Για την Αθήνα, η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, καθώς ενισχύει έναν ήδη ισχυρό γεωπολιτικό αντίπαλο στο άμεσο περιβάλλον της.
Σε μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η κυβέρνηση του Αμερικανού Προέδρου Donald Trump φέρεται να προχωρά στην πώληση δεκάδων κινητήρων αεροσκαφών προς την Τουρκία, αξίας που ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια, παρά τις αντιρρήσεις που εκφράζονται στο Κογκρέσο των ΗΠΑ.
Η συμφωνία, όπως αποκαλύπτει το Reuters, αφορά κινητήρες της General Electric που προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό πρόγραμμα KAAN, ένα φιλόδοξο σχέδιο της Άγκυρας που στοχεύει στην πλήρη αμυντική της αυτονόμηση.
Για την Αθήνα, όμως, η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, καθώς ενισχύει έναν ήδη ισχυρό γεωπολιτικό αντίπαλο στο άμεσο περιβάλλον της.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η Τουρκία ετοιμάζεται να φιλοξενήσει ηγέτες του ΝΑΤΟ στις 7–8 Ιουλίου, σε μια περίοδο που οι εντάσεις εντός της Συμμαχίας κλιμακώνονται, τόσο για τις αμυντικές δαπάνες όσο και για τον ρόλο συγκεκριμένων κρατών στις περιφερειακές κρίσεις.
Παράλληλα, οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας φαίνεται να εισέρχονται σε νέα φάση.
Ο Donald Trump εμφανίζεται διατεθειμένος να ενισχύσει τη συνεργασία με τον Recep Tayyip Erdogan, την ώρα που το Κογκρέσο, με χαρακτηριστική παρέμβαση του Gregory Meeks, εκφράζει αντιστάσεις για την έγκριση του πακέτου.
Ο Meeks φέρεται να έχει μπλοκάρει προσωρινά τη διαδικασία αξιολόγησης, χωρίς όμως να φαίνεται ικανός να ανατρέψει την τελική κατεύθυνση της απόφασης.
Πάντως, το State Department αναμένεται να προχωρήσει σε επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου τις επόμενες ημέρες, σηματοδοτώντας την de facto ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Και στο βάθος S-400
Στο επίκεντρο βρίσκεται η χρόνια ρήξη ΗΠΑ–Τουρκίας για την υπόθεση των ρωσικών πυραύλων S-400, καθώς και ο αποκλεισμός της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35, εξέλιξη που είχε διαταράξει τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ και είχε δημιουργήσει ρωγμές στην αρχιτεκτονική της Βορειοτλαντικής Συμμαχίας.
Ωστόσο, η νέα αυτή συμφωνία ερμηνεύεται από αναλυτές ως σαφές μήνυμα επαναφοράς της Τουρκίας ως πρωταγωνίστριας δύναμης σε ό,τι αφορά τους δυτικούς εξοπλιστικούς σχεδιασμούς.
Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται ο προβληματισμός της Αθήνας: η ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας με δυτική τεχνολογία μεταβάλλει τις ισορροπίες ισχύος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα του CNN Türk αναφέρουν ότι στον Λευκό Οίκο έχει ήδη «κλειδώσει» τετ α τετ συνάντηση Donald Trump – Recep Tayyip Erdogan στην Άγκυρα, γεγονός που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει ακόμη βαθύτερη πολιτική και στρατηγική σύγκλιση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να κινηθεί σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο γεωπολιτικό τοπίο, όπου οι παραδοσιακές ισορροπίες του ΝΑΤΟ φαίνεται να επανακαθορίζονται, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η νέα φάση «επαναπροσέγγισης» Ουάσιγκτον–Άγκυρας θα μεταφραστεί τελικά σε στρατηγικό μειονέκτημα για την ελληνική πλευρά.
Οι δύο αναβαθμισμένοι ρόλοι της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
Στο μεταξύ, η επόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7–8 Ιουλίου) χαρακτηρίζεται από πολλούς ως κομβικής σημασίας, καθώς αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις που θα επηρεάσουν τον μελλοντικό προσανατολισμό της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με το Βρετανικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών (IISS), στο νέο πλαίσιο του ΝΑΤΟ η Τουρκία ενδέχεται να αναλάβει τον ρόλο της «προστασίας του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία». Παράλληλα, όπως αναφέρει το ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών (IAI), στη Σύνοδο πιθανόν να συζητηθεί και η ανάθεση στην Τουρκία της «Ανώτατης Διοίκησης της Νότιας Πτέρυγας» της Συμμαχίας.
Παρότι τέτοιες εξελίξεις μπορεί να φαίνονται εντυπωσιακές, εκτιμάται ότι η Τουρκία έχει ήδη προετοιμαστεί για έναν πιο αναβαθμισμένο ρόλο. Αυτό συνδέεται με την αξιοποίηση στρατηγικών υποδομών, όπως η ναυτική παρουσία στον Βόσπορο και η δημιουργία νατοϊκού στρατηγείου σώματος στρατού στα Άδανα, στοιχεία που έχουν ήδη αναδειχθεί σε προηγούμενες αναλύσεις.
Επιπλέον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γκιουλέρ έχει δηλώσει ότι η χώρα του στο νέο ΝΑΤΟ δεν θα λειτουργεί πλέον ως «περιφερειακή πτέρυγα», αλλά ως «κεντρικός παίκτης».
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τουρκία θα αποκτούσε αυξημένο ρόλο στη λήψη αποφάσεων σε κρίσιμες περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα και ο Καύκασος, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να αξιοποιεί τη Συμμαχία ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
www.bankingnews.gr
Η συμφωνία, όπως αποκαλύπτει το Reuters, αφορά κινητήρες της General Electric που προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό πρόγραμμα KAAN, ένα φιλόδοξο σχέδιο της Άγκυρας που στοχεύει στην πλήρη αμυντική της αυτονόμηση.
Για την Αθήνα, όμως, η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, καθώς ενισχύει έναν ήδη ισχυρό γεωπολιτικό αντίπαλο στο άμεσο περιβάλλον της.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η Τουρκία ετοιμάζεται να φιλοξενήσει ηγέτες του ΝΑΤΟ στις 7–8 Ιουλίου, σε μια περίοδο που οι εντάσεις εντός της Συμμαχίας κλιμακώνονται, τόσο για τις αμυντικές δαπάνες όσο και για τον ρόλο συγκεκριμένων κρατών στις περιφερειακές κρίσεις.
Παράλληλα, οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας φαίνεται να εισέρχονται σε νέα φάση.
Ο Donald Trump εμφανίζεται διατεθειμένος να ενισχύσει τη συνεργασία με τον Recep Tayyip Erdogan, την ώρα που το Κογκρέσο, με χαρακτηριστική παρέμβαση του Gregory Meeks, εκφράζει αντιστάσεις για την έγκριση του πακέτου.
Ο Meeks φέρεται να έχει μπλοκάρει προσωρινά τη διαδικασία αξιολόγησης, χωρίς όμως να φαίνεται ικανός να ανατρέψει την τελική κατεύθυνση της απόφασης.
Πάντως, το State Department αναμένεται να προχωρήσει σε επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου τις επόμενες ημέρες, σηματοδοτώντας την de facto ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Και στο βάθος S-400
Στο επίκεντρο βρίσκεται η χρόνια ρήξη ΗΠΑ–Τουρκίας για την υπόθεση των ρωσικών πυραύλων S-400, καθώς και ο αποκλεισμός της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35, εξέλιξη που είχε διαταράξει τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ και είχε δημιουργήσει ρωγμές στην αρχιτεκτονική της Βορειοτλαντικής Συμμαχίας.
Ωστόσο, η νέα αυτή συμφωνία ερμηνεύεται από αναλυτές ως σαφές μήνυμα επαναφοράς της Τουρκίας ως πρωταγωνίστριας δύναμης σε ό,τι αφορά τους δυτικούς εξοπλιστικούς σχεδιασμούς.
Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται ο προβληματισμός της Αθήνας: η ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας με δυτική τεχνολογία μεταβάλλει τις ισορροπίες ισχύος στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα του CNN Türk αναφέρουν ότι στον Λευκό Οίκο έχει ήδη «κλειδώσει» τετ α τετ συνάντηση Donald Trump – Recep Tayyip Erdogan στην Άγκυρα, γεγονός που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει ακόμη βαθύτερη πολιτική και στρατηγική σύγκλιση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να κινηθεί σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο γεωπολιτικό τοπίο, όπου οι παραδοσιακές ισορροπίες του ΝΑΤΟ φαίνεται να επανακαθορίζονται, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν η νέα φάση «επαναπροσέγγισης» Ουάσιγκτον–Άγκυρας θα μεταφραστεί τελικά σε στρατηγικό μειονέκτημα για την ελληνική πλευρά.
Οι δύο αναβαθμισμένοι ρόλοι της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
Στο μεταξύ, η επόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7–8 Ιουλίου) χαρακτηρίζεται από πολλούς ως κομβικής σημασίας, καθώς αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις που θα επηρεάσουν τον μελλοντικό προσανατολισμό της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με το Βρετανικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών (IISS), στο νέο πλαίσιο του ΝΑΤΟ η Τουρκία ενδέχεται να αναλάβει τον ρόλο της «προστασίας του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία». Παράλληλα, όπως αναφέρει το ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών (IAI), στη Σύνοδο πιθανόν να συζητηθεί και η ανάθεση στην Τουρκία της «Ανώτατης Διοίκησης της Νότιας Πτέρυγας» της Συμμαχίας.
Παρότι τέτοιες εξελίξεις μπορεί να φαίνονται εντυπωσιακές, εκτιμάται ότι η Τουρκία έχει ήδη προετοιμαστεί για έναν πιο αναβαθμισμένο ρόλο. Αυτό συνδέεται με την αξιοποίηση στρατηγικών υποδομών, όπως η ναυτική παρουσία στον Βόσπορο και η δημιουργία νατοϊκού στρατηγείου σώματος στρατού στα Άδανα, στοιχεία που έχουν ήδη αναδειχθεί σε προηγούμενες αναλύσεις.
Επιπλέον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γκιουλέρ έχει δηλώσει ότι η χώρα του στο νέο ΝΑΤΟ δεν θα λειτουργεί πλέον ως «περιφερειακή πτέρυγα», αλλά ως «κεντρικός παίκτης».
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τουρκία θα αποκτούσε αυξημένο ρόλο στη λήψη αποφάσεων σε κρίσιμες περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα και ο Καύκασος, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να αξιοποιεί τη Συμμαχία ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών