Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ως απάντηση στην ανακοίνωση του Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz, διαμόρφωσαν μια εξίσωση που υπερβαίνει τα όρια του ίδιου του θαλάσσιου περάσματος, με τίτλο: «λιμάνια έναντι λιμανιών»
(upd11) Αφήγημα νίκης προσπαθούν να στήσουν οι ΗΠΑ με τον αντιπρόεδρο, J. D. Vance να υποστηρίζει πως η Ουάσινγκτον έχει εκπληρώσει τους στόχους της στη σύγκρουση με το Ιράν και ότι είναι έτοιμη να αρχίσει να τερματίζει την επιχείρηση.
Μάλιστα, τόνισε ότι τώρα η απόφαση ανήκει στην Τεχεράνη, ενώ επισήμανε ότι η μορφή του διαλόγου μπορεί να αλλάξει αν το Ιράν δεν ανοίξει το Στενό του Hormuz.
Από ολοένα και περισσότερες πηγές αναφέρεται πως ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός της εβδομάδας, πιθανότατα και πάλι στο Πακιστάν…, τη στιγμή που προς αυτή την κατεύθυνση ωθούν τόσο σημαντικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία όσο και οι αγορές ζητώντας από την Ουάσινγκτον να εγκαταλείψει την ιδέα του ναυτικού αποκλεισμού του Στενού του Hormuz και να επιστρέψει στις συζητήσεις…
Άλλωστε ειδικοί υπογραμμίζουν πως το αμερικανικό ναυτικό δεν μπορεί να διασφαλίσει τον αποκλεισμό του Hormuz καθώς θεωρούν πως είναι δύσκολα εφαρμόσιμη στην πράξη η επιθεώρηση του κάθε πλοίου λόγω επιχειρησιακών περιορισμών
Για ακόμα μια φορά οι ΗΠΑ είναι αντιμέτωπες με ένα φιάσκο που αποκαλύπτει με ιδιαίτερη ένταση τη στρατηγική και πολιτική αποτυχία του προέδρου Trump απέναντι στο Ιράν.
Υπέρ του Ιράν η… ζυγαριά στο Hormuz, τα 3 σενάρια που δείχνουν φιάσκο ΗΠΑ
Υπέρ του Ιράν διαμορφώνεται η ισορροπία δυνάμεων στο Στενό του Hormuz μετά και την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump να επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, τρία πιθανά σενάρια δείχνουν ότι το Ιράν διατηρεί το πάνω χέρι…
Όπως αναφέρεται, στις παρούσες συνθήκες, μπορούν να εξεταστούν τρία βασικά σενάρια για τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Hormuz:
Το πρώτο σενάριο αφορά χώρες που θεωρούνται σύμμαχοι ή κοντινές στις Ηνωμένες Πολιτείες και επιθυμούν να μεταφέρουν πετρέλαιο ή εμπορεύματα μέσω αυτού του περάσματος.
Σε αυτή την περίπτωση, οι χώρες αυτές μπορούν να πληρώνουν τέλη και να διέρχονται.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το αν οι ΗΠΑ θα επιχειρούσαν ή όχι να κατασχέσουν τα πλοία δεν επηρεάζει καθοριστικά τα συμφέροντα του Ιράν.
Το δεύτερο σενάριο αφορά χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία, οι οποίες θεωρούνται μεγάλες δυνάμεις.
Σε αυτή την περίπτωση θεωρείται απίθανο οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε άμεση αντιπαράθεση μαζί τους ή να επιχειρήσουν να κλείσουν τη θαλάσσια οδό με τρόπο που θα οδηγούσε σε στρατιωτική σύγκρουση.
Το τρίτο σενάριο περιλαμβάνει χώρες που έχουν πιο στενές σχέσεις με το Ιράν, όπως ορισμένοι γείτονες, μεταξύ των οποίων το Ιράκ.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ενδέχεται να μην τίθεται καν ζήτημα επιβολής τελών ή να υπάρχουν ευνοϊκότεροι όροι διέλευσης.
Επιπλέον, οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι σε περίπτωση μη πληρωμής δεν θα εμποδίζουν τη διέλευση.
Συνολικά, με βάση αυτά τα τρία σενάρια, φαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση η ισορροπία ισχύος γέρνει υπέρ του Ιράν και ότι το πλεονέκτημα σε αυτή την εξίσωση βρίσκεται στην πλευρά του Ιράν.
Το τέλμα του Trump
Με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump να βιώνει ένα πρωτοφανές τέλμα, το Al Mayadeen σε άρθρο του εξετάζει τους λόγους της αποτυχίας των αμερικανικών σχεδίων επιβολής των όρων του.
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ως απάντηση στην ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz, διαμόρφωσαν μια εξίσωση που υπερβαίνει τα όρια του ίδιου του θαλάσσιου περάσματος, με τίτλο: «λιμάνια έναντι λιμανιών».
Σύμφωνα με αυτή την εξίσωση, η Τεχεράνη διεύρυνε το πεδίο ώστε να περιλαμβάνει ολόκληρη τη ναυτική υποδομή στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι η ασφάλεια των λιμανιών αποτελεί μέρος μιας συνολικής αποτρεπτικής εξίσωσης: ή για όλους ή για κανέναν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν, απέναντι σε αυτή τη νέα εξέλιξη, να επιβάλουν τη δική τους εξίσωση στο Στενό του Hormuz.
Οι σπασμωδικές κινήσεις
Η ανακοίνωση του Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz.δεν αποτελεί ξαφνική μεταβολή στην πορεία του πολέμου με το Ιράν, ενός πολέμου που ξεκίνησε με τη στρατηγική των «μέγιστων κυρώσεων», συνεχίστηκε με τον «12ήμερο πόλεμο», έπειτα με προσπάθειες πρόκλησης εσωτερικής αναταραχής, και στη συνέχεια με απειλές αεροπλανοφόρων και πολεμικών πλοίων για ευρεία επίθεση.
Τελικά, η αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν - διάρκειας 40 ημερών - δεν πέτυχε κανέναν από τους στόχους της.
Μετά από έναν κύκλο διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ που διήρκεσε 21 ώρες και οδήγησε σε προσχέδιο συμφωνίας, οι ΗΠΑ, μη μπορώντας να επιτύχουν αποφασιστική πρόοδο και εν μέσω ιρανικής επιμονής, επέστρεψαν στην κλιμάκωση μέσω των θαλάσσιων οδών.
Η ανακοίνωση του αποκλεισμού δείχνει την αδυναμία των ΗΠΑ να επιβάλλουν τους όρους τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και έτσι εξηγείται η μετατόπιση προς … εργαλεία θαλάσσιας πίεσης.
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι ο Trump είχε στο παρελθόν υποσχεθεί να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz, γεγονός που αναδεικνύει μια εμφανή αντίφαση και σύγχυση στη διαχείριση της κρίσης.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να μην κατανοεί τη φύση της ιρανικής στρατηγικής και τη διαχείριση της σύγκρουσης, γι’ αυτό και η ιρανική πλευρά δεν αιφνιδιάστηκε.
Η εξίσωση του Ιράν: «ασφάλεια για όλους ή για κανέναν»
Κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά από αυτόν, το Ιράν διαμόρφωσε την εξίσωση: «ασφάλεια για όλους ή για κανέναν».
Η βασική ιδέα είναι ότι η ελευθερία ναυσιπλοΐας δεν είναι απόλυτη, αλλά εξαρτάται από την ασφάλεια, την κυριαρχία και τη συμπεριφορά των εμπλεκομένων.
Σύμφωνα με το ιρανικό αφήγημα, η Τεχεράνη δεν επιδιώκει πλήρες κλείσιμο του Στενού του Hormuz, αλλά στοχευμένο έλεγχο και περιορισμό πλοίων που συνδέονται με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, διατηρώντας παράλληλα την κυκλοφορία για άλλες χώρες υπό όρους.
Στο ίδιο πλαίσιο, Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές πηγές υποστηρίζουν ότι το Στενό του Hormuz βρίσκεται υπό ιρανική κυριαρχία και ότι η ναυσιπλοΐα θα τελεί υπό στρατιωτικό έλεγχο.
«Ο αποκλεισμός μέσα στον αποκλεισμό»
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ΗΠΑ δεν αποκλείουν ένα ανοικτό στενό, αλλά προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν «αποκλεισμό μέσα σε έναν ήδη υπάρχοντα αποκλεισμό».
Το Ιράν, λόγω γεωγραφικής θέσης, ελέγχει το κρίσιμο τμήμα του περάσματος και μπορεί να επηρεάζει τη ροή της ναυσιπλοΐας χωρίς να χρειάζεται πλήρη στρατιωτική κυριαρχία στη θάλασσα.
Οι ΗΠΑ, αν και διαθέτουν υπεροπλία, επιχειρούν από απόσταση και εξαρτώνται από ένα σχετικά σταθερό περιβάλλον — κάτι που δεν ισχύει πλέον.
Γιατί ο αμερικανικός αποκλεισμός δεν θα πετύχει
Δημοσιεύματα των New York Times και Bloomberg υπογραμμίζουν ότι η πλήρης αμερικανική επιβολή ελέγχου στο Στενό του Hormuz συγκρούεται με σύνθετες γεωγραφικές και στρατιωτικές συνθήκες.
Το Ιράν μπορεί να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα με χαμηλό κόστος, ενώ οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγγυηθούν ασφαλή διέλευση, καθώς η πηγή της απειλής βρίσκεται μέσα στο ίδιο το στενό.
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται να κλείσει πλήρως το πέρασμα, αρκεί να δημιουργεί αβεβαιότητα και αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, ώστε να αλλάζουν οι διεθνείς εμπορικές ροές.
Πορεία διαπραγματεύσεων
Παρά την ένταση, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν σταματήσει πλήρως, καθώς συνεχίζονται μεσολαβητικές προσπάθειες και αναγνωρίζεται το υψηλό κόστος μιας άμεσης σύγκρουσης.
Ωστόσο, η φύση των διαπραγματεύσεων έχει αλλάξει: οι ΗΠΑ επιχειρούν να αξιοποιήσουν την πίεση για παραχωρήσεις, ενώ το Ιράν χρησιμοποιεί τον χρόνο ως στρατηγικό πλεονέκτημα.
Συνομιλίες με τους όρους των ΗΠΑ
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι οι βασικοί στόχοι στην αντιπαράθεση με το Ιράν έχουν ήδη επιτευχθεί και ότι η επιχείρηση μπορεί σταδιακά να τερματιστεί, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ο Αντιπρόεδρος JD Vance.
Επισήμανε ότι ο Λευκός Οίκος θα προτιμούσε τη μετάβαση από τη στρατιωτική πίεση στη διπλωματία.
«Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου έχουμε επιτύχει τους στόχους μας.
Μπορούμε να αρχίσουμε να τερματίζουμε την επιχείρηση.
Θα προτιμούσα να την τερματίσουμε μέσω μεγάλων και επιτυχημένων διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Vance.
Παράλληλα, στην κυβέρνηση Trump δεν κρύβουν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση είναι δυνατή μόνο με αμερικανικούς όρους.
Σύμφωνα με τον Vance, η απόφαση πλέον ανήκει στην Τεχεράνη, ωστόσο οι επαφές μπορεί να μην πραγματοποιηθούν αν οι ιρανικές αρχές δεν ανοίξουν το Στενό του Hormuz.
Το βασικό αντικείμενο της διαμάχης
Σε ξεχωριστό σημείο, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ καθόρισε και το βασικό αντικείμενο της διαμάχης — το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Οι ΗΠΑ, εξήγησε, δεν ζητούν απλώς περιορισμούς, αλλά πλήρη απομάκρυνση αυτών των υλικών από το Ιράν και ουσιαστικό έλεγχο της πυρηνικής πολιτικής της χώρας.
«Δηλώσαμε ότι θέλουμε να μεταφερθεί εκτός της χώρας τους και θα θέλαμε να το αποκτήσουμε εμείς.
Έχουμε ξεκαθαρίσει πού είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε παραχωρήσεις και έχουμε επίσης ξεκαθαρίσει πού είναι απολύτως απαραίτητο τα πυρηνικά υλικά να απομακρυνθούν από το Ιράν», τόνισε ο JD Vance.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Donald Trump θα ήθελε να δει το Ιράν να αναπτύσσεται και όχι να βρίσκεται σε απομόνωση.
Ωστόσο, αυτό — όπως είπε — είναι δυνατό μόνο εάν η Τεχεράνη δεν υπερβεί τις αμερικανικές «κόκκινες γραμμές» στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Υπό τις παρούσες συνθήκες, εκτιμά ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να είναι επωφελής και για τις δύο πλευρές.
Η προηγούμενη συνάντηση απέτυχε
Οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν, στις οποίες η Ουάσινγκτον είχε επενδύσει ως πιθανή καμπή προς την αποκλιμάκωση, ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και διήρκεσε σχεδόν 24 ώρες, όμως οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν.
Από την πλευρά της Τεχεράνης συμμετείχαν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Την αμερικανική αντιπροσωπεία ηγήθηκε ο αντιπρόεδρος JD Vance, ενώ συμμετείχαν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος Steve Witkoff και ο Jared Kushner.
Η συνάντηση αποτέλεσε την πρώτη άμεση επαφή των πλευρών μετά από περισσότερα από 10 χρόνια και ουσιαστικά την πρώτη σε τέτοιο επίπεδο από το 1979.
Ωστόσο, ο Trump κατά τη διάρκεια των συνομιλιών επέλεξε να παρακολουθήσει αγώνες UFC μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio.
Ένταση και απογοήτευση
Η ατμόσφαιρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με το Reuters, ήταν τεταμένη.
Η κατάσταση επιβαρύνθηκε και από το γεγονός ότι η εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στις 8 Απριλίου κατέρρευσε σχεδόν αμέσως — η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον αντάλλασσαν κατηγορίες, μεταξύ άλλων για το Στενό του Hormuz και το πυρηνικό πρόγραμμα.
Μετά τη συνάντηση, ο Vance δήλωσε ότι η αντιπροσωπεία του επιστρέφει στις ΗΠΑ επειδή δεν επιτεύχθηκε συμφωνία.
Στην Τεχεράνη επίσης δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους.
Χωρίς συμβιβασμό σε 2 με 3 θέματα
Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του Ιράν Esmail Baghaei ανέφερε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν πολλά θέματα — από το Στενό του Hormuz και το πυρηνικό πρόγραμμα έως τις κυρώσεις και πιθανές αποζημιώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σημειώθηκε πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα, αλλά στα «δύο-τρία βασικά θέματα» δεν υπήρξε συμβιβασμός.
Οι βασικές διαφωνίες επικεντρώθηκαν στον έλεγχο του Στενού του Hormuz και στο μέλλον των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου: η Τεχεράνη δεν είναι διατεθειμένη να τα εγκαταλείψει.
Πηγή του Fars που γνωρίζει τις συνομιλίες επιβεβαίωσε επίσης ότι οι αμερικανικοί όροι δεν έγιναν αποδεκτοί από το Ιράν.
Παράλληλα, στο Ιράν σημειώθηκε ότι κανείς δεν περίμενε άμεσες συμφωνίες.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν μετά από 40 ημέρες σύγκρουσης και σε κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας.
Αντίδραση της αγοράς πετρελαίου
Η αγορά πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να ενσωματώνει στις τιμές τους κινδύνους από το μπλοκάρισμα του Στενού του Hormuz.
Η τιμή του πετρελαίου ενδέχεται να φτάσει στο ανώτατο σημείο της τις επόμενες εβδομάδες, αν δεν σταθεροποιηθεί η κατάσταση και δεν αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα των δεξαμενόπλοιων.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright σε συνέδριο του Semafor, οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται όσο η βασική οδός μεταφοράς παραμένει υπό πίεση.
Ήδη από τις 13 Απριλίου, το πετρέλαιο είχε αυξηθεί και πλησίαζε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Την ίδια ώρα, στελέχη τριών μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών προειδοποίησαν τον Λευκό Οίκο για τις συνέπειες μιας παρατεταμένης διακοπής της διέλευσης από το Στενό του Hormuz.
Κατά την εκτίμησή τους, μια μακρά διακοπή θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να εντείνει την ενεργειακή κρίση.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Chas Freeman δήλωσε ότι ο Trump δεν εξετάζει στρατιωτικό σενάριο για το άνοιγμα του Στενού του Hormuz, υποστηρίζοντας ότι η πρόσβαση σε αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συμφωνίας με το Ιράν.
Αντιφατικές κινήσεις
Δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναγνωρίσουν το «δικαίωμα» του Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες και να αποδεχθούν μια συμφωνία που να είναι αποδεκτή από το Ιράν και την «αντίσταση».
Στην ανάλυση υπογραμμίζεται ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία, παρά — τα όσα ισχυρίζεται - υιοθέτησε μέγιστη διαπραγματευτική στάση στον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, προσπαθώντας να επιβάλει αυστηρούς όρους και να εμποδίσει τη διαμόρφωση κοινού πλαισίου συμφωνίας.
Όπως αναφέρεται, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να δήλωσε μετά το αδιέξοδο ότι η Ουάσιγκτον υπέβαλε την «τελική πρότασή» της και ότι το Ιράν πρέπει να αποφασίσει, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοίνωσε την έναρξη ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Τόσο η σκληρή διαπραγματευτική στάση των ΗΠΑ όσο και η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού παρουσιάζονται ως αντιφατικές κινήσεις.
Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι υπάρχει έντονη «αντίφαση και σύγχυση» στην αμερικανική στάση, καθώς οι ΗΠΑ επιχειρούν ταυτόχρονα να ασκήσουν πίεση στο Ιράν και να διαχειριστούν τις επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας.
Όπως αναφέρεται, η εκεχειρία δύο εβδομάδων δεν πρέπει να παραταθεί καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται υπό μεγαλύτερη χρονική πίεση, καλούμενες να αναγνωρίσουν τις ιρανικές θέσεις εντός αυτού του χρονικού πλαισίου ή να αντιμετωπίσουν τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός.
Επιχειρησιακό αδιέξοδο
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz χαρακτηρίζεται από στρατιωτικούς αναλυτές ως επιχειρησιακό αδιέξοδο.
Όπως αναφέρεται, η Ουάσιγκτον μετά τις αποτυχίες τόσο στο πεδίο όσο και στη διπλωματία έναντι του Ιράν, επανέρχεται σε ρητορική απειλών, επιχειρώντας να δημιουργήσει ψυχολογική πίεση γύρω από τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι μπορούν να αξιοποιήσουν το Πολεμικό Ναυτικό για την επιθεώρηση κάθε πλοίου που εισέρχεται ή εξέρχεται από την περιοχή, ωστόσο αυτή η προσέγγιση θεωρείται από ειδικούς δύσκολα εφαρμόσιμη στην πράξη λόγω επιχειρησιακών περιορισμών.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η επιτυχία ενός τέτοιου σχεδίου προσκρούει σε βασικά εμπόδια, όπως η ανάγκη μεγάλης ναυτικής παρουσίας, ο έλεγχος στενών θαλάσσιων διαδρόμων και οι κίνδυνοι κλιμάκωσης σε μια από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζιουν ότι η ιδέα ενός πλήρους ναυτικού αποκλεισμού του Στενού του Hormuz αποτελεί περισσότερο εργαλείο πολιτικής πίεσης και ψυχολογικού πολέμου παρά ένα ρεαλιστικό και βιώσιμο στρατιωτικό σχέδιο.
Γαλλία: Είναι παράνομο – Δεν στηρίζουμε ΗΠΑ για τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz
Η Γαλλία δεν υποστηρίζει την πρωτοβουλία των ΗΠΑ για τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz για πλοία που προέρχονται από ιρανικά λιμάνια και θεωρεί μια τέτοια πρακτική σε διεθνή ύδατα παράνομη.
Αυτό υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Jean-Noël Barrot.
Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) το βράδυ της Δευτέρας ξεκίνησε τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz εκτελώντας εντολή του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
«Η Γαλλία δηλώνει ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα διεθνή ύδατα αποτελεί κοινό αγαθό της ανθρωπότητας, το οποίο πρέπει να γίνεται σεβαστό παντού και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να αρθεί αυτός ο αποκλεισμός», δήλωσε ο Jean-Noël Barrot στον ραδιοφωνικό σταθμό RFI.
Ο επικεφαλής του γαλλικού ΥΠΕΞ εξέφρασε επίσης ανησυχία ότι η περαιτέρω παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz θα επηρεάσει τόσο το παγκόσμιο εμπόριο όσο και την αγοραστική δύναμη των Γάλλων πολιτών, καθώς και τη λειτουργία των επιχειρήσεων στη χώρα.
Νωρίτερα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron δήλωσε ότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα οργανώσουν τις επόμενες ημέρες διεθνή διάσκεψη με τη συμμετοχή άλλων χωρών που είναι έτοιμες να συμμετάσχουν σε μια «αμυντική» αποστολή για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Στρατηγική αδυναμία των ΗΠΑ ο αποκλεισμός του Hormuz
Ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί ένδειξη στρατηγικής αδυναμίας και πολιτικής αποτυχίας της Ουάσιγκτον καθώς και έμμεση παραδοχή ανικανότητας άμεσης αντιμετώπισης του Ιράν αναφέρει ο Ιρανός αναλυτής πολιτικής και διεθνών σχέσεων Hossein Ajlolu.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ο Ajlolu υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, γεγονός που δείχνει ότι τα συμβατικά διπλωματικά εργαλεία της Ουάσιγκτον έχουν φτάσει σε αδιέξοδο.
Όπως λέει, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αντισταθμίσουν προηγούμενες αποτυχίες μέσω πολιτικής «μέγιστης πίεσης» και ψυχολογικού πολέμου.
Ο Ajlolu υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του Στενού του Hormuz για την παγκόσμια ενέργεια, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή θα επηρέαζε όχι μόνο τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και αστάθεια στις αγορές.
Επεσήμανε επίσης ότι μια πραγματική εφαρμογή αποκλεισμού θα έπληττε όχι μόνο το Ιράν αλλά και τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία, θέτοντας σε κίνδυνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Αναφερόμενος στη θέση της Τεχεράνης, τόνισε ότι το Ιράν έχει διακηρύξει πως η ασφάλεια στο Στενό του Hormuz πρέπει να ισχύει για όλους ή για κανέναν, υπονοώντας ότι δεν θα επιτρέψει μονομερή εκμετάλλευση του περάσματος υπό συνθήκες πίεσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ακόμη και εντός των ΗΠΑ υπάρχουν αντιδράσεις και αμφιβολίες για την πολιτική αυτή, καθώς μια νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς πολίτες.
Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση, η πολιτική των ΗΠΑ — από την αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά έως τις κυρώσεις και τις απειλές ναυτικού αποκλεισμού — δείχνει μια μετατόπιση από τη διπλωματία προς πιο ριψοκίνδυνες επιλογές, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ευρύτερες ρήξεις με συμμάχους και να αυξήσουν την παγκόσμια αστάθεια.
Τέλος, ο αναλυτής καταλήγει ότι η απειλή αποκλεισμού δεν αποτελεί ένδειξη ισχύος, αλλά μάλλον ένδειξη αποτυχίας προηγούμενων στρατηγικών και αναγνώριση ότι το Ιράν παραμένει βασικός και αναντικατάστατος παράγοντας στις διεθνείς ισορροπίες ενέργειας και ασφάλειας.
Mearsheimer (καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Σικάγο): Άσκοπος και αντιπαραγωγικός ο αποκλεισμός
Ο γνωστός Αμερικανός θεωρητικός των διεθνών σχέσεων John Mearsheimer, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, σχολίασε τον ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τον όχι μόνο άσκοπο αλλά και αντιπαραγωγικό.
Όπως δήλωσε, η ιδέα ότι το Ιράν θα «παραδοθεί εύκολα» δεν αποτελεί σοβαρό επιχείρημα.
Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνιστούν για το Ιράν μια υπαρξιακή απειλή και ότι το Ιράν είναι μια βαθιά εθνικιστική και ανθεκτική χώρα που μπορεί να απορροφήσει ισχυρές πιέσεις και πλήγματα.
Ο John Mearsheimer πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιτρέψει την επιστροφή ιρανικού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές επειδή το χρειάζονται, καθώς διαφορετικά η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε σοβαρή κρίση.
Επεσήμανε επίσης ότι αν παρεμποδιστεί η ροή του ιρανικού πετρελαίου, αυτό θα προκαλέσει σημαντική ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι οι Houthis της Υεμένης και το Ιράν ενδέχεται να επιχειρήσουν αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας, γεγονός που θα επηρέαζε όχι μόνο την ενέργεια από τον Περσικό Κόλπο αλλά και τη μεταφορά αγαθών μέσω της περιοχής.
Κατά την εκτίμησή του, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να παραλύσει την παγκόσμια οικονομία και τελικά να αναγκάσει την κυβέρνηση των ΗΠΑ να υποχωρήσει από την πολιτική της.
Βήμα προς τα πίσω
Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (International Chamber of Shipping, ICS), John Denholm, η κατάσταση στο Στενό του Hormuz είναι «εξαιρετικά ανησυχητική» και το σχέδιο των ΗΠΑ για ναυτικό αποκλεισμό δεξαμενόπλοιων που εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια αποτελεί «βήμα προς τα πίσω».
Ο Denholm δήλωσε σε ενημέρωση Τύπου στο πλαίσιο εκδήλωσης της Ένωσης Πλοιοκτητών του Χονγκ Κονγκ ότι το ICS είχε αρχικά εκφράσει αισιοδοξία όταν ξεκίνησε η εκεχειρία, όμως εκτιμά πλέον ότι η κατάσταση επιδεινώνεται.
Επεσήμανε ότι ο αποκλεισμός θεωρείται αρνητική εξέλιξη και ότι απαιτείται η άμεση επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Πρόσθεσε ότι το ζήτημα βρίσκεται ουσιαστικά στα χέρια των ΗΠΑ και του Ιράν, ενώ η ναυτιλιακή κοινότητα παραμένει «παρατηρητής».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επιβολή τελών για ασφαλή διέλευση σε διεθνή ύδατα δεν είναι αποδεκτή πρακτική για τον οργανισμό, συγκρίνοντάς την με αντίστοιχες χρεώσεις σε περάσματα όπως το Στενό του Γιβραλτάρ ή τη Μάγχη.
Σύμφωνα με τον Denholm, βασική προτεραιότητα του ICS είναι η ασφάλεια περίπου 20.000 ναυτικών που βρίσκονται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, οι οποίοι δεν βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο αλλά εργάζονται σε ιδιαίτερα πιεστικές και ασταθείς συνθήκες λόγω της σύγκρουσης.
Νέες συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν στο τέλος της εβδομάδας στο Πακιστάν βλέπει η Κίνα
Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο China Central Television (CCTV), οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να πραγματοποιήσουν αυτή την εβδομάδα συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με βάση πληροφορίες από πηγές που δεν κατονομάζονται.
Το δημοσίεύμα αναφέρει ότι οι δύο πλευρές θα καθίσουν εκ νέου στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς όμως να δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για την ατζέντα ή τη σύνθεση των αντιπροσωπειών.
Αντίστοιχες πληροφορίες μεταδίδει και το Reuters
www.bankingnews.gr
Μάλιστα, τόνισε ότι τώρα η απόφαση ανήκει στην Τεχεράνη, ενώ επισήμανε ότι η μορφή του διαλόγου μπορεί να αλλάξει αν το Ιράν δεν ανοίξει το Στενό του Hormuz.
Από ολοένα και περισσότερες πηγές αναφέρεται πως ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός της εβδομάδας, πιθανότατα και πάλι στο Πακιστάν…, τη στιγμή που προς αυτή την κατεύθυνση ωθούν τόσο σημαντικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία όσο και οι αγορές ζητώντας από την Ουάσινγκτον να εγκαταλείψει την ιδέα του ναυτικού αποκλεισμού του Στενού του Hormuz και να επιστρέψει στις συζητήσεις…
Άλλωστε ειδικοί υπογραμμίζουν πως το αμερικανικό ναυτικό δεν μπορεί να διασφαλίσει τον αποκλεισμό του Hormuz καθώς θεωρούν πως είναι δύσκολα εφαρμόσιμη στην πράξη η επιθεώρηση του κάθε πλοίου λόγω επιχειρησιακών περιορισμών
Για ακόμα μια φορά οι ΗΠΑ είναι αντιμέτωπες με ένα φιάσκο που αποκαλύπτει με ιδιαίτερη ένταση τη στρατηγική και πολιτική αποτυχία του προέδρου Trump απέναντι στο Ιράν.
Υπέρ του Ιράν η… ζυγαριά στο Hormuz, τα 3 σενάρια που δείχνουν φιάσκο ΗΠΑ
Υπέρ του Ιράν διαμορφώνεται η ισορροπία δυνάμεων στο Στενό του Hormuz μετά και την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump να επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, τρία πιθανά σενάρια δείχνουν ότι το Ιράν διατηρεί το πάνω χέρι…
Όπως αναφέρεται, στις παρούσες συνθήκες, μπορούν να εξεταστούν τρία βασικά σενάρια για τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Hormuz:
Το πρώτο σενάριο αφορά χώρες που θεωρούνται σύμμαχοι ή κοντινές στις Ηνωμένες Πολιτείες και επιθυμούν να μεταφέρουν πετρέλαιο ή εμπορεύματα μέσω αυτού του περάσματος.
Σε αυτή την περίπτωση, οι χώρες αυτές μπορούν να πληρώνουν τέλη και να διέρχονται.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το αν οι ΗΠΑ θα επιχειρούσαν ή όχι να κατασχέσουν τα πλοία δεν επηρεάζει καθοριστικά τα συμφέροντα του Ιράν.
Το δεύτερο σενάριο αφορά χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία, οι οποίες θεωρούνται μεγάλες δυνάμεις.
Σε αυτή την περίπτωση θεωρείται απίθανο οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε άμεση αντιπαράθεση μαζί τους ή να επιχειρήσουν να κλείσουν τη θαλάσσια οδό με τρόπο που θα οδηγούσε σε στρατιωτική σύγκρουση.
Το τρίτο σενάριο περιλαμβάνει χώρες που έχουν πιο στενές σχέσεις με το Ιράν, όπως ορισμένοι γείτονες, μεταξύ των οποίων το Ιράκ.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ενδέχεται να μην τίθεται καν ζήτημα επιβολής τελών ή να υπάρχουν ευνοϊκότεροι όροι διέλευσης.
Επιπλέον, οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι σε περίπτωση μη πληρωμής δεν θα εμποδίζουν τη διέλευση.
Συνολικά, με βάση αυτά τα τρία σενάρια, φαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση η ισορροπία ισχύος γέρνει υπέρ του Ιράν και ότι το πλεονέκτημα σε αυτή την εξίσωση βρίσκεται στην πλευρά του Ιράν.
Το τέλμα του Trump
Με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump να βιώνει ένα πρωτοφανές τέλμα, το Al Mayadeen σε άρθρο του εξετάζει τους λόγους της αποτυχίας των αμερικανικών σχεδίων επιβολής των όρων του.
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ως απάντηση στην ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz, διαμόρφωσαν μια εξίσωση που υπερβαίνει τα όρια του ίδιου του θαλάσσιου περάσματος, με τίτλο: «λιμάνια έναντι λιμανιών».
Σύμφωνα με αυτή την εξίσωση, η Τεχεράνη διεύρυνε το πεδίο ώστε να περιλαμβάνει ολόκληρη τη ναυτική υποδομή στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι η ασφάλεια των λιμανιών αποτελεί μέρος μιας συνολικής αποτρεπτικής εξίσωσης: ή για όλους ή για κανέναν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν, απέναντι σε αυτή τη νέα εξέλιξη, να επιβάλουν τη δική τους εξίσωση στο Στενό του Hormuz.
Οι σπασμωδικές κινήσεις
Η ανακοίνωση του Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz.δεν αποτελεί ξαφνική μεταβολή στην πορεία του πολέμου με το Ιράν, ενός πολέμου που ξεκίνησε με τη στρατηγική των «μέγιστων κυρώσεων», συνεχίστηκε με τον «12ήμερο πόλεμο», έπειτα με προσπάθειες πρόκλησης εσωτερικής αναταραχής, και στη συνέχεια με απειλές αεροπλανοφόρων και πολεμικών πλοίων για ευρεία επίθεση.
Τελικά, η αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν - διάρκειας 40 ημερών - δεν πέτυχε κανέναν από τους στόχους της.
Μετά από έναν κύκλο διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ που διήρκεσε 21 ώρες και οδήγησε σε προσχέδιο συμφωνίας, οι ΗΠΑ, μη μπορώντας να επιτύχουν αποφασιστική πρόοδο και εν μέσω ιρανικής επιμονής, επέστρεψαν στην κλιμάκωση μέσω των θαλάσσιων οδών.
Η ανακοίνωση του αποκλεισμού δείχνει την αδυναμία των ΗΠΑ να επιβάλλουν τους όρους τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και έτσι εξηγείται η μετατόπιση προς … εργαλεία θαλάσσιας πίεσης.
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι ο Trump είχε στο παρελθόν υποσχεθεί να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz, γεγονός που αναδεικνύει μια εμφανή αντίφαση και σύγχυση στη διαχείριση της κρίσης.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να μην κατανοεί τη φύση της ιρανικής στρατηγικής και τη διαχείριση της σύγκρουσης, γι’ αυτό και η ιρανική πλευρά δεν αιφνιδιάστηκε.
Η εξίσωση του Ιράν: «ασφάλεια για όλους ή για κανέναν»
Κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά από αυτόν, το Ιράν διαμόρφωσε την εξίσωση: «ασφάλεια για όλους ή για κανέναν».
Η βασική ιδέα είναι ότι η ελευθερία ναυσιπλοΐας δεν είναι απόλυτη, αλλά εξαρτάται από την ασφάλεια, την κυριαρχία και τη συμπεριφορά των εμπλεκομένων.
Σύμφωνα με το ιρανικό αφήγημα, η Τεχεράνη δεν επιδιώκει πλήρες κλείσιμο του Στενού του Hormuz, αλλά στοχευμένο έλεγχο και περιορισμό πλοίων που συνδέονται με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, διατηρώντας παράλληλα την κυκλοφορία για άλλες χώρες υπό όρους.
Στο ίδιο πλαίσιο, Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές πηγές υποστηρίζουν ότι το Στενό του Hormuz βρίσκεται υπό ιρανική κυριαρχία και ότι η ναυσιπλοΐα θα τελεί υπό στρατιωτικό έλεγχο.
«Ο αποκλεισμός μέσα στον αποκλεισμό»
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ΗΠΑ δεν αποκλείουν ένα ανοικτό στενό, αλλά προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν «αποκλεισμό μέσα σε έναν ήδη υπάρχοντα αποκλεισμό».
Το Ιράν, λόγω γεωγραφικής θέσης, ελέγχει το κρίσιμο τμήμα του περάσματος και μπορεί να επηρεάζει τη ροή της ναυσιπλοΐας χωρίς να χρειάζεται πλήρη στρατιωτική κυριαρχία στη θάλασσα.
Οι ΗΠΑ, αν και διαθέτουν υπεροπλία, επιχειρούν από απόσταση και εξαρτώνται από ένα σχετικά σταθερό περιβάλλον — κάτι που δεν ισχύει πλέον.
Γιατί ο αμερικανικός αποκλεισμός δεν θα πετύχει
Δημοσιεύματα των New York Times και Bloomberg υπογραμμίζουν ότι η πλήρης αμερικανική επιβολή ελέγχου στο Στενό του Hormuz συγκρούεται με σύνθετες γεωγραφικές και στρατιωτικές συνθήκες.
Το Ιράν μπορεί να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα με χαμηλό κόστος, ενώ οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγγυηθούν ασφαλή διέλευση, καθώς η πηγή της απειλής βρίσκεται μέσα στο ίδιο το στενό.
Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται να κλείσει πλήρως το πέρασμα, αρκεί να δημιουργεί αβεβαιότητα και αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, ώστε να αλλάζουν οι διεθνείς εμπορικές ροές.
Πορεία διαπραγματεύσεων
Παρά την ένταση, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν σταματήσει πλήρως, καθώς συνεχίζονται μεσολαβητικές προσπάθειες και αναγνωρίζεται το υψηλό κόστος μιας άμεσης σύγκρουσης.
Ωστόσο, η φύση των διαπραγματεύσεων έχει αλλάξει: οι ΗΠΑ επιχειρούν να αξιοποιήσουν την πίεση για παραχωρήσεις, ενώ το Ιράν χρησιμοποιεί τον χρόνο ως στρατηγικό πλεονέκτημα.
Συνομιλίες με τους όρους των ΗΠΑ
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι οι βασικοί στόχοι στην αντιπαράθεση με το Ιράν έχουν ήδη επιτευχθεί και ότι η επιχείρηση μπορεί σταδιακά να τερματιστεί, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ο Αντιπρόεδρος JD Vance.
Επισήμανε ότι ο Λευκός Οίκος θα προτιμούσε τη μετάβαση από τη στρατιωτική πίεση στη διπλωματία.
«Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου έχουμε επιτύχει τους στόχους μας.
Μπορούμε να αρχίσουμε να τερματίζουμε την επιχείρηση.
Θα προτιμούσα να την τερματίσουμε μέσω μεγάλων και επιτυχημένων διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Vance.
Παράλληλα, στην κυβέρνηση Trump δεν κρύβουν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση είναι δυνατή μόνο με αμερικανικούς όρους.
Σύμφωνα με τον Vance, η απόφαση πλέον ανήκει στην Τεχεράνη, ωστόσο οι επαφές μπορεί να μην πραγματοποιηθούν αν οι ιρανικές αρχές δεν ανοίξουν το Στενό του Hormuz.
Το βασικό αντικείμενο της διαμάχης
Σε ξεχωριστό σημείο, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ καθόρισε και το βασικό αντικείμενο της διαμάχης — το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Οι ΗΠΑ, εξήγησε, δεν ζητούν απλώς περιορισμούς, αλλά πλήρη απομάκρυνση αυτών των υλικών από το Ιράν και ουσιαστικό έλεγχο της πυρηνικής πολιτικής της χώρας.
«Δηλώσαμε ότι θέλουμε να μεταφερθεί εκτός της χώρας τους και θα θέλαμε να το αποκτήσουμε εμείς.
Έχουμε ξεκαθαρίσει πού είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε παραχωρήσεις και έχουμε επίσης ξεκαθαρίσει πού είναι απολύτως απαραίτητο τα πυρηνικά υλικά να απομακρυνθούν από το Ιράν», τόνισε ο JD Vance.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Donald Trump θα ήθελε να δει το Ιράν να αναπτύσσεται και όχι να βρίσκεται σε απομόνωση.
Ωστόσο, αυτό — όπως είπε — είναι δυνατό μόνο εάν η Τεχεράνη δεν υπερβεί τις αμερικανικές «κόκκινες γραμμές» στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Υπό τις παρούσες συνθήκες, εκτιμά ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να είναι επωφελής και για τις δύο πλευρές.
Η προηγούμενη συνάντηση απέτυχε
Οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν, στις οποίες η Ουάσινγκτον είχε επενδύσει ως πιθανή καμπή προς την αποκλιμάκωση, ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και διήρκεσε σχεδόν 24 ώρες, όμως οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν.
Από την πλευρά της Τεχεράνης συμμετείχαν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf και ο υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi.
Την αμερικανική αντιπροσωπεία ηγήθηκε ο αντιπρόεδρος JD Vance, ενώ συμμετείχαν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος Steve Witkoff και ο Jared Kushner.
Η συνάντηση αποτέλεσε την πρώτη άμεση επαφή των πλευρών μετά από περισσότερα από 10 χρόνια και ουσιαστικά την πρώτη σε τέτοιο επίπεδο από το 1979.
Ωστόσο, ο Trump κατά τη διάρκεια των συνομιλιών επέλεξε να παρακολουθήσει αγώνες UFC μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Marco Rubio.
Ένταση και απογοήτευση
Η ατμόσφαιρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με το Reuters, ήταν τεταμένη.
Η κατάσταση επιβαρύνθηκε και από το γεγονός ότι η εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στις 8 Απριλίου κατέρρευσε σχεδόν αμέσως — η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον αντάλλασσαν κατηγορίες, μεταξύ άλλων για το Στενό του Hormuz και το πυρηνικό πρόγραμμα.
Μετά τη συνάντηση, ο Vance δήλωσε ότι η αντιπροσωπεία του επιστρέφει στις ΗΠΑ επειδή δεν επιτεύχθηκε συμφωνία.
Στην Τεχεράνη επίσης δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους.
Χωρίς συμβιβασμό σε 2 με 3 θέματα
Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του Ιράν Esmail Baghaei ανέφερε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν πολλά θέματα — από το Στενό του Hormuz και το πυρηνικό πρόγραμμα έως τις κυρώσεις και πιθανές αποζημιώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σημειώθηκε πρόοδος σε ορισμένα ζητήματα, αλλά στα «δύο-τρία βασικά θέματα» δεν υπήρξε συμβιβασμός.
Οι βασικές διαφωνίες επικεντρώθηκαν στον έλεγχο του Στενού του Hormuz και στο μέλλον των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου: η Τεχεράνη δεν είναι διατεθειμένη να τα εγκαταλείψει.
Πηγή του Fars που γνωρίζει τις συνομιλίες επιβεβαίωσε επίσης ότι οι αμερικανικοί όροι δεν έγιναν αποδεκτοί από το Ιράν.
Παράλληλα, στο Ιράν σημειώθηκε ότι κανείς δεν περίμενε άμεσες συμφωνίες.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν μετά από 40 ημέρες σύγκρουσης και σε κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας.
Αντίδραση της αγοράς πετρελαίου
Η αγορά πετρελαίου έχει ήδη αρχίσει να ενσωματώνει στις τιμές τους κινδύνους από το μπλοκάρισμα του Στενού του Hormuz.
Η τιμή του πετρελαίου ενδέχεται να φτάσει στο ανώτατο σημείο της τις επόμενες εβδομάδες, αν δεν σταθεροποιηθεί η κατάσταση και δεν αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα των δεξαμενόπλοιων.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright σε συνέδριο του Semafor, οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται όσο η βασική οδός μεταφοράς παραμένει υπό πίεση.
Ήδη από τις 13 Απριλίου, το πετρέλαιο είχε αυξηθεί και πλησίαζε τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Την ίδια ώρα, στελέχη τριών μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών προειδοποίησαν τον Λευκό Οίκο για τις συνέπειες μιας παρατεταμένης διακοπής της διέλευσης από το Στενό του Hormuz.
Κατά την εκτίμησή τους, μια μακρά διακοπή θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να εντείνει την ενεργειακή κρίση.
Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Chas Freeman δήλωσε ότι ο Trump δεν εξετάζει στρατιωτικό σενάριο για το άνοιγμα του Στενού του Hormuz, υποστηρίζοντας ότι η πρόσβαση σε αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συμφωνίας με το Ιράν.
Αντιφατικές κινήσεις
Δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim αναφέρει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναγνωρίσουν το «δικαίωμα» του Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες και να αποδεχθούν μια συμφωνία που να είναι αποδεκτή από το Ιράν και την «αντίσταση».
Στην ανάλυση υπογραμμίζεται ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία, παρά — τα όσα ισχυρίζεται - υιοθέτησε μέγιστη διαπραγματευτική στάση στον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, προσπαθώντας να επιβάλει αυστηρούς όρους και να εμποδίσει τη διαμόρφωση κοινού πλαισίου συμφωνίας.
Όπως αναφέρεται, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να δήλωσε μετά το αδιέξοδο ότι η Ουάσιγκτον υπέβαλε την «τελική πρότασή» της και ότι το Ιράν πρέπει να αποφασίσει, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοίνωσε την έναρξη ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν.
Τόσο η σκληρή διαπραγματευτική στάση των ΗΠΑ όσο και η επιβολή ναυτικού αποκλεισμού παρουσιάζονται ως αντιφατικές κινήσεις.
Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι υπάρχει έντονη «αντίφαση και σύγχυση» στην αμερικανική στάση, καθώς οι ΗΠΑ επιχειρούν ταυτόχρονα να ασκήσουν πίεση στο Ιράν και να διαχειριστούν τις επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας.
Όπως αναφέρεται, η εκεχειρία δύο εβδομάδων δεν πρέπει να παραταθεί καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται υπό μεγαλύτερη χρονική πίεση, καλούμενες να αναγνωρίσουν τις ιρανικές θέσεις εντός αυτού του χρονικού πλαισίου ή να αντιμετωπίσουν τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός.
Επιχειρησιακό αδιέξοδο
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump για ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz χαρακτηρίζεται από στρατιωτικούς αναλυτές ως επιχειρησιακό αδιέξοδο.
Όπως αναφέρεται, η Ουάσιγκτον μετά τις αποτυχίες τόσο στο πεδίο όσο και στη διπλωματία έναντι του Ιράν, επανέρχεται σε ρητορική απειλών, επιχειρώντας να δημιουργήσει ψυχολογική πίεση γύρω από τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι μπορούν να αξιοποιήσουν το Πολεμικό Ναυτικό για την επιθεώρηση κάθε πλοίου που εισέρχεται ή εξέρχεται από την περιοχή, ωστόσο αυτή η προσέγγιση θεωρείται από ειδικούς δύσκολα εφαρμόσιμη στην πράξη λόγω επιχειρησιακών περιορισμών.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η επιτυχία ενός τέτοιου σχεδίου προσκρούει σε βασικά εμπόδια, όπως η ανάγκη μεγάλης ναυτικής παρουσίας, ο έλεγχος στενών θαλάσσιων διαδρόμων και οι κίνδυνοι κλιμάκωσης σε μια από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζιουν ότι η ιδέα ενός πλήρους ναυτικού αποκλεισμού του Στενού του Hormuz αποτελεί περισσότερο εργαλείο πολιτικής πίεσης και ψυχολογικού πολέμου παρά ένα ρεαλιστικό και βιώσιμο στρατιωτικό σχέδιο.
Γαλλία: Είναι παράνομο – Δεν στηρίζουμε ΗΠΑ για τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz
Η Γαλλία δεν υποστηρίζει την πρωτοβουλία των ΗΠΑ για τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz για πλοία που προέρχονται από ιρανικά λιμάνια και θεωρεί μια τέτοια πρακτική σε διεθνή ύδατα παράνομη.
Αυτό υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Jean-Noël Barrot.
Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) το βράδυ της Δευτέρας ξεκίνησε τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz εκτελώντας εντολή του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
«Η Γαλλία δηλώνει ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα διεθνή ύδατα αποτελεί κοινό αγαθό της ανθρωπότητας, το οποίο πρέπει να γίνεται σεβαστό παντού και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να αρθεί αυτός ο αποκλεισμός», δήλωσε ο Jean-Noël Barrot στον ραδιοφωνικό σταθμό RFI.
Ο επικεφαλής του γαλλικού ΥΠΕΞ εξέφρασε επίσης ανησυχία ότι η περαιτέρω παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz θα επηρεάσει τόσο το παγκόσμιο εμπόριο όσο και την αγοραστική δύναμη των Γάλλων πολιτών, καθώς και τη λειτουργία των επιχειρήσεων στη χώρα.
Νωρίτερα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron δήλωσε ότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα οργανώσουν τις επόμενες ημέρες διεθνή διάσκεψη με τη συμμετοχή άλλων χωρών που είναι έτοιμες να συμμετάσχουν σε μια «αμυντική» αποστολή για τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Στρατηγική αδυναμία των ΗΠΑ ο αποκλεισμός του Hormuz
Ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί ένδειξη στρατηγικής αδυναμίας και πολιτικής αποτυχίας της Ουάσιγκτον καθώς και έμμεση παραδοχή ανικανότητας άμεσης αντιμετώπισης του Ιράν αναφέρει ο Ιρανός αναλυτής πολιτικής και διεθνών σχέσεων Hossein Ajlolu.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ο Ajlolu υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, γεγονός που δείχνει ότι τα συμβατικά διπλωματικά εργαλεία της Ουάσιγκτον έχουν φτάσει σε αδιέξοδο.
Όπως λέει, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αντισταθμίσουν προηγούμενες αποτυχίες μέσω πολιτικής «μέγιστης πίεσης» και ψυχολογικού πολέμου.
Ο Ajlolu υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του Στενού του Hormuz για την παγκόσμια ενέργεια, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή θα επηρέαζε όχι μόνο τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και αστάθεια στις αγορές.
Επεσήμανε επίσης ότι μια πραγματική εφαρμογή αποκλεισμού θα έπληττε όχι μόνο το Ιράν αλλά και τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία, θέτοντας σε κίνδυνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Αναφερόμενος στη θέση της Τεχεράνης, τόνισε ότι το Ιράν έχει διακηρύξει πως η ασφάλεια στο Στενό του Hormuz πρέπει να ισχύει για όλους ή για κανέναν, υπονοώντας ότι δεν θα επιτρέψει μονομερή εκμετάλλευση του περάσματος υπό συνθήκες πίεσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ακόμη και εντός των ΗΠΑ υπάρχουν αντιδράσεις και αμφιβολίες για την πολιτική αυτή, καθώς μια νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς πολίτες.
Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση, η πολιτική των ΗΠΑ — από την αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά έως τις κυρώσεις και τις απειλές ναυτικού αποκλεισμού — δείχνει μια μετατόπιση από τη διπλωματία προς πιο ριψοκίνδυνες επιλογές, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ευρύτερες ρήξεις με συμμάχους και να αυξήσουν την παγκόσμια αστάθεια.
Τέλος, ο αναλυτής καταλήγει ότι η απειλή αποκλεισμού δεν αποτελεί ένδειξη ισχύος, αλλά μάλλον ένδειξη αποτυχίας προηγούμενων στρατηγικών και αναγνώριση ότι το Ιράν παραμένει βασικός και αναντικατάστατος παράγοντας στις διεθνείς ισορροπίες ενέργειας και ασφάλειας.
Mearsheimer (καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Σικάγο): Άσκοπος και αντιπαραγωγικός ο αποκλεισμός
Ο γνωστός Αμερικανός θεωρητικός των διεθνών σχέσεων John Mearsheimer, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, σχολίασε τον ναυτικό αποκλεισμό του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τον όχι μόνο άσκοπο αλλά και αντιπαραγωγικό.
Όπως δήλωσε, η ιδέα ότι το Ιράν θα «παραδοθεί εύκολα» δεν αποτελεί σοβαρό επιχείρημα.
Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνιστούν για το Ιράν μια υπαρξιακή απειλή και ότι το Ιράν είναι μια βαθιά εθνικιστική και ανθεκτική χώρα που μπορεί να απορροφήσει ισχυρές πιέσεις και πλήγματα.
Ο John Mearsheimer πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιτρέψει την επιστροφή ιρανικού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές επειδή το χρειάζονται, καθώς διαφορετικά η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε σοβαρή κρίση.
Επεσήμανε επίσης ότι αν παρεμποδιστεί η ροή του ιρανικού πετρελαίου, αυτό θα προκαλέσει σημαντική ζημιά στην παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι οι Houthis της Υεμένης και το Ιράν ενδέχεται να επιχειρήσουν αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας, γεγονός που θα επηρέαζε όχι μόνο την ενέργεια από τον Περσικό Κόλπο αλλά και τη μεταφορά αγαθών μέσω της περιοχής.
Κατά την εκτίμησή του, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να παραλύσει την παγκόσμια οικονομία και τελικά να αναγκάσει την κυβέρνηση των ΗΠΑ να υποχωρήσει από την πολιτική της.
Βήμα προς τα πίσω
Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (International Chamber of Shipping, ICS), John Denholm, η κατάσταση στο Στενό του Hormuz είναι «εξαιρετικά ανησυχητική» και το σχέδιο των ΗΠΑ για ναυτικό αποκλεισμό δεξαμενόπλοιων που εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια αποτελεί «βήμα προς τα πίσω».
Ο Denholm δήλωσε σε ενημέρωση Τύπου στο πλαίσιο εκδήλωσης της Ένωσης Πλοιοκτητών του Χονγκ Κονγκ ότι το ICS είχε αρχικά εκφράσει αισιοδοξία όταν ξεκίνησε η εκεχειρία, όμως εκτιμά πλέον ότι η κατάσταση επιδεινώνεται.
Επεσήμανε ότι ο αποκλεισμός θεωρείται αρνητική εξέλιξη και ότι απαιτείται η άμεση επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Πρόσθεσε ότι το ζήτημα βρίσκεται ουσιαστικά στα χέρια των ΗΠΑ και του Ιράν, ενώ η ναυτιλιακή κοινότητα παραμένει «παρατηρητής».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επιβολή τελών για ασφαλή διέλευση σε διεθνή ύδατα δεν είναι αποδεκτή πρακτική για τον οργανισμό, συγκρίνοντάς την με αντίστοιχες χρεώσεις σε περάσματα όπως το Στενό του Γιβραλτάρ ή τη Μάγχη.
Σύμφωνα με τον Denholm, βασική προτεραιότητα του ICS είναι η ασφάλεια περίπου 20.000 ναυτικών που βρίσκονται στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, οι οποίοι δεν βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο αλλά εργάζονται σε ιδιαίτερα πιεστικές και ασταθείς συνθήκες λόγω της σύγκρουσης.
Νέες συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν στο τέλος της εβδομάδας στο Πακιστάν βλέπει η Κίνα
Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο China Central Television (CCTV), οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να πραγματοποιήσουν αυτή την εβδομάδα συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με βάση πληροφορίες από πηγές που δεν κατονομάζονται.
Το δημοσίεύμα αναφέρει ότι οι δύο πλευρές θα καθίσουν εκ νέου στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς όμως να δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για την ατζέντα ή τη σύνθεση των αντιπροσωπειών.
Αντίστοιχες πληροφορίες μεταδίδει και το Reuters
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών