Η ενεργειακή αναταραχή, η εκτίναξη των τιμών, η απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική επάρκεια και η γεωπολιτική κλιμάκωση συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα
Αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα γεωπολιτικής έντασης και οικονομικής αστάθειας είναι η διεθνής κοινότητα, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή διαμορφώνουν ένα σκηνικό που απειλεί όχι μόνο την ενέργεια αλλά και την ίδια την παγκόσμια επισιτιστική επάρκεια.
Ενδεικτικά, ο πρέσβης της Τουρκίας στη Ρωσία, Tanju Bilgic, προειδοποίησε ότι τα γεγονότα στην περιοχή δημιουργούν άμεσο κίνδυνο για τις παγκόσμιες προμήθειες τροφίμων, υπογραμμίζοντας πως «διανύουμε δύσκολες εποχές, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον παγκόσμιο εφοδιασμό τροφίμων».
Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης για τη Διεθνή Ημέρα Μηδενικών Αποβλήτων, με τον ίδιο να επισημαίνει παράλληλα ότι η 31η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, που θα πραγματοποιηθεί από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, θα αποτελέσει κρίσιμη πλατφόρμα για την ενίσχυση των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού.
Εξέφρασε επίσης ευγνωμοσύνη προς τις χώρες που στηρίζουν την υποψηφιότητα της Τουρκίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Ρωσία για τη συνεργασία, ενώ τόνισε ότι η μετάβαση σε ένα μέλλον χωρίς απόβλητα αποτελεί ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της σχέσης με το περιβάλλον και κάλεσε σε συλλογική δράση για ένα βιώσιμο και συμπεριληπτικό μέλλον.
Την ίδια στιγμή, στο ενεργειακό μέτωπο, η ανησυχία έχει λάβει διαστάσεις συναγερμού.
Οι χώρες της G7 εμφανίζονται έτοιμες να προχωρήσουν σε νέα απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου προκειμένου να σταθεροποιήσουν τις τιμές.
Η εξ Ιαπωνίας υπουργός Οικονομικών Satsuki Katayama, μετά από έκτακτη σύνοδο, δήλωσε ότι η επιλογή αυτή παραμένει στο τραπέζι, παρότι δεν υπήρξαν συγκεκριμένες αποφάσεις για άμεσες παρεμβάσεις.
Η τοποθέτησή της έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τη συμφωνία για διάθεση σχεδόν 400 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.
Στη σύνοδο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου Rachel Reeves και ο υπουργός Ενέργειας Ed Miliband, ενώ παρόντες ήταν και διοικητές κεντρικών τραπεζών, όπως ο Andrew Bailey, εν μέσω ανησυχίας για την άνοδο του κόστους δανεισμού στη Δύση, που απειλεί να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Μετά τις δηλώσεις της Katayama, η τιμή του Brent υποχώρησε ελαφρώς στα 114 δολάρια το βαρέλι, έχοντας νωρίτερα αγγίξει τα 116.
Προειδοποιήσεις από παντού
Ωστόσο, η ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα.
Ο Donald Trump προειδοποίησε ότι αν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν «εξαλείφοντας πλήρως» τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε ότι οι 32 χώρες-μέλη του θα διαθέσουν σχεδόν 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των συνολικών τους αποθεμάτων, τα οποία ανέρχονται σε 1,2 δισεκατομμύριο βαρέλια.
Στο Λονδίνο, ο πρωθυπουργός Keir Starmer ετοιμάζεται να συναντηθεί με προμηθευτές ενέργειας, ειδικούς στις μεταφορές και την ασφάλιση, προκειμένου να εξεταστούν τρόποι περιορισμού των επιπτώσεων από τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz από το Ιράν.
Το συγκεκριμένο πέρασμα αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί από τη στιγμή που ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν πριν από έναν μήνα.
Στη Βρετανία, η μέση τιμή της βενζίνης αυξήθηκε από 132,83 πένες το λίτρο στα τέλη Φεβρουαρίου σε 152,01 πένες, ενώ το ντίζελ εκτινάχθηκε από 142,38 σε 181,20 πένες, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο και πλέον ετών.
Σύμφωνα με τον Simon Williams, επικεφαλής πολιτικής της RAC, το κόστος ανεφοδιασμού ενός οικογενειακού αυτοκινήτου έχει αυξηθεί κατά 10,55 λίρες για τη βενζίνη και κατά 21,35 λίρες για το ντίζελ, γεγονός που εντείνει την οικονομική πίεση για τη μεγάλη πλειονότητα των οδηγών.
Ο ίδιος συνέστησε στους καταναλωτές να συνεχίσουν τον ανεφοδιασμό κανονικά και να χρησιμοποιούν εφαρμογές εντοπισμού φθηνότερων τιμών, όπως το Fuel Finder και το myRAC.
Παρά την εκτίναξη των τιμών, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει μέχρι στιγμής ανακοινώσει ουσιαστικά μέτρα στήριξης για τους λογαριασμούς ενέργειας, πέρα από περιορισμένη βοήθεια για το πετρέλαιο θέρμανσης, σε αντίθεση με άλλες χώρες που έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Άνοδος στην τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια
Οι προειδοποιήσεις για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης πληθαίνουν.
Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Abdel Fattah al-Sisi, δήλωσε ότι οι φόβοι για άνοδο της τιμής του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι «δεν αποτελούν υπερβολή», επισημαίνοντας ότι ο Donald Trump είναι ο μόνος που μπορεί να τερματίσει τη σύγκρουση στην περιοχή του Κόλπου.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο στην περιοχή μας εκτός από εσάς», απευθυνόμενος στον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ τόνισε ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να ξεπεράσει τα 200 δολάρια.
Σημειώνεται ότι η Αίγυπτος κατατάσσεται στην 26η θέση παγκοσμίως στην παραγωγή πετρελαίου, με επίπεδα παρόμοια με εκείνα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να «ανακτήσουν τον έλεγχο» του Στενού του Hormuz και να αποκαταστήσουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας, είτε μέσω αμερικανικής συνοδείας είτε μέσω πολυεθνικής δύναμης.
Τόνισε επίσης ότι η αγορά παραμένει επαρκώς εφοδιασμένη και ότι ολοένα και περισσότερα πλοία διέρχονται καθημερινά, καθώς χώρες συνάπτουν συμφωνίες με το ιρανικό καθεστώς.
Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ η τιμή του Brent ξεπερνούσε προσωρινά τα 116 δολάρια, ενόψει κρίσιμης συνάντησης των ηγετών της G7 για την αντιμετώπιση των ιρανικών κινήσεων.
Την ίδια ώρα, η ένταση κορυφώνεται με τον Donald Trump να απειλεί ότι θα καταστρέψει τη στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκή βάση του Ιράν στο νησί Kharg, στον Περσικό Κόλπο, αν δεν υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον χάους, δεν λείπουν και οι μεγάλοι κερδισμένοι.
Οι traders της γαλλικής TotalEnergies φέρονται να αποκόμισαν κέρδη ύψους 1 δισ. δολαρίων, αγοράζοντας μαζικά φορτία πετρελαίου στην αρχή της κρίσης. Συγκεκριμένα, απέκτησαν 70 φορτία φυσικού πετρελαίου με παράδοση τον Μάιο, τα οποία ήταν διαθέσιμα προς αγορά ήδη από τον Μάρτιο.
Ο ειδικός στα ενεργειακά συστήματα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Adi Imsirovic, χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως «τη μεγαλύτερη τοποθέτηση στην ιστορία των αγορών πετρελαίου», ενώ ο Fabian Ng από την Argus Media σημείωσε ότι η αγορά τον τελευταίο μήνα κυριαρχήθηκε σχεδόν αποκλειστικά από έναν παίκτη. Η Total αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.
Το σκηνικό που διαμορφώνεται παραπέμπει σε μια πολυεπίπεδη κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η ενεργειακή αναταραχή, η εκτίναξη των τιμών, η απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική επάρκεια και η γεωπολιτική κλιμάκωση συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα εποχή βαθιάς αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία.
www.bankingnews.gr
Ενδεικτικά, ο πρέσβης της Τουρκίας στη Ρωσία, Tanju Bilgic, προειδοποίησε ότι τα γεγονότα στην περιοχή δημιουργούν άμεσο κίνδυνο για τις παγκόσμιες προμήθειες τροφίμων, υπογραμμίζοντας πως «διανύουμε δύσκολες εποχές, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον παγκόσμιο εφοδιασμό τροφίμων».
Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης για τη Διεθνή Ημέρα Μηδενικών Αποβλήτων, με τον ίδιο να επισημαίνει παράλληλα ότι η 31η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, που θα πραγματοποιηθεί από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, θα αποτελέσει κρίσιμη πλατφόρμα για την ενίσχυση των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού.
Εξέφρασε επίσης ευγνωμοσύνη προς τις χώρες που στηρίζουν την υποψηφιότητα της Τουρκίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Ρωσία για τη συνεργασία, ενώ τόνισε ότι η μετάβαση σε ένα μέλλον χωρίς απόβλητα αποτελεί ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της σχέσης με το περιβάλλον και κάλεσε σε συλλογική δράση για ένα βιώσιμο και συμπεριληπτικό μέλλον.
Την ίδια στιγμή, στο ενεργειακό μέτωπο, η ανησυχία έχει λάβει διαστάσεις συναγερμού.
Οι χώρες της G7 εμφανίζονται έτοιμες να προχωρήσουν σε νέα απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου προκειμένου να σταθεροποιήσουν τις τιμές.
Η εξ Ιαπωνίας υπουργός Οικονομικών Satsuki Katayama, μετά από έκτακτη σύνοδο, δήλωσε ότι η επιλογή αυτή παραμένει στο τραπέζι, παρότι δεν υπήρξαν συγκεκριμένες αποφάσεις για άμεσες παρεμβάσεις.
Η τοποθέτησή της έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τη συμφωνία για διάθεση σχεδόν 400 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.
Στη σύνοδο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου Rachel Reeves και ο υπουργός Ενέργειας Ed Miliband, ενώ παρόντες ήταν και διοικητές κεντρικών τραπεζών, όπως ο Andrew Bailey, εν μέσω ανησυχίας για την άνοδο του κόστους δανεισμού στη Δύση, που απειλεί να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Μετά τις δηλώσεις της Katayama, η τιμή του Brent υποχώρησε ελαφρώς στα 114 δολάρια το βαρέλι, έχοντας νωρίτερα αγγίξει τα 116.
Προειδοποιήσεις από παντού
Ωστόσο, η ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα.
Ο Donald Trump προειδοποίησε ότι αν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν «εξαλείφοντας πλήρως» τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε ότι οι 32 χώρες-μέλη του θα διαθέσουν σχεδόν 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των συνολικών τους αποθεμάτων, τα οποία ανέρχονται σε 1,2 δισεκατομμύριο βαρέλια.
Στο Λονδίνο, ο πρωθυπουργός Keir Starmer ετοιμάζεται να συναντηθεί με προμηθευτές ενέργειας, ειδικούς στις μεταφορές και την ασφάλιση, προκειμένου να εξεταστούν τρόποι περιορισμού των επιπτώσεων από τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz από το Ιράν.
Το συγκεκριμένο πέρασμα αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί από τη στιγμή που ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν πριν από έναν μήνα.
Στη Βρετανία, η μέση τιμή της βενζίνης αυξήθηκε από 132,83 πένες το λίτρο στα τέλη Φεβρουαρίου σε 152,01 πένες, ενώ το ντίζελ εκτινάχθηκε από 142,38 σε 181,20 πένες, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο και πλέον ετών.
Σύμφωνα με τον Simon Williams, επικεφαλής πολιτικής της RAC, το κόστος ανεφοδιασμού ενός οικογενειακού αυτοκινήτου έχει αυξηθεί κατά 10,55 λίρες για τη βενζίνη και κατά 21,35 λίρες για το ντίζελ, γεγονός που εντείνει την οικονομική πίεση για τη μεγάλη πλειονότητα των οδηγών.
Ο ίδιος συνέστησε στους καταναλωτές να συνεχίσουν τον ανεφοδιασμό κανονικά και να χρησιμοποιούν εφαρμογές εντοπισμού φθηνότερων τιμών, όπως το Fuel Finder και το myRAC.
Παρά την εκτίναξη των τιμών, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει μέχρι στιγμής ανακοινώσει ουσιαστικά μέτρα στήριξης για τους λογαριασμούς ενέργειας, πέρα από περιορισμένη βοήθεια για το πετρέλαιο θέρμανσης, σε αντίθεση με άλλες χώρες που έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Άνοδος στην τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια
Οι προειδοποιήσεις για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης πληθαίνουν.
Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Abdel Fattah al-Sisi, δήλωσε ότι οι φόβοι για άνοδο της τιμής του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι «δεν αποτελούν υπερβολή», επισημαίνοντας ότι ο Donald Trump είναι ο μόνος που μπορεί να τερματίσει τη σύγκρουση στην περιοχή του Κόλπου.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο στην περιοχή μας εκτός από εσάς», απευθυνόμενος στον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ τόνισε ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να ξεπεράσει τα 200 δολάρια.
Σημειώνεται ότι η Αίγυπτος κατατάσσεται στην 26η θέση παγκοσμίως στην παραγωγή πετρελαίου, με επίπεδα παρόμοια με εκείνα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να «ανακτήσουν τον έλεγχο» του Στενού του Hormuz και να αποκαταστήσουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας, είτε μέσω αμερικανικής συνοδείας είτε μέσω πολυεθνικής δύναμης.
Τόνισε επίσης ότι η αγορά παραμένει επαρκώς εφοδιασμένη και ότι ολοένα και περισσότερα πλοία διέρχονται καθημερινά, καθώς χώρες συνάπτουν συμφωνίες με το ιρανικό καθεστώς.
Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ η τιμή του Brent ξεπερνούσε προσωρινά τα 116 δολάρια, ενόψει κρίσιμης συνάντησης των ηγετών της G7 για την αντιμετώπιση των ιρανικών κινήσεων.
Την ίδια ώρα, η ένταση κορυφώνεται με τον Donald Trump να απειλεί ότι θα καταστρέψει τη στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκή βάση του Ιράν στο νησί Kharg, στον Περσικό Κόλπο, αν δεν υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον χάους, δεν λείπουν και οι μεγάλοι κερδισμένοι.
Οι traders της γαλλικής TotalEnergies φέρονται να αποκόμισαν κέρδη ύψους 1 δισ. δολαρίων, αγοράζοντας μαζικά φορτία πετρελαίου στην αρχή της κρίσης. Συγκεκριμένα, απέκτησαν 70 φορτία φυσικού πετρελαίου με παράδοση τον Μάιο, τα οποία ήταν διαθέσιμα προς αγορά ήδη από τον Μάρτιο.
Ο ειδικός στα ενεργειακά συστήματα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Adi Imsirovic, χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως «τη μεγαλύτερη τοποθέτηση στην ιστορία των αγορών πετρελαίου», ενώ ο Fabian Ng από την Argus Media σημείωσε ότι η αγορά τον τελευταίο μήνα κυριαρχήθηκε σχεδόν αποκλειστικά από έναν παίκτη. Η Total αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.
Το σκηνικό που διαμορφώνεται παραπέμπει σε μια πολυεπίπεδη κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η ενεργειακή αναταραχή, η εκτίναξη των τιμών, η απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική επάρκεια και η γεωπολιτική κλιμάκωση συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα εποχή βαθιάς αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών