Ο Mario Draghi, που διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αργότερα πρωθυπουργός της Ιταλίας, μίλησε σε κλειστή συνάντηση στο Βέλγιο στις 12 Φεβρουαρίου
Σε μια δραματική παρέμβαση που προκαλεί σοκ στους ευρωπαϊκούς κύκλους εξουσίας, ο πρώην επικεφαλής της ΕΚΤ Mario Draghi έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου προς τους ηγέτες της ΕΕ, προειδοποιώντας για απότομη επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και για τον ορατό πλέον κίνδυνο μιας συστημικής κρίσης με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο Draghi, που διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αργότερα πρωθυπουργός της Ιταλίας, μίλησε σε κλειστή συνάντηση στο Βέλγιο στις 12 Φεβρουαρίου, περιγράφοντας μια εικόνα πολύ πιο ζοφερή σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί «σημαντικά», καθιστώντας αναγκαία την άμεση και αποφασιστική δράση — όχι απλώς διορθωτικές κινήσεις, αλλά επείγοντα μέτρα διάσωσης.
Ο Draghi υπενθύμισε ότι το 2024, κατόπιν αιτήματος της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, εκπόνησε αναλυτική έκθεση για τα διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας της ΕΕ και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.
Τότε, η συζήτηση επικεντρωνόταν στην τόνωση των επενδύσεων, στην εμβάθυνση της ολοκλήρωσης των χρηματοπιστωτικών αγορών και στη μείωση των διοικητικών εμποδίων.
Σήμερα, όμως, οι αρνητικές τάσεις όχι μόνο δεν αναχαιτίστηκαν, αλλά εντάθηκαν επικίνδυνα.
Σε αρκετές χώρες της ΕΕ, οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ κινούνται πλέον οριακά πάνω από το μηδέν.
Η βιομηχανική παραγωγή υποχωρεί, η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει αναιμική και η οικονομική δυναμική εξανεμίζεται.
Κατά τον Draghi, οι προηγούμενες συστάσεις δεν επαρκούν πλέον.
Απαιτούνται ριζικές και άμεσες παρεμβάσεις.
Πνιγμένη στη γραφειοκρατία η ενιαία αγορά
Στις προτάσεις του περιλαμβάνεται η κατάργηση των γραφειοκρατικών περιορισμών που στραγγαλίζουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Η υπερρύθμιση, όπως σημείωσε, αυξάνει το κόστος συναλλαγών και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των αμερικανικών και ασιατικών κολοσσών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη μεταρρύθμιση των χρηματιστηρίων και στη δημιουργία μιας βαθύτερης και πραγματικά ολοκληρωμένης κεφαλαιαγοράς.
Στόχος: οι αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών να επενδύονται εντός της Ένωσης και να μη διοχετεύονται στις ΗΠΑ μέσω της αγοράς αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων — μια αιμορραγία κεφαλαίων που αποδυναμώνει περαιτέρω την ευρωπαϊκή οικονομία.
Κομβικό σημείο της παρέμβασης Draghi ήταν το ενεργειακό κόστος.
Οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου έχουν μετατραπεί σε βασικό μοχλό αποβιομηχάνισης.
Η ενεργειακή κρίση του 2022-2023, που πυροδοτήθηκε από γεωπολιτικές εντάσεις και κυρώσεις, εξακολουθεί να βαραίνει ασφυκτικά τη βιομηχανία.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί πληρώνουν πολλαπλάσια για ενέργεια σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το αποτέλεσμα είναι η απώλεια εδάφους σε ενεργοβόρους κλάδους, με την ΕΕ να βλέπει τη βιομηχανική της βάση να διαβρώνεται.
Ο Draghi τάχθηκε υπέρ της ενεργητικής στήριξης στρατηγικών τομέων — χημικής βιομηχανίας, μεταλλουργίας, μηχανολογίας, παραγωγής μπαταριών και μικροτσίπ — μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών κινήτρων.
Με άλλα λόγια, ζήτησε πιο επιθετική βιομηχανική πολιτική, προκειμένου να ανακοπεί η καθοδική πορεία.
Κατάρρευση στη χημική βιομηχανία – Σοκ από τα στοιχεία
Στην ίδια σύνοδο, ο Βέλγος πρωθυπουργός Bart De Wever παρουσίασε ανησυχητικά στοιχεία για τη χημική βιομηχανία: μέσα σε τέσσερα χρόνια, οι πτωχεύσεις στον κλάδο εξαπλασιάστηκαν, ενώ η παραγωγική ικανότητα μειώθηκε κατά περίπου 10%.
Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται σε Βέλγιο και Γερμανία.
Παράλληλα, η παραγωγή μεταφέρεται εκτός ΕΕ, κυρίως προς τη Βόρεια Αμερική, όπου η ενέργεια είναι φθηνότερη και τα κρατικά προγράμματα στήριξης γενναιόδωρα.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τα διαρθρωτικά ελαττώματα του ισχύοντος μοντέλου τιμολόγησης ενέργειας.
Το σύστημα οριακού κόστους οδηγεί στο να καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από την ακριβότερη πηγή παραγωγής.
Με το φυσικό αέριο σε υψηλά επίπεδα, το κόστος μετακυλίεται σε ολόκληρη την αγορά, πλήττοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Κατά τον ίδιο, ο σχεδιασμός αυτός δεν είναι βιώσιμος.
Πράσινη Συμφωνία, ενιαία αγορά
Οι επικριτές της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια η Ένωση εστίασε σε αυστηρή κλιματική ρύθμιση και επιταχυνόμενη ενεργειακή μετάβαση.
Η Πράσινη Συμφωνία συνεπάγεται τεράστιες επενδύσεις στην απανθρακοποίηση, αλλά και αυξημένο κόστος για τη βιομηχανία.
Το σύστημα εμπορίας εκπομπών CO₂ επιβαρύνει την παραγωγή, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να συμμορφωθούν με πρόσθετες απαιτήσεις αναφορών και βιωσιμότητας.
Το αποτέλεσμα; Μεταφορά παραγωγικής δραστηριότητας σε χώρες με πιο χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο.
Παρά την τραπεζική ένωση, η πλήρης ένωση κεφαλαιαγορών παραμένει άπιαστο όνειρο.
Οι εθνικές διαφορές σε φορολογικό και εταιρικό δίκαιο περιορίζουν τις διασυνοριακές επενδύσεις και τη δυνατότητα κλιμάκωσης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ προχωρούν επιθετικά με δημοσιονομικά κίνητρα.
Ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού προσφέρει γενναίες επιδοτήσεις στις πράσινες βιομηχανίες, προσελκύοντας κεφάλαια που διαφορετικά θα επενδύονταν στην Ευρώπη.
Αργές Βρυξέλλες σε έναν κόσμο ταχύτητας
Ο Draghi και άλλοι οικονομολόγοι υπογράμμισαν και το πρόβλημα της υπερσυγκέντρωσης αποφάσεων στις Βρυξέλλες.
Ο συντονισμός απαιτεί χρόνο, οι συμβιβασμοί αλλοιώνουν τις μεταρρυθμίσεις και οι πρωτοβουλίες υλοποιούνται με καθυστέρηση.
Σε ένα περιβάλλον σκληρού παγκόσμιου ανταγωνισμού, αυτή η αδράνεια μετατρέπεται σε στρατηγικό μειονέκτημα.
Η προειδοποίηση του Mario Draghi αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία στις ευρωπαϊκές ελίτ.
Ο συνδυασμός υψηλού ενεργειακού κόστους, κανονιστικών βαρών, επιβράδυνσης της ανάπτυξης και εντεινόμενου εξωτερικού ανταγωνισμού δημιουργεί εκρηκτικό μείγμα.
Χωρίς άμεση αλλαγή πορείας, η ΕΕ κινδυνεύει με περαιτέρω αποβιομηχάνιση, απώλεια τεχνολογικής πρωτοπορίας και παγίδευση σε μια μακρά περίοδο οικονομικής στασιμότητας.
Το μήνυμα Draghi είναι σαφές: ο χρόνος τελειώνει - και η Ευρώπη βρίσκεται στο χείλος μιας κρίσης που μπορεί να αποδειχθεί ιστορικών διαστάσεων.
www.bankingnews.gr
Ο Draghi, που διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αργότερα πρωθυπουργός της Ιταλίας, μίλησε σε κλειστή συνάντηση στο Βέλγιο στις 12 Φεβρουαρίου, περιγράφοντας μια εικόνα πολύ πιο ζοφερή σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί «σημαντικά», καθιστώντας αναγκαία την άμεση και αποφασιστική δράση — όχι απλώς διορθωτικές κινήσεις, αλλά επείγοντα μέτρα διάσωσης.
Ο Draghi υπενθύμισε ότι το 2024, κατόπιν αιτήματος της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, εκπόνησε αναλυτική έκθεση για τα διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας της ΕΕ και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.
Τότε, η συζήτηση επικεντρωνόταν στην τόνωση των επενδύσεων, στην εμβάθυνση της ολοκλήρωσης των χρηματοπιστωτικών αγορών και στη μείωση των διοικητικών εμποδίων.
Σήμερα, όμως, οι αρνητικές τάσεις όχι μόνο δεν αναχαιτίστηκαν, αλλά εντάθηκαν επικίνδυνα.
Σε αρκετές χώρες της ΕΕ, οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ κινούνται πλέον οριακά πάνω από το μηδέν.
Η βιομηχανική παραγωγή υποχωρεί, η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει αναιμική και η οικονομική δυναμική εξανεμίζεται.
Κατά τον Draghi, οι προηγούμενες συστάσεις δεν επαρκούν πλέον.
Απαιτούνται ριζικές και άμεσες παρεμβάσεις.
Πνιγμένη στη γραφειοκρατία η ενιαία αγορά
Στις προτάσεις του περιλαμβάνεται η κατάργηση των γραφειοκρατικών περιορισμών που στραγγαλίζουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Η υπερρύθμιση, όπως σημείωσε, αυξάνει το κόστος συναλλαγών και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των αμερικανικών και ασιατικών κολοσσών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη μεταρρύθμιση των χρηματιστηρίων και στη δημιουργία μιας βαθύτερης και πραγματικά ολοκληρωμένης κεφαλαιαγοράς.
Στόχος: οι αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών να επενδύονται εντός της Ένωσης και να μη διοχετεύονται στις ΗΠΑ μέσω της αγοράς αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων — μια αιμορραγία κεφαλαίων που αποδυναμώνει περαιτέρω την ευρωπαϊκή οικονομία.
Κομβικό σημείο της παρέμβασης Draghi ήταν το ενεργειακό κόστος.
Οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου έχουν μετατραπεί σε βασικό μοχλό αποβιομηχάνισης.
Η ενεργειακή κρίση του 2022-2023, που πυροδοτήθηκε από γεωπολιτικές εντάσεις και κυρώσεις, εξακολουθεί να βαραίνει ασφυκτικά τη βιομηχανία.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί πληρώνουν πολλαπλάσια για ενέργεια σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το αποτέλεσμα είναι η απώλεια εδάφους σε ενεργοβόρους κλάδους, με την ΕΕ να βλέπει τη βιομηχανική της βάση να διαβρώνεται.
Ο Draghi τάχθηκε υπέρ της ενεργητικής στήριξης στρατηγικών τομέων — χημικής βιομηχανίας, μεταλλουργίας, μηχανολογίας, παραγωγής μπαταριών και μικροτσίπ — μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών κινήτρων.
Με άλλα λόγια, ζήτησε πιο επιθετική βιομηχανική πολιτική, προκειμένου να ανακοπεί η καθοδική πορεία.
Κατάρρευση στη χημική βιομηχανία – Σοκ από τα στοιχεία
Στην ίδια σύνοδο, ο Βέλγος πρωθυπουργός Bart De Wever παρουσίασε ανησυχητικά στοιχεία για τη χημική βιομηχανία: μέσα σε τέσσερα χρόνια, οι πτωχεύσεις στον κλάδο εξαπλασιάστηκαν, ενώ η παραγωγική ικανότητα μειώθηκε κατά περίπου 10%.
Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται σε Βέλγιο και Γερμανία.
Παράλληλα, η παραγωγή μεταφέρεται εκτός ΕΕ, κυρίως προς τη Βόρεια Αμερική, όπου η ενέργεια είναι φθηνότερη και τα κρατικά προγράμματα στήριξης γενναιόδωρα.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τα διαρθρωτικά ελαττώματα του ισχύοντος μοντέλου τιμολόγησης ενέργειας.
Το σύστημα οριακού κόστους οδηγεί στο να καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από την ακριβότερη πηγή παραγωγής.
Με το φυσικό αέριο σε υψηλά επίπεδα, το κόστος μετακυλίεται σε ολόκληρη την αγορά, πλήττοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Κατά τον ίδιο, ο σχεδιασμός αυτός δεν είναι βιώσιμος.
Πράσινη Συμφωνία, ενιαία αγορά
Οι επικριτές της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια η Ένωση εστίασε σε αυστηρή κλιματική ρύθμιση και επιταχυνόμενη ενεργειακή μετάβαση.
Η Πράσινη Συμφωνία συνεπάγεται τεράστιες επενδύσεις στην απανθρακοποίηση, αλλά και αυξημένο κόστος για τη βιομηχανία.
Το σύστημα εμπορίας εκπομπών CO₂ επιβαρύνει την παραγωγή, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να συμμορφωθούν με πρόσθετες απαιτήσεις αναφορών και βιωσιμότητας.
Το αποτέλεσμα; Μεταφορά παραγωγικής δραστηριότητας σε χώρες με πιο χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο.
Παρά την τραπεζική ένωση, η πλήρης ένωση κεφαλαιαγορών παραμένει άπιαστο όνειρο.
Οι εθνικές διαφορές σε φορολογικό και εταιρικό δίκαιο περιορίζουν τις διασυνοριακές επενδύσεις και τη δυνατότητα κλιμάκωσης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ προχωρούν επιθετικά με δημοσιονομικά κίνητρα.
Ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού προσφέρει γενναίες επιδοτήσεις στις πράσινες βιομηχανίες, προσελκύοντας κεφάλαια που διαφορετικά θα επενδύονταν στην Ευρώπη.
Αργές Βρυξέλλες σε έναν κόσμο ταχύτητας
Ο Draghi και άλλοι οικονομολόγοι υπογράμμισαν και το πρόβλημα της υπερσυγκέντρωσης αποφάσεων στις Βρυξέλλες.
Ο συντονισμός απαιτεί χρόνο, οι συμβιβασμοί αλλοιώνουν τις μεταρρυθμίσεις και οι πρωτοβουλίες υλοποιούνται με καθυστέρηση.
Σε ένα περιβάλλον σκληρού παγκόσμιου ανταγωνισμού, αυτή η αδράνεια μετατρέπεται σε στρατηγικό μειονέκτημα.
Η προειδοποίηση του Mario Draghi αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία στις ευρωπαϊκές ελίτ.
Ο συνδυασμός υψηλού ενεργειακού κόστους, κανονιστικών βαρών, επιβράδυνσης της ανάπτυξης και εντεινόμενου εξωτερικού ανταγωνισμού δημιουργεί εκρηκτικό μείγμα.
Χωρίς άμεση αλλαγή πορείας, η ΕΕ κινδυνεύει με περαιτέρω αποβιομηχάνιση, απώλεια τεχνολογικής πρωτοπορίας και παγίδευση σε μια μακρά περίοδο οικονομικής στασιμότητας.
Το μήνυμα Draghi είναι σαφές: ο χρόνος τελειώνει - και η Ευρώπη βρίσκεται στο χείλος μιας κρίσης που μπορεί να αποδειχθεί ιστορικών διαστάσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών