Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εισέρχεται η παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με τους υπουργούς Οικονομικών της G7 και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) να δρομολογούν την αποδέσμευση έως και 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα. Πρόκειται για μια σημαντική στροφή στην πολιτική των ΗΠΑ, που έρχεται ως απάντηση στο ράλι των τιμών του αργού που πυροδότησε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, απειλώντας με πληθωριστικό σοκ την παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια στιγμή, ο σαουδαραβικός κολοσσός, Saudi Aramco, επιστρατεύει σχέδια ανάγκης. Με το Στενό του Hormuz ουσιαστικά κλειστό, το Ριάντ ανακατευθύνει εκατομμύρια βαρέλια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και καταφεύγει σε σπάνιες δημοπρασίες στην αγορά spot, σε μια προσπάθεια να παρακάμψει το γεωπολιτικό μπλόκο και να διασφαλίσει τη ροή του «μαύρου χρυσού» προς τις διεθνείς αγορές.
Συντονισμός G7 και ΙΕΑ
Πιο αναλυτικά, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 θα συζητήσουν μια πιθανή κοινή αποδέσμευση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), σε μια έκτακτη συνεδρίαση σήμερα Δευτέρα (9/3/2026) με στόχο την αντιμετώπιση της εκτόξευσης των τιμών του πετρελαίου μετά τη σύγκρουση στον Κόλπο.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, οι υπουργοί και ο Fatih Birol, εκτελεστικός διευθυντής του IEA θα συζητήσουν τον αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν. Τρεις χώρες της G7, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, έχουν εκφράσει μέχρι στιγμής υποστήριξη για την ιδέα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες.
Τα 32 μέλη του IEA διατηρούν στρατηγικά αποθέματα ως μέρος ενός συλλογικού συστήματος έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για κρίσεις στις τιμές του πετρελαίου. Μια πηγή ανέφερε στους FT ότι ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ πιστεύουν ότι μια κοινή αποδέσμευση της τάξης των 300-400 εκατομμυρίων βαρελιών -το 25% έως 30% των 1,2 δισεκατομμυρίων βαρελιών του αποθέματος- θα ήταν κατάλληλη.
Πιέσεις σε Trump για το πετρέλαιο
Η συνάντηση πραγματοποιείται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, αντιμετωπίζει πιέσεις να σταματήσει την απότομη άνοδο της τιμής του αργού πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε παγκόσμιες παρενέργειες, απειλώντας με μια πληθωριστική έξαρση που θα μπορούσε να προκαλέσει διαρκή ζημιά στην οικονομική ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο.
Η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία είναι μεταξύ των μεγαλύτερων εισαγωγέων αργού πετρελαίου, γεγονός που τις αφήνει ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε σοκ τιμών.
Το Brent εκτινάχθηκε κατά 24% στις συναλλαγές στην Ασία τη Δευτέρα (9/3/2026) στα 116,71 δολάρια το βαρέλι, αλλά αργότερα υποχώρησε σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 19% στα 110,85 δολάρια μετά την είδηση της συνάντησης της G7. Το West Texas Intermediate (WTI), ο δείκτης των ΗΠΑ, σημείωσε άνοδο 28% στα 116,45 δολάρια πριν υποχωρήσει γύρω στα 108 δολάρια, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 19%.
Ο ρόλος των στρατηγικών αποθεμάτων
Τα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης δημιουργήθηκαν ως μέρος της ίδρυσης του IEA το 1974, μετά το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου, το οποίο εκτίναξε τις τιμές του αργού και προκάλεσε μεγάλες ελλείψεις καυσίμων σε όλο τον δυτικό κόσμο.
Τα αποθέματα έχουν σχεδιαστεί για να επιτρέπουν στις μεγάλες πετρελαιοκαταναλώτριες χώρες να ανταποκρίνονται σε σημαντικά ενεργειακά σοκ. Έχουν πραγματοποιηθεί πέντε συλλογικές αποδεσμεύσεις από τα κράτη μέλη του IEA από την ίδρυση του οργανισμού. Οι δύο τελευταίες έγιναν το 2022 για να αντιμετωπιστεί η αύξηση των τιμών του πετρελαίου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Σε έκτακτη συνεδρίαση του ΙΕΑ προετοιμάστηκε ένα έγγραφο για τη συνάντηση σύμφωνα με το οποίο ο IEA παραμένει «έτοιμος να δράσει για να υποστηρίξει τη σταθερότητα των αγορών πετρελαίου». Το εμπιστευτικό έγγραφο σημείωσε ότι οι χώρες του IEA κατείχαν περισσότερα από 1,24 δισεκατομμύρια βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων, επιπλέον άλλων 600 εκατομμυρίων περίπου βαρελιών βιομηχανικών αποθεμάτων που θα μπορούσαν να φέρουν πρόσθετη προσφορά στην αγορά εάν απαιτηθεί. Αυτά τα αποθέματα θα μπορούσαν να καλύψουν σχεδόν ένα μήνα της συνολικής ζήτησης πετρελαίου στις χώρες του IEA και πάνω από 140 ημέρες καθαρών εισαγωγών, αναφέρει το έγγραφο. Οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία αντιπροσωπεύουν περίπου 700 εκατομμύρια βαρέλια από το σύνολο των 1,24 δισεκατομμυρίων βαρελιών.
Στροφή 180 μοιρών από ΗΠΑ
Η απόφαση για εξέταση της χρήσης των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου σηματοδοτεί μια στροφή 180 μοιρών για την κυβέρνηση Trump, που δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν θα χρειαζόταν αποδέσμευση από το απόθεμα για τη σταθεροποίηση των αγορών. Ωστόσο, οι ενεργειακοί αναλυτές δήλωσαν ότι η ιστορική αύξηση των τιμών του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα άφησε στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής λίγες επιλογές πέρα από την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων για να προσπαθήσουν να ηρεμήσουν τις αγορές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών