αεροπλοΐα για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου, με πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική βιομηχανία.
2 Κοινά εγχειρήματα σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, με πρόβλεψη αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες απώλειες.
3 Προνομιακές συνθήκες για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
4 Συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων έργων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
5 Επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενεργειακές συναλλαγές.
6 Συνεργασία σε πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκός, νικέλιο και πλατίνα.
7 Κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως εναλλακτική στη φιλική προς το κλίμα ιδεολογία και στις λύσεις χαμηλών εκπομπών που, κατά το έγγραφο, ευνοούν την Κίνα και την Ευρώπη.
Η πρόταση, που κυκλοφόρησε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, προσφέρει εικόνα για τη σκέψη και την τακτική του Κρεμλίνου σε μια περίοδο κατά την οποία εξετάζονται πιθανές οικονομικές συμφωνίες ΗΠΑ–Ρωσίας ως βασικός πυλώνας μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια — μια κίνηση που θα αποτελούσε εντυπωσιακή ανατροπή της έως τώρα πολιτικής του Κρεμλίνου και ενδεχομένως θα προκαλούσε σημαντικές αναταράξεις στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προτείνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, ως απαραίτητο πρώτο βήμα για την επανέναρξη συναλλαγών σε δολάρια.
Ωστόσο, το υπόμνημα του Κρεμλίνου φαίνεται να εξετάζει πολύ ευρύτερες αλλαγές.
Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων αντί του δολαρίου —και όχι η αποκατάσταση δεσμών με το σύστημα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ— αποτελούσε βασικό στόχο της Μόσχας, καθώς ο Πρόεδρος Vladimir Putin επιδίωκε την εμβάθυνση των σχέσεων με την Κίνα.
Για τον λόγο αυτό, δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Putin να προχωρήσει τελικά σε μια συμφωνία που θα έθιγε τα συμφέροντα του Πεκίνου.
Ο εκπρόσωπος του Putin, Dmitry Peskov, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Παραμένει επίσης ασαφές εάν η Ρωσία έχει ήδη θέσει επίσημα προς τις ΗΠΑ κάποια από τα σημεία που περιλαμβάνονται στο έγγραφο.
Η εξάρτηση
Πολύ πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο Putin εργαζόταν για τη μείωση της εξάρτησης της Ρωσίας από το αμερικανικό νόμισμα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας ανταγωνιστικών οικονομικών δυνάμεων να αμφισβητήσουν την αμερικανική χρηματοπιστωτική ηγεμονία.
Η στρατηγική αυτή απέκτησε σαφή βάση όταν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποίησαν τον έλεγχο των συναλλαγών σε δολάρια για να επιβάλουν εκτεταμένες κυρώσεις στη ρωσική οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου.
Έκτοτε, η Μόσχα επιχείρησε να αναπτύξει το εμπόριό της σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα, ιδίως με την Κίνα αλλά και με χώρες όπως η Ινδία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστροφή στο δολάριο θα ισοδυναμούσε με εκ νέου υπαγωγή στη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Ουάσινγκτον και θα αντέστρεφε τις προσπάθειες μείωσης της ευαλωτότητας της ρωσικής οικονομίας στην αμερικανική πίεση.
Ταυτόχρονα, θα προσέφερε στην κυβέρνηση Trump μια σημαντική γεωπολιτική νίκη, εφόσον ένας από τους στόχους της φαίνεται να είναι η αποδυνάμωση των δεσμών μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Άλλα στοιχεία του σχεδίου φαίνεται επίσης να ανταποκρίνονται σε προτεραιότητες που έχει διατυπώσει ο Trump.
Η ιδέα αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για παλαιότερες ζημίες στη Ρωσία παραπέμπει σε παρόμοια απαίτηση που είχε διατυπώσει έναντι της Βενεζουέλας, ενώ η στήριξη στα ορυκτά καύσιμα εις βάρος τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα —που προωθούνται από Ευρώπη και Κίνα— πιθανόν να βρίσκει ευήκοα ώτα σε έναν πρόεδρο γνωστό για τη σφοδρή κριτική του στις ανεμογεννήτριες.
Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το υπόμνημα επισημαίνουν ότι ορισμένες προτάσεις φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί για να εντείνουν τις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών συμμάχων της Ουκρανίας.
Άλλες περιλαμβάνουν φιλόδοξες υποσχέσεις με εντυπωσιακά οικονομικά μεγέθη, που θα μπορούσαν να δελεάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο να συνάψει συμφωνία, χωρίς ωστόσο να υλοποιηθούν ποτέ, όπως σημειώνουν.
Παράλληλα, τονίζουν ότι είναι μάλλον απίθανο το Κρεμλίνο να επιδιώξει απομάκρυνση από την Κίνα, δεδομένου ότι το Πεκίνο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική μηχανή μετά τις δυτικές κυρώσεις.
Αγορά συναλλάγματος
Το υπόμνημα, πάντως, υποστηρίζει ότι η επιστροφή στο σύστημα του δολαρίου θα επέτρεπε στη Ρωσία να διευρύνει την αγορά συναλλάγματος και να μειώσει τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της.
Για τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το έγγραφο, μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε περαιτέρω τη θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μπορούσε να περιορίσει τις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες, εξισώνοντας το ενεργειακό κόστος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Volodymyr Zelenskiy, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα σε δημοσιογράφους ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν παράλληλα με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Κίεβο εκτεταμένες διμερείς οικονομικές συμφωνίες.
Οι πληροφορίες για την πρόταση της Μόσχας, την οποία ο Zelenskiy αποκάλεσε «πακέτο Dmitriev», από το όνομα του διαπραγματευτή του Κρεμλίνου Kirill Dmitriev, προήλθαν, σύμφωνα με τον ίδιο, από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ο Dmitriev ηγείται επίσης του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου.
www.bankingnews.gr
Το υψηλού επιπέδου υπόμνημα, το οποίο συντάχθηκε φέτος, περιγράφει επτά σημεία στα οποία, κατά την άποψη του Κρεμλίνου, τα οικονομικά συμφέροντα Ρωσίας και ΗΠΑ θα μπορούσαν να συγκλίνουν μετά από μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Προβλέπει συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση των ορυκτών καυσίμων έναντι των πιο «πράσινων» εναλλακτικών, καθώς και κοινές επενδύσεις σε φυσικό αέριο, υπεράκτια κοιτάσματα πετρελαίου και κρίσιμες πρώτες ύλες, με σημαντικά οφέλη για αμερικανικές εταιρείες.
Τα επτά σημεία
Ειδικότερα, τα επτά σημεία σύγκλισης που περιγράφει το υπόμνημα:
1 Μακροπρόθεσμα συμβόλαια στην αεροπλοΐα για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου, με πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική βιομηχανία.
2 Κοινά εγχειρήματα σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, με πρόβλεψη αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες απώλειες.
3 Προνομιακές συνθήκες για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
4 Συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων έργων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
5 Επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενεργειακές συναλλαγές.
6 Συνεργασία σε πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκός, νικέλιο και πλατίνα.
7 Κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως εναλλακτική στη φιλική προς το κλίμα ιδεολογία και στις λύσεις χαμηλών εκπομπών που, κατά το έγγραφο, ευνοούν την Κίνα και την Ευρώπη.
Η πρόταση, που κυκλοφόρησε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, προσφέρει εικόνα για τη σκέψη και την τακτική του Κρεμλίνου σε μια περίοδο κατά την οποία εξετάζονται πιθανές οικονομικές συμφωνίες ΗΠΑ–Ρωσίας ως βασικός πυλώνας μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια — μια κίνηση που θα αποτελούσε εντυπωσιακή ανατροπή της έως τώρα πολιτικής του Κρεμλίνου και ενδεχομένως θα προκαλούσε σημαντικές αναταράξεις στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προτείνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, ως απαραίτητο πρώτο βήμα για την επανέναρξη συναλλαγών σε δολάρια.
Ωστόσο, το υπόμνημα του Κρεμλίνου φαίνεται να εξετάζει πολύ ευρύτερες αλλαγές.
Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων αντί του δολαρίου —και όχι η αποκατάσταση δεσμών με το σύστημα υπό την ηγεσία των ΗΠΑ— αποτελούσε βασικό στόχο της Μόσχας, καθώς ο Πρόεδρος Vladimir Putin επιδίωκε την εμβάθυνση των σχέσεων με την Κίνα.
Για τον λόγο αυτό, δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Putin να προχωρήσει τελικά σε μια συμφωνία που θα έθιγε τα συμφέροντα του Πεκίνου.
Ο εκπρόσωπος του Putin, Dmitry Peskov, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Παραμένει επίσης ασαφές εάν η Ρωσία έχει ήδη θέσει επίσημα προς τις ΗΠΑ κάποια από τα σημεία που περιλαμβάνονται στο έγγραφο.
Η εξάρτηση
Πολύ πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο Putin εργαζόταν για τη μείωση της εξάρτησης της Ρωσίας από το αμερικανικό νόμισμα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας ανταγωνιστικών οικονομικών δυνάμεων να αμφισβητήσουν την αμερικανική χρηματοπιστωτική ηγεμονία.
Η στρατηγική αυτή απέκτησε σαφή βάση όταν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποίησαν τον έλεγχο των συναλλαγών σε δολάρια για να επιβάλουν εκτεταμένες κυρώσεις στη ρωσική οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου.
Έκτοτε, η Μόσχα επιχείρησε να αναπτύξει το εμπόριό της σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα, ιδίως με την Κίνα αλλά και με χώρες όπως η Ινδία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστροφή στο δολάριο θα ισοδυναμούσε με εκ νέου υπαγωγή στη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Ουάσινγκτον και θα αντέστρεφε τις προσπάθειες μείωσης της ευαλωτότητας της ρωσικής οικονομίας στην αμερικανική πίεση.
Ταυτόχρονα, θα προσέφερε στην κυβέρνηση Trump μια σημαντική γεωπολιτική νίκη, εφόσον ένας από τους στόχους της φαίνεται να είναι η αποδυνάμωση των δεσμών μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Άλλα στοιχεία του σχεδίου φαίνεται επίσης να ανταποκρίνονται σε προτεραιότητες που έχει διατυπώσει ο Trump.
Η ιδέα αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για παλαιότερες ζημίες στη Ρωσία παραπέμπει σε παρόμοια απαίτηση που είχε διατυπώσει έναντι της Βενεζουέλας, ενώ η στήριξη στα ορυκτά καύσιμα εις βάρος τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα —που προωθούνται από Ευρώπη και Κίνα— πιθανόν να βρίσκει ευήκοα ώτα σε έναν πρόεδρο γνωστό για τη σφοδρή κριτική του στις ανεμογεννήτριες.
Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το υπόμνημα επισημαίνουν ότι ορισμένες προτάσεις φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί για να εντείνουν τις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών συμμάχων της Ουκρανίας.
Άλλες περιλαμβάνουν φιλόδοξες υποσχέσεις με εντυπωσιακά οικονομικά μεγέθη, που θα μπορούσαν να δελεάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο να συνάψει συμφωνία, χωρίς ωστόσο να υλοποιηθούν ποτέ, όπως σημειώνουν.
Παράλληλα, τονίζουν ότι είναι μάλλον απίθανο το Κρεμλίνο να επιδιώξει απομάκρυνση από την Κίνα, δεδομένου ότι το Πεκίνο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική μηχανή μετά τις δυτικές κυρώσεις.
Αγορά συναλλάγματος
Το υπόμνημα, πάντως, υποστηρίζει ότι η επιστροφή στο σύστημα του δολαρίου θα επέτρεπε στη Ρωσία να διευρύνει την αγορά συναλλάγματος και να μειώσει τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της.
Για τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το έγγραφο, μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε περαιτέρω τη θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μπορούσε να περιορίσει τις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες, εξισώνοντας το ενεργειακό κόστος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Volodymyr Zelenskiy, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα σε δημοσιογράφους ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν παράλληλα με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Κίεβο εκτεταμένες διμερείς οικονομικές συμφωνίες.
Οι πληροφορίες για την πρόταση της Μόσχας, την οποία ο Zelenskiy αποκάλεσε «πακέτο Dmitriev», από το όνομα του διαπραγματευτή του Κρεμλίνου Kirill Dmitriev, προήλθαν, σύμφωνα με τον ίδιο, από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ο Dmitriev ηγείται επίσης του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών